ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ
སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ
ཀ་རུ་ཎཱ་སཱི་ཏ་ལ་ཧ་ད་ཡཾ, པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏ་ཝི་ཧ་ཏ་མོ་ཧ་ཏ་མཾ;
ས་ན་རཱ་མ་ར་ལོ་ཀ་ག་རུཾ, ཝ་ནྡེ སུ་ག་ཏཾ ག་ཏི་ཝི་མུ་ཏྟཾ.
བུ་དྡྷོ་པི བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ, བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཙེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཙ;
ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ག་ཏ་མ་ལཾ, ཝ་ནྡེ ཏ་མ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨཾ.
སུ་ག་ཏ་སྶ ཨོ་ར་སཱ་ནཾ, པུ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་ར་སེ་ན་མ་ཐ་ནཱ་ནཾ;
ཨ་ཊྛ་ནྣ་མྤི ས་མཱུ་ཧཾ, སི་ར་སཱ ཝ་ནྡེ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷཾ.
ཨི་ཏི མེ པ་ས་ནྣ་མ་ཏི་ནོ, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ;
ཡཾ སུ་ཝི་ཧ་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན.
དཱི་གྷ་སྶ དཱི་གྷ་སུ་ཏྟ་ངྐི་ཏ་སྶ, ནི་པུ་ཎ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ཝ་ར་སྶ;
བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷ་སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་སྶ, ས་དྡྷཱ་ཝ་ཧ་གུ་ཎ་སྶ.
ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨཱ་དི་ཏོ ཝ་སི་ས་ཏེ་ཧི;
པ་ཉྩ་ཧི ཡཱ ས་ངྒཱི་ཏཱ, ཨ་ནུ་ས་ངྒཱི་ཏཱ ཙ པ་ཙྪཱ་པི.
སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པཾ པ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཱ་ཐ, ཝ་སི་ནཱ མ་ཧཱ་མ་ཧི་ནྡེ་ན;
ཋ་པི་ཏཱ སཱི་ཧ་ལ༹་བྷཱ་སཱ་ཡ, དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ.
ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ན ཏ་ཏོ་ཧཾ, སཱི་ཧ་ལ༹་བྷཱ་སཾ མ་ནོ་ར་མཾ བྷཱ་སཾ;
ཏ་ནྟི་ན་ཡཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ཝི་ག་ཏ་དོ་སཾ.
ས་མ་ཡཾ ཨ་ཝི་ལོ་མེ་ནྟོ, ཐེ་རཱ་ནཾ ཐེ་ར་ཝཾ་ས་པ་དཱི་པཱ་ནཾ;
སུ་ནི་པུ་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་ཝཱ་སཱི་ནཾ.
ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ག་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མི;
སུ་ཛ་ན་སྶ ཙ ཏུ་ཊྛ་ཏྠཾ, ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠ་ཉྩ དྷ་མྨ་སྶ.
སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ དྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝ ས་བྦཱ་ནི;
ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ས་ཧི་ཏོ, ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ས་བྦཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ, པ་ཉྙཱ་ས་ངྐ་ལ་ན་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙེ་ཝ;
ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨ་རི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི.
ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་དེ་ས་ནཱ, སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ནི་པུ་ཎ་ན་ཡཱ;
ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏ་ནྟི་མ་གྒཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙེ་ཝ.
ཨི་ཏི པ་ན ས་བྦཾ ཡ་སྨཱ, ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ མ་ཡཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ;
ཝུ་ཏྟཾ ཏ་སྨཱ བྷི་ཡྻོ, ན ཏཾ ཨི་དྷ ཝི་ཙཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མི.
‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཨེ་ས ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨཱ་ག་མཱ་ན་ཉྷི;
ཋ་ཏྭཱ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ’’.
ཨི་ཙྩེ་ཝ ཀ་ཏོ ཏ་སྨཱ, ཏ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན ས་དྡྷི་མེ་ཏཱ་ཡ;
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ཛཱ་ན་ཐ, དཱི་གྷཱ་ག་མ་ནི་སྶི་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ནྟི.
ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ
ཏ་ཏྠ དཱི་གྷཱ་ག་མོ ནཱ་མ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ, མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ, པཱ་ཐི་ཀ་ཝ་གྒོ་ཏི ཝ་གྒ་ཏོ ཏི་ཝ་གྒོ ཧོ་ཏི; སུ་ཏྟ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ. ཏ་སྶ ཝ་གྒེ་སུ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ ཨཱ་དི, སུ་ཏྟེ་སུ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཾ. བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སྶཱ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ ཝུ་ཏྟཾ ནི་དཱ་ན་མཱ་དི.
པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ
པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི ནཱ་མ ཙེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ ཏ་ནྟི་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷཱ, ནི་དཱ་ན་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ པ་ན ཨི་དྷཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཉྷི ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ སུ་བྷ་དྡ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ནཱ ཀ་ཏ་བུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩེ, ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ མ་ལླཱ་ནཾ སཱ་ལ་ཝ་ནེ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཛ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏི སུ་བྷ་དྡེ་ན ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན – ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ སོ་ཙི་ཏྠ, མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ, སུ་མུ་ཏྟཱ མ་ཡཾ ཏེ་ན མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ་ན, ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཙ ཧོ་མ – ‘ཨི་དཾ ཝོ ཀ་པྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན མ་ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪི་སྶཱ་མ, ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཡཾ ན ཨི་ཙྪི་སྶཱ་མ ན ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧) ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ, ཨཱི་དི་ས་སྶ ཙ ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་སྶ པུ་ན དུ་ལླ་བྷ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ, ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ ‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ས་ཏྠུ་ཀཾ པཱ་ཝ་ཙ་ན’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ པ་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཡྻུཾ, ཡཱ་ཝ ཙ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་ས་ཏྠུ་ཀ་མེ་ཝ པཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘ཡོ ཝོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ, སོ ཝོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༦).
‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ’.
ཡ་ཉྩཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘དྷཱ་རེ་སྶ་སི པ་ན མེ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱི’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) ཝ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རེ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན.
‘ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི; ཀ་སྶ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༢).
ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ན་ཝཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པྤ་བྷེ་དེ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མ་ཊྛ་པ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎིཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཙ་ནྡོ་པ་མ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ པ་སཾ་སི་ཏོ, ཏ་སྶ ཀི་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎ་ཎྱཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ན་ནུ མཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ས་ཀ་ཀ་ཝ་ཙ་ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་ཝཾ་ས་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ‘ས་དྡྷ་མྨ་ཝཾ་ས་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཀོ མེ ཨ་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, མ་ནྟྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སི, ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ པ་སཾ་སཱ་ཡ པ་སཾ་སཱི་ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་སི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡཾ པཱ་ཝཱ་ཡ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧) ས་བྦཾ སུ་བྷ་དྡ་ཀ་ཎྜཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠཾ པ་ན་སྶ མ་ཧཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨཱ་ཧ –
‘‘ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མ, པུ་རེ ཨ་དྷ་མྨོ དི་པྤ་ཏི, དྷ་མྨོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡྻ་ཏི; པུ་རེ ཨ་ཝི་ན་ཡོ དི་པྤ་ཏི, ཝི་ན་ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡྻ་ཏི; པུ་རེ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟི, པུ་རེ ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧).
བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ན་ཏཱུ’’ཏི. ཐེ་རོ པ་ན ས་ཀ་ལ་ན་ཝ་ངྒ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་རེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ ཙ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་ད་དྷ་རེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟེ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏེ ཏེ་ཝི་ཛྫཱ་དི་བྷེ་དེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྩ་ས་ཏེ པ་རི་གྒ་ཧེ་སི. ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཀེ་ནཱུ་ནཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧).
ཀི་སྶ པ་ན ཐེ་རོ ཨེ་ཀེ་ནཱུ་ན་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི? ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཏེ་ན་ཧཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ས་ཧཱ་པི, ཝི་ནཱ་པི, ན ས་ཀྐཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀཱ་ཏུཾ. སོ ཧཱ་ཡ་སྨཱ སེ་ཀྑོ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཏ་སྨཱ ས་ཧཱ་པི ན ས་ཀྐཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཀི་ཉྩི ད་ས་བ་ལ་དེ་སི་ཏཾ སུ་ཏྟ་གེ་ཡྻཱ་དི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘དྭཱ་སཱི་ཏི བུ་དྡྷ་ཏོ ག་ཎྷིཾ, དྭེ ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ཏོ;
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡེ མེ དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༡༠༢༧);
ཏ་སྨཱ ཝི་ནཱ་པི ན ས་ཀྐཱ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ སེ་ཀྑོ་པི ས་མཱ་ནོ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཱ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཐེ་རེ་ན ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏ་བྦོ ཨ་སྶ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ན ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏོ་ཏི? པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཐེ་རོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་སྶ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཐཱ ཧི ནཾ སི་ར་སྨིཾ པ་ལི་ཏེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ་པི ‘ན ཝཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ མ་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་སཱི’ཏི, (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི. ས་ཀྱ་ཀུ་ལ་པྤ་སུ་ཏོ ཙཱ་ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་ཏཱ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་པུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི བྷི་ཀྑཱུ ཚ་ནྡཱ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ – ‘‘བ་ཧཱུ ཨ་སེ་ཀྑ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ སེ་ཀྑ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཾ ཐེ་རོ ཨུ་ཙྩི་ནཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཝ་དེ་ཡྻུཾ. ཏཾ པ་རཱུ་པ་ཝཱ་དཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ, ‘ཨཱ་ན་ནྡཾ ཝི་ནཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ན ཨུ་ཙྩི་ནི.
