༥. ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༢༣. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ…པེ… མ་ག་དྷེ་སཱུཏི ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. མ་ག་དྷེ་སཱུཏི མ་ག་དྷཱ ནཱ་མ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན མ་ག་དྷཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ མ་ག་དྷེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟ་དྭ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ཝ. ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟོཏི ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནཱ་མཾ. ཨུ་པ་ཀྑ་ཊོཏི ས་ཛྫི་ཏོ. ཝ་ཙྪ་ཏ་ར་ས་ཏཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙྪ་ས་ཏཱ་ནི. ཨུ་ར་བྦྷཱཏི ཏ་རུ་ཎ་མེ་ཎྜ་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏེ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ མི་ག་པ་ཀྑཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི ས་མྤི་ཎྜི་ཏཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་བྦ་ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀ་ཡཱ་གཾ ཀི་རེ་ས ཡ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནཱིཏི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཐཱུ་ཎཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནི.

༣༢༨. ཏི་ཝི་དྷནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་དྷཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋ་པ་ནཱ, ཏི་ཊྛ་པ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སོ་ལ༹་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི སོ་ལ༹་ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ.

༣༣༠-༣༣༦. པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱིཏི ཡ་ཉྙཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི. བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦནྟི ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཐ་ཝཱི་ག་ཏཾ ནི་དྷིཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ཝི་ཛི་ཏོཏི སོ ཀི་ར སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ པ་ཐ་ཝཱི་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཛི་ནི, ཨི་ཏི མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་ཛི་ཏ་མ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་ཝི་ཛི་ཏོ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཌྜྷོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ་ན ཝི་བྷ་ཝེ་ན ཨ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཌྜྷོ་ཡེ་ཝ, མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧ་ཏཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་ས་ངྑྱེ་ན དྷ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ བྷོ་གཱ ཨ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་བྷོ་གོ. པི་ཎྜ་པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ས་ཀ་ར་ཛ་ཏ་མཱ་ས་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་སྶ པ་ཧཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏོ, ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ངྑྱེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཏྟཱིཏི ཏུ་ཊྛི, ཝི་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏུ་ཊྛི་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཧཱུ་ཏཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎོ. ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དྷ་ན་སྶ ས་བྦ་པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ དྷ་ཉྙ་སྶ ཙ པ་ཧཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙོ. ཨ་ཐ་ཝཱ ཨི་ད་མ་སྶ དེ་ཝ་སི་ཀཾ པ་རི་བྦ་ཡ་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.

པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོཏི ཀོ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རཾ, ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ་ན དྷ་ནེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་སོ, དྷ་ཉྙེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ་ཝཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཀོ་སོ – ཧ་ཏྠཱི, ཨ་སྶཱ, ར་ཐཱ, པ་ཏྟཱི་ཏི. ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ ཏི་ཝི་དྷཾ – དྷ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ, ཝ་ཏྠ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ, དྷ་ཉྙ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ནྟི, ཏཾ ས་བྦ་མྤི པ་རི་པུ་ཎྞ་མ་སྶཱ་ཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀོ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རོ. ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཏ་ནཱ་ཝ་ལོ་ཀ་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ནཱ་མ ནི་ཀྑ་ནྟོ. སོ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨི་དཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ ཀེ་ན ས་ངྒྷ་རི་ཏ’’ནྟི? ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་དཱི་ཧི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན དྷ་ནཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཏེ ཀུ་ཧིཾ ག་ཏཱ་ཏི? ས་བྦེ་ཝ ཏེ, དེ་ཝ, མ་ར་ཎ་ཝ་སཾ པ་ཏྟཱ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནཾ ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཏཱ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི? དེ་ཝ, ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, དྷ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ, ནོ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ སི་རཱི་ག་བྦྷེ ནི་སི་ནྣོ – ‘ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཁོ མེ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི.

