ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི? ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨཱ་བ་དྡྷཾ ཝ་ཎྞེ་ན ཙ ཨ་ཝ་ཎྞེ་ན ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཎྞོ – ‘‘ཨི་ཏི པེ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་ཏི པེ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪ’’ནྟི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཝི་ཡ ནི་ཝ་ཏྟོ. ཝ་ཎྞོ པ་ན བྷཱུ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཨི་ཏི པེ་ཏཾ བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. སོ པ་ན དུ་ཝི་དྷོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་ཝ་ཎྞོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝ་ཎྞོ ཙ. ཏེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཨུ་པ་རི སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནེ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་སྶ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ.
ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀནྟི པ་རི་ཏྟ་སྶ ནཱ་མཾ. ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་ཏྟཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་མཱ་ཎཾ. ཨ་པྤཾ མ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ. ཨོ་རཾ མ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ. སཱི་ལ་མེ་ཝ སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ, པ་ནེ་ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀཾ’ ནཱ་མ ཡེ་ན ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་མཱ་ནོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ན་ནུ ཨི་དཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཡོ་གི་ནོ ཨ་གྒ་ཝི་བྷཱུ་ས་ནཾ? ཡ་ཐཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘སཱི་ལཾ ཡོ་གི་སྶ’ལ་ངྐཱ་རོ, སཱི་ལཾ ཡོ་གི་སྶ མ་ཎྜ་ནཾ;
སཱི་ལེ་ཧི’ལ་ངྐ་ཏོ ཡོ་གཱི, མ་ཎྜ་ནེ ཨ་གྒ་ཏཾ ག་ཏོ’’ཏི.
བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་པི ཙ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟ་ས་ཏེ་སུ སཱི་ལཾ མ་ཧ་ནྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’ཏི, སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༦༥) ཙ.
‘‘ཀི་ཀཱི་ཝ ཨ་ཎྜཾ, ཙ་མ་རཱི་ཝ ཝཱ་ལ་དྷིཾ;
པི་ཡཾ་ཝ པུ་ཏྟཾ, ན་ཡ་ནཾ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀཾ.
ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལཾ, ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་མཱ་ནཱ;
སུ་པེ་ས་ལཱ ཧོ་ཐ, ས་དཱ ས་གཱ་ར་ཝཱ’’ཏི ཙ.
‘‘ན པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ པ་ཊི་ཝཱ་ཏ་མེ་ཏི;
ན ཙ་ནྡ་ནཾ ཏ་གྒ་ར་མ་ལླི་ཀཱ ཝཱ.
ས་ཏ་ཉྩ ག་ནྡྷོ པ་ཊི་ཝཱ་ཏ་མེ་ཏི;
ས་བྦཱ དི་སཱ ས་པྤུ་རི་སོ པ་ཝཱ་ཡ་ཏི.
ཙ་ནྡ་ནཾ ཏ་ག་རཾ ཝཱ་པི, ཨུ་པྤ་ལཾ ཨ་ཐ ཝ་སྶི་ཀཱི;
ཨེ་ཏེ་སཾ ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ, སཱི་ལ་ག་ནྡྷོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ.
ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ག་ནྡྷོ, ཡྭཱ་ཡཾ ཏ་ག་ར་ཙ་ནྡ་ནཾ;
ཡོ ཙ སཱི་ལ་ཝ་ཏཾ ག་ནྡྷོ, ཝཱ་ཏི དེ་ཝེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མོ.
ཏེ་སཾ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་ནཾ, ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནཾ;
ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, མཱ་རོ མ་གྒཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི ཙ. (དྷ. པ. ༥༧);
‘‘སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ན་རོ ས་པ་ཉྙོ, ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡཾ;
ཨཱ་ཏཱ་པཱི ནི་པ་ཀོ བྷི་ཀྑུ, སོ ཨི་མཾ ཝི་ཛ་ཊ་ཡེ ཛ་ཊ’’ནྟི ཙ. (སཾ. ནི. ༡.༢༣);
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཱ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཱ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༥༠) ཙ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མ་ནེ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟ་ས་ཏེ་སུ སཱི་ལཾ མ་ཧ་ནྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏཾ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧཱ་ཏི? ཨུ་པ་རི གུ་ཎེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ. སཱི་ལ་ཉྷི ས་མཱ་དྷིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་རི་མཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི? བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར – དྭཱ་རེ ཀ་ཎྜ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནེ ར་ཏ་ན་མ་ཎྜ་པེ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ར་ཏ་ན་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ན་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་མ་དྡ་ནཾ – ‘‘ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཚ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ས་རཱི་ར་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ར་སྨི་ཡོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ས་ཀ་ལ་ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སྶ ཨ་ལ་ངྐ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡཱ ར་སྨི་ཡོ པུ་རི་མཱ་ཡ པུ་རི་མཱ་ཡ ཡ་མ་ཀ་ཡ་མ་ཀཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
དྭི་ནྣ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་ས་སྶ ལ་ཧུ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ ཙ, ཏཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྶཱ ཏ་སྶཱ པ་ན ར་སྨི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ.
ནཱི་ལ་ར་སྨི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པཱི་ཏ་ར་སྨི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཨོ་དཱ་ཏ་ར་སྨི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ལོ་ཧི་ཏ་ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྠཱ་ཡ ཏེ་ཛོ་ཀ་སི་ཎཾ, ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཏྠཱ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི ཝཱ སེ་ཡྻཾ ཝཱ ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མྤི སཱི་ལ་སྶ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ ས་མཱ་དྷི་ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སི་རཱི་ནི་ཝཱ་ས་བྷཱུ་ཏཱ བྷ་ཝ་ནཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ, ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་དྷཱ་ན་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་གཱ་མེ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ པ་ཀྑི་ཏྟ་དི་བྦོ་ཛཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ད་ཀྑི་ཎུ་ཏྟ་རེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་ཏྠ་དུ་མ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ, པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་གེ ཋི་ཏོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ, ཏི་ས་ནྡྷི་པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མེ་ཏྟཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ, ཙུ་དྡ་ས་ཧ་ཏྠ་པ་ལླ་ངྐ་ཝ་ར་ག་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱི་ཋེ ཋ་པི་ཏཾ ར་ཛ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཏྠཾ བོ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷཾ པི་ཊྛི་ཏོ ཀ་ཏྭཱ, ཨུ་པ་རི མ་ཎི་ཚ་ཏྟེ་ན ཝི་ཡ བོ་དྷི་སཱ་ཁཱ་ཡ དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ ཙཱི་ཝ་རེ པ་ཝཱ་ལ༹་ས་དི་སེ་སུ བོ་དྷི་ཨ་ངྐུ་རེ་སུ པ་ཏ་མཱ་ནེ་སུ, སཱུ་རི་ཡེ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ, པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ, པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ན་མཱ་ཙི་ཎྞེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ, ཏ་དེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ, མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི, ཨི་ད་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཧ་ཏྠེ ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, པཱ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ གྷ་ཊེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, གྷ་ཊེ ཨུ་ད་ཀཾ ཀོ་ལ་མྦེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀོ་ལ་མྦེ ཨུ་ད་ཀཾ ཙཱ་ཊི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཙཱ་ཊི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ མ་ཧཱ་ཀུ་མྦྷི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ཀུ་མྦྷི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཀུ་སོ་བྦྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀུ་སོ་བྦྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་ནྡ་རེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀ་ནྡ་རེ ཨུ་ད་ཀཾ ཀུ་ནྣ་དི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀུ་ནྣ་དི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ན་དི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ན་དི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཀེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. པཱ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཏྟཾ…པེ… སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཀ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨུ་ད་ཀཾ བ་ཧུ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཨུ་པ་རི གུ་ཎེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཧེ་ཊྛཱ སཱི་ལཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཡེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི, ཨེ་ཏྠ –
‘‘དུ་ཝེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, བུ་དྡྷེ་ནཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ;
ཨ་ནྡྷོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཀོ, ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཀོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ས་ཝ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཡ་སྶ ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠི, སོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. དུ་ཝི་དྷོ་པི པ་ནེ་ས –
‘‘པུ་ཐཱུ་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ;
པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ, པུ་ཐུ་ཝཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ཨི་ཏི’’.
སོ ཧི པུ་ཐཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པུ་ཐུ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ མུ་ཁུ་ལློ་ཀི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ས་བྦ་ག་ཏཱི་ཧི ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨོ་གྷེ་ཧི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟི, པུ་ཐུ ས་ནྟཱ་པེ་ཧི ས་ནྟ་པྤ་ནྟི, པུ་ཐུ པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟི, པུ་ཐུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་ཐི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་ཏཱ ནི་ཝུ་ཏཱ ཨོ་ཝུ་ཏཱ པི་ཧི་ཏཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ’’ཏི. པུ་ཐཱུ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་ཐ་མ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ ནཱི་ཙ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, པུ་ཐུ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཏོ ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ སཱི་ལ་སུ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཛ་ནེ་ཧཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་པ་ནྣཱ པུ་རི་མ་ཀཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཡ་ཐཱ སི་ཁཱི བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཝེ་སྶ་བྷཱུ བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཨེ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, སཱི་ལ་ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཉྙཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ཁ་ནྟི་ས་ཙྩ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏྟཱ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ཨི་མཱ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ, ན་ཡ་ན་དྷ་ན་ར་ཛྫ་པུ་ཏྟ་དཱ་ར་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཡོ་ག་པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཀྑཱ་ན་ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ; ཏ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ, ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲཱུ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ལོ་ཀ་མྷི ཝི་པ་སྶི་ཨཱ་ད་ཡོ,
ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ མུ་ན་ཡོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ;
ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ས་ཀྱ་མུ་ནཱི་པི ཨཱ་ག་ཏོ,
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་མཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་ཐཱ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ…པེ… ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ.