ཨ་ཐ ས་ཡ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཐེ་རཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀི་ཉྩཱ་པི སེ་ཀྑོ ཨ་བྷ་བྦོ ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ མོ་ཧཱ བྷ་ཡཱ ཨ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ, བ་ཧུ ཙཱ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ པ་རི་ཡ་ཏྟོ, ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་མྤི ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་ཙྩི་ན་ཏཱུ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་མྤི ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་ཙྩི་ནཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧).
ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏེ་ན ཏེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་ཐེ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ མ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཁོ མ་ཧཱ་གོ་ཙ་རཾ པ་ཧཱུ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡེ་ཡྻཱ་མ, ན ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧).
ཀ་སྨཱ པ་ན ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི? ‘‘ཨི་དཾ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཐཱ་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ, ཀོ་ཙི ཝི་ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན སཱ་ཝེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ངྒྷོ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ ས་ངྒྷོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ས་ངྒྷོ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ས་མྨ་ནྣ’’ཏི ‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཏི’ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་མྨ་ཏཱ་ནི ས་ངྒྷེ་ན ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི, ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༨).
ཨ་ཡཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྟཱ་ཧཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལ༹་ན་དི་ཝ་སཱ ནཱ་མ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཙི་ཏ་ཀཱ་ཡ ཨ་གྒི་ནཱ ཛྷཱ་ཡི, ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ཏྟི་པ་ཉྫ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི དི་ཝ་སཱ ག་ཏཱ. ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་སུ་ཀྐ་པ་ཀྑ་པ་ཉྩ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ཡོ བྷཱ་ཛ་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཛ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ སུ་བྷ་དྡེ་ན ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཀ་ཏཱ.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས དི་ཝ་སཱ ཨོ་ཀཱ་སོ ཀ་ཏོ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ནོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི, ཝ་ཏྟུཾ ན ལ་བྦྷཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཡ་སྶ རོ་ག་པ་ལི་བོ་དྷོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་པ་ལི་བོ་དྷོ ཝཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པ་ལི་བོ་དྷོ ཝཱ ཨ་ཏྠི, པ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ན པ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, སོ ཏཾ པ་ལི་བོ་དྷཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱུ’’ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཏོ. ཨ་ཉྙེ་པི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མ་པྤི་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཏཾ ཏཾ དི་སཾ པ་ཀྐ་ནྟཱ. པུ་ཎྞ་ཏྠེ་རོ པ་ན ས་ཏྟ་ས་ཏ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་སྶཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ཨ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ག་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏོ པ་ན་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་དེ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་མ་ནུ་པྤ་ཏྟེ ཐེ་རེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཐེ་རོ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་བྦེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཛྫ ཀུ་ཧིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་མཱ་ནཱ པ་རོ་དིཾ་སུ. བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སེ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་པ་རི་དེ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཡཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལེ་ན ཝ་སི་ཏ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ མི་ལཱ་ཏ་མཱ་ལཱ་ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝ་ཏྟཾ ས་བྦ་མ་ཀཱ་སི. ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཙ ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཨུ་ད་ཀུ་པ་ཊྛཱ་པ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ན་ནུ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཡཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གུ་ཎ་ག་ཎཱ་མ་ཏ་ར་ས་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པེ་མོ ཙེ་ཝ ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཙ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶཱུ་པ་ཀཱ་ར་ས་ཉྫ་ནི་ཏ་ཙི་ཏྟ་མ་དྡ་ཝོ. ཏ་མེ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ ཨ་ཉྙེ ཨ་སྶཱ་སེ་སྶ་ཐཱ’’ཏི སཾ་ཝེ་ཛེ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན སཾ་ཝི་གྒ་ཧ་ད་ཡོ ས་ནྠ་མྦྷི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫ་བ་ཧུ་ལ་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཀཱ་ཡཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཁཱི་ར་ཝི་རེ་ཙ་ནཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་བྷེ་ན མཱ་ཎ་ཝེ་ན པ་ཧི་ཏཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ, ཁོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛྫ བྷེ་ས་ཛྫ་མ་ཏྟཱ པཱི་ཏཱ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ སྭེ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༤༧).
དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཙེ་ཏ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ག་ནྟྭཱ སུ་བྷེ་ན མཱ་ཎ་ཝེ་ན པུ་ཊྛོ ཨི་མ་སྨིཾ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ སུ་བྷ་སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ད་ས་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཨ་ཐ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པྤ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཏོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་པི དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ག་ཏེ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༨). ཏེ ཨཱ་ས་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ་པི ཚ་ཌྜི་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ཀླཱ་པཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ས་བྦེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ཙ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཙ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཐེ་རཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ན་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝཱ་ད་པ་རི་མོ་ཙ་ན་ཏྠ་ཉྩ – ‘པ་ཋ་མཾ མཱ་སཾ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པྤ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་མཱ’ཏི ཙི་ནྟེ་སུཾ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཏྠ་རི ཋི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཛ་གྒིཾ་སུ, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཚ་ཌྜེ་སུཾ, ཀུ་ལཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཝི་ན་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ས་ཉྩ ཝཱ་ད་པ་རི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་སུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པྤ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཝ་ཎྞི་ཏཾ, ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ མཱ་སཾ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པྤ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་མ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ མཱ་སཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༨).
ཏེ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ པུ་ཙྪི. ཐེ་རཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀེ མ་ནུ་སྶེ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རཱ པ་ཋ་མཾ མཱ་སཾ ས་བྦ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ས་ངྑ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ, ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ བྷ་ནྟེ ཝི་ས་ཊྛཱ ཀ་རོ་ཐ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཧོ་ཏུ, ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྣི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏྠ ཀ་རོ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཝེ་བྷཱ་ར་པ་བྦ་ཏ་པ་སྶེ ས་ཏྟ་པ་ཎྞི གུ་ཧཱ་དྭཱ་རེ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཝི་སྶ་ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་མྨི་ཏ་ས་དི་སཾ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷི་ཏྟི་ཐ་མྦྷ་སོ་པཱ་ནཾ, ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟ་མི་ཝ རཱ་ཛ་བྷ་ཝ་ན་ཝི་བྷཱུ་ཏིཾ, ཨ་ཝ་ཧ་ས་ནྟ་མི་ཝ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་སི་རིཾ, སི་རི་ཡཱ ནི་ཀེ་ཏ་ན་མི་ཝ ཨེ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཏི་ཏྠ་མི་ཝ ཙ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ན་ཡ་ན་ཝི་ཧཾ་གཱ་ནཾ, ལོ་ཀ་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་མི་ཝ ས་མྤི་ཎྜི་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦ་སཱ་ར་མ་ཎྜཾ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷ་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མོ་ལ་མྦ་ཀ་ཝི་ནི་གྒ་ལ་ནྟ་ཙཱ་རུ་ཝི་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟ་མ་ཎི་ཀོ་ཊྚི་མ་ཏ་ལ་མི་ཝ ཙ, ནཾ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱུ་པ་ཧཱ་ར་ཝི་ཙི་ཏྟ་སུ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་བྷཱུ་མི་ཀ་མྨཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ, ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ན་གྒྷཱ་ནི པ་ཉྩ ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎ་བྷཱ་གཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཐེ་རཱ་ས་ནཾ, མ་ཎྜ་པ་མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ས་ནཱ་ར་ཧཾ དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ, ད་ནྟ་ཁ་ཙི་ཏཾ བཱི་ཛ་ནི་ཉྩེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, མ་མ ཀི་ཙྩ’’ནྟི.
ཏ་སྨི་ཉྩ པ་ན དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝི་སྶ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་ཉྙོ ཝི་སྶ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀ་བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི སཾ་ཝེ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ་ཡེ་ཝ – ‘‘སྭེ ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, ཏྭ་ཉྩ སེ་ཀྑོ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཏེ་ན ཏེ ན ཡུ་ཏྟཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ག་ནྟུཾ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – ‘སྭེ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡྭཱ་ཧཾ སེ་ཀྑོ ས་མཱ་ནོ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ’ནྟི, བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི, དྭེ པཱ་དཱ བྷཱུ་མི་ཏོ མུ་ཏྟཱ, ཨ་པ་ཏྟ་ཉྩ སཱི་སཾ བི་མྦོ་ཧ་ནཾ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ་ངྐ་མེ་ན བ་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན་ནུ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཀ་ཏ་པུ་ཉྙོ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ, ཁི་པྤཾ ཧོ་ཧི་སི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༠༧). བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཐཱ་དོ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་མ པ་ན ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཏེ་ན མེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཡོ་ཛེ་མཱི’’ཏི, ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ‘‘ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་ཡཾ མ་ཉྩ་ཀེ ཨ་པ་ནཱ་མེ་སི. དྭེ པཱ་དཱ བྷཱུ་མི་ཏོ མུ་ཏྟཱ, སཱི་སཾ བི་མྦོ་ཧ་ན་མ་པྤ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་ནི་པ་ནྣོ ཨ་ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ཐ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་མི་ཡཾ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་སྶ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ར་ཧཱ ས་མཱ་ནོ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀ་ཐཾ ཨ་ག་མཱ་སི? ‘‘ཨི་དཱ་ནི་མྷི ས་ནྣི་པཱ་ཏ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ས་ནཱ་ར་ཧོ’’ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པ་ཀྐཾ ཝི་ཡ, པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎི ཝི་ཡ, ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ན་བྷེ ས་མུ་གྒ་ཏ་པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ, བཱ་ལཱ་ཏ་པ་ས་མྥ་སྶ་ཝི་ཀ་སི་ཏ་རེ་ཎུ་པི་ཉྫ་ར་ག་བྦྷཾ པ་དུ་མཾ ཝི་ཡ ཙ, པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ་ན ས་པྤ་བྷེ་ན ས་སྶི་རཱི་ཀེ་ན ཙ མུ་ཁ་ཝ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘སོ་བྷ་ཏི ཝ་ཏ བྷོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་ན་ནྡོ, ས་ཙེ ས་ཏྠཱ དྷ་རེ་ཡྻ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཛྫཱ་ན་ནྡ་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ཧ་ནྡ, དཱ་ནི་སྶཱ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཱ དཱ་ཏ་བྦཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་དཱ་མཱི’’ཏི, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི.
