༤. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༢. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ས་པྤུ་རི་སོཏི ལཱ་མ་ཀ་པུ་རི་སོ. པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི. ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི. ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི. མུ་སཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་དེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡཱི.
༡༣༣. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཏ་ཏྠ ག་ཧ་ཎཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཡ་སྨཱ ས་ཡཾ ཀ་ཏེ་ན ཙ དུ་སྶཱི་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཉྩ ས་མཱ་ད་པི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ས་པྤུ་རི་སེ་ན ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་ཏ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་པྤུ་རི་སོཏི ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ.
༡༣༥. ས་པྤུ་རི་སེ་ན ས་པྤུ་རི་ས་ཏ་རོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན སུ་སཱི་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཉྩ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་ད་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་ཏ་རོ.
༡༣༦. པཱ་པོཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ད་ས་ཝི་དྷེ་ན པཱ་པེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༡༣༨. ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་དྡྷ་ཀོ བྷ་དྲ་ཀོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༡༤༠. པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་དཱི་སུ – པཱ་པོ དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ་ཏི པཱ་པ་དྷ་མྨོ. ཀ་ལྱཱ་ཎོ དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༡༤༤. སཱ་ཝ་ཛྫཱ་དཱི་སུ – སཱ་ཝ་ཛྫོཏི ས་དོ་སོ. སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ནཱཏི ས་དོ་སེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ས་དོ་ས་ཏྟཱ, གཱུ་ཐ་ཀུ་ཎ་པཱ་དི་བྷ་རི་ཏོ པ་དེ་སོ ཝི་ཡ སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༤༥. སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན བ་ཧུ་ལནྟི ཡ་སྶ སཱ་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ; སོ སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་པྤཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀོ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཡོ གཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་ག་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སཱི་ལཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་སུ སཱ་ཝ་ཛྫ་སྶེ་ཝ བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ན་སྶུ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ ཨ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་པཱ་ཊ་ལཱ་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་པཱ་ཊ་ལཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ན་སྶུ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ དུ་བྦ་ཎྞ་དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི བ་ད་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏ་ཏི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན ཏཱི་ཧི་པི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ, ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་བྷ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ ལོ་ཀི་ཡ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཏ་ཏི་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ.
༡༤༨. ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཨཱ་དཱི་སུ – ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཎུ་གྒྷཱ་ཊ་ནཾ, ཉཱ་ཎེ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་ཝེ་ལཱ་ཡཱཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ. དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༤༩. ཝི་པ་ཉྩི་ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ས་ངྑི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༥༠. ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ཧི ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ནེ་ཡྻོ. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི.
༡༥༡. བྱ་ཉྫ་ན་པ་ད་མེ་ཝ པ་ར་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ. ན ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ན ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝཱ མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༢. ཡུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ – པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཉཱ་ཎ་མྤི, ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མྤི. ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཊི་བྷཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ. པུ་ཙྪི་ཏཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ སཱི་གྷཾ བྱཱ་ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནོ མུ་ཏྟཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ནོ མུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཋ་མོ – ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ པེ་ཀྑ་ཏི, ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡོ – པུ་ཙྪཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ་པི ཙ ཡུ་ཏྟཾ ན པེ་ཀྑ་ཏི ཙ་ཏུ་ནི་ཀཱ་ཡི་ཀ་པ་ཎྜི་ཏ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ པ་ཉྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི ནཱ་ག་མེ་ཏི, ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ པ་ན་སྶ ཝཱི་མཾ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ན ལ་གྒ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡོ – པུ་ཙྪཱ་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ ཀི་ར པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སཱི་གྷ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི, ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎོ ཙ ཧོ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠོ – པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ནེ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ཏི, ན ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ནི་མུ་གྒོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
༡༥༦. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་སུ – ཨ་པྤ་ཉྩ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཐོ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ས་ཧི་ཏ་ཉྩཱཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ པ་ན ན ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པ་རི་སཱ ཙ་སྶ ན ཀུ་ས་ལཱ ཧོ་ཏཱིཏི སོ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ ཙ་སྶ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ སི་ལི་ཊྛཱ་སི་ལི་ཊྛཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ བཱ་ལ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བཱ་ལ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དྭེ་ཡེ་ཝ ཛ་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ.
༡༥༧. ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱུ་པ་མེ་སུ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱཏི མེ་གྷཱ. ག་ཛྫི་ཏཱཏི ཐ་ནི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ནོ ཝ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ པཱ་པ་ཀོ. མ་ནུ་སྶཱ ཧི ཡ་ཐཱ དེ་ཝོ ག་ཛྫ་ཏི ‘སུ་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི བཱི་ཛཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་པ་ནྟི. ཨ་ཐ དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟེ ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཱ་ནི ཁེ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ན་སྶ་ནྟི, གེ་ཧེ བཱི་ཛཱ་ནི གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི དུ་བྦྷི་ཀྑཾ ཧོ་ཏི. ནོ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ་པི པཱ་པ་ཀོ་ཝ. མ་ནུ་སྶཱ ཧི ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དུ་བྦུ་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ ཝ་པྤཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ དེ་ཝོ ཝ་སྶི་ཏྭཱ ས་བྦ་བཱི་ཛཱ་ནི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པེ་ཏི, དུ་བྦྷི་ཀྑ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ག་ཛྫི་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ པ་ན བྷ་དྡ་ཀོ. ཏ་དཱ ཧི སུ་བྷི་ཀྑཾ ཧོ་ཏི. ནོ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ནོ ཝ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་ནྟ་པཱ་པ་ཀོ་ཝ.
བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ནོ ཀ་ཏྟཱཏི ‘ཨི་དཱ་ནི ག་ནྠ་དྷུ་རཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མི, ཝཱ་ས་དྷུ་རཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན པ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.
ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ནོ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ‘ག་ནྠ་དྷུ་རཾ ཝཱ པཱུ་རེ་སྶཱ་མི ཝཱ་ས་དྷུ་རཾ ཝཱ’ཏི ན བྷཱ་ས་ཏི. ས་མྤ་ཏྟེ པ་ན ཀཱ་ལེ ཏ་མ་ཏྠཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རེ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་བྦཾ པ་ནེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཀོ ཧི ‘ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ནཱ་མ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏི, ས་མྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ནོ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པུ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་པི ལཱ་བྷེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨ་པ་རོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ན ལ་བྷ་ཏི, ས་བྦེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི པུ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ས་ངྒྷོ་པི ཏེ་ན ལཱ་བྷེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨ་པ་རོ པ་ཋ་མཾ ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, པ་ཙྪཱ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨ་པ་རོ ནེ་ཝ ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏི, ན དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ‘པཱ་པ་པུ་གྒ་ལོ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༥༨. མཱུ་སི་ཀཱུ་པ་མེ་སུ – གཱ་དྷཾ ཀ་ཏྟཱ ནོ ཝ་སི་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ས་ཡཾ བི་ལཾ ཀཱུ་པཾ ཁ་ཎ་ཏི, ནོ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ཏི, ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ བི་ལཱ༹་རཱ་དི་ཨ་མི་ཏྟ་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཁ་ཏྟཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཝ་སི་ཏཱ ནོ གཱ་དྷཾ ཀ་ཏྟཱཏི ས་ཡཾ ན ཁ་ཎ་ཏི, པ་རེ་ན ཁ་ཏེ བི་ལེ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཱ དྭེ་པི ཀ་རོ་ནྟཱི, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཱ དྭེ་པི ཨ་ཀ་རོ་ནྟཱི ཨ་མི་ཏྟ་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཨུ་པ་མི་ཏེ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ པ་ཋ་མོ ཡ་ཐཱ སཱ མཱུ་སི་ཀཱ གཱ་དྷཾ ཁ་ཎ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན སཱ ཏ་ཏྠ ན ཝ་ས་ཏི, ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟཱི, ཨ་མི་ཏྟ་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མྤི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ལོ་ཀཱ་མི་ས་ཊྛཱ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ ཙ་ར་ནྟོ མ་ཙྩུ་མཱ་ར་ཀི་ལེ་ས་མཱ་ར་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཡ་ཐཱ སཱ མཱུ་སི་ཀཱ གཱ་དྷཾ ན ཁ་ཎ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན པ་རེ་ན ཁ་ཏ་བི་ལེ ཝ་ས་ནྟཱི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི; ཨེ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ་པི ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༥༩. ཨ་མྦཱུ་པ་མེ་སུ – ཨཱ་མཾ པ་ཀྐ་ཝ་ཎྞཱིཏི ཨ་ནྟོ ཨཱ་མཾ བ་ཧི པ་ཀྐ་ས་དི་སཾ. པ་ཀྐཾ ཨཱ་མ་ཝ་ཎྞཱིཏི ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ བ་ཧི ཨཱ་མ་ས་དི་སཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་མྦེ ཨ་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་མ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལེ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་མ་ཏཱ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ པ་ཀྐ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏ་ཏྠ པ་ཀྐ་ས་དི་ས་ཏཱ པ་ཀྐ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ; ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལེ་པི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཱ་དི་ས་དི་ས་ཏཱ པ་ཀྐ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ཏི – ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་པ་མི་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་སུ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༦༠. ཀུ་མྦྷཱུ་པ་མེ་སུ – ཀུ་མྦྷོཏི གྷ་ཊོ. ཏུ་ཙྪོཏི ཨ་ནྟོ རི་ཏྟོ. པི་ཧི་ཏོཏི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ. པུ་རོཏི ཨ་ནྟོ པུ་ཎྞོ. ཝི་ཝ་ཊོཏི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ. ཨུ་པ་མི་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནྟོ གུ་ཎ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཏུ་ཙྪོ བཱ་ཧི་ར་སོ་བྷ་ན་ཏཱ་ཡ པི་ཧི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༦༡. ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དཱུ་པ་མེ་སུ – ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ ཏཱ་ཝ ཛ་ཎྞུ་མ་ཏྟེ་པི ཨུ་ད་ཀེ ས་ཏི པ་ཎྞ་ར་ས་ས་མྦྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞ་ཏྟཱ ཝཱ བ་ཧ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏ་ལོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ག་མྦྷཱི་རོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏི་པོ་རི་ས ཙ་ཏུ་པོ་རི་སེ་པི པ་ན ཨུ་ད་ཀེ ས་ཏི ཨ་ཙྪ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏ་ལོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པུ་གྒ་ལོ་པི ཀི་ལེ་སུ་སྶ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ གུ་ཎ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ གུ་ཎ་ག་མྦྷཱི་རཱ་ནཾ ས་དི་སེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་ཧི ཡུ་ཏྟོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ག་མྦྷཱི་རོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༦༢. བ་ལཱི་བ་དྡཱུ་པ་མེ་སུ – བ་ལཱི་བ་དྡོ ཏཱ་ཝ ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ གོ་ག་ཎཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི ཨུ་བྦེ་ཛེ་ཏི, པ་ར་གོ་ག་ཎེ པ་ན སོ་ར་ཏོ སུ་ཁ་སཱི་ལོ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ག་ཝ་ཙ་ཎྜོ ནོ པ་ར་ག་ཝ་ཙ་ཎྜོ ནཱ་མ. པུ་གྒ་ལོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟོ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཕ་རུ་སེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟོ, པ་ར་པ་རི་སཱ་ཡ པ་ན སོ་ར་ཙྩཾ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ས་ཀ་ག་ཝ་ཙ་ཎྜོ ཧོ་ཏི ནོ པ་ར་ག་ཝ་ཙ་ཎྜོ ནཱ་མཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་བྦེ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་བྦེ་ག་པྤ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ.
༡༦༣. ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱུ་པ་མེ་སུ – ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཏཱ་ཝ ཡ་སྶ ཝི་སཾ ཨཱ་སུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི སཱི་གྷཾ ཕ་ར་ཏི; གྷོ་རཾ པ་ན ན ཧོ་ཏི, ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ན པཱི་ལེ༹་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་སོ ནོ གྷོ་ར་ཝི་སོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༡༦༤. ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩཱཏི ཨ་ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ, ཨ་པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ. ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱཏི པ་ཉྙཱ་ཡ གུ་ཎེ ཨ་ནོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ.
༡༦༦. བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪནྟི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏོ བྷཱུ་ཏཾ, ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪཾ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ན. ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་མི་དཾ ཀཱ་ལེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་ཏེ་ནཱ་པི མ་ཡཱ ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི – ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལེ་ན བྷ་ཎ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༡༦༧. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ – ཡོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ནེ་ཝ དི་ཝ་སཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ནྡ་ཕ་ལ་མ་ཏྟཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏཾ པ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཀི་ཉྩི པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏཱུ་པ་རི དེ་ཝཱཏི ཏ་ཏོ ཨུ་པ་རི བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ད་ཡོ དེ་ཝཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི. པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཙཱཏི ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ བྷུ་མྨ་དེ་ཝེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དེ་ཝེ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦེ་པི ཧེ་ཏེ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཕ་ལ་ཉྩེ་ཝ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ནེ་ར་ཡི་ཀཱ པ་ན ནེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ནཱ་པི ནེ་སཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལེ་ན ཀོ་ཙི ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༡༦༨. ཏ་མཱ་དཱི་སུ – ‘‘ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ན ཏ་མེ་ན ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་མོ. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི པུ་ན ནི་ར་ཡ་ཏ་མཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ནེ་སཱ་ད་ཀུ་ལེཏི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ལེ. ཝེ་ན་ཀུ་ལེཏི ཝི་ལཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ. ར་ཐ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེཏི ཙ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ. པུ་ཀྐུ་ས་ཀུ་ལེཏི པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ཀུ་ལེ. ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཀེཏི དུ་ཀྑ་ཝུ་ཏྟི་ཀེ. དུ་བྦ་ཎྞོཏི པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀོ ཝི་ཡ ཛྷཱ་མ་ཁཱ་ཎུ་ཝ་ཎྞོ. དུ་དྡ་སི་ཀོཏི ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ཨ་མ་ནཱ་པ་ད་སྶ་ནོ. ཨོ་ཀོ་ཊི་མ་ཀོཏི ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀོ. ཀཱ་ཎོཏི ཨེ་ཀ་ཀྑི་ཀཱ་ཎོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀྑི་ཀཱ་ཎོ ཝཱ. ཀུ་ཎཱིཏི ཨེ་ཀ་ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཎཱི ཝཱ. ཁ་ཉྫོཏི ཨེ་ཀ་པཱ་ད་ཁ་ཉྫོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་པཱ་ད་ཁ་ཉྫོ ཝཱ. པ་ཀྑ་ཧ་ཏོཏི ཧ་ཏ་པ་ཀྑོ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི. པ་དཱི་པེ་ཡྻ་སྶཱཏི ཏེ་ལ་ཀ་པ་ལླ་ཀཱ་དི་ནོ པ་དཱི་པཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ ཏ་མོ ཧོ་ཏི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཨ་དི་སྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟོ ས་ཀ་ལེ་པི ཀ་པྤེ སཾ་ས་ར་ཏི. སོ་པི ཏ་མོ ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ་ཝ. སོ པ་ན ཀུ་ཧ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཀུ་ཧ་ཀ་སྶ ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ག་མ་ན་ཝི་པ་ཏྟི ཙེ་ཝ པུ་བྦུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི ཙ ད་སྶི་ཏཱ. ད་ལི་དྡེཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི. ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཀེཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཛཱི་ཝུ་པཱ་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི. དུ་བྦ་ཎྞོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི རཱུ་པ་ཝི་པ་ཏྟི. བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎ་ས་མཱ་ཡོ་གོ. ན ལཱ་བྷཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི སུ་ཁ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝི་པ་ཏྟི ཙེ་ཝ ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི ཙ. ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ས་མཱ་ཡོ་གོ. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏ་མཱུ་པ་ག་མོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཀུ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ན ཛོ་ཏི་ནཱ ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཛོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ན ས་གྒཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཛོ་ཏི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་སཱ་རཱ མ་ཧཱ་སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ. ཡེ་ས་ཉྷི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟེ་ན ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ ནི་དྷཱ་ན་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཡོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཀུ་མྦྷཱ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷེ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ནཱ་མ. ཡེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ནི་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, དི་ཡ་ཌྜྷོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཀུ་མྦྷོ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷེ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ནཱ་མ. ཡེ་སཾ ག་ཧ་པ་ཏཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ནི་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཀུ་མྦྷོ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ཏྠཱ་ཡ གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷེ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ཀུ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཌྜྷེཏི ཨི་སྶ་རེ. ནི་དྷཱ་ན་ག་ཏ་དྷ་ན་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་དྡྷ་ནེ. སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ. ནི་དྷཱ་ན་ག་ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་སྶ པ་ཧཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏེ. ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཏུ་ཊྛི་ཀ་ར་ཎ་སྶ པ་ཧཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎེ. གོ་དྷ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་དྷ་ཉྙཱ་ན་ཉྩ པ་ཧཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙེ. ཨ་བྷི་རཱུ་པོཏི སུ་ནྡ་ར་རཱུ་པོ. ད་སྶ་ནཱི་ཡོཏི ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ དི་ཝ་ས་མྤི པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟོ. པཱ་སཱ་དི་ཀོཏི ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧོ. པ་ར་མཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ. ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི པོ་ཀྑ་ར་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ. པོ་ཀྑ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་རཱི་རཾ. ཏ་སྶ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཨུ་པེ་ཏོ.
༡༦༩. ཨོ་ཎ་ཏོ་ཎ་ཏཱ་དཱི་སུ – དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཨོ་ཎ་ཏོ. ནཱི་ཙོ, ལཱ་མ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་བྦི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨུ་ཎྞ་ཏོ. ཨུ་ཙྩོ, ཨུ་གྒ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཏ་མཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ – ཨོ་ཎ་ཏོ་ཎ་ཏོཏི ཨི་དཱ་ནི ནཱི་ཙོ, ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ནཱི་ཙོ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨོ་ཎ་ཏུ་ཎྞ་ཏོཏི ཨི་དཱ་ནི ནཱི་ཙོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨུ་ཎྞ་ཏོ་ཎ་ཏོཏི ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ཙྩོ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ནཱི་ཙོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨུ་ཎྞ་ཏུ་ཎྞ་ཏོཏི ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ཙྩོ, ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ཨུ་ཙྩོ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༡༧༠. རུ་ཀྑཱུ་པ་མེ་སུ – རུ་ཀྑོ ཏཱ་ཝ ཕེ་གྒུ་སཱ་ར་པ་རི་ཝཱ་རོཏི ཝ་ན་ཛེ་ཊྛ་ཀ་རུ་ཀྑོ ས་ཡཾ ཕེ་གྒུ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་ར་རུ་ཀྑཱ པ་ན་སྶ སཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པུ་གྒ་ལེ་སུ པ་ན སཱི་ལ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཕེ་གྒུ་ཏཱ, སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན ཙ སཱ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༧༡. རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎཱ་དཱི་སུ – ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ པ་མཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ. ཏ་ཏྠ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པ་པྤ་ས་ནྣོ. ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་བྷཱུ་ཏཾ གྷོ་སཾ པ་མཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ. ཨཱ་རོ་ཧཾ ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན – ཨཱ་རོ་ཧནྟི ཨུ་ཙྩ་ཏྟ་ནཾ. པ་རི་ཎཱ་ཧནྟི ཀི་ས་ཐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ག་ཏཾ པ་རི་ཀྑེ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ. ས་ཎྛཱ་ནནྟི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་སྶ་ཝ་ཊྚ་ཏཱ་དི་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ. པཱ་རི་པཱུ་རིནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནཱུ་ན་ཏཾ, ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ. པ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཱཏི པ་རེ་ཧི པ་ར་མྨུ་ཁཱ ནི་ཙྪཱ་རི་ཏཱ་ཡ གུ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ. པ་ར་ཐོ་མ་ནཱ་ཡཱཏི པ་རེ་ཧི ཐུ་ཏི་ཝ་སེ་ན གཱ་ཐཱ་དི་ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཐོ་མ་ནཱ་ཡ. པ་ར་པ་སཾ་ས་ནཱ་ཡཱཏི པ་རེ་ཧི ས་མྨུ་ཁཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པ་སཾ་སཱ་ཡ. པ་ར་ཝ་ཎྞ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི པ་ར་མྤ་ར་ཐུ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་རེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ཧ་ར་ཎཱ་ཡ.
༡༧༢. ཙཱི་ཝ་ར་ལཱུ་ཁནྟི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ དུ་བྦ་ཎྞཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ལཱུ་ཁ་ཏཾ. པ་ཏྟ་ལཱུ་ཁནྟི བྷཱ་ཛ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ལཱུ་ཁ་ཏཾ. སེ་ནཱ་ས་ན་ལཱུ་ཁནྟི ནཱ་ཊ་ཀཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་ར་ཧེ་ན སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ལཱུ་ཁ་ཏཾ. ཝི་ཝི་དྷནྟི ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ. དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀནྟི ས་རཱི་ར་ཏཱ་པ་ནཾ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨི་མེ་སུ ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ རཱུ་པེ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་མ. རཱུ་པ་པྤ་ས་ནྣོ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ. གྷོ་སེ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་མ. ཙཱི་ཝ་ར་ལཱུ་ཁ་པ་ཏྟ་ལཱུ་ཁེ་སུ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་མ. དྷ་མྨེ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་མ. ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཙ ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཨེ་ཀོ ན རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎོ. པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཨེ་ཀོ ན གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ. ད་ས ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ན་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ཨེ་ཀོ ན ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎོ. ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ པ་ན ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཝ དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎོ, སེ་སཱ ན དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཙ་ཏུ་པྤ་མཱ་ཎོ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ.
ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་པྤ་མཱ་ཎེ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ བུ་དྡྷེ་སུ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ མ་ནྡཱ, པ་ས་ནྣཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ. རཱུ་པ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ ཧི བུ་དྡྷ་རཱུ་པ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. གྷོ་ས་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀི་ཏྟི་གྷོ་ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧོ གྷོ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ལཱུ་ཁ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ ཀཱ་སི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི མ་ཧཱ་ར་ཧཱ་ནི ཀ་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཏི་ཎྞཾ ཨུ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟེ པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེ པ་ཧཱ་ཡ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར་སེ་ལ་མ་ཡ་པ་ཏྟ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དི་སེ་ནཱ་ས་ན་སེ་ཝི་ནོ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ལཱུ་ཁ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཾ ཨ་ཉྙཾ ལཱུ་ཁཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. དྷ་མྨ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧོ ཨ་ཉྙོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སཾ མུ་ཊྛི་ནཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ་ཏི.
༡༧༣. ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ – སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ སཱི་ལཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ ཙ. ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ནོ པ་རནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ – པ་ར་པུ་གྒ་ལཾ ‘‘ཏ་ཡཱ་པི སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ན ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཋ་མོ ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་ས་དི་སོ. ཏ་ཏི་ཡོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་ས་དི་སོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༧༤. ཨ་ཏྟ་ནྟ་པཱ་དཱི་སུ – ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་པ་ཏི དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. ཨ་ཙེ་ལ་ཀོཏི ནི་ཙྩེ་ལོ, ན་གྒོ. མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རོཏི ཝི་ས་ཊྛཱ་ཙཱ་རོ. ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, ཁཱ་ད་ཏི, བྷུ་ཉྫ་ཏི ཙ. ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནོཏི ཧ་ཏྠེ པི་ཎྜ་མྷི ནི་ཊྛི་ཏེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠཾ ཨ་པ་ལེ་ཁ་ཏི. ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པ་ལེ་ཁ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ ཀི་ར ད་ཎྜ་ཀཾ ས་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ‘ཨེ་ཧི བྷ་དྡ་ནྟེ’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ན ཨེ་ཏཱི་ཏི ན་ཨེ་ཧི་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ. ཏེ་ན ཧི ‘ཏི་ཊྛ བྷ་དྡ་ནྟེ’ཏི ཝུ་ཏྟོ་པི ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ན་ཏི་ཊྛ་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཧེ་ཏཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་བྷི་ཧ་ཊནྟི པུ་རེ་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ བྷི་ཀྑཾ. ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏནྟི ‘‘ཨི་མཾ ཏུ་མྷེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ་བྷི་ཀྑཾ. ན ནི་མ་ནྟ་ནནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ལཾ ཝཱ ཝཱི་ཐིཾ ཝཱ གཱ་མཾ ཝཱ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་མ་ནྟི་ཏ་བྷི་ཀྑ་མྤི ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ག་ཎྷཱ་ཏི.
ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱཏི ཀུ་མྦྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱཏི ཀ་ལོ༹་པཱིཏི ཨུ་ཀྑ་ལི, པ་ཙྪི ཝཱ. ཏ་ཏོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀུ་མྦྷཱི ཀ་ལོ༹་པི་ཡོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི. ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རནྟི ཨུ་མྨཱ་རཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཡཾ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ད་ཎྜ་མུ་ས་ལེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྭི་ནྣནྟི དྭཱི་སུ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ནྟེ ན ག་ཎྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀ་བ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ ཀི་ལ་མ་ཏི. པཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཁཱི་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ག་ཎྷཱ་ཏི ན ས་ངྐི་ཏྟཱི་སཱུཏི ས་ངྐི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟེ་སུ. དུ་བྦྷི་ཀྑ་ས་མ་ཡེ ཀི་ར ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ཙེ་ལ་ཀོ ཏ་ཏོ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ན ཡ་ཏྠ སཱཏི ཡ་ཏྠ སུ་ན་ཁོ ‘པི་ཎྜཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཏ་སྶ པི་ཎྜ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱིཏི ས་མཱུ་ཧ་ས་མཱུ་ཧ་ཙཱ་རི་ནཱི. ས་ཙེ ཧི ཨ་ཙེ་ལ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶཱ་མཱ’ཏི མཱ་ནུ་སྶ་ཀཱ བྷ་ཏྟ་གེ་ཧཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ པ་ཝི་ས་ནྟེ་སུ ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ནི་ལཱི་ནཱ མ་ཀྑི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜཱ ཙ་ར་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ གོ་ཙ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱ་ཏོ་ཏི. ཐུ་སོ་ད་ཀནྟི ས་བྦ་ས་སྶ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་རཱ་པཱ་ན་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཛྫཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་སྨི་མྤི སཱ་ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི. ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀོཏི ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གེ་ཧེ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀོཏི ཡོ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་པེ་ན ཡཱ་པེ་ཏི. དྭཱ་གཱ་རི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ད་ཏྟི་ཡཱ. ད་ཏྟི ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཏི ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཨ་གྒ་བྷི་ཀྑཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི.
ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ནྟ་རི་ཀཾ. ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སི་ཀནྟི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ནྟ་རི་ཀཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཝཱ་ར་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ཨེ་ཀཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན དྭཱི་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཝཱ་རེ་ནཱ་ཏི – ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་ཝཱ་རེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ. སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོཏི ཨ་ལླ་སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ. སཱ་མཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོཏི སཱ་མཱ་ཀ་ཏ་ཎྜུ་ལ་བྷ་ཀྑོ. ནཱི་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ – ནཱི་ཝཱ་རཱ ནཱ་མ ཏཱ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ས་ཡཾ ཛཱ་ཏཱ ཝཱི་ཧི་ཛཱ་ཏི. ད་དྡུ་ལནྟི ཙ་མྨ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ་མྨཾ ཝི་ལི་ཁི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཀ་ས་ཊཾ. ཧ་ཊཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སི་ལེ་སོ་པི, སེ་ཝཱ་ལོ་པི ཀ་ཎི་ཀཱ་རཱ་དི་རུ་ཀྑ་ནི་ཡྻཱ་སོ་པི. ཀ་ཎནྟི ཀུ་ཎྜ་ཀཾ. ཨཱ་ཙཱ་མོཏི བྷ་ཏྟ་ཨུ་ཀྑ་ལི་ཀཱ་ཡ ལ་གྒོ ཛྷཱ་མོ་ད་ནོ. ཏཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ཏི. ‘‘ཨོ་ད་ན་ཀ་ཉྫི་ཡ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. པི་ཉྙཱ་ཀཱད་ཡོ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ. པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱིཏི པ་ཏི་ཏ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱི.
སཱ་ཎཱ་ནཱིཏི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་ཙེ་ལཱ་ནི. མ་སཱ་ཎཱ་ནཱིཏི མི་སྶ་ཀ་ཙེ་ལཱ་ནི. ཚ་ཝ་དུ་སྶཱ་ནཱིཏི མ་ཏ་ས་རཱི་ར་ཏོ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི. ཨེ་ར་ཀ་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནི ཝཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་ནི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནཱིཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་ན་ནྟ་ཀཱ་ནི. ཏི་རཱི་ཊཱ་ནཱིཏི རུ་ཀྑ་ཏྟ་ཙ་ཝ་ཏྠཱ་ནི. ཨ་ཛི་ནནྟི ཨ་ཛི་ན་མི་ག་ཙ་མྨཾ. ཨ་ཛི་ན་ཀྑི་པནྟི ཏ་དེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷེ ཕཱ་ལི་ཏཾ. ས་ཁུ་ར་ཀ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཀུ་ས་ཙཱི་རནྟི ཀུ་ས་ཏི་ཎཱ་ནི ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙཱི་ར་ཀཾ. ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་ཕ་ལ་ཀ་ཙཱི་རེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལནྟི མ་ནུ་སྶ་ཀེ་སེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྦ་ལཾ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ཏེ་སཾ པ་ཏི་ཀུ་ཊྛོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༣༨). ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྦ་ལནྟི ཨ་སྶ་ཝཱ་ལཱ༹་དཱི་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྦ་ལཾ. ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཀྑནྟི ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཏྟཱ་ནི ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ. ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀོཏི ཨུ་དྡྷཾ ཋི་ཏ་ཀོ.
ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡི་ཀོཏི ཨ་ཡ་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཙ་མྨཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻནྟི ས་ཡ་ནྟོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. སཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་མ་སྶཱ་ཏི སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ. ‘‘པཱ་ཏོ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ, སཱ་ཡ་ནྟི དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པཱ་པཾ པ་ཝཱ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
༡༧༥. པ་རཾ ཏ་པ་ཏཱི་ཏི པ་ར་ནྟ་པོ. པ་རེ་སཾ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. ཨོ་ར་བྦྷི་ཀཱ་དཱི་སུ – ཨུ་ར་བྦྷཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ལ༹་ཀཱ. ཨུ་ར་བྦྷེ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི ཨོ་ར་བྦྷི་ཀོ. སཱུ་ཀ་རི་ཀཱདཱི་སུ་པི – ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལུ་དྡོཏི དཱ་རུ་ཎོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹. མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀོཏི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ. བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རི་ཀོཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་པ་ཀོ. ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱཏི དཱ་རུ་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟཱ.
༡༧༦. མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ. པུ་ར་ཏྠི་མེ་ན ན་ག་ར་སྶཱཏི ན་ག་ར་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡ. ས་ནྡྷཱ་གཱ་རནྟི ཡ་ཉྙ་སཱ་ལཾ. ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི ས་ཁུ་རཾ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ. ས་པྤི་ཏེ་ལེ་ནཱཏི ས་པྤི་ནཱ ཙ ཏེ་ལེ་ན ཙ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧི ས་པྤིཾ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཡོ ཀོ་ཙི སྣེ་ཧོ ཏེ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོཏི ན་ཁཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་ཎྜུ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཏེ་ན ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོ. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ས་ནྠ་ཏཱ་ཡ. ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡཱཏི ས་དི་ས་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. ས་ཙེ གཱ་ཝཱི སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྪོ་པི སེ་ཏ་ཀོ་ཝ ས་ཙེ ཀ་བ་རཱ ཝཱ, ར་ཏྟཱ ཝཱ, ཝ་ཙྪོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝཱ་ཏི – ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི སོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བ་ལ་ཝ་ཝ་ཙྪཱ. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བ་རི་ཧི་ས་ཏྠཱ་ཡཱཏི པ་རི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཡ་ཉྙ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ.
༡༧༧. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ནི་ཙྪཱ་ཏོཏི ཚཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ, སཱ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་ཙྪཱ་ཏོ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦུ་ཏོ. ཨ་ནྟོ ཏཱ་པ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ སཱི་ཏ་ལོ ཛཱ་ཏོ་ཏི སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཱ་ནི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱཏི སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ.
ཨི་མཾ པ་ན པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏུཾ – ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ – ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཏཾ དྷ་མྨནྟི ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་དཾ དྷ་མྨཾ. སུ་ཎཱ་ཏི ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱཏི ཀ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་དྡི་ས་ཏི? ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ནྟེ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་དཱ་ར་ཀཱ པ་ན ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཾ མུ་ཉྩ་ནྟེ་ཧི པི་ཊྛི་ཡཱ ལོ་ཎཾ པུ་པྥ་མཱ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ མཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ད་པྤཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མཱ་ནཾ ཝཱ ད་པྤཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཙ ཀུ་ལེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ ན བ་ཧུ་ཀཱ, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ. ཨི་ཏི ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ པ་ཋ་མཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་དྡི་ས་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱཏི ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ. པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོཏི པ་ཏི་ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མི་མྷི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོཏི ས་ཙེ་པི ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ གྷ་རེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ནྟ་རེ་པི ཝཱ དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ནེ་སཾ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ས་མྦཱ་དྷོ་ཡེ་ཝ. ར་ཛོ་པ་ཐོཏི རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཐོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ལ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ. པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ར་ཏ་ན་པཱ་སཱ་དེ ཙ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ སུ་པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ལ་གྒ་ཏི, ན ས་ཛྫ་ཏི, ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ – ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ར་ཛོ་པ་ཐོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ར་ཛཱ་ནཾ ཀི་ལེ་ས་ར་ཛཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་མྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ…པེ… པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ – ཡ་དེ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་མྤི དི་ཝ་སཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཙ ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ན ཨ་མ་ལི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ ལི་ཁི་ཏ་ས་ངྑ་ས་དི་སཾ དྷོ་ཏ་ས་ངྑ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ན སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ…པེ… ཙ་རི་ཏུཾ – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་སེ ཙ མ་སྶུ་ཉྩ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཨ་གཱ་ར་སྶ ཧི་ཏཾ ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨཾ ‘‘ཨ་གཱ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ‘‘ཨ་ན་གཱ་རི་ཡ’’ནྟི ཉཱ་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ. པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ. ཨ་པྤཾ ཝཱཏི ས་ཧ་སྶ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་པྤོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་སྶ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ. ཨ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཏི་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚོ. སོ་པི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་པྤོ ཧོ་ཏི, ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ.
༡༧༨. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོཏི ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སི་ཀྑཱ, ཏ་ཉྩ. ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏེ ས་ཧ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ སི་ཀྑ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ. ས་མཱ་པ་ནྣོཏི སི་ཀྑཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ ཨེ་ཝ. པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨི་མཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་སྶཱི་ལྱཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཏོ ཨོ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོཏི པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ད་ཎྜཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ད་ཎྜོ ཙེ་ཝ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏྠོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་ཎྜཾ, ས་བྦ་མྤི ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘ས་ཏྠ’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཾ ཝཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཝཱ་སིཾ ཝཱ པི་པྥ་ལི་ཀཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ན ཏཾ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་སྨཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜཱ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ལ་ཛྫཱིཏི པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ལ་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ཡཱ་པ་ནྣོཏི ད་ཡཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱིཏི ས་བྦེ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཧི་ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ. ཏཱ་ཡ ད་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི, པཱ་ལེ་ཏི.
དི་ནྣ་མེ་ཝ ཨཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི. ཙི་ཏྟེ་ན་པི དི་ནྣ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི. ཐེ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཐེ་ནོ. ན ཐེ་ནེ་ན ཨ་ཐེ་ནེ་ན. ཨ་ཐེ་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཏྟ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐེ་ནཾ སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི ཨ་སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ. བྲ་ཧྨཾ སེ་ཊྛཾ ཨཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱིཏི ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཏོ དཱུ་ར་ཙཱ་རཱི. མེ་ཐུ་ནཱཏི རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དི་ས་ཏྟཱ མེ་ཐུ་ན་ཀཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ. གཱ་མ་དྷ་མྨཱཏི གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ.
ས་ཙྩཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི. ས་ཙྩེ་ན ས་ཙྩཾ ས་ནྡ་ཧ་ཏི གྷ་ཊེ་ཏཱི་ཏི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ. ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ མུ་སཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཧི པུ་རི་སོ ཀ་དཱ་ཙི མུ་སཱ ཝ་ད་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ས་ཙྩཾ, ཏ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཙྩཾ ས་ཙྩེ་ན ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན སོ ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ. ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི མུ་སཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ཙྩེ་ན ས་ཙྩཾ ས་ནྡ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ. ཐེ་ཏོཏི ཐི་རོ, ཐི་ར་ཀ་ཐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གོ ཝི་ཡ, ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ནི་ཁཱ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ, ཨ་སྶ་པི་ཊྛེ ཋ་པི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་མི་ཝ ཙ, ན ཐི་ར་ཀ་ཐོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀོ པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ཝི་ཡ ཙ ཐི་ར་ཀ་ཐོ ཧོ་ཏི. ཨ་སི་ནཱ སཱི་སེ ཚི་ནྡ་ནྟེ་པི དྭེ ཀ་ཐཱ ན ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཐེ་ཏོ. པ་ཙྩ་ཡི་ཀོཏི པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཀོ, ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ན པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི. ‘ཨི་དཾ ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘མཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི. ‘ཨི་དཾ ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཡ་དི ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ད’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ. ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶཱཏི ཏཱ་ཡ ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཡེ་སཾ ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ, ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱཏི དྭི་ནྣཾ མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ – ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱི་དི་སེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན ཡུ་ཏྟ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱཏི ས་ནྡྷཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ. དྭེ ཛ་ནེ ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ – ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ. ཡ་ཏྠ ས་མ་གྒཱ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་རཱ་མོ་ཏི་པི པཱ་ལི༹. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་ར་ཏོཏི ས་མ་གྒེ་སུ ར་ཏོ. ཏེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ནྟུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ་པི སུ་ཏྭཱ་པི ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི. ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟེ ས་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ སཱ་མ་གྒཱི་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ནྟི.
ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི. ཝ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཐཾ ཏ་ཙྪཾ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི. སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི. ནི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋ་པ་ནོ་ཀཱ་སོ. ནི་དྷཱ་ན་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏཱི. ཧ་ད་ཡེ ནི་དྷཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ་པི ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨ་ཀཱ་ལེ་ན བྷཱ་ས་ཏི. ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ པ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་ཝ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་པ་དེ་སནྟི ས་ཨུ་པ་མཾ, ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིནྟི པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ་སྶཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི. ན ཨ་ཉྙཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༧༩. བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱཏི མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ, ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ, ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ, ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ བཱི་ཛ་གཱ་མ་སྶ ཙེ་ཝ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནཱི་ལ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཀ་སྶ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཙ ས་མཱ་ར་མྦྷཱ. ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀོ་པ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོཏི པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ, སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟ་ནྟི དྭེ བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སུ པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨི་ཏ་རཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནྟོ་ཨ་རུ་ཎེ་ན. ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ད་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ་པི ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ་ཏི. ར་ཏྟི་ཡཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ར་ཏྟི, ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ས་ཏྠ་ངྒ་མ་ནཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མ་ཏྟཱ ཝི་སཱུ་ཀཾ པ་ཊཱ་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཾ ད་སྶ་ན་ནྟི ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ན་ཙྩ་ན་ན་ཙྩཱ་པ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན་ཙྩཱ ཙ གཱི་ཏཱ ཙ ཝཱ་དི་ཏཱ ཙ ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ཡཱུ་ར་ན་ཙྩ་ནཱ་པ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སཱུ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ ད་སྶ་ནཱ ཙཱ་ཏི ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ. ན་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ཝཱ པ་རེ་ཧི པ་ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ཡུ་ཏྟཱ་ནི པ་སྶི་ཏུཾ ཝཱ ནེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི. མཱ་ལཱ་དཱི་སུ – མཱ་ལཱཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི པུ་པྥཾ. ག་ནྡྷནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ག་ནྡྷ་ཛཱ་ཏཾ. ཝི་ལེ་པ་ནནྟི ཚ་ཝི་རཱ་ག་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནྟོ དྷཱ་རེ་ཏི ནཱ་མ. ཨཱུ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ནྟོ མ་ཎྜེ་ཏི ནཱ་མ. ག་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཚ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ སཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཝི་བྷཱུ་སེ་ཏི ནཱ་མ. ཋཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཏཱ་ནི མཱ་ལཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ. མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ནྠ་ཏཾ, ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི སུ་ཝ་ཎྞཾ. ར་ཛ་ཏནྟི ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ, ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ, ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོ, དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོ་ཏི ཡེ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶཱ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ནེ་ཝ ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ སཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཡ་ཝ་གོ་དྷུ་མ་ཀ་ངྒུ་ཝ་ར་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ, ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨོ་དི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨཱ་མ་ཀ་མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཨཱ་མ་ས་ནཾ. ཨི་ཏྠི་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠཱིཏི པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ. ཨི་ཏ་རཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. ཏཱ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ. དཱ་སི་དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ དཱ་སི་དཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ད་མྨི’, ‘ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ ད་མྨཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱདཱི་སུ་པི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུཔ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ པུ་བྦ་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ ཨ་པ་ར་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི རུ་ཧ་ཏི ཏཾ ཁེ་ཏྟཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ ཝ་ཏྠུ. ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཝཱ་པི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་ནི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ. གི་ཧཱི་ནཾ པ་ཧི་ཏཾ པ་ཎྞཾ ཝཱ སཱ་ས་ནཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ. པ་ཧཱི་ཎ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ར་གྷ་རཾ པེ་སི་ཏ་སྶ ཁུ་དྡ་ཀ་ག་མ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧཱི་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱཏི ཀ་ཡཱ ཙ ཝི་ཀྐ་ཡཱ ཙ. ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊཱ་དཱི་སུ – ཀཱུ་ཊནྟི ཝ་ཉྩ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ རཱུ་པ་ཀཱུ་ཊཾ, ཨ་ངྒ་ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧ་ཎ་ཀཱུ་ཊཾ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ དྭེ ཏུ་ལཱ ས་མ་རཱུ་པཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཁུ་དྡི་ཀཱ་ཡ དེ་ཏི. ཨ་ངྒ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཧ་ཏྠེ་ན ཏུ་ལཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཏི, ད་ད་ནྟོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ. ག་ཧ་ཎ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟོ མཱུ་ལེ ར་ཛྫུཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒེ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ཏུ་ལཾ སུ་སི་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཀ་རོ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒ་བྷཱ་གེ.
ཀཾ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི. ཏཱ་ཡ ཝ་ཉྩ་ནཾ ཀཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ དྭེ ཏི་སྶོ ལོ་ཧ་པཱ་ཏི་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཀི་ཎ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་གྒྷེ པུ་ཙྪི་ཏེ ས་མ་གྒྷ་ཏ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི ‘ཀ་ཐཾ ཨི་མེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ པཱ་སཱ་ཎེ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ས་བྦ་པཱ་ཏི་ཡོ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི.
མཱ་ན་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ཧ་ད་ཡ་བྷེ་ད་སི་ཁཱ་བྷེ་ད་ར་ཛྫུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧ་ད་ཡ་བྷེ་དོ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དི་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏཱ་ནི ཧི ག་ཎྷ་ནྟོ ཧེ་ཊྛཱ ཚི་དྡེ་ན མཱ་ནེ་ན ‘ས་ཎི་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཛ་ནེ བ་ཧུཾ པ་གྒྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ད་ད་ནྟོ ཚི་དྡཾ པི་དྷཱ་ཡ སཱི་གྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཏི. སི་ཁཱ་བྷེ་དོ ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏཱ་ནི ཧི ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ཎི་ཀཾ སི་ཁཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ད་ད་ནྟོ ཝེ་གེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ སི་ཁཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ དེ་ཏི. ར་ཛྫུ་བྷེ་དོ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ལ་ཉྫཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཧི ཁེ་ཏྟཾ ཨ་མ་ཧ་ནྟ་མྤི མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ན་ནྟི.
ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ་དཱི་སུ – ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནནྟི ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ སཱ་མི་ཀེ ཀཱ་ཏུཾ ལ་ཉྫ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཝ་ཉྩ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་རེ་སཾ ཝ་ཉྩ་ནཾ. ཏ་ཏྲི་ད་མེ་ཀཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ལུ་དྡ་ཀོ མི་ག་ཉྩ མི་ག་པོ་ཏ་ཀ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་མེ་ཀོ དྷུ་ཏྟོ – ‘‘ཀིཾ བྷོ མི་གོ ཨ་གྒྷ་ཏི, ཀིཾ མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མི་གོ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ, མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ, ‘‘ན མེ བྷོ མི་ག་པོ་ཏ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ, མི་གཾ མེ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཧི ‘‘དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན་ནུ ཏེ, བྷོ, མ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ དི་ནྣོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ དི་ནྣོ’’ཏི. ཨི་ད་མྤི མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཎྷ, ཨེ་ཝཾ སོ ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཨ་ཡ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་གྒྷ་ཎ་ཀོ མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ་ཏི དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. སོ ‘‘ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མི་གཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི.
ནི་ཀ་ཏཱིཏི ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ མཱ་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པཱ་མ་ངྒཾ པཱ་མ་ངྒ་ནྟི, ཨ་མ་ཎིཾ མ་ཎཱི་ཏི, ཨ་སུ་ཝ་ཎྞཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན ཝ་ཉྩ་ནཾ. སཱ་ཙི་ཡོ་གོཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཡོ་གོ. ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ ཝ་ཉྩ་ན་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ ནི་ཀ་ཏི་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀེ་ཙི ཨ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ‘སཱ་ཙི་ཡོ་གོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ པ་ན ཝ་ཉྩ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
ཚེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ – ཚེ་ད་ནནྟི ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི. ཝ་དྷོཏི མཱ་ར་ཎཾ. བ་ནྡྷོཏི ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷ་ནཾ. ཝི་པ་རཱ་མོ་སོཏི ཧི་མ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ, གུ་མྦ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ. ཡ་ཉྷི ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡེ ཧི་མེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ཛ་ནཾ མུ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཧི་མ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ. ཡཾ གུ་མྦཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ མུ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ གུ་མྦ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ. ཨཱ་ལོ་པོ ཝུ་ཙྩ་ཏི གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ལོ་པ་ཀ་ར་ཎཾ. ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རོཏི སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ. གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་རེ ས་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྷ་ཎྜ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨཱ ཚེ་ད་ན…པེ… ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི.
