༡. ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མཾ
(༡.) ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རོ
༥༣. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ ཨེ་ཏཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཡ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ པུ་ཙྪཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡཱ པུ་ཙྪཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. ཏཱ པ་ཧཱ་ཡ ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ཨ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་སྶ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ས་ཙེ ཨི་མཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་སཾ པུ་ཙྪཱ ས་བྦ་སོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ད་སྶི་ཏཱ? ན་ནུ ཡཱ ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ཏི? ཨཱ་མ, ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡུཾ. ཏ་ཐཱ ད་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ན ས་བྦེ་སུ ཏི་ཀ་དུ་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཀེ, དུ་ཀེ, དུ་ཀ་ཏི་ཀེ, ཏི་ཀ་དུ་ཀེ, ཏི་ཀ་ཏི་ཀེ, དུ་ཀ་དུ་ཀེ ཙ ས་ངྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཡཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ལ་བྷ་ནྟི, ན ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་སུ. དྷ་མྨཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཙ ཏི་ཀ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟི་ཀ་པཱི་ཏི་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ས་བྦཱ་པེ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཀེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ཧི པུ་ཙྪཱ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ས་བྦཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ད་སྶི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ད་སྶི་ཏཱ་སུ ཧི ཡཱ ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ པ་ཧཱ་ཡ ཡཱ ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན ཝི་ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི སུ་ཁེ་ན ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ས་བྦཱ་པི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ད་སྶི་ཏཱ. ཡཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ པ་ཧཱ་ཡ ཡཱ ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཊི་ག་ནྟྭཱ ས་ཧུ་པྤ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏྭཱ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷེ་དོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ ཡཱ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ག་མ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཛྫ་ཏི, ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ་པི ཁ་ཎེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ན.
ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཡོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ དྷ་མྨཾ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀནྟི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱཏི ཡོ ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏོ, ཏཾ ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ. ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷེཏི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཡོ ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ག་ཧི་ཏོ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སེ ཏ་ཡོ. དྭེ ཁ་ནྡྷེཏི ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ དུ་ཀེ་སུ ཡེ་ཀེ་ཙི དྭེ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ. དྭེ ཁ་ནྡྷཱཏི ཡེ ཡེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྭེ ཁ་ནྡྷཱ ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ དྭི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ, དྭེ ཝཱ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ, ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩ དྭེ ཁ་ནྡྷཱ, དྭེ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པནྟི ཨི་དཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏྠ་ཏྟཱ ཡཾ ཀུ་ས་ལེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན་ཡོ.
ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, རཱུ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེཏི ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏནྟི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠུ, ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱཏི ཨི་དཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝ་ཏྠུ་མྷི ག་ཧི་ཏེ་པི ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏནྟི་ཨཱ་དི རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མྷི བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་པི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཡ་ཉྷི ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པ’’ནྟི ད་སྶི་ཏཾ, ཏཾ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཁ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་པི པ་ན པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་མི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ, ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མྤི. ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ.
ཀུ་ས་ལེ ཁ་ནྡྷེ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ཙ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་མྤི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་མྤི ག་ཧི་ཏཾ. ‘‘ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཧི བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་མྤི ཁ་ནྡྷེ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་མྤི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩཱཏི པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ ན་ཝ པུ་ཙྪཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཨེ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ལ་བྦྷ་ནྟི, སེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས མོ་གྷ་པུ་ཙྪཱ་ཏི ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ན ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་ཙཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མ.
༥༤. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ཏཱ་ཝ རཱུ་པ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཏཱ་སུ ན་ཝ་སུ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀཱ པ་ཧཱ་ཡ ཏི་སྶོ་ཝ པུ་ཙྪཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༥༥. ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ’’ཏི ན ག་ཧི་ཏཾ. སེ་སཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
༥༦. ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ནྟ་རེ་སུ་པི རཱུ་པཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་ཡ ཏི་སྶོ་ཝ པུ་ཙྪཱ.
༥༧. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེཏི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛཱ པ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ ཏ་མྤི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ནཱ་ན་ནྟི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཏི་ཎྞཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ག་བྦྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༠༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨོ་ཀྐ་ནྟཱིཏི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷཱིཏི ས་བྦ་བྷ་ཝ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སཱ ཧི རཱུ་པ་སྶ་པི ཨ་རཱུ་པ་སྶ་པི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ག་ཧི་ཏཱ. བཱ་ཧི་རཾ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷེ་སུ པ་ཐ་ཝཱི་པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་ར་སྨི་ཉྷི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཉྩ བཱ་ཧི་ར་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ. ས་ངྑེ་པ་དེ་ས་ནཱ ཧི སཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ, ཏ་སྨཱ ས་བྦཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བཱ་ཧི་རཾ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི དྭི་ས་ནྟ་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་ཊི་ཙྩ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ.
༥༨. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠུ, ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༥༩. ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠོ ནཱ་མ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ, ན སཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཧི པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨི་དྷ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སོ’’ཏི.
༦༠. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ ཏཱི་ཎེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཡེ པ་ན ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༡. པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝ་ཏྠུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཏྠུ་ནཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷནྟི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ད་ཡོ ཨཱ་རུ་པྤེ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཏེ་པི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨི་དྷ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ནི་ཡ་མ་ཏོ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ན ལ་བྷ་ཏི. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཾ. ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན. ‘‘ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ’’ནྟི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ས་བྦཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ, ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ་པི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀོ་ཝ ན ཛ་ན་ཀོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ན ཀ་ཏཾ.
༦༢. ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཀཱ་མཾ ས་བྦཱ ཀི་རི་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཛ་ཝ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཝེ་ཏྠ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༣. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏ་ཐཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ. ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀོ་པི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎི་ཀོ. ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀོ་ཝ ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ནཾ. ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ པ་ནེ་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. སེ་སཾ ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་དྷ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
༦༤. ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀི་རི་ཡ་ཉྩ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ. ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པནྟི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱུ་པ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ཏ་ད་ཝ་སེ་སཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ.
༦༥. ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ས་བྦེ་ས་མྤི ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ཙ ཨ་རཱུ་པཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི བྷ་ཝ་ངྒཱ་དི་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ. པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རེ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ད་སྶི་ཏོ, ཨི་དྷ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨ་ནྟི པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཧཱ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༦. ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ཨི་དྷ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མཾ ཨ་རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་རཱུ་པི་ནྡྲི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པེ་སུ་པི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི.
༦༧. ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༦༨. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཏི་ཀཾ, ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༦༩. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁ་ནྡྷེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁ་ནྡྷཱ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏནྟི་ཨཱ་དི རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མྤི.
༧༠. ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡེ ས་བྦཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཏི་ཀཾ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༧༡-༧༢. ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཝི་ག་ཏཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ག་ཏི་ཀཾ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱཏི ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱཏི ཡཱ པུ་ཙྪཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
(༢.) ས་ངྑྱཱ་ཝཱ་རོ
༧༣. ཨི་དཱ་ནི ཡེ ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝཱ་རཱ ལ་དྡྷཱ, ཏེ ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝཱ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ ན་ཝ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ; ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏཱི་ཎཱིཏི ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ ན་ཝཱཏི ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ཝ. དྭཱ་ད་ས་སུ ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ན་ཝ ན་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦེ་སུ་པི པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཨ་ཏྠི ཝི་སེ་སོ. ད་ས་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦེ་སུ་པི པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཨ་ཏྠི ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་སྨི་ཉྷི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ད་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ རཱུ་པ་མྤི ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ. ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ན་ཝ ཏཱི་ཎི ཨེ་ཀ་ནྟི, ཏི་ཝི་དྷོ་ཝ ཝཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ དྭཱ་ད་ས ན་ཝ་ཀཱ, ད་ས ཏི་ཀཱ, ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཀ་ནྟི ས་བྦེ་སུ་པི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དྷི་ཀཾ ཝཱ་ར་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དྷི་ཀ་ཉྩ པུ་ཙྪཱ་ས་ཏཾ. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དྷི་ཀཾ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་ཏ་ནྟི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ.
༧༤. ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཀེ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཾ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ད་སྶི་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ག་ཎ་ན་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཏཱ་ཝ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏཱི་ཎཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ – བ་ཧུ་ག་ཎ་ནོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་བ་ཧུ་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཏྟོ ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི. ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནོ པ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཏྟོ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ག་ཎ་ནོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ ན་ཝཱ’’ཏི. ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་དུ་ཀེ ན་ཝེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀནྟི ཧེ་ཏུ་ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀེ ཝི་པཱ་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཝཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༧༥. ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ ཏཱི་ཎཱིཏི. ཧེ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི ཏི་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ.
༧༦-༧༩. དྭཱ་ད་ས་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་མྨེ ཏཱི་ཎཱིཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ ཏཱི་ཎཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ར་ས་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ པ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ་ཝེ་ཏྠ ད་སྶི་ཏོ. སོ དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི – སཱ་སེ་ཝ་ནོ ཝཱ ས་ཝི་པཱ་ཀོ ཝཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ སཱ་སེ་ཝ་ནོ ད་སྶི་ཏོ, སོ ཏཱི་ཎེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ག་ཏེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི. ས་ཝི་པཱ་ཀོ པ་ན ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ་ཡ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཀཾ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ་ཝ ད་སྶི་ཏོ. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ, པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི. རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན པ་ནེ་ཏེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་ཏྭེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ སཱ་སེ་ཝ་ནེ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཏཱི་ཎེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི, ས་ཝི་པཱ་ཀེ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ག་ཎ་ནཱ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཧེ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཋི་ཏེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཏཱི་ཎེ་ཝ པ་ཉྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ་པི དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་དེ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ ཙ ཡ་ཏྠ ན་ཝ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་ཝ པ་ཉྷཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པཱ་ཀ་པ་དེ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ ཙ ཨེ་ཀོ་ཝ པ་ཉྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ ‘‘བ་ཧུ་ག་ཎ་ནོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་བ་ཧུ་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཏྟོ ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ སུ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༨༠-༨༥. ཨི་དཱ་ནི ཡེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ, ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ ཏཱ་ཝ ཧེ་ཏུ་ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་དི་སོ་ཏི ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི པ་ཙྩ་ཡེ ན ད་སྶི་ཏོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ན དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎི, ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ ཏཱི་ཎི…པེ… ཨ་ཝི་ག་ཏེ ཏཱི་ཎཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ ཏཱི་ཎི…པེ… ཨ་ཝི་ག་ཏེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཡེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡཱ བ་ཧུ་ག་ཎ་ནཱ, ཏེ་སཾ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ཧི ཙ ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཡཱ ག་ཎ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཋི་ཏ་མྤི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཨཱ་ཝི ཀ་རོ་ཏི – ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཡེ་ན ཡེ་ན བ་ཧུ་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ན ཝཱ ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནེ་ན ཝཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ ཏཱི་ཎེ་ཝ པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཀཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ ན ད་སྶི་ཏཾ. ཡཱ ཙེ་སཱ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ག་ཎ་ནཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སཱ་ཝ ག་ཎ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝ, ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནཱ་སུ ན་ཝེ་ཝ. ཨི་ཏི ཡོ ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་དི་མྷི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱ་དི་མྷི ཋི་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཏ་ཏོ པ་རེ་སཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་པི ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ད་སྶི་ཏ་ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡཾ མཱུ་ལ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་གྒེ་ན ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རོ
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦-༨༧. པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀུ་ས་ལ་པ་དེ ན ལ་བྦྷ་ཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏོ མོ་ཧོཏི ཨ་ཡ་ཉྷི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ཙ ས་ཡཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ སེ་སེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏནྟི ཨི་དཾ རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༨༨. ན་ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཀཱ་མཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ན་ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཐཱ པ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏོ མོ་ཧོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ན ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ ཨེ་ཝ ནི་རཱ་དྷི་པ་ཏི. ཚ་ནྡཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ད་ཡོ ནི་རཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ. ཏ་སྨཱ མོ་ཧཾ ཝི་ཡ ཝི་སུཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་སཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༨༩. ནཱ་ན་ནྟ་ར་ན་ས་མ་ན་ནྟ་རེ་སུ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཡ རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་རི་ཧཱི་ནོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ས, ཏ་ཐཱ ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨེ་ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་པི ཧི པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཨེ་ཀོ་པི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ པ་རི་ཧཱི་ནཱ.
༩༠. ན་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ ཁ་ནྡྷེ པ་ཊི་ཙྩ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པནྟི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཛྫཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༩༡. ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཉྷི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་རཱུ་པཾ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཀ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ན ལ་བྷེ་ཡྻ, ཨ་ན་ནྟ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མུ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི.
༩༢. ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པནྟི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༩༣. ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སཱ ཨེ་ཏྠ པཱ་ལི༹, སཱ ན་ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཨི་དྷ ས་ངྑི་ཏྟཱ. ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཐཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. པཱ་ལི༹ པ་ན ཨི་དྷཱ་པི ན་ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་མྤི ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་མྤི ནཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི.
༩༤-༩༧. ན་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་པཱ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ. ནཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཐཱ ན་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ.
༩༨. ན་ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ཉྩ རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨི་ཉྷི ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ན ག་ཧི་ཏཱ.
༩༩-༡༠༢. ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ཉྩ རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནོ་ན་ཏྠི་ནོ་ཝི་ག་ཏེ་སུ རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་ས’’ནྟི.
༡༠༣. ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ དྭེཏི ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་པཱ་ལི༹་མེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏི.
༡༠༤. དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི བ་ཧུ་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ན་སྶ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཡ དྭཱི་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྭེ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ལ་དྡྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ར་དྭ་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༠༥-༡༠༦. ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ན ས་བྦེ་སུ ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ག་ཎ་ནཱ.
༡༠༧-༡༣༠. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀེ ཏཱ་ཝ པུ་རི་མེ་ན ས་དི་ས་ཏྟཱ ཨི་དྷཱ་པི ན ད་སྶི་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཨེ་ཀནྟི ན་ཧེ་ཏུ་དུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ནཱ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྩཱཏི ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ལ་དྡྷ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ་སུ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ན་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཙ ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ. ནཱ་ན་ནྟ་ར་ན་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ན་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ནཱ་ཧཱ་ར་ན་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནོ་ན་ཏྠི་ནོ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནཱ་ཧཱ་ར་ན་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ན་ཛྷཱ་ན་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ. ན་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨི་དྷཱ་པི པ་རི་ཧཱི་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་བྦེ་སུ དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ མཱུ་ལཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དུ་མཱུ་ལ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ཏི་མཱུ་ལ་ཀོ, ཨ་ཡཾ ས་བྦ་མཱུ་ལ་ཀོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༡-༡༨༩. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཉྩཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ དྷ་མྨོ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཨ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ན ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་ད་ཡོ ན ལ་བྷ་ནྟི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ཡེ་ཝ, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཡེ ཙ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཡེ ཙ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སུ་པི དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ན་ཡེ་སུ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༠. ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ དྭེཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་མྷི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏོ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཡེ ན་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྙེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ས་ཏྟ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ སེ་སཱ ཨ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཡོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན སོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ད་ཡོ ལ་བྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་པཱ་ཀོ པ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཏོ, ས་བྦ་ཝི་པཱ་ཀོ ཙ ས་དྡྷིཾ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ད་ཡོ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀེ ཙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ཧཱ་རི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ ཙ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ. ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་སེ་ཝ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཋི་ཏེ་སུ ཡེ ཡེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ ཏེ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༩༡-༡༩༥. དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ ན་ཡེ་སུ ཡཾ ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ ཡེ དུ་ཀཱ་ད་ཡོ ད་སྶི་ཏཱ, ཏེ ཏེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དུ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ན་ཡེ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ ས་བྦཾ ས་དི་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ, ‘‘ན་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཾ པ་ན ‘‘ན་ཀ་མྨེ ག་ཎི་ཏེ པ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ལ༹་བྷཱ་སཱ་ཡ ལི་ཁི་ཏཾ, ཏ་སྶ་ཏྠོ – ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ན་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན གྷ་ཊི་ཏེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ད་སྶི་ཏཱ པ་ཉྩེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྷི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཉྙཱ་ནི་བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི ས་ཀ་ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ཡ ལི་ཁི་ཏཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ་པི ཨ་ཏྠི དྷ་མྨོ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཾ. སོ ཨ་ས་ཉྙེ་སུ ཙེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟེ ཙ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠི དྷ་མྨོ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ. སོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠི དྷ་མྨོ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ. སོ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝི་པཱ་ཀི་ནྡྲི་ཡ་ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ ན ལ་བྷ་ནྟི, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨི་མེ་ས་མྤི པ་ཀི་ཎྞ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ག་ཎ་ན་ཝཱ་རོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ དྭེཏི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧོ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ ཙ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏྠ དྭེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ པ་ན ཝི་པཱ་ཀཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་སྨཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ. མ་གྒེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ.
༡༩༦-༡༩༧. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ པ་ཉྩཱཏི རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦ་པ་ཉྩ་ཀེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ ཨེ་ཀནྟི བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་ནི ཧི ནཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༩༨-༢༠༢. ནཱ་དྷི་པ་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ན་ཝཱཏི ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཧེ་ཏུ་མྷི ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཏཱི་ཎཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ དྭེཏི ཧེ་ཊྛཱ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ.
༢༠༣-༢༣༣. ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ས་ཏྟཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ད་སྶི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཀེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན་ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་ཀེ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་སྨཱ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ‘‘ཨེ་ཀཾ དྭེ ཏཱི་ཎི པ་ཉྩ ས་ཏྟ ན་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཚ ཨ་ཊྛཱ’’ཏི ཨི་མཱ པ་ན ཏི་སྶོ ག་ཎ་ནཱ ན་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤-༢༤༢. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་རེ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏོཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ‘‘པ་ཊི་ཙྩ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཾ ནཱ་མ པ་ཊི་ཙྩ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨེ་ཏེ དྭེ་པི ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མྤི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མྤི ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་རེ་ན ཙ པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུཾ ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཏ་ཐཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་བྷེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ནི་སྶ་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱཏི ཨི་དཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཉྷི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ་ཊྛ་སྶ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ ཨེ་ས ན་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ ཙ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ནཱ་ན་ཏྟེ་པི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ནི་སྶ་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ར་ས པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ ཙེ་ཝ བྷཱུ་ཏཱ ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཝ་ཏྠུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ན་ཝེ་ཝ པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཡེ པ་ནེ་ཏེ ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟ་ར་ས པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ, ཏེ་སུ ཨེ་ཀཱ་དི་ཀེ ཨེ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ. ཨེ་ཀཱ་དི་ཀེ དུ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ནཱ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ. དུ་ཀཱ་དི་ཀེ ཨེ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ནཱ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ. དུ་ཀཱ་དི་ཀེ དུ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ནཱ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ནཱ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ.
༢༤༨-༢༥༢. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པྤ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཁ་ནྡྷཱཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. པུ་ན ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙྩ་ཡཱཏི པ་ཝ་ཏྟེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཝ་ཏྠུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་ཝ པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ.
༢༥༣-༢༥༤. ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ རཱུ་པཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་དི་སཱ. པ་ར་ཏོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༢༥༥. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པནྟི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ. ཨི་དཾ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
༢༥༦-༢༥༧. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ ཙ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝནྟི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་སུ པ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི.
༢༥༨. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སནྟི རཱུ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་པི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏཱ་ཡ་པི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༥༩-༢༦༠. ཝ་ཏྠུཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
༢༦༡-༢༦༦. ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ ཏཱི་ཎཱིཏི ཀུ་ས་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཎི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༢༦༧-༢༦༨. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ ཁ་ནྡྷེ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁ་ནྡྷཱ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷཱ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༦༩-༢༧༦. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ས་ཏྟ་ར་སཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ས་ཏྟ་ར་སཱཏི ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་དི་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནཱ་ནི དྭེ, དུ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཏཱི་ཎི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ; ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ཧི ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ; ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ར་ས ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏྟཱཏི ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཾ; ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ; ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཀུ་ས་ལཾ; ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ.
ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ཏྟ་ར་ས, ས་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ནྟི ཏ་ཡོ ཝཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ དྭཱ་ད་ས ས་ཏྟ་ར་ས་ཀཱ, ད་ས ས་ཏྟ་ཀཱ, ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཀ་ནྟི ཏེ ས་བྦེ སཱ་དྷུ་ཀཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཀྐཱ ཧི ཨི་མཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི པུ་ན ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ’’ཏི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏྟཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ལ་དྡྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ན་ཡོ.