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ན ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ ཉཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནཱ་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ནྟཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཀ་སྶཱ’ཏི? ‘ཨཱ་ན་ནྡ་སྶཱ’ཏི. ‘ཨཱ་ན་ནྡོ པ་ན ཀུ་ཧིཾ ག་ཏོ’ཏི? ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘ཨི་དཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ’ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སཱི’’ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དཱི་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ. ས་བྦ་ཐཱ་པི ཏཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་དཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀིཾ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མ, དྷ་མྨཾ ཝཱ ཝི་ན་ཡཾ ཝཱ’’ཏི? བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ, ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་སྶ ཨཱ་ཡུ. ཝི་ན་ཡེ ཋི་ཏེ སཱ་ས་ནཾ ཋི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ཝི་ན་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལི’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ནོ ན་པྤ་ཧོ་ཏི’’. ཨ་པི ཙ ཁོ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་ར་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨུ་པཱ་ལཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༢༨). ‘ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་ན་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མཱ’ཏི.
ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨ་ནྣི. ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ་པི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མྨ་ནྣི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹ – ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ,
ཨ་ཧཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཨུ་པཱ་ལི ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ,
ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི. (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༩);
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ད་ནྟ་ཁ་ཙི་ཏཾ བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཐེ་རཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪི. ‘‘པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པཱ་ལི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘སུ་དི་ནྣཾ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨེ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ པ་ཋ་མ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྤི པུ་ཙྪི, ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི, པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི’’ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༩). པུ་ཊྛོ པུ་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཀི་ཉྩི ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི ན་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི. བུ་དྡྷ་སྶ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏེ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ན་མྤི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཝ་ད་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱ་སི་ཏེ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་མྤི ཧོ་ཏི, ཏཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཨ་པ་ན་ཡིཾ་སུ. པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ པ་ན ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཡ་ཏྠ པ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ་ཡེ་ཝ. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ‘ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཐ ཁོ་ཏི ཝཱ’, ‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ཏི’ ཝཱ, ‘ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱ’ཏི ཝཱ, ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ན – ‘‘ཨི་དཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ’’ནྟི ཋ་པེ་སུཾ. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ས་ངྒ་ཧ་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ པ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏཱ་ནི ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཎ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཀཾ་སུ – ‘‘ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་སཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜ’’ནྟི ཋ་པེ་སུཾ. ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་ནི ‘‘ཏེ་ར་ས་ཀ’’ནྟི ཋ་པེ་སུཾ. དྭེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཏིཾ་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. དྭེ་ན་ཝུ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཙ་ཏྟཱ་རི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. པ་ཉྩ་ས་ཏྟ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘སེ་ཁི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ས་ཏྟ དྷ་མྨེ ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ‘‘མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒོ’’ཏི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་ཝ་སཱ་ནེ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ.
ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨ་ཊྛ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཨི་ད’’ནྟི ཋ་པེ་སུཾ. ས་ཏྟ་ར་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘ས་ཏྟ་ར་ས་ཀ’’ནྟི ཋ་པེ་སུཾ. ཏིཾ་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ནི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཚ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཨ་ཊྛ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. པ་ཉྩ་ས་ཏྟ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘སེ་ཁི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ས་ཏྟ དྷ་མྨེ ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒོ’’ཏི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཏོ ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་ཝ་སཱ་ནེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཁ་ནྡྷ་ཀཾ, པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་པ་རི་མཱ་ཎཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཉྩ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཋ་པེ་སུཾ. ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཝཱ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི. ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ད་ནྟ་ཁ་ཙི་ཏཾ བཱི་ཛ་ནིཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ནཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི.