༣༣༧. བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི? ཨ་ཡཾ ཀི་རེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘དཱ་ནཾ དེ་ནྟེ་ན ནཱ་མ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཎྜི་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཉྷི པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཛ་ན་པ་དེ ཙ་སྶ བ་ཧཱུ ཙོ་རཱ, ཏེ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ ཁཱི་ར་ད་དྷི་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་ཀེ དཱ་ན་ས་མྦྷཱ་རེ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ནི་པྤུ་རི་སཱ་ནི གེ་ཧཱ་ནི ཙོ་རཱ ཝི་ལུ་མྤི་སྶ་ནྟི ཛ་ན་པ་དོ ཙོ་ར་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ར་ཉྙོ དཱ་ནཾ ན ཙི་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི་སྶ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཧ་ནྡ, ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ཉྙཱ་པེ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏོ ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ ‘‘བྷོ་ཏོ, ཁོ ར་ཉྙོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༣༣༨. ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ཎྚ་ཀོཏི ཙོ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀེ་ཧི ས་ཀ་ཎྚ་ཀོ. པ་ནྠ་དུ་ཧ་ནཱཏི པ་ནྠ་དུ་ཧཱ, པ་ནྠ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཨ་སྶཱཏི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་རཱི ཨ་དྷ་མྨ་ཀཱ་རཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ད་སྶུ་ཁཱི་ལནྟི ཙོ་ར་ཁཱི་ལཾ. ཝ་དྷེ་ན ཝཱཏི མཱ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཀོ་ཊྚ་ནེ་ན ཝཱ. བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི ཨ་དྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ནཱ. ཛཱ་ནི་ཡཱཏི ཧཱ་ནི་ཡཱ; ‘‘ས་ཏཾ ག་ཎྷ་ཐ, ས་ཧ་སྶཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ད་ཎྜེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་ར་ཧཱ་ཡཱཏི པ་ཉྩ་སི་ཁ་མུ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎཾ, གོ་མ་ཡ་སི་ཉྩ་ནཾ, གཱི་ཝཱ་ཡ ཀུ་ད་ཎྜ་ཀ་བ་ནྡྷ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ག་ར་ཧ་པཱ་པ་ནེ་ན. པ་བྦཱ་ཛ་ནཱ་ཡཱཏི ར་ཊྛ་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ཎེ་ན. ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱིཏི ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མི. ཧ་ཏཱ་ཝ་སེ་ས་ཀཱཏི མ་ཏཱ་ཝ་སེ་ས་ཀཱ. ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཱིཏི ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ནུ་པྤ་དེ་ཏཱུཏི དི་ནྣེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ པུ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི བཱི་ཛ་ཉྩ བྷ་ཏྟ་ཉྩ ཀ་སི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜ་ཉྩ ས་བྦཾ དེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་བྷ་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་དེ་ཏཱུཏི ས་ཀྑིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ཎྞེ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལཾ དེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཎྜ་མཱུ་ལ་སྶ ཧི པཱ་བྷ་ཏ་ནྟི ནཱ་མཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཨ་པྤ་ཀེ་ན་པི མེ་དྷཱ་ཝཱི, པཱ་བྷ་ཏེ་ན ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ;

ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཎུཾ ཨ་གྒིཾ་ཝ ས་ནྡྷ་མ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༤);

བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནནྟི དེ་ཝ་སི་ཀཾ བྷ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ མཱ་སི་ཀཱ་དི་པ་རི་བྦ་ཡ་ཉྩ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཋཱ་ན་ནྟ་ར་གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དི་དཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ དེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀ་མྨ་པ་སུ་ཏཱཏི ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཀེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཱ བྱཱ་ཝ་ཊཱ. རཱ་སི་ཀོཏི དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་ནཾ རཱ་སི་ཀོ. ཁེ་མ་ཊྛི་ཏཱཏི ཁེ་མེ་ན ཋི་ཏཱ ཨ་བྷ་ཡཱ. ཨ་ཀ་ཎྚ་ཀཱཏི ཙོ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀ་ར་ཧི་ཏཱ. མུ་དཱ མོ་ད་མཱ་ནཱཏི མོ་དཱ མོ་ད་མཱ་ནཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་མུ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་པཱ་རུ་ཏ་གྷ་རཱཏི ཙོ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན དྭཱ་རཱ་ནི ཨ་སཾ་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊ་དྭཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཛ་ན་པ་ད་སྶ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨི་དྡྷ་ཕཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ.