༢༧༧-༢༨༥. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ཡ་ཐཱ་པཱ་ལི༹་མེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏི. ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་ར་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༢༨༦-༢༨༧. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ལ་དྡྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ག་ཎ་ན་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་ཏྟ་ར་ས, ས་ཏྟ, པ་ཉྩ, ཏཱི་ཎི, ཨེ་ཀ་ནྟི ཚ པ་རི་ཙྪེ་དཱ. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟ་ར་ས ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་དི་ས་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ས་ཏྟ་ར་ས, ཨཱུ་ན་ཏ་ར་སཾ་ས་ནྡ་ནེ སེ་སཱ ཚ་པི པ་རི་ཙྪེ་དཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི ཨ་དྷི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ས་མཱ ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ཙ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ནི་ཡ་མོ. ས་མ་ས་མཱ པ་ན ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ཙ ཨ་ཏྠཱ ཝི་རོ་དྷེ ས་ཏི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཏྠ ‘‘ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ནཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨོ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལོ་ཏི ཏཱི་ཎི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ནི. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ་ཏི རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཉ་ཏྭཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨི་དཾ ན་ཡ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནཾ. ནཱ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ལ་དྡྷཱ་ནེ་ཝ. སེ་ས་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ནཱ་ན་ནྟ་རེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཙེ་ཝ སེ་ས་རཱུ་པ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀེ་སུ ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀ་རཱུ་པཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ དྭེཏི ཨི་དྷཱ་པི ན་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལོ་ཏི ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ནི. ཨཱ་རུ་པྤེ པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན དྭེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ དྭེཏི ཨཱ་རུ་པྤེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན དྭེ. ནོ་ན་ཏྠི ནོ་ཝི་ག་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟི ས་བྦ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་པུ་བྦཾ ན་ཏྠི.
༢༨༨. ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ན ན་ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྩཱཏི ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ལ་དྡྷཱ་ནེ་ཝ. ན་ཀ་མྨེ ཨེ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སེ་ས་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༨༩-༢༩༦. ནཱ་དྷི་པ་ཏི་མཱུ་ལ་ཀེ ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ས་ཏྟཱཏི ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ ལ་དྡྷཱ་ནེ་ཝ. ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ ས་ཏྟ་ར་སཱཏི ཨི་མཱ་ནི་པི ཏ་ཏྠ ལ་དྡྷཱ་ནི ས་ཏྟ་ར་སེ་ཝ. ནཱ་ན་ནྟ་ར་ན་ས་མ་ན་ནྟ་ར་ན་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནོ་ན་ཏྠི་ནོ་ཝི་ག་ཏ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢༩༧-༣༢༨. ཨི་མི་ནཱ་ཡེ་ཝ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ཙ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢༩-༣༣༧. ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་རེ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ‘‘པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ནཱ་མ ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཾ, ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཾ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨེ་ཏེ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཡ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་མྤི ‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀ་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཙ ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུཾ ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཏ་ཐཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ནི་སྶ་ཡ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༥. སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༨-༣༤༦. སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་རེ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ སཾ་ས་ཊྛོཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡོ་ག་ཊྛེ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ སཾ་ས་ཊྛོཏི ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་སྶེ་ཝ ས་མྤ་ཡོ་ག་ཊྛེ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པ་ཉྷཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ་པི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ.
༣༤༧-༣༥༠. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཎཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཏི་ཀེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ནི་ཡ་མོ. ཨེ་ཀ་ཀེ པ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཎི, ཝི་པཱ་ཀེ ཨེ་ཀ་ནྟི དྭེ པ་རི་ཙྪེ་དཱ. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏེ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཏཱི་ཎི ཨེ་ཀ་ནྟི ཨི་མེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཝ་སེ་ན དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཡ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ པ་ཝི་ས་ཏི; ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ, སེ་སེ་སུ ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༣༥༡-༣༥༤. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༣༥༩. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ག་ཎ་ན་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ དྭེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ དྭེ ཏཱི་ཎི ཨེ་ཀ་ནྟི ཏ་ཡོ པ་རི་ཙྪེ་དཱ. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ནེ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་ག་ཎ་ན་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ས་མ་ག་ཎ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མ་ག་ཎ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་སྨཱ ན་ཧེ་ཏུ་ནཱ་དྷི་པ་ཏི་ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་སེ་ཝ་ན་ན་ཀ་མྨ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཛྷཱ་ན་ན་མ་གྒ་ན་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ད་སེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ, སེ་སཱ ཙུ་དྡ་ས ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཡེ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ་སུ་པི ཝི་པཱ་ཀེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ ན་ཀ་མྨ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ ན ལ་བྦྷ་ནྟི.
༣༦༠-༣༦༨. ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་དྷི་པ་ཏི་ཡཱ དྭེཏི ན་ཧེ་ཏུ་ཡཱ ལ་དྡྷཾ དྭ་ཡ་མེ་ཝ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན་ཀ་མྨེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ན་ཝི་པཱ་ཀེ དྭེཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན དྭེ. ན་ཛྷཱ་ནེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན་མ་གྒེ ཨེ་ཀནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཨི་མི་ནཱ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་སཾ་ས་ནྡ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
༣༦༩-༣༨༣. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཡེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ ན་ཧེ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ ད་སེ་ཝ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ལ་བྦྷ་ནྟི, ན སེ་སཱ. ཡེ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏེ་སུ ཧེ་ཏུ་མྷི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋི་ཏེ ཛྷཱ་ན་མ་གྒཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཡ་ཏོ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
༣༨༤-༣༩༡. པ་ཙྩ་ནཱི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མོ་ཧོ་ཝ ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, སེ་སཱ ན ལ་བྷ་ནྟི. ན་ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ཊྛཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི་པི. ན་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀནྟི ཨཱ་རུ་པྤེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཡ་ཉྩ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༦. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༢-༤༠༠. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ‘‘སཾ་ས་ཊྛ་ཏྟཾ ནཱ་མ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཾ ནཱ་མ སཾ་ས་ཊྛ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨེ་ཏེ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་སྶ་ཡཱ ཝི་ཡ ཙ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘སཾ་ས་ཊྛཱ ཡོ་ཛི་ཏཱ ཧ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༢.༢༢.༧༠) ཧི ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མྤི སཾ་ས་ཊྛ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཡཱ སཱ ཝཱི་མཾ་སཱ ཀོ་ས་ཛྫ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཀོ་ས་ཛྫ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༨༣༢) ཨ་སཾ་ས་ཊྛཾ ཝོ་ཀི་ཎྞ་མྤི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི. ཨི་ཏི སཾ་ས་ཊྛ་ཝཱ་རེ་ན ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་རེ་ན ཙ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུཾ ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཏ་ཐཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཚ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨ་ཏྠི ཨེ་ཀ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨ་ཏྠི ཨ་ནེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མོ པ་ཉྷོ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་སྶ, དུ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶ, ཏ་ཏི་ཡོ ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀཱ་ནཾ སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