ཝི་ན་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི – ‘‘དྷ་མྨཾ ས་ངྒཱ་ཡ་ནྟེ ཧི ཀཾ པུ་གྒ་ལཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨོ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏ་བྦོ’’ཏི? བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ,
ཨ་ཧཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི;
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ,
ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན དྷ་མྨཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི;
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ད་ནྟ་ཁ་ཙི་ཏཾ བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཏ་རཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པི་ཊ་ཀཾ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀེ ཙ་ཏ་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ, ཏཱ་སུ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏ་རཾ ས་ངྒཱི་ཏི’’ནྟི? ‘‘དཱི་གྷ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘དཱི་གྷ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏིཾ་ས སུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཡོ ཝ་གྒཱ, ཏེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏ་རཾ ཝ་གྒ’’ནྟི? ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒེ ཏེ་ར་ས སུ་ཏྟ་ནྟཱ, ཏེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏ་རཾ སུ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ བྷ་ནྟེ, ཏི་ཝི་དྷ་སཱི་ལཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ, ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཀུ་ཧ ལ་པ་ནཱ་དི་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ, དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཛཱ་ལ་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ནཾ, ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤ་ནཾ, ཏཾ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ, ‘‘བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཏྠ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ རཱ་ཛཱ་གཱ་ར་ཀེ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡ’’ནྟི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘སུ་པྤི་ཡ་ཉྩ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ’’ནྟི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སྶ ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི, ཝ་ཏྠུ་མྤི པུ་ཙྪི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༤༠). ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏཱ་ནི ག་ཎ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཀཾ་སུ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨེ་ཝཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘‘སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ, པ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཏྠ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ་ན ས་བྦེ་པི ཏེ་ར་ས སུ་ཏྟ་ནྟེ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་གྒོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སུཾ.
ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ མ་ཧཱ་ཝ་གྒཾ, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ པཱ་ཐི་ཀ་ཝ་གྒ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝ་གྒ་ས་ངྒ་ཧཾ ཙ་ཏུ་ཏིཾ་ས་སུ་ཏྟ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཏ་ནྟིཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཝཱ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་པ་རི་མཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨི་མཾ ཏུ་མྷེ པ་རི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཏ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་པ་རི་མཱ་ཎཾ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཝཱ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝཱི་ས་ཏི་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ས་ཏ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨི་མཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཝཱ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཝི་བྷ་ངྒ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ཡ་མ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཾ སུ་ཁུ་མ་ཉཱ་ཎ་གོ་ཙ་རཾ ཏ་ནྟིཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་དཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏཱ་ནི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཀཾ་སུ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཏ་ཏོ པ་རཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ, ནི་དྡེ་སོ, པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒོ, ཨ་པ་དཱ་ནཾ, སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏོ, ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཋོ, དྷ་མྨ་པ་དཾ, ཨུ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ, ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ, པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ, ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ, ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཏི ཨི་མཾ ཏ་ནྟིཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཁུ་དྡ་ཀ་ག་ནྠོ ནཱ་མཱ་ཡ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ ཝ་ད་ནྟི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ན ‘‘ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཝཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ག་ནྠཾ ནཱ་མ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀེ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ར་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ, པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཐཱ པི་ཊ་ཀ་ཝ་སེ་ན. ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ, ཨ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷཾ, དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཝི་དྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ ར་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ? ཡ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ནཱ་ག་ཡ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟེ་ན ཝཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟེ་ན ཝཱ ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ར་སཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ར་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ར་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ.
ཀ་ཐཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ? ས་བྦ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨོ ཙེ་ཝ ཝི་ན་ཡོ ཙཱ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨ་ཝ་སེ་སཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཡ་ནྣཱུ་ན མ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༣༧). ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ན་ནྡཾ དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི ཙ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ.
ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ? ས་བྦ་མེ་ཝ ཧི་དཾ པ་ཋ་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཏི་པྤ་བྷེ་དཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ, ས་ནྡྷཱ་ཝི་སྶཾ ཨ་ནི་བྦི་སཾ;
ག་ཧ་ཀཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ, དུ་ཀྑཱ ཛཱ་ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ.
ག་ཧ་ཀཱ་ར་ཀ དི་ཊྛོ་སི, པུ་ན གེ་ཧཾ ན ཀཱ་ཧ་སི;
ས་བྦཱ ཏེ ཕཱ་སུ་ཀཱ བྷ་གྒཱ, ག་ཧ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ས་ངྑ་ཏཾ;
ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༥༣-༥༤);
ཨི་དཾ པ་ཋ་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀེ་ཙི ‘‘ཡ་དཱ ཧ་ཝེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི དྷ་མྨཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡) ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨུ་དཱ་ན་གཱ་ཐཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་སཱ པ་ན པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡཾ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་བྷཱ་སི – ‘‘ཧ་ནྡ དཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་མ་ནྟ་ཡཱ་མི ཝོ, ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༡༨) ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནྟ་རེ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཙྪི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ.