ཀ་ཐ་ཉྩ སོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ? སོ ཧི ས་མྤ་ཏི ཛཱ་ཏོ་ཝ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཏ་མྷི ཚ་ཏྟེ ཨ་ནུ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ས་བྦཱ ཙ དི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨཱ་ས་བྷིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, ཛེ་ཊྛོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, སེ་ཊྛོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’ཏི’’ (དཱི. ནི. ༢.༣༡).
ཏ་ཉྩ་སྶ ག་མ་ནཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཧོ་སི? ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་ཉྷི སོ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ་ཝ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཨི་ད་མ་སྶ ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ.
ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ པ་ན ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ.
ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རོ, ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ར་ཏ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ.
‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཱ ཝཱི་ཏི་པ་ཏ་ནྟི ཙཱ་མ་རཱ’’ཏི, ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཙཱ་མ་རུ་ཀྑེ་པོ པ་ན ས་བྦ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ནི་མྨ་དྡ་ན་སྶ.
སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་ར་ཝི་མ་ལ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ.
ས་ཏྟ་མ་པ་དཱུ་པ་རི ཋ་ཏྭཱ ས་བྦ་དི་སཱ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ.
ཨཱ་ས་བྷི་ཝཱ་ཙཱ་བྷཱ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ.
ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ་པི ག་ཏོ, ཏ་ཉྩ་སྶ ག་མ་ནཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ་ཝ ག་ཝ་མྤ་ཏཱི ཡ་ཐཱ,
ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཕུ་སཱི ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ;
སོ ཝི་ཀྐ་མཱི ས་ཏྟ པ་དཱ་ནི གོ་ཏ་མོ,
སེ་ཏ་ཉྩ ཚ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ར་ཡུཾ མ་རཱུ.
ག་ནྟྭཱ་ན སོ ས་ཏྟ པ་དཱ་ནི གོ་ཏ་མོ,
དི་སཱ ཝི་ལོ་ཀེ་སི ས་མཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏཾ གི་ར་མ་བྦྷུ་དཱི་ར་ཡི,
སཱི་ཧོ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐེ་ཝ ནེ་ཀྑ་མྨེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་ཏོ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་ན བྱཱ་པཱ་དཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ, པཱ་མོ་ཛྫེ་ན ཨ་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན པཱི་ཏིཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ.
ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ཡ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སུ་ཁ་ས་ཉྙཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ན་ནྡིཾ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ རཱ་གཾ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡཾ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱ་ནཾ, ཁ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ གྷ་ན་ས་ཉྙཾ, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ དྷུ་ཝ་ས་ཉྙཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཾ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཎི་དྷིཾ, སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཱ་རཱ་དཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མྨོ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཾ, ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཾ་ཡོ་གཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛེ ཀི་ལེ་སེ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཧཱ་ཡ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ?པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
རཱུ་པ་སྶ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. སུ་ཁ་སྶ སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཕ་སྶ་སྶ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་དྡྷཱ་བ་ལ་སྶ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་སྶ ཀོ་ས་ཛྫེ, ས་ཏི་བ་ལ་སྶ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩེ. ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ, པ་ཉྙཱ་བ་ལ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ པ་ཝི་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ནཱ་མ་སྶ ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. རཱུ་པ་སྶ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཕ་སྶ་སྶ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ག་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. བྷ་ཝ་སྶ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཛ་རཱ་ཡ ཛཱི་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. མ་ར་ཎ་སྶ ཙུ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ. བ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. མ་གྒ་སྶ ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མ་ཐ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སཾ་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཁ་ཡེ ཉཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་སྶ་དྡྷི་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཚ་ནྡ་སྶ མཱུ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཕ་སྶ་སྶ ས་མོ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མཱ་དྷི་སྶ པ་མུ་ཁ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཾ… ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཏ་ཐ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐ་མེ་ཏ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༠) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཏཱ་ནི ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྠོ ཧེ་ཏྠ ག་ཏ་ས་དྡོ.