ཙ་ཏུ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༣༩. ཏེ་ན ཧི བྷ་ཝཾ རཱ་ཛཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ཏི. ནཱ་སྶ ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི; ཡ་ཐཱ དཱ་ནཾ ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི བྷ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནེ་ག་མཱཏི ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ. ཛཱ་ན་པ་དཱཏི ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ. ཨཱ་མ་ནྟ་ཡ་ཏནྟི ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏུ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ. ཡཾ མ་མ ཨ་སྶཱཏི ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཾ མ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་མ་ཙྩཱཏི པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ. པཱ་རི་ས་ཛྫཱཏི སེ་སཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཀཱ. ཡ་ཛ་ཏཾ བྷ་ཝཾ རཱ་ཛཱཏི ཡ་ཛ་ཏུ བྷ་ཝཾ, ཏེ ཀི་ར – ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་སྶ་རོ’’ཏི པ་ས་ཡ྄ཧ དཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི, ཨ་ཧོ་ནེ་ན སུ་ཊྛུ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ནཱ་མ་ནྟི་ཏེ པ་ན་སྶ ཡ་ཉྙ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ་པི ན ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཡ་ཉྙ་ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྨི་ཉྷི ཨ་ས་ཏི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏྭཾ པ་ན མ་ཧཱ་དྷ་ནོ ཙེ་ཝ ཏ་རུ་ཎོ ཙ, ཨེ་ཏེ་ན ཏེ ཡ་ཉྙ་ཀཱ་ལོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟཱ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ནུ་མ་ཏི་པ་ཀྑཱཏི ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པ་ཀྑཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་དཱ་ཡ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཀྑཱ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི པ་རི་ཝཱ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘ར་ཐོ སཱི་ལ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ, ཛྷཱ་ན་ཀྑོ ཙ་ཀྐ་ཝཱི་རི་ཡོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༤) ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ པ་རི་ཀྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.

ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༤༠. ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧཱིཏི ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི. ཡ་ས་སཱཏི ཨཱ་ཎཱ་ཋ་པ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ. ས་དྡྷོཏི དཱ་ན་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་དྡ་ཧ་ཏི. དཱ་ཡ་ཀོཏི དཱ་ན་སཱུ་རོ. ན ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ན་པ་ཏཱིཏི ཡཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ན དཱ་སོ, ན ས་ཧཱ་ཡོ. ཡོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ མ་དྷུ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་རེ་སཾ ཨ་མ་དྷུ་རཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཡོ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ དེ་ཏི, སོ ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ཏི, པ་རེ་སཾ མ་དྷུ་རཾ དེ་ཏི, སོ པ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏཱ་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ་ཝ་ཎི་བྦ་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་མི་ཏ་པཱ་པཱ ས་མ་ཎཱ, བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. ཀ་པ་ཎཱཏི དུ་གྒ་ཏཱ ད་ལི་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ. ཨ་དྡྷི་ཀཱཏི པ་ཐཱ་ཝི་ནོ. ཝ་ཎི་བྦ་ཀཱཏི ཡེ – ‘‘ཨི་ཊྛཾ དི་ནྣཾ, ཀ་ནྟཾ, མ་ནཱ་པཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ དི་ནྣཾ, ད་དཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཡྻ, ག་ཙྪ་ཏུ བྷ་ཝཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཐོ་མ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཡཱ་ཙ་ཀཱཏི ཡེ – ‘‘པ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ དེ་ཐ, ས་རཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ དེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏོཏི ཨུ་ད་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ. ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཁ་ཏ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ སུ་ཏ་མེ་ཝ སུ་ཏ་ཛཱ་ཏཾ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཏྠེ ཙི་ནྟེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ པུ་ཉྙ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ མེ ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་དཱ་ནི པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཀྐཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ བྷོ་གཱ་པི སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, དཱ་ཡ་ཀ་ཙི་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི; ཧ་ནྡཱ་ཧཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ཧི ཀི་ར ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ དཱ་ནཾ ས་བྦ་དི་སཱ་ཧི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་ཛྫཱ་ཏོ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ད་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ན ཀོ་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི པ་རི་ཀྑཱ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.

ཙ་ཏུ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༤༡. སུ་ཛཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ནནྟི མ་ཧཱ་ཡཱ་ག་པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ དཱ་ན་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏེ་ཧི སུ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨ་ས་ཏི – ‘‘ཨེ་ཝཾ དུ་ཛྫཱ་ཏ་སྶ སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་དཱ་ནཾ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ་རོ ན ཧོ་ནྟི. ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི་པི པ་རི་ཀྑཱ་རཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.

༣༤༢. ཏི་སྶོ ཝི་དྷཱ དེ་སེ་སཱིཏི ཏཱི་ཎི ཋ་པ་ནཱ་ནི དེ་སེ་སི. སོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནཱ ནཱ་མ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཙ་ལ་ནྟི ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་མཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཋ་མ་ཏ་ར་ཉྙེ་ཝ ནི་ཙྩ་ལཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཏི་སྶོ ཝི་དྷཱ དེ་སེ་སཱི་ཏི. སོ བྷོ་ཏོ ར་ཉྙོཏི ཨི་དཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷོ་ཏཱ ར་ཉྙཱ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ‘‘བྷོ་གཱ་ནཾ ཝི་ག་མ་ཧེ་ཏུ་ཀོ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པོ ན ཀ་ཏྟ་བྦོ, པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ཨ་ཙ་ལཱ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཝ་ཉྷི དཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མུ་ཉྩ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཧི པ་ཙྪཱ་ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ ནི་ཙྩ་ལཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དཱ་ནཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ནཱ་པི ཨུ་ལཱ༹་རེ་སུ བྷོ་གེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, མ་ཧཱ་རོ་རུ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ སེ་ཊྛི་ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཝི་ཡ.

༣༤༣. ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི – ས་ཙཱ་ཡཾ རཱ་ཛཱ དུ་སྶཱི་ལེ དི་སྭཱ – ‘‘ན་སྶ་ཏི ཝ་ཏ མེ དཱ་ནཾ, ཡ་སྶ མེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་སྶཱི་ལཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ་པི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏི, དཱ་ནཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཙ ནཱ་མ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཧ་ནྡ་སྶ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཏཾ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཝི་ནོ་དེ་མཱི་ཏི. ཏ་སྨཱ ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ་པི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཝི་ནོ་དེ་སཱི་ཏི. ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཏེ་ན པཱ་པེ་ན ཨ་ནི་ཊྛོ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ས་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཛ་ཏཾ བྷ་ཝནྟི དེ་ཏུ བྷ་ཝཾ. ས་ཛྫ་ཏནྟི ཝི་སྶ་ཛྫ་ཏུ. ཨ་ནྟ་རནྟི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ.

༣༤༤. སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ས་ནྡ་སྶེ་སཱིཏི ཨི་དྷ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ནཱ་མ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ས་ནྡ་སྶེ་སཱིཏི – ‘ཨི་དཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ལ་བྷ་ཏཱི’ཏི ད་སྶེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. ས་མཱ་ད་པེ་སཱིཏི ཏ་ད་ཏྠཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སཱིཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་ནོ་ད་ནེ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཝོ་དཱ་པེ་སི. ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སཱིཏི ‘སུ་ནྡ་རཾ ཏེ ཀ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནེ་ནཱ’ཏི ཐུ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཏོ ན་ཏྠཱིཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཏྟཱ ན་ཏྠི.

