༦. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡནྟི མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཝེ་སཱ་ལི་ཡནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་སཱ་ལ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཝེ་སཱ་ལཱི་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. མ་ཧཱ་ཝ་ནེཏི བ་ཧི་ན་ག་རེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ས་ཡཾ ཛཱ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཡཾ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡནྟི ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྞི་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཐ་མྦྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ས་ངྑེ་པེ་ན དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཀ་ལོ་པི ས་ངྒྷཱ་རཱ་མོ ‘‘ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ’’ནྟི. ཀོ་ས་ལ་ཀཱཏི ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ. མཱ་ག་དྷ་ཀཱཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ. ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ཝ་སྶཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨེ་ན. ཡ་ཉྷི ཨ་ཀཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡཾ ཨ་ཝ་སྶཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་མ.

༣༦༠. པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ བྷ་ག་ཝཱཏི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མྨ ས་ལླཱི་ནོ ནི་ལཱི་ནོ, ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་མྨ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཛྷཱ་ན་ར་ཏིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རེ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟནྟི ཏ་སྨཱ ཋཱ་ནཱ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ་སུ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.

ཨོ་ཊྛ་དྡྷ་ལི་ཙྪ་ཝཱི་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༦༡. ཨོ་ཊྛ་དྡྷོཏི ཨ་དྡྷོ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ. མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་པ་རི་སཱ་ཡཱཏི པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་གྒྷོ་ས་ནཱ་ཡ མ་ཧ་ཏིཾ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛ་པ་རི་སཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་ཝི་ལེ་པ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ཡ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་པ་རི་ས་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ མ་ཧཱ་ལཱིཏི ཏ་སྶ ཨོ་ཊྛ་དྡྷ་སྶ མ་ཧཱ་ལཱི་ཏི མཱུ་ལ་ནཱ་མཾ, ཏེ་ན མཱུ་ལ་ནཱ་མ་མ་ཏྟེ་ན ནཾ ཐེ་རོ མ་ཧཱ་ལཱི་ཏི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱིཏི པ་ཏི་རཱུ་པཱ་སུ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ་སུ ཏཱ་ཡ ལི་ཙྪ་ཝི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟོ ནི་སཱི་དི.

༣༦༢. སཱི་ཧོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་གི་ཏ་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟོ ‘‘སཱི་ཧོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ, སོ ཀི་ར ཏཾ མ་ཧཱ་པ་རི་སཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་རི་སཱ མ་ཧ་ཏཱི, ས་ཀ་ལཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ, ཨ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛྫ ཨི་མི་སྶཱ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་གི་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པཱཏི ཐེ་རཾ གོ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨེ་སཱ ཛ་ན་ཏཱཏི ཨེ་སོ ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧོ.

ཏྭ་ཉྙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱིཏི སཱི་ཧོ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ, ཨ་ཡ་ཉྷི ཐེ་རོ ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རོ, ཏེ་ན་སྶ ས་རཱི་ར་ག་རུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ནཾ ཐེ་རོ ‘‘ཏྭ་མྤི ད་ས་བ་ལ་སྶ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཙྪ ཏྭ་ཉྙེ་ཝཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡནྟི ཝི་ཧཱ་ར་ཚཱ་ཡཱ་ཡཾ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་མ་ཧཱ་གེ་ཧ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཕ་རི་ཏོ་ཀཱ་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཀི་ར ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ད་ཀྑི་ཎུ་ཏྟ་ར་ཏོ དཱི་གྷཱ པཱ་ཙཱི་ན་མུ་ཁཱ, ཏེ་ན་སྶཱ པུ་ར་ཏོ མ་ཧ་ཏཱི ཚཱ་ཡཱ པ་ཏྠ་ཊཱ ཧོ་ཏི, སཱི་ཧོ ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི.

༣༦༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་ར་ནྟ་རེ་ཧི ཙེ་ཝ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ནྟ་རེ་ཧི ཙ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟཱ་ཧི ཝི་པྥ་ར་ནྟཱི་ཧི ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ཧི བུ་དྡྷ་ར་སྨཱི་ཧི སཾ་སཱུ་ཙི་ཏ་ནི་ཀྑ་མ་ནོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ནྟ་ར་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི.

༣༦༤-༣༦༥. པུ་རི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧི་ཡྻོ དི་ཝ་སཾ པུ་རི་མཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ པ་རཾ པུ་རི་མ་ཏ་རཾ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ས་བྦཱ་ནི པུ་རི་མཱ་ནི ཙེ་ཝ པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནི ཙ ཧོ་ནྟི. ཡ་ད་གྒེཏི མཱུ་ལ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་གྒཾ པ་ར་ཀོ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཡཱ་ཝ ཝི་ཧཱ་སི་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ པ་རི་མཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན་ཙི་རཾ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ད་གྒེཏི ཡཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཙི་རཾ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ དི་ཝ་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཙི་རཾ ཝི་ཧཱ་སིཾ ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ ཝ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི. པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཱིཏི པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནི སཱ་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནི. ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཡུ་ཏྟཱ་ནི. ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི རཱ་ག་ཛ་ན་ཀཱ་ནི. ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནཱིཏི ཀ་སྨཱ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ཏཱ་ནི ན སུ་ཎཱ་ཏི? སོ ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙི, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, སོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནི དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནེ ས་དྡེ་ན མ་དྷུ་རེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ནཾ སུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དི་བྦ་སོ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨེ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལི་ཡཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ བ་དྷི་ར་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨ་བྷ་བྦོ དི་བྦ་སོ་ཏཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ. ཏེ་ན་སྶ ན བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཡ་མྤི ཁ་ཏྟི་ཡོ, ས་ཙ་སྶ ཉཱ་ཎཾ ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི ས་བྦ་ཉྙཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨུ་སཱུ་ཡཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ མ་ཧཱ་ལི་ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.