ཨ་པི ཙ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ…པེ…, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ…པེ…, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ…པེ…, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ. ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏ་སྨཱ་པི ཏ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ…པེ…, ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཙ, ཏེ་ན ཏཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ? ཡཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་གྷཾ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༦༡༦) ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཏེ་ར་ས་ཧི ཝཱ་རེ་ཧི དྭེ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝི་ཏ་ཐཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ས་དྡཱ་དཱི་སུ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཡཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི. ཏ་མ་ཧཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་དི་ཏཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤). ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐ་ད་སྶཱི ཨ་ཏྠེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི པ་ད་ས་མྦྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡཾ ར་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎེ ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་པི པ་ཙྪི་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་པི ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ – སུ་ཏྟཾ, གེ་ཡྻཾ…པེ… ཝེ་ད་ལླཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ, ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞཾ, རཱ་ག་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ, དོ་ས་མོ་ཧ་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ. ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཝཱ་ལ་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་ཀྑ་ལི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ལ་ཉྪི་ཏཾ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ མི་ཏཾ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལི་ཏཾ ཝི་ཡ ཙ, ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ བྷཱ་ས་ཏི ལ་པ་ཏི ནི་དྡི་ས་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣). ག་ད་ཏྠོ ཧེ་ཏྠ ག་ཏ་ས་དྡོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཨ་པི ཙ ཨཱ་ག་ད་ནཾ ཨཱ་ག་དོ, ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཡོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨཱ་ག་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི, ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ་པི ཝཱ་ཙཱ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝཱ་ཙཱ, ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཐཱ ག་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀཱ་ཡོ, ཝཱ་ཙཱ་པི ཏ་ཐཱ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣). ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཨུ་པ་རི བྷ་ཝ་གྒཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི སཱི་ལེ་ན་པི ས་མཱ་དྷི་ནཱ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་པི ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ་པི, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན་པི ན ཏ་སྶ ཏུ་ལཱ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི; ཨ་ཏུ་ལོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ རཱ་ཛཱ་ཏི་རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་དེ་ཝོ ས་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཀྐོ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི, ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྲེ་ཝཾ པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ག་དོ ཝི་ཡ ཨ་ག་དོ. ཀོ པ་ནེ་ས? དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་མ་ཡོ ཙེ་ཝ པུ་ཉྙུ་སྶ་ཡོ ཙ. ཏེ་ན ཧེ་ས མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ བྷི་ས་ཀྐོ དི་བྦཱ་ག་དེ་ན ས་པྤེ ཝི་ཡ ས་བྦ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དི་ནོ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦཱ་ལོ་ཀཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་མ་ཡོ ཙེ་ཝ པུ་ཉྙུ་སྶ་ཡོ ཙ ཨ་ག་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི. ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཨ་པི ཙ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ་ཏི་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཾ ག་ཏོ་ཏི་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ག་ཏོཏི ཨ་ཝ་ག་ཏོ, ཨ་ཏཱི་ཏོ པ་ཏྟོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀཾ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ ཨ་ཝ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ པ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཏ་ཐཾ ག་ཏོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ལོ་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ལོ་ཀ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ. ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏཱ. ཡཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ཏ་སྨཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣).
ཏ་སྶ་པི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ད་མྤི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཎྞེ་ཡྻ.
ཀ་ཏ་མ་ཉྩ ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཡེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཏཾ ཀ་ཏ་མ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི? ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ, དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ, ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ པུ་ཙྪཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཏུ་ལི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་རི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཏུ་ལ་ནཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དི་ཊྛཾ ཏུ་ལི་ཏཾ ཏཱི་རི་ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཝི་མ་ཏི་པ་ཀྑ་ནྡོ, དྭེ་ལ༹ྷ་ཀ་ཛཱ་ཏོ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ, ཀི་ནྣུ ཁོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ’’ཏི. སོ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ? བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི. ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ. ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ་ཏི? དུ་ཀྑཾ བྷ་ནྟེ་ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡) ས་བྦཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ པུ་ཙྪཱ? བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ?…པེ… ཨ་ཊྛི་མེ བྷི་ཀྑ་ཝེ མ་གྒ་ངྒཱ. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ པུ་ཙྪཱ.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སུ པ་ཉྩ་སུ པུ་ཙྪཱ་སུ ཨ་དི་ཊྛ་སྶ ཏཱ་ཝ ཀ་སྶ་ཙི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ་པི ན་ཏྠི. ཡ་སྨཱ པ་ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ་པི ཨཱ་ས་པྤ་ནཱ པ་རི་ས་པྤ་ནཱ ན་ཏྠི, བོ་དྷི་མ་ཎྜེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ ཀ་ངྑཱ ཚི་ནྣཱ; ཏ་སྨཱ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ་པི ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན དྭེ པུ་ཙྪཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་སུ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ.