༡༨༠. སོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏཱིཏི སོ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱཏི ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ བྷི་ཀྑུ པ་རི་ཀྑཱ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ ས་བྦཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘མ་མ ཝི་ཧཱ་རོ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’’ཏི ས་ངྒོ ཝཱ བ་དྡྷོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི. སོ ཛི་ཡཱ མུ་ཏྟ་ས་རོ ཝི་ཡ ཡཱུ་ཐཱ པ་ཀྐ་ནྟོ, མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ པ་བྦྷཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཨེ་ཀོ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཀོ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཏི. ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ ཨ་པྤ་ཊི་གྷོ ཙ ཧོ་ཏི,
ས་ནྟུ་སྶ་མཱ་ནོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན;
པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ས་ཧི་ཏཱ ཨ་ཚ་མྦྷཱི,
ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ’’ཏི. (སུ. ནི. ༤༢);
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ནྟོ, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོཏི པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟོ ས་ཀུ་ཎོ. ཌེ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ཏ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ས་ཀུ་ཎོ ནཱ་མ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ རུ་ཀྑོ པ་རི་པ་ཀྐ་ཕ་ལོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ན་ཁ་པ་ཀྑ་ཏུ་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཏ་སྶ ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ ཝི་དྷུ་ན་ནྟཱ ཁཱ་ད་ནྟི. ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ, ཨི་དཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ན ཧོ་ཏི. ཕ་ལེ པ་ན ཁཱི་ཎེ ནེ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ནྟི, ན ཏ་ཏྠ པ་ཏྟཾ ཝཱ ན་ཁཾ ཝཱ ཏུ་ཎྜཾ ཝཱ ཋ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ ཡོ ཡཾ དི་སཱ་བྷཱ་གཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏེ་ན ས་པ་ཏྟ་བྷཱ་རོ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ནི་སྶ་ངྒོ ནི་ར་པེ་ཀྑོ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི. ཨ་རི་ཡེ་ནཱཏི ནི་དྡོ་སེ་ན. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ས་ཀེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁནྟི ནི་དྡོ་ས་སུ་ཁཾ.
༡༨༡. སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ པ་སྶི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་བྱཱ་སེ་ཀ་སུ་ཁནྟི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སི་ཏྟ་སུ་ཁཾ. ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སུ་ཁ་ཉྷི དི་ཊྛཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི.
༡༨༢. སོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེཏི སོ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ་སུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
སོ ཨི་མི་ནཱ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀིཾ ད་སྶེ་ཏི? ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ས་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་སྶ ཧི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ཧི ཝཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ཧི ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སེ་ནཱ’’ཏི བྷེ་ར་ཝཾ ས་དྡཾ སཱ་ཝེ་ནྟི. ཧ་ཏྠེ་ཧི སཱི་སཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ‘‘ཨ་སུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨ་ཡ་སོ པ་ཏྠ་ར་ཏི. ཡ་སྶ པ་ནེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཝཱ ཏི་ལ་ཀཾ ཝཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ ཁ་ཡ་ཏོ ཝ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཨི་ཏི་སྶ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏེ་ལ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཡ་སོ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཝི་ཝི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༡༨༥. ཏ་ཏི་ཡ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཧི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཙེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ’’ཏི ས་བྦ་མྤི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀཾ ཏ་ཎྷཾ – ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི; ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཡཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ནི་བྦཱ་ནཾ – ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི; ཏ་སྶ ཙ ས་མྤཱ་པ་ཀཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ – ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ས་ཙྩཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོཏི ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟཾ མ་གྒཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱཏི ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་ཏོ. ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ མ་གྒ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིནྟི ཨི་མི་ནཱ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏ་སྶ བྷཱུ་མིཾ. ཏེ་ན ཧི ཉཱ་ཎེ་ན སོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝུ་སི་ཏནྟི ཝུ་ཊྛཾ པ་རི་ཝུ་ཊྛཾ ཀ་ཏཾ ཙ་རི་ཏཾ ནི་ཊྛི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀེ་ན ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟི ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་ཊྛ་ཝཱ་སོ. ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་མྤི ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཱ་ད་ཡོ ཧི ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟི; ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. ཏ་སྨཱ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ. ‘‘ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨི་དཱ་ནི པུ་ན ཨེ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ སོ་ལ༹་ས་ཀི་ཙྩ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཝཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༡༨༦. ས་རཱ་གཱ་དཱི་སུ – ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ.
༡༨༧. ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ – ལཱ་བྷཱིཏི ལཱ་བྷ་ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶཱཏི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶ. ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཁ་ནྡྷ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ. རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནནྟི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ. ཨ་རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནནྟི ན རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཋ་མོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. དུ་ཏི་ཡོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༨༨. ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མཱི་ཨཱ་དཱི་སུ – ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མཱིཏི ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཨ་ནུ་ག་ཏོ, ཝ་ཊྚ་སོ་ཏེ ནི་མུ་གྒོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མཱིཏི པ་ཊི་སོ་ཏ་ག་མ་ནོ. ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་སོ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་པ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏཱིཏི པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ན ཀ་རོ་ཏི. ས་ཧཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ས་ཧཱ་པི དོ་མ་ན་སྶེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶེ་ན ས་དྡྷི་མྤི. པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ཏི་སྶ་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཡ་པི ཨ་ནཱུ་ནཾ. པ་རི་སུ་དྡྷནྟི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ. ཨི་མི་ནཱ ཝཱ་རེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཀིཾ པ་ན ཏེ རུ་ད་ནྟཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི? ཨཱ་མ. ཀི་ལེ་ས་རོ་ད་ནེ་ན རུ་ད་ནྟཱ ཙ་ར་ནྟི ནཱ་མ. སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷི་ཀྑུ་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ.
ཋི་ཏ་ཏྟོཏི ཋི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱིཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏ་མྷཱ ལོ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙ ཋི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ. ཏི་ཎྞོཏི ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ. པཱ་ར་ངྒ་ཏོཏི ནི་བྦཱ་ན་པཱ་རཾ ག་ཏོ. ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷིཾ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ‘‘ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏཱ་ཡ ཧི ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནཱ་མ.
༡༨༩. ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ་དཱི་སུ – ཨ་པྤ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ན་ཝ་ངྒེ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཐོ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ན ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ན དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ན ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༩༠. ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལཱ་དཱི་སུ – ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོཏི ས་མ་ཎ་ཨ་ཙ་ལོ, མ་ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ནི་ཙྩ་ལ་ས་མ་ཎོ, ཐི་ར་ས་མ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སཱ་ས་ནེ མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ‘ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི པ་ན ར་ཛྫ་ན་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོཏི ཝུ་ཏྟོ. ར་ཏྟ་ཊྛོ ཧི ཨི་དྷ པ་དུ་མ་ཊྛོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཀཱ་མ་རཱ་ག་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ར་ཛྫ་ན་ཀི་ལེ་ས་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོཏི ཝུ་ཏྟོ. པ་ཎྜ་ར་ཊྛོ ཧི ཨི་དྷ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ཊྛོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཙ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་པྤ་དུ་ཀྑ་ཊྛེ་ན་པི ཙེ་ས ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.