༥. པ་ཉྩ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༡. པ་ཉྩ་ཀེ – ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ‘‘ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་དྡི་ཊྛ་པུ་གྒ་ལེ་སུ. ཡྭཱ་ཡནྟི ཡོ ཨ་ཡཾ. ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྦྷ་ས་དྡོ ཀ་མྨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཧིཾ་ས་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཝི་ཀོ་པ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ས་མྦྷོ་ཏི, ས་བྦཾ ཨཱ་ར་མྦྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༧༤༨) ཀ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ར་མྦྷཱ, ན ཏེ ཧོ་ནྟི མ་ཧ་པྥ་ལཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༩) ཀི་རི་ཡཱ་ཡཾ. ‘‘ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་དྡི་སྶ པཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༥༡-༥༢) ཧིཾ་ས་ནེ. ‘‘ཨཱ་ར་བྷ་ཐ, ནི་ཀྑ་མ་ཐ, ཡུ་ཉྫ་ཐ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥) ཝཱི་རི་ཡེ. ‘‘བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༠, ༡༩༤; མ. ནི. ༡.༢༩༣) ཝི་ཀོ་པ་ནེ. ‘‘ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༤༢) ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙེ་ཝ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཏྠ་སྶཱཏི ཡ་སྨིཾ ཨ་སྶ, ཡཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ. ཕ་ལ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ན ནི་རུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་དྷ མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཕ་ལ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ར་མྦྷ་ཛཱཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཛཱཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏཱ. པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. སཱ་དྷཱུཏི ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་སཱ་དྷུ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཱ་ཝ ཨ་པ་ར་དྡྷ་ཉྩ ཝ་ཏ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཡཱ་ཙཱ་མ – ‘‘དེ་སེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཡ, ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་ན, ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཝི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཨཱ་ར་མྦྷ་ཛེ ཨཱ་ས་ཝེ པ་ཧཱ་ཡ, སུ་དྡྷ་ནྟེ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཛེ ཨཱ་ས་ཝེ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་མུ་ནཱ པ་ཉྩ་མེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྩ་མེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པུ་གྒ་ལེ་ན. ས་མ་ས་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ པ་ན དེ་སེ་ཏུཾ ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་ཀིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྪཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ པ་ན ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ པ་ནེ་ས པུ་གྒ་ལོ་ཏི? ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ. སོ ཧི ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ་པི པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ན པཱུ་རེ་ཏི. སོ་པི ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ནཱ་མ ག་ཏི ཨ་ནི་བ་དྡྷཱ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི མེ་ཏྟེ་ཡྻ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ལ་བྷེ་ཡྻ་པི ན ལ་བྷེ་ཡྻཱ་པཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ་ཝ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༩༢. ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ – ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. སོ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པྤ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཏི. སོ་པི ཏ་སྨིཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟེ་པི ག་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་ཏ་རོ ཐོ་ཀཾ ཀུ་པི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝ་ད་ཏི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ པ་ན ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭེ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ པུ་བྦེ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ་པི ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་མྤི ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ སཾ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ.
ཨཱ་དྷེ་ཡྻ་མུ་ཁོཏི ཨཱ་དི་ཏོ དྷེ་ཡྻ་མུ་ཁོ. པ་ཋ་མ་ཝ་ཙ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་པི་ཏ་མུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ས་དྡྷཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ སཱ་རུ་པྤཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑུཾ ‘ཨ་སཱ་རུ་པྤོ ཨེ་སོ’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ས ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏི. པུ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ས་བྷཱ་གེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘སཱ་རུ་པྤོ ཨ་ཡ’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ནཱ་མ ‘ཨ་སཱ་རུ་པྤོ ཨ་ཡ’ནྟི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི པུ་རི་མ་བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝ ཀ་ཐཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པ་རོ་པི་སྶ དུ་སྶཱི་ལཾ ‘སཱི་ལ་ཝཱ’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི. ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ‘‘ཨ་སཱ་རུ་པྤོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ, ནཱ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་པི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཀ་ཐཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པ་རོ ཝ་ཎྞ་མྤི ཀ་ཐི་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཝ་ཎྞ་མྤི ཀ་ཐི་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་དྷེ་ཡྻ་མུ་ཁོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨཱ་དྷཱ་ཏ་བྦ་མུ་ཁོ ཡཾ ཡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཋ་པི་ཏ་མུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ལོ་ལོཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལ་ཊྛི་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ལུ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ལོ་ལོ. ཨི་ཏྟ་ར་ས་དྡྷོཏི པ་རི་ཏྟ་ས་དྡྷོ, ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་དྡྷོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཱ་ཝ བྷ་ཏྟི. པེ་མཾ ས་དྡྷཱ་པེ་མཾ གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་སཱ་དོ ས་དྡྷཱ་པ་སཱ་དོ་ཝ. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྟ་ར་ས་དྡྷཱ་དི་ཏཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གོ ཝི་ཡ, ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ, ཨ་སྶ་པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་པི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནོ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན པ་སཱི་ད་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཀུ་པྤ་ཏི.
མ་ནྡོ མོ་མཱུ་ཧོཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནྡོ ཨ་ཝི་ས་ད་ཏཱ་ཡ མོ་མཱུ་ཧོ. མ་ཧཱ་མཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༩༣. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མེ་སུ – ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱཏི ཡུ་དྡྷཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ. ར་ཛ་གྒནྟི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ད་པྤ་ཧཱ་ར་བྷི་ནྣཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ཏཾ ར་ཛ་ཀྑ་ནྡྷཾ. ན ས་ནྠ་མྦྷ་ཏཱིཏི ས་ནྠ་མྦྷི་ཏྭཱ ཋཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ས་ཧ་ཏི ར་ཛ་གྒནྟི ར་ཛ་ཀྑ་ནྡྷཾ དི་སྭཱ་པི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. དྷ་ཛ་གྒནྟི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་པི་ཊྛེ་སུ ཝཱ ར་ཐེ་སུ ཝཱ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏཱ་ནཾ དྷ་ཛཱ་ནཾ ཨ་གྒཾ. ཨུ་སྶཱ་ར་ཎནྟི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཾ. ས་མྤ་ཧཱ་རེཏི ས་མཱ་ག་ཏེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི པ་ཧཱ་རེ. ཧ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧ་ཏི. ས་ཧ་ཏི ས་མྤ་ཧཱ་རནྟི དྭེ ཏ་ཡོ པ་ཧཱ་རེ པ་ཏྭཱ་པི ས་ཧ་ཏི, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. ཏ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སནྟི ཏ་མེ་ཝ ཛ་ཡ་ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ལ་དྡྷ་པྤ་ཧཱ་རཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ར་ཛ་གྒ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཾ ཉ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་དཱ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨི་སྶ་རི་ཡ་སུ་ཁཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠ་ཉྩ.
༡༩༤. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་ཏྠུ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ཧི ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སཱ་ས་ནེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ པ་ཉྩ པུ་གྒ་ལེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ པུ་གྒ་ལེ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ སཾ་སཱི་ད་ཏཱིཏི མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སྨིཾ ཝི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ཏི. ན ས་ཀྐོ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུནྟི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནཾ གོ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱཏི སི་ཀྑཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ. ཀི་མ་སྶ ར་ཛ་གྒ་སྨིནྟི ཀིཾ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ར་ཛ་གྒཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་བྷི་རཱུ་པཱཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཝ་ཏཱི. ད་སྶ་ནཱི་ཡཱཏི ད་སྶ་ན་ཡོ་གྒཱ. པཱ་སཱ་དི་ཀཱཏི ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཱ. པ་ར་མཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ. ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཙ.
༡༩༦. ཨཱུ་ཧ་ས་ཏཱིཏི ཨ་ཝ་ཧ་ས་ཏི. ཨུ་ལླ་པ་ཏཱིཏི ཀ་ཐེ་ཏི. ཨུ་ཛྫ་གྒྷ་ཏཱིཏི པཱ་ཎིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་ས་ཏི. ཨུ་པྤ་ཎྜེ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ཎྜ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
༡༩༧. ཨ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་ཏི.
༡༩༨. ཝི་ནི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་མོ་ཙེ་ཏྭཱཏི ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠཾ ཝི་ནི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཙེ་ཝ, མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཙ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༡༩༩. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀེ་སུ – མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱཏི ནེ་ཝ ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ; ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ནེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. པཱ་པི་ཙྪོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶ མེ ས་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ལ་ཛྫཱི, ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ གུ་ཎེ་ཧི ས་མྦྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ པཱ་པི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨུ་མྨཱ་ད་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ པ་ན ཨུ་མྨཱ་དཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝ་ཎྞི་ཏནྟི ཨི་དཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷེ་ཧི ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཙ ཝ་ཎྞི་ཏཾ པ་ས་ཏྠ་ནྟི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ – ‘‘ཨི་ཏི ཨ་པྤི་ཙྪོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཨི་དཾ མེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི; ‘ཨི་ཏི ས་ནྟུ་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཨི་དཾ མེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི’; ‘ཨི་ཏི ཀི་ལེ་སེ སཾ་ལི་ཁི་སྶཱ་མི’, ཨི་དཾ མེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ཀི་ལེ་ས་ས་ལླེ་ཁ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཏནྟི ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ, ཨི་མི་ནཱ ཝཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ. ཡཾ ཡཾ ལ་དྡྷཾ ཏེ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པ་ན་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་གྒོཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ. སེ་སཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི.
ག་ཝཱ ཁཱི་རནྟི གཱ་ཝི་ཏོ ཁཱི་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ཝི་ནཱ གཱ་ཝི་ཡཱ. ཁཱི་ར་མྷཱ ད་དྷཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ གོ་ར་སེ་སུ ས་པྤི་མ་ཎྜོ ཨ་གྒོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀེ་སུ ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་གྒོ ཙ སེ་ཊྛོ ཙ པཱ་མོ་ཀྑོ ཙ ཨུ་ཏྟ་མོ ཙ པ་ཝ་རོ ཙ. ཨི་མེ་སུ པ་ན པ་ཉྩ་སུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀེ་སུ དྭེ་ཝ ཛ་ནཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཏ་ཡོ ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ. ནཱ་མ་མ་ཏྟེ་ན པ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
པ་ཉྩ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.