པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༠. ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ དྭེཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་མྷི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏོ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཡེ ན་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྙེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ས་ཏྟ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ སེ་སཱ ཨ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཡོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན སོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ད་ཡོ ལ་བྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་པཱ་ཀོ པ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏོ, ས་བྦ་ཝི་པཱ་ཀོ ཙ ས་དྡྷིཾ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ད་ཡོ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ ཙ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ. ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཡེ ཡེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ ཏེ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༩༡-༡༩༥. དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ ན་ཡེ་སུ ཡཾ ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ ཡེ དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ད་སྶི་ཏཱ, ཏེ ཏེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ན་ཡེ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ ས་བྦཾ ས་དི་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ, ‘‘ན་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཾ པ་ན ‘‘ན་ཀ་མྨེ ག་ཎི་ཏེ པ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ལ༹་བྷཱ་སཱ་ཡ ལི་ཁི་ཏཾ, ཏ་སྶ་ཏྠོ – ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ན་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན གྷ་ཊི་ཏེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ད་སྶི་ཏཱ པ་ཉྩེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཉྙཱ་ནི་བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི ས་ཀ་ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ཡ ལི་ཁི་ཏཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ་པི ཨ་ཏྠི དྷ་མྨོ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཾ. སོ ཨ་ས་ཉྙེ་སུ ཙེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟེ ཙ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠི དྷ་མྨོ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ. སོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠི དྷ་མྨོ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ. སོ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝི་པཱ་ཀི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ན ལ་བྷ་ནྟི, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨི་མེ་ས་མྤི པ་ཀི་ཎྞ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ག་ཎ་ན་ཝཱ་རོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ དྭེཏི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧོ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ ཙ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏྠ དྭེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ པ་ན ཝི་པཱ་ཀཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་སྨཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ. མ་གྒེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ.
༡༩༦-༡༩༧. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ཉྩཱཏི རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦ་པ་ཉྩ་ཀེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཀནྟི བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་ནི ཧི ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༩༨-༢༠༢. ནཱ་དྷི་པ་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝཱཏི ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཧེ་ཏུ་མྷི ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཏཱི་ཎཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ དྭེཏི ཧེ་ཊྛཱ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ.
༢༠༣-༢༣༣. ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ས་ཏྟཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ད་སྶི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཀེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན་ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་སྨཱ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ‘‘ཨེ་ཀཾ དྭེ ཏཱི་ཎི པ་ཉྩ ས་ཏྟ ན་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཚ ཨ་ཊྛཱ’’ཏི ཨི་མཱ པ་ན ཏི་སྶོ ག་ཎ་ནཱ ན་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.