༣༤༥. ན རུ་ཀྑཱ ཚི་ཛྫིཾ་སུ ཡཱུ་པ་ཏྠཱ་ཡ ན ད་བྦྷཱ ལཱུ་ཡིཾ་སུ བ་རི་ཧི་ས་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཡེ ཡཱུ་པ་ནཱ་མ་ཀེ མ་ཧཱ་ཐ་མྦྷེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་སུ་ཀ་རཱ་ཛཱ ཨ་སུ་ཀཱ་མ་ཙྩོ ཨ་སུ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཡཱ་གཾ ཡ་ཛ་ཏཱི’’ཏི ནཱ་མཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི. ཡཱ་ནི ཙ ད་བྦྷ་ཏི་ཎཱ་ནི ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝ་ན་མཱ་ལཱ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཡ་ཉྙ་སཱ་ལཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟི, བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ པ་ཏྠ་ར་ནྟི, ཏེ་པི ན རུ་ཀྑཱ ཚི་ཛྫིཾ་སུ, ན ད་བྦྷཱ ལཱུ་ཡིཾ་སུ. ཀིཾ པ་ན གཱ་ཝོ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཧ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. དཱ་སཱཏི ཨ་ནྟོ་གེ་ཧ་དཱ་སཱ་ད་ཡོ. པེ་སྶཱཏི ཡེ པུ་བྦ་མེ་ཝ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་མྨ་ཀ་རཱཏི ཡེ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི. ད་ཎྜ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ ནཱ་མ ད་ཎྜ་ཡ་ཊྛི་མུ་གྒ་རཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཛྫི་ཏཱ. བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ ནཱ་མ – ས་ཙེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་སི, ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ཀ་རོ་སི, ཚི་ནྡི་སྶཱ་མ ཝཱ བ་ནྡྷི་སྶཱ་མ ཝཱ མཱ་རེ་སྶཱ་མ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཡེ་ན ཏ་ཛྫི་ཏཱ. ཨེ་ཏེ པ་ན ན ད་ཎྜ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ, ན བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ, ན ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ པ་རི་ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ན ཧི ཏ་ཏྠ དཱ་སཾ ཝཱ དཱ་སཱ་ཏི, པེ་སྶཾ ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི, ཀ་མྨ་ཀ་རཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཨཱ་ལ་པ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ན པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་བ་ལ་ཝ་ནྟ་དུ་བྦ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡེ ཨི་ཙྪིཾ་སུ, ཏེ ཨ་ཀཾ་སུ; ཡེ ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ, ན ཏེ ཨ་ཀཾ་སུ. ཡཾ ཨི་ཙྪིཾ་སུ, ཏཾ ཨ་ཀཾ་སུ; ཡཾ ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ, ན ཏཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི. ས་པྤི་ཏེ་ལ་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ད་དྷི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན ཙེ་ཝ སོ ཡ་ཉྙོ ནི་ཊྛཱ་ན་མ་ག་མཱ་སཱིཏི རཱ་ཛཱ ཀི་ར བ་ཧི་ན་ག་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ནྟོ་ན་ག་ར་སྶ ཙ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཏི པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ཧཱ་དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ་ཡ སཱ་ལཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ཧི ས་ཧ་ཏྠེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ཧི ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དི་ས་མྨི་སྶེ་ཧེ་ཝ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀ་བྷ་ཏྟ་བྱ་ཉྫ་ན་པཱ་ན་ཀཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་ནྟ་པྤེ་སི. བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ དཱ་པེ་སི. སཱ་ཡ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ པ་ན ཝ་ཏྠ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ས་མྤཱུ་ཛེ་སི. ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཙཱ་ཊི་ཡོ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ཡོ ཡཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, སོ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཋ་པཱ་པེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་པྤི་ཏེ་ལ་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ད་དྷི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན ཙེ་ཝ སོ ཡ་ཉྙོ ནི་ཊྛཱ་ན་མ་ག་མཱ་སཱི’’ཏི.

༣༤༦. པ་ཧཱུ་ཏཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཏེ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཛ་ན་པ་ད་ཏོ ཨ་ནཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མེ་ཝ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཨ་མྷེ་ཧི པ་ན ‘རཱ་ཛཱ ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏཱི’ཏི ན ཡུ་ཏྟཾ ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏུཾ. ན ཧི ར་ཉྙོ གྷ་རེ དྷ་ནཾ ཨ་ཀྑ་ཡ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ, ཨ་མྷེ་སུ ཙ ཨ་དེ་ནྟེ་སུ ཀོ ཨ་ཉྙོ ར་ཉྙོ ད་སྶ་ཏི, ཧ་ནྡ་སྶ དྷ་ནཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི ཏེ གཱ་མ་བྷཱ་གེ་ན ཙ ནི་ག་མ་བྷཱ་གེ་ན ཙ ན་ག་ར་བྷཱ་གེ་ན ཙ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨུ་པ་ཧ་རིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘པ་ཧཱུ་ཏཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༣༤༧. པུ་ར་ཏྠི་མེ་ན ཡ་ཉྙ་ཝཱ་ཊ་སྶཱཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་ཏོ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ པུ་ར་ཏྠི་མ་བྷཱ་གེ. ཡ་ཐཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་ས་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཡ་ཉྙ་ཝཱ་ཊ་སྶཱཏི ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎ་བྷཱ་གེ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. པ་ཙྪི་མུ་ཏྟ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༣༤༨. ཨ་ཧོ ཡ་ཉྙོ, ཨ་ཧོ ཡ་ཉྙ་ས་མྤ་དཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ཧི ནི་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཡཾ ལོ་ཀེ མ་དྷུ་རཾ, ཏ་དེ་ཝ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཧ་ནྡ་སྶ ཡ་ཉྙཾ པ་སཾ་སཱ་མཱ’’ཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ པ་སཾ་ས་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་རི ཝ་ཏྟ་བྦ་མ་ཏྠཾ ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སྶ་དྡོ་ཝ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ན བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོཏི ཨི་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་རི་ཧཱ་རེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི.

ནི་ཙྩ་དཱ་ན་ཨ་ནུ་ཀུ་ལ་ཡ་ཉྙ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༤༩. ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི – ཨི་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནཾ ནཱ་མ དཱ་ཏུཾ ག་རུ་ཀཾ ས་ཀ་ལ་ཛ་ན་པ་དོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨི་མ་མྷཱ ཡ་ཉྙཱ ཨ་ཉྙོ ཡ་ཉྙོ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ནི་ཙྩ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི དྷུ་ཝ་དཱ་ནཱ་ནི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ནུ་ཀུ་ལ་ཡ་ཉྙཱ་ནཱིཏི – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་དཱི་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ དུ་གྒ་ཏ་པུ་རི་སེ་ཧི་པི ཝཾ་ས་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཡཱ་གཱ་ནི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཀི་ར སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ཨུ་དྡི་སྶ ནི་བ་དྡྷ་དཱ་ནཱ་ནི ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ད་ལི་དྡཱ་པི ན ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཀི་ར གྷ་རེ པ་ཉྩ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི དཱི་ཡིཾ་སུ. ད་ནྟ་མ་ཡ་ས་ལཱ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན དཱ་ལི་དྡི་ཡེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ, ཨེ་ཀཱ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ དཱ་རི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ས་ལཱ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ དཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. སཱ་པི པ་ཙྪཱ སེ་ཏ་ཝཱ་ཧ་ན་ར་ཛྫཾ ག་ནྟྭཱ ཁ་ལཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་དྷ་ཉྙེ་ན ཏཾ ས་ལཱ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན པ་ཉྩ་པི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི.

ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་རཱཏི – ‘‘པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཏི་ཊྛ་ཐ ཏི་ཊྛ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཛུཾ ག་ནྟྭཱ ག་ཎྷ་ཐ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཙ ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ དཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་རཱ་པི ག་ལ་གྒཱ་ཧཱ་པི དི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཧེ་ཏུ…པེ… མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩཱཏི. ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙེ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟེ ན བ་ཧཱུ་ཧི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རེ་ཧི ཝཱ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་རཾ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ ན བ་ཧཱུ་ནཾ ཀ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པཱི་ལཱ༹་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་མཱ་ར་མྦྷོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རཾ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཡི་ཊྛཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཉྙ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་སྨཱ པ་ན ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀ་སྶེ་ཝ ན སུ་ཀ་རཾ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨི་ད་ཉྩ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ཨི་ད་མྤི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ད་ད་ཏོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ ན་སྶ་ཏི. ན་ཝ་ན་ཝོ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙ ཛ་ནེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་ཏོ་པི ཨ་ཉྙོ ཡ་ཉྙོ ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་རོ ཙ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་རོ ཙཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟེ ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནེ པ་ན ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི. པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཝཱ ཧི ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ, ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་རི་ཏཾ ས་ཏྟ་ཊྛ་ཝ་སྶཱ་ནི་པི ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཛི་ཎྞ་པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཏོ ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་རཾ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་ར་ཉྩ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ད་ཡོ ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན.

‘‘སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཧ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ་ནི ཙ;

སི་རིཾ་ས་པེ ཙ མ་ཀ་སེ ཙ, སི་སི་རེ ཙཱ་པི ཝུ་ཊྛི་ཡོ.

ཏ་ཏོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པོ གྷོ་རོ, ས་ཉྫཱ་ཏོ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི;

ལེ་ཎ་ཏྠ་ཉྩ སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩ, ཛྷཱ་ཡི་ཏུ་ཉྩ ཝི་པ་སྶི་ཏུཾ.

ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ, ཨ་གྒཾ བུ་དྡྷེ་ན ཝ་ཎྞི་ཏཾ;

ཏ་སྨཱ ཧི པ་ཎྜི་ཏོ པོ་སོ, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ;

ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་ར་ཡེ ར་མྨེ, ཝཱ་ས་ཡེ་ཏྠ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ.

ཏ་སྨཱ ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ, ཝ་ཏྠ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ཙ;

ད་དེ་ཡ ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ.

ཏེ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ་པ་ནཱུ་ད་ནཾ;

ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ ཨི་དྷ་ཉྙཱ་ཡ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༥);

ས་ཏྟ་ར་སཱ་ནི་སཾ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷ་སྶ པ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཝ ཡ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་རཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཱ ཧི ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཱ་པི པ་ར་སྶ དུ་པྤ་རི་ཙྩ་ཛཱ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨི་ཏོ་པི ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་ར་ཉྩ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་ར་ཉྩ ཡ་ཉྙཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན བྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༣༥༠-༣༥༡. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ས་ཀིཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་པི ཝི་ཧཱ་རེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཚཱ་ད་ན་ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པྤ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ, ས་ར་ཎཾ པ་ན ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ག་ཎ་སྶ ཝཱ ས་ཀིཾ ག་ཧི་ཏཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན་ཏྠི ཏ་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝི་ཧཱ་ར་དཱ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་ར་ཉྩ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་ར་ཉྩ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དེ་ཏི, ཏ་སྨཱ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏི་ཎྞཾ པ་ན ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཡ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༣༥༢. ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ པ་ར་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་ཏོ་པི ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་རོ ཡ་ཉྙོ’’ཏི ཏ་ཏོ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པུ་ན ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ནཱ་མ ཝི་ར་ཏི. སཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི, ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨ་ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཀུ་ལཱ་པ་དེ་སཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ན མེ ཨི་དཾ པ་ཏི་རཱུ་པ’’ནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ན ཀ་རོ་ཏི, ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏོ ཨཱ་ར་ཀཱ ཝི་ར་མ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ ཝི་ར་ཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི པཱ་ཎཾ ན ཧ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝེ་ར་མ་ཎིཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ན ཝི་ར་ཏི ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ན མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏི སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ར་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ དྭེ ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཡཾ ཝོ་རོ་པ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཝ་ཏྠུ, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. པ་ཙྪི་མཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡོ པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ཎྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷི་ནྣེ ས་བྦཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཏི, སོ ཡཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ པ་ན བྷེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཧི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ནེ་ཝ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏི ན སུ་རཾ པི་ཝ་ཏི. ས་ཙེ་པི་སྶ སུ་ར་ཉྩ ཁཱི་ར་ཉྩ མི་སྶེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཁཱི་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི, ན སུ་རཱ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཀོ་ཉྩ་ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཁཱི་ར་མི་སྶ་ཀེ ཨུ་ད་ཀེ ཁཱི་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི? ན ཨུ་ད་ཀཾ. ཨི་དཾ ཡོ་ནི་སི་དྡྷ་ནྟི ཙེ, ཨི་དཾ དྷ་མྨ་ཏཱ་སི་དྡྷ་ནྟི ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ དི་ཊྛི་ཨུ་ཛུ་ཀ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ བྷཱ་རི་ཡཾ. སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ནེ པ་ན ཝི་ར་ཏི་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི སཱ་དྷུ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་ར་ཉྩ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏ་ར་ཉྩ. པ་ཉྩ་སཱི་ལ་ས་དི་ས་སྶ པ་ན དཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏྠ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཱ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་གྒ་ཉྙཱ་ནི ར་ཏྟ་ཉྙཱ་ནི ཝཾ་ས་ཉྙཱ་ནི པོ་རཱ་ཎཱ་ནི ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ་ནི ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་པུ་བྦཱ་ནི ན ས་ངྐི་ཡ་ནྟི ན ས་ངྐི་ཡི་སྶ་ནྟི ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛཱ་ནི ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ དེ་ཏི, ཨ་ཝེ་རཾ དེ་ཏི ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ དེ་ཏི. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝེ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ད་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷ་ཡ་སྶ ཨ་ཝེ་ར་སྶ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ དཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི.

པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ…པེ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ…པེ… མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ…པེ… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ…པེ… ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ དཱ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་གྒ་ཉྙཱ་ནི…པེ… ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༣༩).

ཨི་ད་ཉྩ པ་ན སཱི་ལ་པ་ཉྩ་ཀཾ – ‘‘ཨ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་སི་ནེ་ཧ་ཉྩ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་མཱ་དི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཉྙོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཉྩ་སཱི་ལ་ཏོ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ, ཨི་དཾ པ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ར་ཀྑི་ཏ་སཱི་ལ་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་པྥ་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.

༣༥༣. ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ར་ཀྑི་ཏུཾ ག་རུ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨཱི་དི་ས་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པུ་ན་པི – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ཝི་དྷ་སཱི་ལ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊྛ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟོ ‘‘ཨི་དྷ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ཨ་པྤ་ཊྛཱ་ནི ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཀ་པྤཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨཱ་ཡུཾ དེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་པྤེ. ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཀ་པྤེ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ཉྩ་ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི. ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཝཱི་ས་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ, ས་ཊྛི, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ཙ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུཾ དེ་ཏི; ཏ་སྨཱ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ཉྩ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏ་ར་ཉྩ. ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཾ ཡ་ཉྙ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མྤི ཡ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ གུ་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཊྛཾ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷཾ; ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁ་ས་དི་ས་སྶ པ་ན སུ་ཁ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ མ་ཧ་པྥ་ལཾ. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཡ་ཉྙོ་ཏི. མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་པི ཡ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཊྛཱ ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ; ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དི་ས་རཱུ་པ་ནི་མྨཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཡ་ཉྙོ. ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནི་པི ཡ་སྨཱ མ་ནོ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ན ཀི་ལ་མ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཊྛཱ་ནི ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ་ནི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ ཡ་ཉྙོ. ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ནེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝི་ཀུ་བྦ་ན་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ. དི་བྦ་སོ་ཏཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་དྡ་ས་ཝ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ; ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ པ་རེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ; པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ; དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ; ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སུ་ཁ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་པྥ་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རོ ཨ་ཉྙོ ཡ་ཉྙོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ས་མཱ་པེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟ་ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥༤-༣༥༨. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟེ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ར་ཎཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ – ‘ཨེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷོ, གོ་ཏ་མཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཨུ་པ་ཝཱ་ཡ་ཏཱུཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་རཱི་ར་ད་ར་ཐཾ ནི་བྦཱ་པེ་ནྟོ ཏ་ནུ་སཱི་ཏ་ལོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏཱུ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, ཡ་ཉྙ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཏེ པཱ་ཎ་ཡོ བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘མུ་ཏྟཱ བྷོ, ཏེ པཱ་ཎ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡཱ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ན སུ་ཎི, ན ཏཱ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཀ་སྨཱ? ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙི་ཏྟེ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. སུ་ཏྭཱ པ་ན་སྶ ‘‘བ་ཧཱུ ཝ་ཏ མེ པཱ་ཎཱ མོ་ཙི་ཏཱ’’ཏི ཙི་ཏྟ་ཙཱ་རོ ཝི་པྤ་སཱི་ད་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་མ་ན་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ན ‘ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟ’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.

ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ

ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.