དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༣. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨོཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ནི་བྦཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ. པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི པ་ར་མཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༩༤. པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧཱིཏི མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི ཝཱ. ས་མ་པྤི་ཏོཏི སུ་ཊྛུ ཨ་པྤི་ཏོ ཨ་ལླཱི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ. ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོཏི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་རི་ཙཱ་རེ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙཱ་རེ་ཏི ས་ཉྩཱ་རེ་ཏི ཨི་ཏོ་ཙི་ཏོ ཙ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ལ་ལ༹་ཏི ར་མ་ཏི ཀཱི་ལ༹་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་ཝི་དྷཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ – མཱ་ནུ་ས་ཀཱ ཙེ་ཝ དི་བྦཱ ཙ. མཱ་ནུ་ས་ཀཱ མ་ནྡྷཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་དི་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, དི་བྦཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་དི་སཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་མེ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ན་ཉྷི ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
༩༥. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཱ, པ་ཀ་ཏི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱཏི ཏེ་སཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ, ཡ་མྤི མེ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་མྤི མེ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སོ་ཀོ, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ལཱ་ལ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་རི་དེ་ཝོ, ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ, མ་ནོ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཝི་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ.
༩༦. ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏནྟི ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཝི་ཙཱ་རི་ཏནྟི ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཙཱ་རོ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཏནྟི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏེ་ན ཙ ཝི་ཙཱ་རི་ཏེ་ན ཙ ཨེ་ཏཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ས་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི.
༩༧-༩༨. པཱི་ཏི་ག་ཏནྟི པཱི་ཏི་ཡེ་ཝ. ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟནྟི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ. ཙེ་ཏ་སོ ཨཱ་བྷོ་གོཏི ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ སུ་ཁེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་བྷོ་གོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་པི དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཡོ ཀ་ཐི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཡཱ་སཾ ས་ཏྟེ་ཝ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ, སེ་སཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡོ.
༡༠༠-༡༠༤. ཨི་དཱ་ནི – ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝཱ་རེ་ན ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. པུ་ན – ‘‘ཨི་མེ་ཧི, ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ་རེ་ན ས་བྦེ་པི ཏེ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨི་ཏི ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མྷི པུ་ཙྪ་མཱ་ནོ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཏོ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཏ་ཡོ ཧི སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱི – པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི, ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཀིཾ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཀོ མ་ཛ྄ཛྷེ སཾ་སཱི་དོ, ཀོ ཐ་ལེ ཨུ་སྶཱ་དོ, ཀོ མ་ནུ་སྶ་གྒཱ་ཧོ, ཀོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་གྒཱ་ཧོ, ཀོ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་གྒཱ་ཧོ, ཀོ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༤༡) ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར བྷོ རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ…, ཝེ་ད་ནཱ…, ས་ཉྙཱ…, ས་ངྑཱ་རཱ …, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཨ་ན་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ནི ཀི་ར ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨ་ཝི་དྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ – ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར བྷོ རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ…པེ… ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༠). ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡེ་ན པ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨཱ་དི་མྷི དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ སཱི་ལེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ ཀི་ལེ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀོ་ས་མྦ་ཀ་སུ་ཏྟེ ཧེ་ཊྛཱ བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མེ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨི་མ་སྨི་མྤི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཧེ་ཊྛཱ དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི.