ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ

ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་སུ ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ ས་ར་ཎཾ, ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ, ཡོ ཙ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་པྤ་བྷེ་དོ, ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཕ་ལཾ, ས་ངྐི་ལེ་སོ, བྷེ་དོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝི་དྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་ར་ཎ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ས་ར་ཎཾ. ས་ར་ཎ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སཾ དུ་ཀྑཾ དུ་གྒ་ཏི་པ་རི་ཀི་ལེ་སཾ ཧ་ན་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.

ཨ་ཐ ཝཱ ཧི་ཏེ པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཨ་ཧི་ཏཱ ཙ ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཡཾ ཧིཾ་ས་ཏི བུ་དྡྷོ. བྷ་ཝ་ཀ་ནྟཱ་རཱ ཨུ་ཏྟཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་དཱ་ནེ་ན ཙ དྷ་མྨོ; ཨ་པྤ་ཀཱ་ན་མྤི ཀཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པུ་ལ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་ངྒྷོ. ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ ས་ར་ཎཾ. ཏ་པྤ་སཱ་ད་ཏ་གྒ་རུ་ཏཱ་ཧི ཝི་ཧ་ཏ་ཀི་ལེ་སོ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ. ཏཾ ས་མ་ངྒཱི་ས་ཏྟོ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ན ཨེ་ཏཱ་ནི མེ ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ས་ར་ཎཾ, ཨེ་ཏཱ་ནི པ་རཱ་ཡ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་ར་ཎཾ, ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ, ཡོ ཙ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་དཾ ཏ་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་པྤ་བྷེ་དེ པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ – ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ དི་ཊྛ་ས་ཙྩཱ་ནཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ས་མུ་ཙྪེ་དེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཏོ ས་ཀ་ལེ་པི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ལོ་ཀི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ བུ་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་དྡྷཱ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཙ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ད་ས་སུ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཝ་ཏྟ་ཏི – ཨ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཡྻཱ་ཏ་ནེ་ན, ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཱ་ཡ, སི་སྶ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན, པ་ཎི་པཱ་ཏེ་ནཱ་ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཡྻཱ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ཛྫཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་མི, དྷ་མྨ་སྶ, ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཾ. ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཱ ནཱ་མ ‘‘ཨ་ཛྫཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, དྷ་མྨ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, ས་ངྒྷ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’ཏི. མཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝོ. སི་སྶ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ཛྫཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ – ‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ, དྷ་མྨ་སྶ, ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སི་སྶ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མོ. པ་ཎི་པཱ་ཏོ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ཛྫཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ན་ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩཱ་ཀཱ་རོ. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་མྤི ཀ་རོ་ནྟེ་ན ག་ཧི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ར་ཎཾ.

ཨ་པི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, དྷ་མྨ་སྶ, ས་ངྒྷ་སྶ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི, པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ མེ ཨ་ཏྟཱ, པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, བུ་དྡྷོ མེ ས་ར་ཎཾ ལེ་ཎཾ ཏཱ་ཎ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཡྻཱ་ཏ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻཾ, སུ་ག་ཏ་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤). ཨེ་ཝ་མྤི མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ སི་སྶ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

‘‘སོ ཨ་ཧཾ ཝི་ཙ་རི་སྶཱ་མི, གཱ་མཱ གཱ་མཾ པུ་རཱ པུ་རཾ;

ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ས་མྦུ་དྡྷཾ, དྷ་མྨ་སྶ ཙ སུ་དྷ་མྨ་ཏ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༡༩༤);

ཨེ་ཝ་མྤི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ་ཡུ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དཱ་ནི མུ་ཁེ་ན ཙ པ་རི་ཙུ་མྦ་ཏི, པཱ་ཎཱི་ཧི ཙ པ་རི་ས་མྦཱ་ཧ་ཏི, ནཱ་མ་ཉྩ སཱ་ཝེ་ཏི – ‘‘བྲ་ཧྨཱ་ཡུ ཨ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, བྲ་ཧྨཱ་ཡུ ཨ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༩༤) ཨེ་ཝ་མྤི པ་ཎི་པཱ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦོ.

སོ པ་ནེ་ས ཉཱ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ཙ་རི་ཡ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་པ་ཎི་པཱ་ཏེ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ་ཧི. སེ་ཊྛ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི ས་ར་ཎཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, སེ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཙ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡོ སཱ་ཀི་ཡོ ཝཱ ཀོ་ལི་ཡོ ཝཱ – ‘‘བུ་དྡྷོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀོ’’ཏི ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ར་ཎཾ. ཡོ ཝཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ རཱ་ཛ་པཱུ་ཛི་ཏོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཝ་ནྡཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ན་ཏྠ་མྤི ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི བྷ་ཡེ་ན ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ར་ཎཾ. ཡོ ཝཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཀཱ་ལེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཀི་ཉྩི ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ར་མཱ་ནོ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱ –

‘‘ཙ་ཏུ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛེ བྷོ་གེ, པ་ཎྜི་ཏོ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སཾ;

ཨེ་ཀེ་ན བྷོ་གཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, དྭཱི་ཧི ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ཛ་ཡེ;

ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉྩ ནི་དྷཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. (དཱི. ནི. ༣.༢༦༥);

ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མེ’’ཏི ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ར་ཎཾ. ཡོ པ་ན – ‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ནྡ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་ར་ཎཾ.

ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ས་ར་ཎ་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏ་མྤི ཉཱ་ཏིཾ – ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀོ མེ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝ་ནྡ་ཏོ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝ་ནྡ་ཏོ. སོ ཧི ར་ཊྛ་པཱུ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ནྡཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ན་ཏྠ་མྤི ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པ་ཀཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་མྤི – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མེ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝ་ནྡ་ཏོ་པི ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་པྤ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་ལཾ, ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཕ་ལཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘ཡོ ཙ བུ་དྡྷ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཉྩ, ས་ངྒྷ་ཉྩ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ;

ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི, ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི.

དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་མཾ;

ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ, དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནཾ.

ཨེ་ཏཾ ཁོ ས་ར་ཎཾ ཁེ་མཾ, ཨེ་ཏཾ ས་ར་ཎ་མུ་ཏྟ་མཾ;

ཨེ་ཏཾ ས་ར་ཎ་མཱ་ག་མྨ, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༩༢);

ཨ་པི ཙ ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པེ་ཏ་སྶ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཕ་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རཾ ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རཾ སུ་ཁ་ཏོ…པེ… ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… མཱ་ཏ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ…པེ… པི་ཏ་རཾ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ…པེ… པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ…པེ…. ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ…པེ… ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༩༠). ལོ་ཀི་ཡ་སྶ པ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ བྷ་ཝ་ས་མྤ་དཱ་པི བྷོ་ག་ས་མྤ་དཱ་པི ཕ་ལ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘ཡེ ཀེ་ཙི བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ་སེ, ན ཏེ ག་མི་སྶ་ནྟི ཨ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་མིཾ;

པ་ཧཱ་ཡ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༣༧);

ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཧེ་ཏུ ཁོ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ, ཨེ་ཝ་མི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི…པེ… ཏེ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ད་ས་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷ་ནྟི – དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, དི་བྦེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, དི་བྦེ་ན སུ་ཁེ་ན, དི་བྦེ་ན ཡ་སེ་ན, དི་བྦེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན, དི་བྦེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི ར་སེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༣༤༡). ཨེ་ས ན་ཡོ དྷ་མྨེ ཙ ས་ངྒྷེ ཙ. ཨ་པི ཙ ཝེ་ལཱ་མ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་པི ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཕ་ལ་ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཕ་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཏྠ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཏཱི་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སཾ་ས་ཡ་མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ཏི, ན མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ན མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ ན་ཏྠི སཾ་ཀི་ལེ་སོ. ལོ་ཀི་ཡ་སྶ ཙ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ དུ་ཝི་དྷོ བྷེ་དོ – སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ. ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཛྫོ ཨ་ཉྙ་ས་ཏྠཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཡྻཱ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཧོ་ཏི, སོ ཙ ཨ་ནི་ཊྛ་ཕ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཕ་ལོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ པ་ན ནེ་ཝ་ཏྠི བྷེ་དོ. བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཧི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ན ཨུ་དྡི་ས་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཙ བྷེ་དོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.

ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏཱུཏི མཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཏུ, ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝི་དྷི་ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏྠ – ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ? ཀ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི? ཀི་མ་སྶ སཱི་ལཾ? ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ? ཀཱ ཝི་པ་ཏྟི? ཀཱ ས་མྤ་ཏྟཱི་ཏི? ཨི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཏྠ ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ཡོ ཀོ་ཙི ས་ར་ཎ་ག་ཏོ ག་ཧ་ཊྛོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༣༣).

ཀ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ན་ཏོ. སོ ཧི བུ་དྡྷཾ ཨུ་པཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ སཾ་གྷཾ.

ཀི་མ་སྶ སཱི་ལནྟི པ་ཉྩ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༣༣).

ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོཏི པ་ཉྩ མི་ཙྪཱ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ པ་ཧཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀ་པྤ་ནཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘པ་ཉྩི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ཉྩ? ས་ཏྠ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ, ས་ཏྟ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ, མཾ་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱ, མ་ཛྫ་ཝ་ཎི་ཛྫཱ, ཝི་ས་ཝ་ཎི་ཛྫཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཝ་ཎི་ཛྫཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༧༧).

ཀཱ ཝི་པ་ཏྟཱིཏི ཡཱ ཏ་སྶེ་ཝ སཱི་ལ་སྶ ཙ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཙ ཝི་པ་ཏྟི, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཝི་པ་ཏྟི. ཨ་པི ཙ ཡཱ་ཡ ཨེ་ས ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་ལ་ཉྩ པ་ཏི་ཀུ་ཊྛོ ཙ, སཱ་པི་སྶ ཝི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་མ་ལ་ཉྩ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་ཏི་ཀུ་ཊྛོ ཙ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དུ་སྶཱི་ལོ ཧོ་ཏི, ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི, མ་ངྒ་ལཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ནོ ཀ་མྨཾ, ཨི་ཏོ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ པུ་བྦ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༧༥).

ཀཱ ས་མྤ་ཏྟཱིཏི ཡཱ ཙ་སྶ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་དཱ ཙ, སཱ ས་མྤ་ཏྟི; ཡེ ཙ་སྶ ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀ་རཱ ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ར་ཏ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པ་དུ་མ་ཉྩ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ཉྩ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ན ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ནོ མ་ངྒ་ལཾ, ན ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཾ ག་ཝེ་ས་ཏི, ཨི་དྷ ཙ པུ་བྦ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༧༥).

ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་གྒས་དྡོ ཨཱ་དི་ཀོ་ཊི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སེ་ཊྛེ་སུ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ, ས་མྨ དོ་ཝཱ་རི་ཀ, ཨཱ་ཝ་རཱ་མི དྭཱ་རཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༧༠) ཧི ཨཱ་དི་མྷི དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལ་གྒེ་ན ཏཾ ཨ་ངྒུ་ལ་གྒཾ པ་རཱ་མ་སེ་ཡྻ. ཨུ་ཙྪ་གྒཾ ཝེ་ལ༹་གྒ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཀ་ཐཱ. ༢༨༡) ཀོ་ཊི་ཡཾ. ‘‘ཨ་མྦི་ལ་གྒཾ ཝཱ མ་དྷུ་ར་གྒཾ ཝཱ ཏི་ཏྟ་ཀ་གྒཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་གྒེ་ན ཝཱ པ་རི་ཝེ་ཎ་གྒེ་ན ཝཱ བྷཱ་ཛེ་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༡༧) ཀོ་ཊྛཱ་སེ. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ ཝཱ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༣༤) སེ་ཊྛེ. ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་མྷི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ་ཏི ཨ་ཛྫ་ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཛྫ་ཏནྟི ཨ་ཛྫ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཛྫ་ད་གྒེ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ད་ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཨ་ཛྫ ཨ་གྒ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

པཱ་ཎུ་པེ་ཏནྟི པཱ་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ. ཡཱ་ཝ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨུ་པེ་ཏཾ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ཏྠུ་ཀཾ ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི ས་ར་ཎཾ ག་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཛཱ་ནཱ་ཏུ. ཨ་ཧ་ཉྷི ས་ཙེ་པི མེ ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ནེ་ཝ བུ་དྡྷཾ ‘‘ན བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝཱ, དྷ་མྨཾ ‘‘ན དྷ་མྨོ’’ཏི ཝཱ, ས་ངྒྷཾ ‘‘ན ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻ་ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ས་ནྣི་ཡྻཱ་ཏ་ནེ་ན ས་ར་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྩ་ཡོཏི ཨ་པ་རཱ་དྷོ. མཾ ཨ་ཙྩ་ག་མཱཏི མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ. དྷ་མྨི་ཀཾ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ. དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ, ན པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སིནྟི ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝི་ཡོ་ཛེ་སིཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱུཏི ཁ་མ་ཏུ. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ. པུ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་པ་རཱ་དྷ་སྶ དོ་ས་སྶ ཁ་ལི་ཏ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ.

༢༥༡. ཏ་གྒྷཱཏི ཨེ་ཀཾ་སེ ནི་པཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཋི་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་སི, ཁ་མཱ་པེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཏེ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མཱཏི ཏཾ ཏ་ཝ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ མ་ཡཾ ཁ་མཱ་མ. ཝུ་ཌྜྷི་ཧེ་སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེཏི ཨེ་སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ཝུ་ཌྜྷི ནཱ་མ. ཀ་ཏ་མཱ? ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་པ་ཛྫ་ནཱ, དེ་ས་ནཾ པ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ – ‘‘ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.

༢༥༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟེ. ཧ་ནྡ ཙ དཱ་ནི མ་ཡཾ བྷ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ ཧ་ནྡཱ་ཏི ཝ་ཙ་སཱ་ཡ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. སོ ཧི ག་མ་ན་ཝ་ཙ་སཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱཏི བ་ལ་ཝ་ཀི་ཙྩཱ. བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྶ་དཱ་ནི ཏྭནྟི ཡ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ག་མ་ན་སྶ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་སི ཛཱ་ནཱ་སི, ཏ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཏྭ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མཱིཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སི པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ད་སྶ་ན་ཝི་ས་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་མུ་ཁོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

༢༥༣. ཁ་ཏཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱཏི ཁ་ཏོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ. ཨུ་པ་ཧ་ཏཱ་ཡནྟི ཨུ་པ་ཧ་ཏོ ཨ་ཡཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ཧ་ཏོ བྷི་ནྣ་པ་ཏི་ཊྛོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ ཁ་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཱ ན ཛཱ་ཏཱ་ཏི. ཝི་ར་ཛནྟི རཱ་ག་ར་ཛཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. རཱ་ག་མ་ལཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུནྟི དྷ་མྨེ་སུ ཝཱ ཙ་ཀྑུཾ, དྷ་མྨ་མ་ཡཾ ཝཱ ཙ་ཀྑུཾ, ཨ་ཉྙེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶེ་ཝ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཙེ ཨི་མི་ནཱ པི་ཏཱ གྷཱ་ཏི་ཏོ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨི་དཱ་ནི ཨི་དྷེ་ཝཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པ་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, པཱ་པ་མི་ཏྟ་སཾ་ས་གྒེ་ན པ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ མ་མ སཱ་ས་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི པུ་རི་ས་སྶ ཝ་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་པྥ་མུ་ཊྛི་མ་ཏྟེ་ན ད་ཎྜེ་ན མུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་དྷོ པ་ཏ་ནྟོ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་ན་པི ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མྤི ཀི་ར བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ, པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ན ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷཾ.

ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ཀོ་ཙི ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ལ་དྡྷོ་ཏི? མ་ཧཱ་ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ལ་དྡྷོ. ཨ་ཡ་ཉྷི པི་ཏུ མཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ན དི་ཝཱ ནི་དྡཾ ལ་བྷ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཡ མ་དྷུ་རཱ་ཡ ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟི་ཡཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ སུ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡཾ ལ་བྷི. ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་མ ཨི་མི་ནཱ ར་ཉྙཱ ས་དི་སོ ནཱ་ཧོ་སི. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ན ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི.

ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ

སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.