༣༦༦-༣༧༡. ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོཏི ཨེ་ཀཾ་སཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏོ, དི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ དི་བྦཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་རི་ཡནྟི ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ. ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ་སཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ལི ཧེ་ཏཱུཏི ཨ་ཡཾ དི་བྦཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧེ་ཏུ. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ སོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དཾ དི་བྦ་སོ་ཏེ་ན ས་དྡ་སུ་ཎ་ནཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཨི་མ་སྶ ནཱུ་ན ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ས་ཊྛི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ད་ས་བ་ལཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི.

༣༧༢. ཏ་ཏོ ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏཱ་སཾ ནཱུ་ན, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷཱི་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཡ་སྨཱ སཱ་ས་ན་ཏོ བཱ་ཧི་རཱ ཨེ་ཏཱ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཏ་སྨཱ ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡ་ད་ཏྠཾ བྷི་ཀྑཱུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན ཁོ མ་ཧཱ་ལཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཙ་ཏུ་ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༧༣. ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ. ཏཱ་ནི ཧི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་མ་ཡེ ར་ཐེ ས་ཏྟེ སཾ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཨ་པ་ཏ་ན་དྷ་མྨོ. ནི་ཡ་ཏོཏི དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏོ. ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ཨ་སྶ, ཨ་ནེ་ན ཝཱ པ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.

ཏ་ནུ་ཏྟཱཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནནྟི ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ, ཡེ ཧི བ་དྡྷོ ཨུ་པ་རི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི སེ་ས་ཡོ་ནི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་རི་བྷ་ཝེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ. ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོཏི ཏ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨོ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ, ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཡནྟི སཱ་མཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱཏི ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་རི་ཏྭཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱཏི པ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན དྷ་མྨོ ན ས་ཀུ་ཎེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ, ནཱ་པི གོ་དྷཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨུ་རེ་ན ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཨ་དྡྷཱ པ་ན ཨི་མཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, པུ་ཙྪཱ་མི ཏཱ་ཝ ན’’ནྟི.

ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༧༤-༣༧༥. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོཏི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཏུ་རི་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ གཱ་མོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཊྛ་ངྒ་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ, ན ཨ་ངྒ་ཏོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ས་མྨཱ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ས་མྨཱ པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. ས་མྨཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ས་མྨཱ ཝོ་དཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. ས་མྨཱ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ས་མྨཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་ས་ཏི. ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཙ པ་སྶ་ཏི ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་མོ་ཧ་ཝི་དྷ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དཱི་ནི པ་ཛ་ཧ་ནྟི, ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པེ་ཏི. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ ཝོ་དཱ་པེ་ཏི. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ པ་གྒ་ཎྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ས་མྨཱ པ་ད་ཧ་ཏི.

ཨ་པི ཙེ་སཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ནཱ་མ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ཏི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ན ‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ནྟི. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཏེ་སུ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ས་མྨཱ ཝཱ་ཙཱ་ད་ཡོ ཏི་སྶོ ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི, ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མྤི དྭ་ཡཾ ཀི་ཙྩ་ཏོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ.

ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཡོ་གི་ནོ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དེ་སི་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠ’’ནྟི (དྷ. ས. ༢༠) ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཁེ་མེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཡོ་གི་ནོ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དེ་སི་ཏཱ’’ཏི.

ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ན ཏ་སྶཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ་པི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ – ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ད་ཡོ’’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན པུ་རི་སེ་ན ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཾ ཏ་ཙྪ་ཀོ ཝཱ་སི་ཡཱ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ དི་ནྣེ དྷ་མྨེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ – ‘‘ཨི་མེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨི་མེ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ན ཏ་སྶཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི. སྭཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦེ ཁོ, ཝི་སཱ་ཁ, ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི, (མ. ནི. ༡.༤༦༣) ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ཝུ་ཏྟཱ.

ཡ་སྨཱ པ་ན – ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི; ཏ་སྨཱ ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཏི་ཝི་དྷ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཾ སུ་ཙ་རི་ཏཾ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀཾ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ན པ་ན ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷོ མེ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་རི་ཏོ་སཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་པ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨི་དཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་ར་བྷི་ཏ་བྦ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན་པི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་ཏི སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་ཏི དེ་སི་ཏཱ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཝཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ས་མཱ་དྷི་སྶུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྣེ་སི་ཏྭཱ པ་ཧོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷཱ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི དེ་སི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ.

དྭེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༧༦-༣༧༧. ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧནྟི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ? ཨ་ཡཾ ཀི་ར རཱ་ཛཱ – ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀོ, ཏེ་ན་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ཝི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ཨི་ད་མཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཏ་ཏྲ ཝ་ས་ནྟཾ མཾ ཏེ དྭེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣོ ནཱ་མ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷཾ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ‘ཏཾ ཛཱི་ཝ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་དེ་ཡྻ, ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་མ་སྶཱ’’ཏི? ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི ‘‘ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨེ་ཝཾ པ་སྶཱ་མི, ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨ་ཝོ་ཙཾ. ཏེ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སོ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི’’ཏི.

ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ

མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.