ཀ་ཐཾ པི་ཊ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ? ས་བྦ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་ནྟི ཏི་པྤ་བྷེ་ད་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཾ ས་ངྒཱི་ཏ་ཉྩ ཨ་ས་ངྒཱི་ཏ་ཉྩ ས་བྦ་མྤི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནི, དྭེ ཝི་བྷ་ངྒཱ, དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཁ་ནྡྷ་ཀཱ, སོ་ལ༹་ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ཏི – ཨི་དཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ནཱ་མ. བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ, མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཏ་དྭེ་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡོ, ཨོ་གྷ་ཏ་ར་ཎ་སུ་ཏྟཱ་དི་ས་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་ས་ཏྟ་ས་ཏ་དྭཱ་ས་ཊྛི་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡོ, ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ན་ཝ་སུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་སུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡོ, ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཋ-དྷ་མྨ་པ་ད-ཨུ་དཱ་ན-ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀ-སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ-པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ-ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ-ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ-ཛཱ་ཏ་ཀ-ནི་དྡེ་ས-པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ-ཨ་པ་དཱ་ན-བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས-ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ནྣ་ར་ས་པྤ་བྷེ་དོ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ ནཱ་མ. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧོ, ཝི་བྷ་ངྒོ, དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ, པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ, ཡ་མ་ཀཾ, པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི – ཨི་དཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་སེ་ས་ན་ཡ་ཏྟཱ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ;
ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་ཝི་དཱུ་ཧི ཨ་ཡཾ, ཝི་ན་ཡོ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’.
ཝི་ཝི་དྷཱ ཧི ཨེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཝི་བྷ་ངྒཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཱ ན་ཡཱ. ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་སི་ཐི་ལ་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ན་ཡཱ. ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་ནི་སེ་དྷ་ན་ཏོ ཙེ་ས ཀཱ་ཡཾ ཝཱ་ཙ་ཉྩ ཝི་ནེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཝི་དྷ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཝི་སེ་ས་ན་ཡ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཙེ་ཝ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཏ་མེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་སེ་ས་ན་ཡ་ཏྟཱ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ;
ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་ཝི་དཱུ་ཧི ཨ་ཡཾ, ཝི་ན་ཡོ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི.
ཨི་ཏ་རཾ པ་ན –
‘‘ཨ་ཏྠཱ་ནཾ སཱུ་ཙ་ན་ཏོ སུ་ཝུ་ཏྟ་ཏོ, ས་ཝ་ན་ཏོ་ཐ སཱུ་ད་ན་ཏོ;
སུ་ཏྟཱ་ཎཱ སུ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཙ, སུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ.
ཏ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ཏྠ་པ་ར་ཏྠཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་ཏྠེ སཱུ་ཙེ་ཏི. སུ་ཝུ་ཏྟཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱ, ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ཝ་ཏི ཙེ་ཏཾ ཨ་ཏྠེ ས་སྶ་མི་ཝ ཕ་ལཾ, པ་ས་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱུ་ད་ཏི ཙེ་ཏཾ དྷེ་ནུ ཝི་ཡ ཁཱི་རཾ, པ་གྒྷ་རཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཊྛུ ཙ ནེ ཏཱ་ཡ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ག་ཉྩེ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ སུ་ཏྟཾ པ་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་མྤི ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙ སུ་ཏྟེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ན ཝི་ཀི་རཱི་ཡ་ནྟི, ན ཝི་དྡྷཾ་སཱི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཏྠཱ. ཏེ་ནེ་ཏ་མེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨ་ཏྠཱ་ནཾ སཱུ་ཙ་ན་ཏོ, སུ་ཝུ་ཏྟ་ཏོ ས་ཝ་ན་ཏོ་ཐ སཱུ་ད་ན་ཏོ;
སུ་ཏྟཱ་ཎཱ སུ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཙ, སུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏ’’ནྟི.
ཨི་ཏ་རོ པ་ན –
‘‘ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟོ, ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ;
ཝུ་ཏྟཱ་དྷི་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ཏེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’.
ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་བྷི་ས་དྡོ ཝུ་ཌྜྷི་ལ་ཀྑ་ཎ་པཱུ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་དྷི་ཀེ་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘བཱ་ལ༹ྷཱ མེ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༣༨༩) ཝུ་ཌྜྷི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཡཱ ཏཱ ར་ཏྟི་ཡོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༤༩) ས་ལ་ཀྑ་ཎེ. ‘‘རཱ་ཛཱ་བྷི་རཱ་ཛཱ མ་ནུ་ཛི་ནྡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༣༩༩) པཱུ་ཛི་ཏེ. ‘‘པ་ཊི་བ་ལོ ཝི་ནེ་ཏུཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༨༥) པ་རི་ཙྪི་ནྣེ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་ངྐ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཙ ཝི་ན་ཡེ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི. ཝ. ༨༡༩) ཨ་དྷི་ཀེ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི’’ (དྷ. ས. ༢༥༡), ‘‘མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༦༤༢) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟོ་པི དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི ལ་ཀྑ་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱ ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་པི. ‘‘སེ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་སེ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༡, དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༢) ན་ཡེ་ན པཱུ་ཛི་ཏཱ་པི, པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡) ན་ཡེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་པི. ‘‘མ་ཧ་གྒ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ དྷ་མྨཱ (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༡), ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༡) ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཀཱ་པི དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཏ་མེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟོ, ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ;
ཝུ་ཏྟཱ་དྷི་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ཏེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི.
ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཝི་སི་ཊྛཾ, ཏཾ –
‘‘པི་ཊ་ཀཾ པི་ཊ་ཀ་ཏྠ་ཝི་དཱུ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྦྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ཧུ;
ཏེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ, ཏ་ཡོ་པི ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ ཉེ་ཡྻཱ’’.
པ་རི་ཡ་ཏྟི་པི ཧི ‘‘མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༦༦) པི་ཊ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀ་མཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༧༠) ཡཾ ཀི་ཉྩི བྷཱ་ཛ་ན་མྤི. ཏ་སྨཱ ‘པི་ཊ་ཀཾ པི་ཊ་ཀ་ཏྠ་ཝི་དཱུ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ཧུ.
ཨི་དཱ་ནི ‘ཏེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ་པི ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ ཉེ་ཡྻཱ’ཏི, ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ དུ་ཝི་དྷ་ཏྠེ་ན པི་ཊ་ཀ་ས་དྡེ་ན ས་ཧ ས་མཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ན་ཡོ ཙ སོ པི་ཊ་ཀ་ཉྩ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ ཙཱ་ཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ་ཉྩ ཏཾ པི་ཊ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ཙ སོ པི་ཊ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཏ་ཡོ་པི ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ ཉེ་ཡྻཱ.
ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ པུ་ན་པི ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ པི་ཊ་ཀེ་སུ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ –
‘‘དེ་ས་ནཱ་སཱ་ས་ན་ཀ་ཐཱ་བྷེ་དཾ ཏེ་སུ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ;
སི་ཀྑཱ་པྤ་ཧཱ་ན་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཉྩ པ་རི་དཱི་པ་ཡེ.
པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཝི་པ་ཏྟི་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ;
པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཡ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ, ཏ་མྤི ས་བྦཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ’’.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ. ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་ཎཱ་ཝོ་ཧཱ་ར་པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ, ཡ་ཐཱ་པ་རཱ་དྷ་ཡ་ཐཱ་ནུ་ལོ་མ་ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་སཱ་ས་ནཱ་ནི, སཾ་ཝ་རཱ་སཾ་ཝ་ར་དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ན་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཐཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་ར་ཧེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཎཱ་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ཎཱ་དེ་ས་ནཱ, སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝོ་ཧཱ་ར་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཝོ་ཧཱ་ར་དེ་ས་ནཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀུ་ས་ལེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ར་མ་ཏྠ་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏོ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ – ‘ཡེ ཏེ པ་ཙུ་རཱ་པ་རཱ་དྷཱ ས་ཏྟཱ, ཏེ ཡ་ཐཱ་པ་རཱ་དྷཾ ཨེ་ཏྠ སཱ་སི་ཏཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་པ་རཱ་དྷ་སཱ་ས་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཾ – ‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཙ་རི་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ ས་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཨེ་ཏྠ སཱ་སི་ཏཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ལོ་མ་སཱ་ས་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ – ‘དྷ་མྨ་པུ་ཉྫ་མ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི ས་ཉྙི་ནོ ས་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཨེ་ཏྠ སཱ་སི་ཏཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་སཱ་ས་ནནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ – ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ སཾ་ཝ་རཱ་སཾ་ཝ་རོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི སཾ་ཝ་རཱ་སཾ་ཝ་ར་ཀ་ཐཱ. སཾ་ཝ་རཱ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཁུ་དྡ་ཀོ ཙེ་ཝ མ་ཧ་ནྟོ ཙ སཾ་ཝ་རོ, ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ, ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ, དུ་ཏི་ཡཾ – ‘‘དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ནཱ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ན་ཀ་ཐཱ, ཏ་ཏི་ཡཾ – ‘‘རཱ་གཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཐཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.