༧. པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༡-༤༠༣. པ་ཉྷཱ་ཝཱ་རེ ‘‘སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦ་པུ་ཙྪཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལོ ཙ ནཱ་མེ་ས ས་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ སེ་སེ་ཧི དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀུ་ས་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ སེ་སེ་ཧི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀུ་ས་ལོ ཀུ་ས་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཡཱ ཨེ་སཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རེ ཝི་ཡ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན’’ནྟི དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཀ་ར་ཎེ ཨི་དཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ – ཏ་ཏྠ ཧི སུ་ཉྙ་ཊྛཾ དཱི་པེ་ཏུཾ དྷ་མྨཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ དྷ་མྨཱ རཱ་སི་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ་ཏི རཱ་ས་ཊྛཾ དཱི་པེ་ཏུཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་དེ་ས་ནཱ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཏི ཏེ་ནེ་ཝཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨི་དྷཱ་པི ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཏི? ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ‘‘ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ སེ་སཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཧི ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་སུ་ཀ་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་སུ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ ཙ ཛཱ་ནི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨུ་དྡེ་ས་ནི་དྡེ་སཱ ནི་བྦི་སེ་སཱ སི་ཡུཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ཡ་སྶ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ས་བྦེ་སཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ, ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་མྤི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤༠༤. དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ. ཡཱ་ཡ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ སོ དི་ཡྻ་ཏི, སཱ ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ནཾ. ད་ཏྭཱཏི ཏཾ ཙེ་ཏ་ནཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ. སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱཏི པ་ཉྩ་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་ཙྩ་སཱི་ལཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ. ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི་ཡེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ. ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ར་ཏི་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏི་ཡོ པ་ན ལོ་ཀེ སཱི་ལ་ནྟི ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟཱ. ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཝུ་ཏྟཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ར་ཏི སེ་ཀྑཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘པཱ་ཎཾ ན ཧ་ནེ, ན ཙཱ་དི་ནྣ་མཱ་དི་ཡེ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༧༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ སེ་ཀྑོ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་པི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ར་ཧཱ་པི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏེ་ཝ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ་པི ཧི པུ་བྦེ ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ, ཡེ་ན པ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ ན ལ་བྦྷ་ཏི. པུ་བྦེ སུ་ཙི་ཎྞཱ་ནཱིཏི ‘‘ད་ཏྭཱ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཧི ཨཱ་ས་ནྣེ ཀ་ཏཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི ན ཨཱ་ས་ནྣེ ཀ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ སེ་སཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ལི༹. སེ་ཀྑཱ གོ་ཏྲ་བྷུནྟི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཧི གོ་ཏྲ་བྷུཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཝོ་དཱ་ནནྟི ཨི་དཾ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སེ་ཀྑཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ. མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, སུ་དྡྷ་མ་གྒ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱུ་པ་གཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མེ་ཝ. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ. ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏ་མྤི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ པུ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༤༠༥. ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི ཙེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི ཙ. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ན་ནྡ་ཏི ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟ་སྶ རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་པི ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ག་ཏ་སྶ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཀྑེ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨ་ཀ་ཏཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ནྟི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ཏཱ་ནི སུ་ཙི་ཎྞཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཧེ་ས ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་དེ་སོ, ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ.
༤༠༦. ཨ་ར་ཧཱ མ་གྒཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཕ་ལཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ན་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ ད་སྶེ་ཏུཾ སེ་ཀྑཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ པ་ཙྪི་ནྣཱ་ཡ. ཝི་པཱ་ཀོཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀོ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱཏི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ, ཏཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶི་ཏ་ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙུ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ་པི. ཝི་པཱ་ཀོ ཧི ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ར་མྨ་ཎོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, སོ པ་ན དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ན ད་སྶི་ཏོ.
ཀུ་ས་ལཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀུ་ས་ལཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་པཱ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱཏི ཨི་དཾ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་མྤི ས་མཱ་ནཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་རི་ཡ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ, ཏ་སྶཱ ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
༤༠༧-༤༠༩. རཱ་གནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་ར་སྶ ཝཱ རཱ་གཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དཱི་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛི པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི་ཏི པ་ད་སྶ པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ན ཝུ་ཏྟཱ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཏཾ ས་བྷཱ་གཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་མེ་སུ ཙ པ་ན རཱ་གཱ་དཱི་སུ ‘‘ཀིཾ མེ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ‘‘ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ ལུ་དྡྷ’’ནྟི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ དོ་མ་ན་སྶུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༡༠. ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས རཱུ་པཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. པུ་ན རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ, ན དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན, ཏ་སྨཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ག་ཧི་ཏཱ་ག་ཧི་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༡༡. ཕ་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱིཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༤༡༣-༤༡༦. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ག་རུ་ཀཱ་རོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་གྒ་མ་གྒོ་ཝ ད་སྶི་ཏོ.
