༡. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨི་དཱ་ནི ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་དྡི་ཊྛ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོཏི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ནི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་སྶ པ་དུ་དྡྷཱ་རོ. སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན པ་ཋ་མཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ – ཡོ པ་ཙྩ་ཡུ་དྡེ་སེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨུ་དྡི་ཊྛོ, སོ ནི་དྡེ་ས་ཏོ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་སྶ པ་ད་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དཱ་ནི ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཏོ. ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟེ ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ དྷ་མྨོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨ་ཐཱ་པི ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ད་ཡོ་པི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ་ཝ, ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ད་ཡོ་པི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ནྟོ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡོ ཧེ་ཏུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ, སོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཏུ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་པི. ཏ་ཏྲཱ་སྶ ཡྭཱ་ཡཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟེ ཡེ་ན ཏེ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ནཱ་མ སོ་ཏི ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ. ཏ་སྶ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཡེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏེ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཏཾ-ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཏེ ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ, ཧེ་ཏུ་ཏོ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ཧི ཙ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏཾ ཙི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན་པི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ, ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་བྦེ་པི ཧི ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཨ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ. པ་ཉྷཱ་ཝཱ་ར་སྨི་ཉྷི ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཧེ་ཏཱུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ’’. ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པཾ ཨ་ཛ་ན་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ཏེ ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཧེ་ཏུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་ཉྷི ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ པ་ཝ་ཏྟི, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཙ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཁ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཱ་ནི་པི ཝི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཝཱ ཋཱ་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཏ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༣༩). པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཀ་མྨ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི, ན ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙཱ་པི ཙི་ཏྟེ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཀ་སྨཱ པ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ཛ་རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི? ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ཙ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི ཏ་དཱ ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏྟཱ ཙ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ནྟི དུ་བྦ་ལཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཀི་ཉྩི སི་པྤཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི; ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ན་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ བཱི་ཛ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀ་མྨཾ པ་ན་སྶ ཁེ་ཏྟ་ས་དི་སཾ, ཀི་ལེ་སཱ ཨཱ་པ་ས་དི་སཱ. ཏ་སྨཱ ས་ནྟེ་པི ཁེ་ཏྟེ ཨཱ་པེ ཙ པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ བཱི་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི. བཱི་ཛེ པ་ན ཝི་ག་ཏེ་པི པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་པཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི པ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཡ; ཝི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཏོ་ཝ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཀ་མྨཾ ཁེ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ བཱི་ཛཾ ཏ་ཎྷཱ སྣེ་ཧོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༧༧).
ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ན་ཏྠོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཡོ ཧི ཨོ་ཀཱ་སཱ – ནཱ་མོ་ཀཱ་སོ, རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ, ནཱ་མ་རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ནཱ་མོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ ཧི ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟ་མྤི རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝོ རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝི་ནཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ ནཱ་མ་རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ ཧི ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཝི་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཝི་ནཱ ཀ་མྨ་ཛཱ་པི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ་ཝ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ ཧི ས་སྶཱ་མི་ཀེ ས་རཱ་ཛ་ཀེ གེ་ཧེ ས་དྭཱ་ར་པཱ་ལ་ཀེ རཱ་ཛཱ་ཎ་ཏྟིཾ ཝི་ནཱ པ་ཋ་མ་པྤ་ཝེ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ཝི་ནཱ་པི ཨཱ་ཎ་ཏྟིཾ པུ་རི་མཱ་ཎ་ཏྟི་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ཝི་ནཱ རཱུ་པ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ཝི་ནཱ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པུ་རི་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་པྤ་ཝེ་ས་སྶ ཀ་མྨ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ནཱ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ས་ཉྙོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ རཱུ་པཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ སུ་ཉྙ་གེ་ཧེ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ ཙ པུ་རི་ས་སྶ པ་ཝེ་སོ ཝི་ཡ. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ་པི ཡ་སྨཱ རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ནཱ་ཝ རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཉྙོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོ པ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པོ་ཀཱ་སོ་ཏི ན་ཏྠེ་ཏྠ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཝི་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
ན་ནུ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་བྦོ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི? པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཡཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཙ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ཧེ་ཏཱུ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ན ཙ སོ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠ་མེ་ཏཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏོ’’ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཏེ་སུ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོཏི ཨ་ཡ་ཉྷི ཧེ་ཏུ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་ཏོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ, ཀི་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ནཱ་མ་ཏོ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏཱུ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ལོ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ. ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཧེ་ཏཱུ པ་ན ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཏཾ་ཏཾ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་བྷེ་དོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་མེ་སཾ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ་ས་དི་སོ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ པ་ན ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཝི་པཱ་ཀ་ཧེ་ཏུ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཀི་རི་ཡ་ཧེ་ཏཱུ་སུ པ་ན ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀེ་སུ་པི ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏུ་ས་དི་སོ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཏི.
ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.