༨. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་པཱ་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ, པཱ་ཎ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎོཏི ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཏྟོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ. སོ གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཀ་སྨཱ? པ་ཡོ་ག་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. པ་ཡོ་ག་ས་མ་ཏྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ པཱ་ཎེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧཱ་གུ་ཎེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ. ས་རཱི་ར་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མཱ་ན་ཉྩ མུ་དུ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏི་བྦ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པཱ་ཎོ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན མ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡོ, ཐཱ་ཝ་རོ, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨི་མཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་སྶཱི་ལྱཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོཏི པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཏོ ཨོ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ་ཝ. ན་ཏྠི ཏ་སྶ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ པ་གེ་ཝ ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་མ་ཎོཏི བྷ་ག་ཝཱ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ཏཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རོ. གོ་ཏ་མོཏི གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ བྷ་ག་ཝཱ་ཡེ་ཝ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, དེ་ས་ནཱ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཏྠཾ པ་ན དཱི་པེ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཝ་སེ་ནཱ་པི དཱི་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོཏི པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ད་ཎྜཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ད་ཎྜོ ཙེ་ཝ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏྠོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་ཎྜཾ ས་བྦ་མྤི ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཏྠ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཾ ཝཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཝཱ ཝཱ་སིཾ པི་པྥ་ལི་ཀཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ན ཏཾ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་སྨཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ལ་ཛྫཱིཏི པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ལ་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ཡཱ་པ་ནྣོཏི ད་ཡཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱིཏི; ས་བྦེ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཧི་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ. ཏཱ་ཡ ད་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི ཡ་པེ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི. ཨི་ཏི ཝཱ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ. ཝཱ ས་དྡོ ཨུ་པ་རི ‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ པུ་རི་མཾ ཝཱ པ་ཙྪི་མཾ ཝཱ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ པཱ་ཎཾ ན ཧ་ན་ཏི, ན གྷཱ་ཏེ་ཏི, ན ཏ་ཏྠ ས་མ་ནུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི, ཝི་ར་ཏོ ཨི་མ་སྨཱ དུ་སྶཱི་ལྱཱ; ཨ་ཧོ, ཝ་ཏ རེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ མ་ཧ་ནྟཱ’’ཏི, ཨི་ཏི མ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ་པི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨུ་པ་རི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨ་ར་ཧ་ནྟོ་པི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པི ན ས་ཀྐོ་ནྟི་ཡེ་ཝ; ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཾ ཝོ ཨུ་པ་རི ཝ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, པ་ར་སཾ་ཧ་ར་ཎཾ, ཐེ་ཡྻཾ, ཙོ་རི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ནྣནྟི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏྠ པ་རོ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ད་ཎྜཱ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ, ཏ་དཱ་དཱ་ཡ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཐེ་ཡྻ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ. ཏཾ ཧཱི་ནེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, པ་ཎཱི་ཏེ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཀ་སྨཱ? ཝ་ཏྠུ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ཝ་ཏྠུ་ས་མ་ཏྟེ ས་ཏི གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཏཾ ཏཾ གུ་ཎཱ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཧཱི་ན་གུ་ཎ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ.
ཏ་སྶ པ་ཉྩ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ, པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མོ, ཏེ་ན ཧ་ར་ཎ་ནྟི. ཚ པ་ཡོ་གཱ – སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ད་ཡོ་ཝ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, པ་རི་ཀ་པྤཱ་ཝ་ཧཱ་རོ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ.
དི་ནྣ་མེ་ཝ ཨཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི. ཙི་ཏྟེ་ན་པི དི་ནྣ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི. ཐེ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཐེ་ནོ. ན ཐེ་ནེ་ན ཨ་ཐེ་ནེ་ན. ཨ་ཐེ་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཏྟ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐེ་ནཾ སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་དྷ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི ཨ་སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ. བྲ་ཧྨཾ སེ་ཊྛཾ ཨཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱིཏི ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཏོ དཱུ་ར་ཙཱ་རཱི. མེ་ཐུ་ནཱཏི རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དི་ས་ཏྟཱ མེ་ཐུ་ན་ཀཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཏཱ ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ. གཱ་མ་དྷ་མྨཱཏི གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ.