༤༡༧. ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ པུ་རི་མཱ པུ་རི་མཱཏི ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་པི ནཱ་ནཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་པི ཀུ་ས་ལཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་ལོ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་སྶ, ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཝོ་དཱ་ན་སྶཱཏི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན. གོ་ཏྲ་བྷུ མ་གྒ་སྶ, ཝོ་དཱ་ནཾ མ་གྒ་སྶཱཏི ནཱ་ནཱ་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན. ཀུ་ས་ལཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀུ་ས་ལནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ. ཝུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཏེ་ཧི ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི – ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, མ་ཧ་གྒ་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་མེ་ཝ. མ་གྒོ ཕ་ལ་སྶཱཏི ཨི་དཾ ཡ་སྨཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ལོ་མཾ སེ་ཀྑཱ་ཡཱཏི ཨ་སེ་ཀྑཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་རོ་ཏི. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལེ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་རི་ཡཱཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ. སཱ དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, མ་ཧ་གྒ་ཏཱ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶེ་ཝ. ཨི་ཏི ཡེ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ ‘‘པུ་རི་མཱ པུ་རི་མཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ, ཀུ་ས་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶཱ་ཏི ས་ཏྟ ཝཱ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ; ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ –
ད་ས་དྷཱ ས་ཏྟ་ར་ས་དྷཱ, ས་མ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷེ་ན ཙ;
བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཙ ནི་དྡེ་སཾ, སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡེ.
ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཏྟ་དྷཱ་ཝ ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀི་རི་ཡ་སྶ; ཀི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀི་རི་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་དྷཱ་པི ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ད་ས་དྷཱ་ཡེ་ཝ, ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀི་རི་ཡ་སྶ; ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀི་རི་ཡ་སྶ; ཀི་རི་ཡཾ ཀི་རི་ཡ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ར་ས་དྷཱ ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷ་ཏི.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ས་ཏྟ་ར་ས་དྷཱ་ཝ ས་མ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷེ་ནཱ་པི ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷ་ཏེ་ཝ. ཀ་ཐཾ? ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཉྷི བྷཱུ་མི་བྷེ་དེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ས་ཀ་ས་ཀ་བྷཱུ་མི་ཀ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཚ་བྦི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ; ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཏེ་ར་ས་དྷཱ་པི ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པ་ཉྩ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་སྶ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏ་ཐཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་པཱ་ཀཾ ཀི་རི་ཡ་སྶ ཙ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་སྶ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ན་ཉྙེ་ཝཱ་ཏི ཀི་རི་ཡཾ ཀི་རི་ཡ་སྶ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་པཱི་ཏི ཀི་རི་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཾ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶཱ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷེ་ནཱ་པི ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷ་ཏི.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ས་མ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷེ་ནེ་ཝ, བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ནཱ་པི ལ་བྷ་ཏེ་ཝ. ཀ་ཐཾ? ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀ་ཡོ་གེ་ན སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཛ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ; དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ནྟི ཏེ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཙ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཙ སེ་ས་ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ, ན་ཝ་ནྣ་ཉྩ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མ་ཀ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ནྟི ཏེ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ. ས་ཏྟ་མ་ཨ་ཊྛ་མཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ་ཝ.
པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, པ་ཉྩ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ད་ས་ནྣཾ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ན་ཡེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ, དུ་ཏི་ཡཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ་ཏི པ་ནྣ་ར་ས་ནྣཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ, མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ. དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་ནྣཾ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་དྭ་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ.
ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ དྭི་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ. ཏཱ་སུ དྭཱི་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ད་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཀི་རི་ཡ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ པ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭི་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ད་ས་ནྣ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས་ནྣ་མེ་ཝ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནཾ ད་ས་ནྣ་མྤི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་དྭ་ཡ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀེ སེ་སཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ. པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ར་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་དྭ་ཡ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ ཙཱ་ཏི ན་ཝ་ནྣཾ. དུ་ཏི་ཡཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ དྭེ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཏཱི་ཎི ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཚ་ནྣཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. སཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙུ་ཏི་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ན་ཝ་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ པ་རི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ. ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ད་ས་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏེ་ར་ས་ནྣཾ. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཀི་རི་ཡཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུཾ ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ.
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་རི་ཡ་དྭ་ཡཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་རི་ཡ་དྭ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་ཏྟ་ར་ས་ནྣཾ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་རི་ཡ་དྭ་ཡཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ. དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་རི་ཡ་དྭ་ཡཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ན་ཝ་ནྣཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ད་ས་ནྣཾ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡེ་སུ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ ན་ཝ་ནྣཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རེ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྪི་མ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ. དུ་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རེ དྭེ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཏཱི་ཎི, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉྩཱ་ཏི ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཏེ་ར་ས་ནྣཾ པ་ཉྩ་ད་ས་ནྣ་ཉྩ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ནཱ་པི ནི་དྡེ་སཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ད་ས་དྷཱ ས་ཏྟ་ར་ས་དྷཱ, ས་མ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷེ་ན ཙ;
བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཙ ནི་དྡེ་སཾ, སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡེ’’ཏི.
ས་མ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ.
༤༢༣. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ས་དྡྷཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ཧེ་ཊྛཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ན་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ས་དྡྷཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
སཱི་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མེ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ལ་ཝཱ ཧི སཱི་ལཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་སུ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་སེ་སུ ཙ ཀུ་ས་ལོ སཱི་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ, ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑ་དི་ཝ་སེ་སུ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ དཱ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་ངྐི་ལེ་ས་ཝོ་དཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ སུ་ཏ་མ་ཡཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ སུ་ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཙཱ་ག་ཝཱ་པི ཙཱ་གཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་ག་ས་མྤ་དཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ནྟི སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. པ་ཉྙ་ཝཱ་པི ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ལོ་ཀ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནུ་པཱ་ཡ་ཉྩ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ས་ཀྐཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་མྤི པ་ར་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་མྤི ལོ་ཀ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱུ་པཱ་ཡ་ཉྩ ས་མྤཱ་དེ་ཏུ’’ནྟི པ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ན་མྤི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ས་དྡྷཱ སཱི་ལཾ སུ་ཏཾ ཙཱ་གོ པ་ཉྙཱ ས་དྡྷཱ་ཡ སཱི་ལ་སྶ སུ་ཏ་སྶ ཙཱ་ག་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་རི་ཀ་མྨནྟི ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶཱཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝི་སུཾ ན་ཏྠི. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་སྶེ་ཝ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨིཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་ཧི་ཏཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཏེ་སཾ པ་རི་ཀ་མྨ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ས་བྦེ་སཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ག་ཏི་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་མེ་ཏྠ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ནཱ་ཏི. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི དཱུ་རེ རཱུ་པཱ་ནི དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ས་དྡཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏེ་སཾ པ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན དི་བྦ་སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
མ་གྒཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིནྟི ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན སི་ཐི་ལཱི་ཀ་ཏ་པཱ་རི་པ་ནྠ་ཀ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་པཱ་རི་པ་ནྠ་ཀ་ཏྟཱ ཙ ཏཾ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ མ་གྒོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནྟི. ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ མ་གྒ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ་ཨི་དྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ པ་ཙྪཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒོ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ས་དྡྷཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཛ་པྤེ་ཏཱིཏི ཨ་ཧ་མ་སྨི ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ་ཏི མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ ས་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སཱི་ལཾ སུ་ཏཾ ཙཱ་གཾ པ་ཉྙནྟི ཨ་ཧ་མ་སྨི སཱི་ལ་ཝཱ སུ་ཏ་ཝཱ ཙཱ་གཱི པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི མཱ་ནཾ ཛ་པྤེ་ཏི. སཱི་ལ་སུ་ཏ་ཙཱ་ག་པ་ཉྙཱ་སུ པ་ན མཱ་ན་མ་ཉྙ་ནཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་མ་ཉྙ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. རཱ་ག་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཱ་དི་ས་མྤ་དཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ དྷ་མྨོ རཱ་ག་སྶ, པ་ར་ཝ་མྦྷ་ན་ཀཱ་ལེ དོ་ས་སྶ, ཨུ་བྷ་ཡེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མོ་ཧ་སྶ, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ནཾ, ས་དྡྷཱ་དི་ས་མྤ་དཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཝ་བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཉྙེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པ་ན ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏ་མཱ་ནཾ ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཾ.
ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་དྡྷོ ཧི ས་དྡྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་སཱི་ཏཾ ཨ་ཏི་ཨུ་ཎྷ་ནྟི ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, བྷོ་གཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ་པི སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. སུ་ཏ་ཝཱ་པི བཱ་ཧུ་སྶ་ཙྩཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཙཱ་ག་ཝཱ་པི ཙཱ་གཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་པི པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ, ཨ་ངྒཱ་དི་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཝཱ པ་ན ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏ་བྦ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. པ་ཉྙ་ཝཱ་པི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི པ་ཉྙཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་པྤ་ཉྙ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་དཱི་ནི ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་སུ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ཏི པ་རི་ཏཱ་པེ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ས་མྨཱ་ཛཱི་ཝེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དི་སྭཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི.
ཀཱ་ཡི་ཀ་སྶ སུ་ཁ་སྶཱཏི ས་དྡྷཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི སུ་ཁོ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལེ ས་དྡྷཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཎཱི་ཏ་རཱུ་པ་ཕུ་ཊ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀ་པཱ་མོ་ཛྫ་པཱི་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཕུ་ཊ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ སུ་ཁུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཏེ་སཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་པཱ་ཀ་སུ་ཁ་ཀཱ་ལེ ཙ ཀཱ་ཡི་ཀ་སྶ སུ་ཁ་སྶ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནེ་ཧི པ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཙ ཀཱ་ཡི་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ, ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ པ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨནྟི ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ, སཱ པ་ན བ་ལ་ཝ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན དུ་བྦ་ལཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀཱ ཀི་ར ཨི་ཏྠཱི ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏུ་ཀཱ་མཱ རུ་ཀྑེ ར་ཛྫུཾ ལ་གྒེ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཙོ་རོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཏཾ གེ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠེ་ན ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ སཱ ར་ཛྫུ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་སཱུ་ཏི ཨ་ཀཱ་སི. ཙོ་རོ བྷཱི་ཏོ ཨ་པ་ས་ཀྐི. ཨི་ཏྠཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་པཱ་སེ གཱི་ཝཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ བ་ལ་ཝ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ན པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏོ་ཀཱ་ས་ཉྷི ཀ་མྨཾ ཨེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀ་ཛ་ན་ཀཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན པ་ར་ཏོ ‘‘མ་གྒོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ཏེ་ནེ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི – ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་པཱ་ཀ་ཛ་ན་ཀོ དྷ་མྨོ, སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.