༩. མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ མུ་སཱཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གོ, ཝཱ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ, ‘མུ་སཱ’ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ‘ཝཱ་དོ’ཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ. སོ ཡ་མ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ.
ཨ་པི ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ན་ཏྠཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ས་ཀྑི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་མྤི ཏེ་ལཾ ཝཱ ས་པྤིཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན – ‘‘ཨ་ཛྫ གཱ་མེ ཏེ་ལཾ ན་དཱི མ་ཉྙེ ས་ནྡ་ཏཱི’’ཏི པཱུ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨ་དི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ པ་ན དི་ཊྛ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ.
ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, པ་ར་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨེ་ཀོ པ་ཡོ་གོ སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀོ་ཝ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ. ཏཱ་ཡ ཙེ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་མྨུ་ནཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་རཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨི་ད་མ་སྶ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ་པི པ་ཎྞཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ་པི, ‘‘ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི ཀུ་ཌྜཱ་དཱི་སུ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟོ་པི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཐཱ་ཝ་རཱ་པི པ་ཡོ་གཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ.
ས་ཙྩཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི. ས་ཙྩེ་ན ས་ཙྩཾ ས་ནྡ་ཧ་ཏི གྷ་ཊེ་ཏཱི་ཏི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ. ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ མུ་སཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཧི པུ་རི་སོ ཀ་དཱ་ཙི མུ་སཱ ཝ་ད་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ས་ཙྩཾ, ཏ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཙྩཾ ས་ཙྩེ་ན ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི; ཏ་སྨཱ སོ ན ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི མུ་སཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ཙྩེ་ན ས་ཙྩཾ ས་ནྡ་ཧ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ.
ཐེ་ཏོཏི ཐི་རོ ཐི་ར་ཀ་ཐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གོ ཝི་ཡ, ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ནི་ཁཱ་ཏ་ཁཱ་ཎུ ཝི་ཡ, ཨ་སྶ་པི་ཊྛེ ཋ་པི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་མི་ཝ ཙ ན ཐི་ར་ཀ་ཐོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ཝི་ཡ ཙ ཐི་ར་ཀ་ཐོ ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟེ་པི དྭེ ཀ་ཐཱ ན ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཐེ་ཏོ.
པ་ཙྩ་ཡི་ཀོཏི པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཀོ, ས་དྡྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ན པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཡ་དི ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ. ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶཱཏི ཏཱ་ཡ ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ, པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ.
ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ, ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ ན ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཡཾ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ.
ཡེ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ.
ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རེ་སཾ ཝཱ བྷེ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ. སཱ ཡ་སྶ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ.
ཏ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷི་ནྡི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ‘‘ཨི་ཏི ཨི་མེ ནཱ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི བྷེ་ད་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ ཝཱ, ‘‘ཨི་ཏི ཨ་ཧཾ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’’ཏི པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཝཱ, ཏ་ཛྫོ ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནྟི. ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི, ཡེ་སཾ ཨི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ.
བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱཏི དྭི་ནྣཾ མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱི་དི་སེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱཏི ས་ནྡྷཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ. དྭེ ཛ་ནེ ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ. ཡ་ཏྠ ས་མ་གྒཱ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་རཱ་མོ་ཏི་པི པཱ་ལི༹, ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་ར་ཏོཏི ས་མ་གྒེ་སུ ར་ཏོ, ཏེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ་པི སུ་ཏྭཱ་པི ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི,ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟེ ས་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ སཱ་མ་གྒི་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པི་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ནྟི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་སཱ་ཝཱ་ཙཱ. ཏ་སྶཱ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠ་མི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ མཱ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི – ‘‘ཙ་ཎྜཱ ཏཾ མ་ཧིཾ་སཱི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ མ་ཧིཾ་སཱི ཨུ་ཊྛཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ ‘‘ཡཾ མ་མ མཱ་ཏཱ མུ་ཁེ་ན ཀ་ཐེ་སི, ཏཾ མཱ ཧོ་ཏུ, ཡཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཙི་ནྟེ་སི ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི, ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧིཾ་སཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀོ་པི པ་ཡོ་གོ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ན ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཀ་དཱ་ཙི པུ་ཏྟ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཙོ་རཱ ཝོ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི, ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏ་ནྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨ་ཧི་རཱི་ཀཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤི་ནོ ཙ་ར་ནྟི, ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནེ’’ཏི, ཨ་ཐ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ན ཧོ་ཏི. ན ཧི མཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ – ‘‘ཨི་མཾ སུ་ཁཾ ས་ཡཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཕ་རུ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་སཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ་ཝ. སཱ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ, མ་ཧཱ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་སྶཱ ཏ་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ – ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རོ, ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ཏི.
ནེ་ལཱཏི ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ, ནཱ་སྶཱ ཨེ་ལ་ནྟི ནེ་ལཱ, ནི་དྡོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’’ཏི, (ཨུ་དཱ. ༦༥) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ནེ་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཱ, སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཀོ་པཾ ཨ་ཛ་ནེ་ཏྭཱ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཧ་ད་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་ཁེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི པུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་རཱི ཝི་ཡ སུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཧི ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི. པི་ཏི་མ་ཏྟཾ པི་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, བྷཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, མཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ མཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ. ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཙི་ཏྟ་ཝུ་ཌྜྷི་ཀ་རཱ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. སོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཏ་སྶ དྭེ ས་མྦྷཱ་རཱ – བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷ་སཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ ཀ་ཐ་ན་ཉྩ.
ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཐཾ ཏ་ཙྪཾ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི.
ནི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋ་པ་ནོ་ཀཱ་སོ, ནི་དྷཱ་ན་མ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏཱི. ཧ་ད་ཡེ ནི་དྷཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ་པི ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨ་ཀཱ་ལེ་ན བྷཱ་ས་ཏི, ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ པ་ན ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་པ་དེ་སནྟི ས་ཨུ་པ་མཾ, ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིནྟི པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་སྶཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ས་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༠. བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱཏི མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ བཱི་ཛ་གཱ་མ་སྶ ཙེ་ཝ, ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནཱི་ལ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཀ་སྶ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཙ ས་མཱ་ར་མྦྷཱ, ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀོ་པ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོཏི པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟ་ནྟི དྭེ བྷ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སུ པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཨི་ཏ་རཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནྟོ ཨ་རུ་ཎེ་ན. ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ད་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ་པི ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ’’ཏི.
ར་ཏྟི་ཡཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ར་ཏྟི, ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ཀ་དཱ ཝི་ར་ཏོ? ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ.
སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མ་ཏྟཱ ཝི་སཱུ་ཀཾ པ་ཊཱ་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཾ ད་སྶ་ན་ནྟི ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ན་ཙྩ་ན་ན་ཙྩཱ་པ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན་ཙྩཱ ཙ གཱི་ཏཱ ཙ ཝཱ་དི་ཏཱ ཙ ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ཡཱུ་ར་ན་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཱུ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ ད་སྶ་ནཱ ཙཱ་ཏི ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ. ན་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ཝཱ པ་རེ་ཧི པ་ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ པ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི པ་སྶི་ཏུཾ ཝཱ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ནྟི.
མཱ་ལཱ་དཱི་སུ མཱ་ལཱཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི པུ་པྥཾ. ག་ནྡྷནྟི ཡཾ ཀི་ཉྩི ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏཾ. ཝི་ལེ་པ་ནནྟི ཚ་ཝི་རཱ་ག་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནྟོ དྷཱ་རེ་ཏི ནཱ་མ, ཨཱུ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ནྟོ མ་ཎྜེ་ཏི ནཱ་མ, ག་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཚ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཝི་བྷཱུ་སེ་ཏི ནཱ་མ. ཋཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཏཱ་ནི མཱ་ལཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ. མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནནྟི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཛཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི སུ་ཝ་ཎྞཾ. ར་ཛ་ཏནྟི ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ, ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ, ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོ, དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོ་ཏི ཡེ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶཱ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ནེ་ཝ ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ སཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི, སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཡ་ཝ་གོ་དྷཱུ་མ་ཀ་ངྒུ་ཝ་ར་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ, ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨོ་དི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་མ་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཨཱ་མ་ས་ནཾ.
ཨི་ཏྠི་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠཱིཏི པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ, ཨི་ཏ་རཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏཱ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ.
དཱ་སི་དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ དཱ་སི་དཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ད་མྨི, ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ པུ་བྦ་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ ཨ་པ་ར་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི རུ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཁེ་ཏྟཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ ཝ་ཏྠུ. ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཝཱ་པི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་ནི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ, གི་ཧཱི་ནཾ པ་ཧི་ཏཾ པ་ཎྞཾ ཝཱ སཱ་ས་ནཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ. པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གྷ་རཱ གྷ་རཾ པེ་སི་ཏ་སྶ ཁུ་དྡ་ཀ་ག་མ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱཏི ཀ་ཡཱ ཙ ཝི་ཀྐ་ཡཱ ཙ. ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊཱ་དཱི་སུ ཀཱུ་ཊནྟི ཝ་ཉྩ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ རཱུ་པ་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ངྒ་ཀཱུ་ཊཾ, ག་ཧ་ཎ་ཀཱུ་ཊཾ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ དྭེ ཏུ་ལཱ ས་མ་རཱུ་པཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཁུ་དྡི་ཀཱ་ཡ དེ་ཏི. ཨ་ངྒ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཧ་ཏྠེ་ན ཏུ་ལཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཏི, ད་ད་ནྟོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ. ག་ཧ་ཎ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟོ མཱུ་ལེ ར་ཛྫུཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒེ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ཏུ་ལཾ སུ་སི་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཀ་རོ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒ་བྷཱ་གེ.
ཀཾ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཝ་ཉྩ་ནཾ ཀཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ དྭེ ཏི་སྶོ ལོ་ཧ་པཱ་ཏི་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ཌྜྷཾ ཀུ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ – ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཀི་ཎ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་གྒྷེ པུ་ཙྪི་ཏེ ས་མ་གྒྷ་ཏ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི – ‘‘ཀ་ཐཾ ཨི་མེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ པཱ་སཱ་ཎེ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ས་བྦཱ པཱ་ཏི་ཡོ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.
མཱ་ན་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ཧ་ད་ཡ་བྷེ་ད་སི་ཁཱ་བྷེ་ད་ར་ཛྫུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧ་ད་ཡ་བྷེ་དོ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དི་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏཱ་ནི ཧི ག་ཎྷ་ནྟོ ཧེ་ཊྛཱ་ཚི་དྡེ་ན མཱ་ནེ་ན – ‘‘ས་ཎི་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཛ་ནེ བ་ཧུཾ པ་གྒྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཚི་དྡཾ པི་དྷཱ་ཡ སཱི་གྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཏི.
སི་ཁཱ་བྷེ་དོ ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏཱ་ནི ཧི ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ཎི་ཀཾ སི་ཁཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཝེ་གེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ སི་ཁཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ དེ་ཏི.
ར་ཛྫུ་བྷེ་དོ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ལ་ཉྫཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཧི ཁེ་ཏྟཾ ཨ་མ་ཧ་ནྟ་མྤི མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ན་ནྟི.
ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནནྟི ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ སཱ་མི་ཀེ ཀཱ་ཏུཾ ལ་ཉྫ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཝ་ཉྩ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་རེ་སཾ ཝ་ཉྩ་ནཾ. ཏ་ཏྲི་ད་མེ་ཀཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ལུ་དྡ་ཀོ མི་ག་ཉྩ མི་ག་པོ་ཏ་ཀ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་མེ་ཀོ དྷུ་ཏྟོ – ‘‘ཀིཾ བྷོ, མི་གོ ཨ་གྒྷ་ཏི, ཀིཾ མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མི་གོ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ, མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ – ‘‘ན མེ བྷོ, མི་ག་པོ་ཏ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ, མི་གཾ མེ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཧི – དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དེ་ཧཱི་ཏི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན་ནུ ཏེ བྷོ, མ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ དི་ནྣོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཎྷ, ཨེ་ཝཾ སོ ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་གྒྷ་ན་ཀོ མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ་ཏི དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མི་གཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི. ནི་ཀ་ཏཱིཏི ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ མཱ་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པཱ་མ་ངྒཾ པཱ་མ་ངྒ་ནྟི, ཨ་མ་ཎིཾ མ་ཎི་ནྟི, ཨ་སུ་ཝ་ཎྞཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན ཝ་ཉྩ་ནཾ. སཱ་ཙི་ཡོ་གོཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཡོ་གོ, ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ – ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ, ཝ་ཉྩ་ན་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ, ནི་ཀ་ཏི་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀེ་ཙི ཨ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ སཱ་ཙི་ཡོ་གོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ པ་ན ཝ་ཉྩ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
ཚེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཚེ་ད་ནནྟི ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི. ཝ་དྷོཏི མཱ་ར་ཎཾ. བ་ནྡྷོཏི ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷ་ནཾ. ཝི་པ་རཱ་མོ་སོཏི ཧི་མ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ, གུ་མྦ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ. ཡཾ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡེ ཧི་མེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ཛ་ནཾ མུ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཧི་མ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ. ཡཾ གུ་མྦཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ མུ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ གུ་མྦ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ. ཨཱ་ལོ་པོ ཝུ་ཙྩ་ཏི གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ལོ་པ་ཀ་ར་ཎཾ. ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རོཏི སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ. གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་རེ ས་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྷ་ཎྜཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨཱ ཚེ་ད་ན…པེ… ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ་ཏི. ཨི་ཏི ཝཱ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ལཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི.