༢. ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡. ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཋ་པི་ཏཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ – ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོཏི ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ཨེ་ཏྠ བྷུ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མ་ཡེ་ན ས་མ་ཡནྟི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཏཱ་ས་ཉྷི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ནཱ་མཾ. ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན. ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡ་ཏི. ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ པ་ནེ་ས ཀཱ་ལེ ཝི་མོ་ཀྑེ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི? ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཧི ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཀཱ་ལོ, ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. ས་རཱི་རཾ པ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཡཱ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ.

པི་ཎྜཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ པ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཋཱ་ན་ཀཱ་ལོ པི་ཎྜཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ གཱ་མེ ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ; ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ན ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ ས་ཏི ཡཱ་ཝ བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ནྟ་རེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. བྷ་ཏྟཾ པ་ན བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལོ, ཝི་ཧཱ་ར་ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, དི་ཝཱ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. ཡོ ཨ་ཀཱ་ལོ, སྭེ་ཝ ཨ་ས་མ་ཡོ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ, ས་མ་ཡེ ས་མ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཨ་པི་ཙེ་ས ས་ཕ་སྶ་ཀེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ནཾ ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. པུ་རི་མཱ་ཡ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་རཾ ཨ་པྤ་ནཾ ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡེ་ན ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ དྷ་མྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ, ཏེ་ན ཏེ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཕ་སྶེ་ནཱ་པི ཕུ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མྤི ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ, ཏ་ཐཱ པུ་རི་མཱ ཨ་པྤ་ནཱ ཨ་པ་ར་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ. ཏ་ཏྲཱ་སྶ ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཕུ་ས་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྷི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ. ཏ་སྨིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་སཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་སཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ཌྜྷུ་པ་ཌྜྷཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་དི་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཙ ཁཱི་ཎཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སོ ན ག་ཧི་ཏོ. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་པི ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སོ་པི ན ག་ཧི་ཏོ. ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི པ་ན ཏི་ཎྞཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

༢. ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – པུ་རི་མ་ས་དི་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, དུ་ཀ་མུ་ཏྟ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཙ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀེ་ཧི ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ས་བྦེ་པི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡེ ཝི་མོ་ཀྑེཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡེ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་མོ་ཀྑེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བཱ་ཧི་རཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ས་མ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི ཨ་ས་མ་ཡོ་པི. མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ན་སྶ ས་མ་ཡོ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཡོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཏ་སྶ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏི་ཊྛ་ནྟ་སྶ ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ ནི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི. ཨི་ཏི མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ན་སྶ ས་མ་ཡོ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཡོ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཙ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨི་མཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀཾ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨི་མཱ་ཡ་པི ཏ་ནྟི་ཡཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏོ་ཝ. བྷ་ཛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཛེ་ཡྻ.

༣. ཀུ་པྤ་དྷ་མྨཱ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ་སུ – ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཀུ་པྤ་ཏི ན་སྶ་ཏི, སོ ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ. རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནནྟི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན རཱུ་པེ་ན ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཝི་ནཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནནྟི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ, ན རཱུ་པ་ནྟི ཨ་རཱུ་པཾ. ཨ་རཱུ་པེ་ན ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱིཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ན ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱིཏི ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི དུ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི. ཡོ ཨཱ་ག་མ་ན་མྷི ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ པཱ་པེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ནྟོ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྫཱུ་སཾ ལ་བྷ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཏཾ ས་མྤ་དཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ན ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ནཱ་མ. ན ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱིཏི ཨ་ཝི་པུ་ལ་ལཱ་བྷཱི. ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཕ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཀཾ དྭེ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཀནྟི ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་སུ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཡཾ ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཙྪ་ཀནྟི ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཾ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཙ་ནྡཾ ཝཱ སཱུ་རི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ནྡེ ཝཱ སཱུ་རི་ཡེ ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏེ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི; ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི.

པ་མཱ་ད་མཱ་ག་མྨཱཏི པ་མཱ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ པུ་གྒ་ལོ ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་ཏི ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ ན སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ, ན སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཱ, ཏེ་ན ཏེ་སཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི ན་སྶ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཙ ཁོ ནེ་ཝ སཱི་ལ་བྷེ་དེ་ན, ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན. ན ག་རུ་ཀ་མོ་ཀྑ་དྷ་མྨོ པ་ནེ་ས ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ན་སྶ་ཏི.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཐེ་རོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛེ དཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ནི་སཱི་དི. སོ ཨ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ, ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ’ནྟི སཱི་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ནུ ཁོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་རི་ཝེ་ཎ་སྶ ཨ་ས་མྨ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ནྟོ་ཝ ནི་སཱི་དི.

༤. ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཙེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཱ; ཏེ་ན ཏེ་སཾ བྷ་སྶ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མཱ་དི་ཀི་ཙྩེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ན་མྤི ས་མཱ་པ་ཏྟི ན ཀུ་པྤ་ཏི, ན ན་སྶ་ཏི. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ན ལ་བྦྷ་ནྟི; དུ་ཀ་མུ་ཏྟ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཙ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨི་མྤི དུ་ཀེ ས་དྡྷིཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀེ་ཧི ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ས་བྦེ་པི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ནྣ་ཉྷི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཀུ་པྤ་ནཾ ན་སྶ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ པ་ན ས་ཀིཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་སྶ ཀུ་པྤ་ནཾ ན་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.

༥. པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨཱ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སཱ་པི ཀུ་པྤ་དྷ་མྨཱ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཨི་དྷ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་མཱ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.

༧. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་ནི་དྡེ་སེ – ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦོཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ བྷ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་ས་ཉྩེ་ཏེ་ཏཱིཏི, ས་ཙེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉྷི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནུ་ས་ཉྩེ་ཏེ་ཏི ནཱ་མ. སོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.

༨. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦ་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོཏི ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ བྷ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ. སོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.

ཨི་མེ དྭེ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལཱ. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་ཏོ པ་ན ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦོ ཧི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ནུ་ད་ཏི ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ཏི. སོ ཏེ སེ་ཝ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ནུ་ད་ཏི ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ཏི. སོ ཏེ སེ་ཝ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.

ཡ་ཐཱ ཧི དྭེ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལཱ ཨེ་ཀོ པ་ཎྜུ་རོ་གེ་ན ས་རོ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ སཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ, ཨེ་ཀོ ཨ་རོ་གོ སཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧོ. ས་རོ་གོ ཧེ་ཊྛཱ་ཀུ་ཊིཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ར་ཏྟཱ་ར་ཀྑཾ དི་ཝཱ་ར་ཀྑཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶ དི་ཝཱ སུ་ཀ་མོ་རཱ་ད་ཡོ ཁེ་ཏྟཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སཱ་ལི་སཱི་སཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ར་ཏྟིཾ མི་ག་སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཁ་ལཾ ཏ་ཙྪི ཏཾ ཝི་ཡ ཚེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ པུ་ན བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ར་ཏྟཱ་ར་ཀྑཾ དི་ཝཱ་ར་ཀྑཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཀ་ཀ་རཱི་ས་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཨ་ཊྛ་པི ས་ཀ་ཊཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་རོ་ག་ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦོ, ཨ་རོ་གོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་རོ་ག་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་དེ་ན པུ་ན བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་སྶ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ནཾ. ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨེ་ཀ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཨ་ཊྛ་ས་ཀ་ཊ་ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་ཏོ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༩. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ནི་དྡེ་སེ – ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཧཱི་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ. མ་གྒ་ཀྑ་ཎ་སྨི་ཉྷི ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནོ ཐཱུ་ལ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་ཝ ཨི་དྷ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༡༠. གོ་ཏྲ་བྷུ་ནི་དྡེ་སེ – ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཡེ་སཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ. ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀྐ་ནྟི ནི་བྦ་ཏྟི པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་བྦཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་མ་ཎྜ་ལཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྑཾ ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟཾ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་རི་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཏོ གོ་ཏྲ་བྷཱུ་པུ་གྒ་ལོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༡. བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – བྷ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ. ས་ཏྟ་པི སེ་ཀྑཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཙ བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་པ་ཏོ ཨོ་ར་མ་ནྟི པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ, ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ, ཀི་ལེ་ས་བྷ་ཡཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ་སུ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན དུ་གྒ་ཏི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ‘ས་ཙེ ཏྭཾ པཱ་པཾ ཀ་རི་སྶ་སི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙྪཱ་ཏ་ཨ་ཛ་ག་ར་ས་དི་སཱ, ཏེ་སུ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’ཏི དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀི་ལེ་ས་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ག་ར་ཧཱ པ་ན ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ཏཱ་ནི་པི བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ པ་ན ཏ་ཡོ སེ་ཀྑཱ དུ་གྒ་ཏིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི བྷ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་སེ་ཀྑཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ བྷ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ན བྷཱ་ཡ་ཏི. སོ ཧི ས་བྦ་སོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཡོ; ཏ་སྨཱ ཨ་བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀིཾ པ་ན སོ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་མྤི ན བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ན བྷཱ་ཡ་ཏི. ཨུ་པ་ཝཱ་དཾ པ་ན ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དོ་ཎུ་པྤ་ལ་ཝཱ་པི་གཱ་མེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.

༡༢. ཨ་བྷ་བྦཱ་ག་མ་ན་ནི་དྡེ་སེ – ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཱ་ག་མ་ན་སྶ ཨ་བྷ་བྦོ་ཏི ཨ་བྷ་བྦཱ་ག་མ་ནོ. ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ. ཨ་སྶ་དྡྷཱཏི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷེ་སུ ས་དྡྷཱ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡ་ར་ཧི་ཏཱ. ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཨི་ཏ་ར་དཱི་པ་ཏྟ་ཡ་ཝཱ་སི་ནོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝི་ཊྛཱ ནཱ་མ. དུ་པྤ་ཉྙཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་བྷ་བྦཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ. ནི་ཡཱ་མནྟི མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མཾ, ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ. ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུནྟི ཨེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ.

༡༣. བྷ་བྦཱ་ག་མ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ཡེ ཙ པུ་གྒ་ལཱ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀཱ, ཡེ ཙ ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ཡེ་ཧི ཙ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ག་ཧི་ཏཱ, ཡེ ཙ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ན ས་དྡ་ཧ་ནྟི, ཡེ་ས་ཉྩ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ ན་ཏྠི, ཡེ ཙ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ, ཡེ་ས་ཉྩ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ན་ཏྠི, ཏེ ས་བྦེ་པི ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཝི་པ་རཱི་ཏཱ བྷ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.

༡༤. ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཱཏི ཨཱ་ནྟ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་ས་མ་ངྒི་ནོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་མ་ངྒི་ནོ. ས་བྦེ་པི ཧེ་ཏེ ནི་ར་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ པ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ས་མྨཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཝ་སེ་ས་པུ་གྒ་ལཱ པ་ན ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ག་ཏི་ཀཱ. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་ཏྟ་ད་ཎྜོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནྟོ ‘ཨ་གྒེ་ན ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝཱ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ པ་ཏི་སྶ་ཏཱི’ཏི ན ཉཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ‘ཨ་སུ་ཀ་ག་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་ག་ཏི་ཀ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན སཱ ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན. མི་ཙྪ་ཏྟ་ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ཧི ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏེ་ས་ཉྩ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལ་ནི་ཡ་མོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི.

༡༥. པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ – མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོཏི མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ. ཏེ ཧི ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ ནཱ་མ. ཕ་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོཏི ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ. ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཏེ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ་པི ཕ་ལེ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ.

༡༦. ས་མ་སཱི་སཱི་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མནྟི ཨ་པུ་རེ ཨ་པ་ཙྪཱ, ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནནྟི པ་རི་ཀྑ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ པ་ནེ་ས ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི – ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི, རོ་ག་ས་མ་སཱི་སཱི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ; ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཀོ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ; ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི, ནི་པ་ནྣོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ.

ཡོ པ་ན ཨེ་ཀཾ རོ་གཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་རོ་གེ་ཡེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ རོ་གེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ རོ་ག་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ.

ཀ་ཏ་རོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ? ‘‘སཱི་ས་ནྟི ཏེ་ར་ས སཱི་སཱ་ནི – པ་ལི་བོ་དྷ་སཱི་ས་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ, ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ན་སཱི་ས་ཉྩ མཱ་ནོ, པ་རཱ་མཱ་ས་སཱི་ས་ཉྩ དི་ཊྛི, ཝི་ཀྑེ་པ་སཱི་ས་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་སཱི་ས་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་སཱི་ས་ཉྩ ས་དྡྷཱ, པ་གྒ་ཧ་སཱི་ས་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ས་ཉྩ ས་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་སཱི་ས་ཉྩ ས་མཱ་དྷི, ད་སྶ་ན་སཱི་ས་ཉྩ པ་ཉྙཱ, པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གོ་ཙ་ར་སཱི་ས་ཉྩ ཝི་མོ་ཀྑོ, ས་ངྑཱ་ར་སཱི་ས་ཉྩ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༨༧). ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་སཱི་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཾ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཾ. ཡ་སྶ ཙེ་ཏཾ སཱི་ས་དྭ་ཡཾ ས་མཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ.

ཀ་ཐ་མི་དཾ ས་མཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཝཱ་ར་ས་མ་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྨི་ཉྷི ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི – སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ པ་ཉྩ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ པ་ཉྩ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ ཝཱ་ར་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་སཱི་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ས་མཾ ཧོ་ཏི ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.

༡༧. ཋི་ཏ་ཀ་པྤཱི་ནི་དྡེ་སེ – ཋི་ཏོ ཀ་པྤོ་ཏི ཋི་ཏ་ཀ་པྤོ, ཋི་ཏ་ཀ་པྤོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཋི་ཏ་ཀ་པྤཱི. ཀ་པྤཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཌྜ་ཡ྄ཧ་ན་ཝེ་ལཱ ཨ་སྶཱཏི ཛྷཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱཏི ཡཱ་ཝ ཨེ་ས མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ. ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སོ ཧི ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཝི་ཀཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཡོ་གོ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་སོ. ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. སཱ་ས་ནེ པ་ན དྷ་ར་མཱ་ནེ ཨ་ཡཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ སཱ་ས་ནཾ ན་ཏྠི. ག་ཏ་ཀོ་ཊི་ཀེ ཧི ཀཱ་ལེ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི – ‘‘ཨི་ད་མྤི བྷ་ཝེ་ཡྻ, མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ པ་ན ཕ་ལ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན པུ་གྒ་ལོ ཀ་པྤཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཋ་པེ་ཡྻཱ་ཏི? ཡ་སྨིཾ ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟཾ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི, ཨེ་ཀཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཙི་ཏྟཾ, ཨེ་ཀཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, དྭེ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཋ་པེ་ཡྻ. ཨི་མཾ པ་ན་ཏྠཾ བཱ་ཧི་རཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱུ་པ་མཱ་ཡ་པི ཨེ་ཝཾ དཱི་པ་ཡིཾ་སུ. ས་ཙེ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་སྶ མ་ཏྠ་ཀཱུ་པ་རི ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ན་སེ་ལཾ ཏི་ཝ་ཊྚཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ཊྚེ ཚི་ནྣེ དྭཱི་ཧི ཨོ་ལ་མྦེ་ཡྻ, དྭཱི་སུ ཚི་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན ཨོ་ལ་མྦེ་ཡྻེ་ཝ, ཏ་སྨི་མྤི ཚི་ནྣེ ཨ་བྦྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ན ཏྭེ་ཝ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན དཱི་པ་ནཱ པ་རི་ཏྟཱ, པུ་རི་མཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཱ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛོ་ཝ ཀ་པྤཾ ཋ་པེ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ་པི ཋ་པེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏ་ཉྩ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཨི་མཾ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི – ‘‘ས་བྦེ་པི མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ པུ་གྒ་ལཱ ཋི་ཏ་ཀ་པྤི་ནོ’’ཏི.

༡༨. ཨ་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ – ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ. ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ. ཨ་རི་ཡ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ་པི ཨ་རི་ཡཱ. སེ་སཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་རི་ཡཱ.

༡༩. སེ་ཀྑ་ནི་དྡེ་སེ – མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ, ཕ་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཙ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་དི་ཀཱ ཏི་སྶོ་པི སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི སེ་ཀྑཱ. ཨ་ར་ཧ་ཏཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑི་ཏཱ. པུ་ན ཏ་སྶ སི་ཀྑ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སེ་ཀྑཱ. ཨི་ཏི ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡཱ སི་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི སེ་ཀྑཱ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ སི་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ སི་ཀྑི་ཏ་ཨ་སེ་ཀྑཱ ནཱ་མ. བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་ཨ་སེ་ཀྑཱ ནཱ་མ. སེ་ས་པུ་གྒ་ལཱ ནེ་ཝ སི་ཀྑ་ནྟི ན སི་ཀྑི་ཏཱ་ཏི ནེ་ཝ་སེ་ཀྑཱ་ནཱ་སེ་ཀྑཱ.

༢༠. ཏེ་ཝི་ཛྫ་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཋ་མཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་པི, པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ་པི ཏེ་ཝི་ཛྫོཡེ་ཝ ནཱ་མ. སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ. ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ དྭེ ཝི་ཛྫཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༢༢. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ནི་དྡེ་སེ – པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ནྟི་ཀེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦེ་སུ. ཏ་ཏོ པུ་རི་མ་པུ་རི་མེ་སུ པ་ན བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དཱ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སཱ་མཾ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.

ཏ་ཏྠ ཙཱཏི ཏ་སྨི་ཉྩ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ས་མྦོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི བ་ལེ་སུ ཙ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ བ་ལེ་སུ ཙ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཙེ་ཝ ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ’ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ས་བྦཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ གུ་ཎོ ན ཨཱ་ག་ཏོ, ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, ན པ་ཙྩ་ཀྑོ’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ས་བྦེ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པཱ་ར་མཱི་པཱུ་ར་ཎ་སི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎོ པུ་གྒ་ལོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༢༣. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ནི་དྡེ་སེ་པི – པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི པ་དེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ་པི ཧི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་སི་ཀ་ཉཱ་ཎེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་ཙྩོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ བ་ལེ་སུ ཙ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.

༢༤. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་སྶི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དོ – ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན, མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ‘‘ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –

‘‘ཨ་ཙྩཱི ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟཱ, (ཨུ་པ་སཱི་ཝཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ;)

ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑཾ;

ཨེ་ཝཾ མུ་ནཱི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ,

ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༡༠༨༠);

ཝ་ཏྭཱ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝི་མུ་ཏྟོ མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ་པི ཐེ་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ, ‘ཏི་ཎྞ་མྤི ཝཱ་དེ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཏི་ཎྞ་མྤི ཝཱ་དཾ ཏ་ནྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ.

ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ན ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ, མ་གྒེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷོ་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སཱི་སཾ ནི་རོ་དྷཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་སེ་ཊྛོ ནཱ་མ. ན་ནུ ཙ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི? ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་ཡ་ཏོ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ; ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཏ་དེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༢༥. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀོ་པི ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི ན ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

༢༦. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ནི་དྡེ་སེ – ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶཾ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, པ་ཙྪཱ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. སོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛཱ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི.

༢༧. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ‘དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ’ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ཏོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ པ་ན དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, པ་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་དེ་ཏི; ཏ་སྨཱ ནཾ ཨ་ཡཾ ‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ཉྩ ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཏ་སྨཱ ནཾ ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཏེ་ན ཏཾ ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ནི་སཱི་ད་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ ཝི་དི་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱི་ཀ་ཏཱ. དྷ་མྨཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ. ཝོ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟཱིཏི སུ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཝོ་ཙ་རི་ཏཱཏི སུ་ཙ་རི་ཏཱ. ཏེ་སུ ཨ་ནེ་ན པ་ཉྙཱ སུ་ཊྛུ ཙ་རཱ་པི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ. ‘‘དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ, སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛཾ ཝི་དི་ཏཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ པ་སྶི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི དི་ཊྛ་པྤ་ཏྟོ. ཨ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཝི་ཡ ཚ་བྦི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི.

༢༨. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – ནོ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ, ན ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ པ་ན ནེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན. དི་ཊྛི་པྤ་ཏོ ཧི ཨཱ་ག་མ་ན་མྷི ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨ་པྤ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ པ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ནེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་པི ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཧི ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཏི་ཀྑཾ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནོ ཏི་ཀྑཾ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི སོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.

ཡ་ཐཱ ཧི དྭཱི་སུ ཏ་རུ་ཎེ་སུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཏི་ཁི་ཎོ ཨ་སི, ཨེ་ཀ་སྶ ཀུ་ཎྛོ. ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལཱི ཚི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཀུ་ཎྛེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ‘ཀ་ཊ་ཀ་ཊཱ’ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ས་དྡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཀ་ད་ལི་ཡཱ ཚེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་སཱུ་ར་ཝི་པྤ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ. ཀུ་ཎྛེ་ན ཨ་སི་ནཱ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ་པི ཀ་ད་ལི་ཡཱ ཚེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་ཁི་ཎ་ཨ་སཱུ་ར་ཨ་པྤ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མཾ པ་ན ན་ཡཾ ‘ནོ’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ.

ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡ་ཧ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨོ་ཀ་པྤེ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ད་ནྡྷཾ ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི ན སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན སུ་ནི་སི་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ ན སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཝི་ཡ ཚ་བྦི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི.

༢༩. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱཏི ཨི་མི་ནཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛོ ད་སྶི་ཏོ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟནྟི བ་ལ་ཝཾ. པ་ཉྙཾ ཝཱ་ཧེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧཱི. པ་ཉྙཱ ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧཱི་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མནྟི པ་ཉྙཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ས་ར་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཕ་ལེ པ་ན པ་ཏྟེ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.

༣༠. ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ནི་དྡེ་སེ་པི – ས་དྡྷཾ ཝཱ་ཧེ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧཱི. ས་དྡྷཱ ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧཱི་ཏི་པི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་དྡྷཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མནྟི ས་དྡྷཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི ས་དྡྷཱ་ཡ ས་ར་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཕ་ལེ པ་ན པ་ཏྟེ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ཉྷི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱ་ནཾ དྭེ དྷུ་རཱ་ནི ནཱ་མ, དྭེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ ནཱ་མ, དྭེ སཱི་སཱ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་དྷུ་རཾ པ་ཉྙཱ་དྷུ་ར་ནྟི – དྭེ དྷུ་རཱ་ནི ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཐཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ནཱ་ཏི – ཨི་མེ དྭེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ ཙ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི དྭེ སཱི་སཱ་ནི ནཱ་མ. ཡེ ཀེ་ཙི ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨེ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་སུ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པ་ཉྙཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, སོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ པ་ན ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ.

ཨ་པ་རོ པ་ཉྙ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་རེ ཝཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ པ་ན ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་དྷ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི ཨ་པུ་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ནི པུ་རི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ ཧོ་ནྟི. ཨ་པ་རོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ས་དྡྷཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་པུ་བྦཾ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པུ་རི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཚ ཧོ་ནྟི. ཨ་པ་རོ ས་དྡྷ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་རེ ཝཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་པུ་བྦཾ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པུ་རི་མཱ་ནི ཚ ས་ཏྟ ཧོ་ནྟི. ཨི་མེ ས་ཏྟ པུ་གྒ་ལཱ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ནཱ་མཱ་ཏི.

༣༡. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་ནི་དྡེ་སེ – ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུནྟི ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་སྶ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཊྛ་མཾ བྷ་ཝཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སོ་ཏོཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘སོ་ཏོ སོ་ཏོ་ཏི ཧི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏོ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ སོ་ཏོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི, ཧི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི? ཡོ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ, སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༠༡).

ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན མ་གྒེ་ན ཕ་ལ་སྶ ནཱ་མཾ དི་ནྣ་ནྟི ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.

ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་པཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. ནི་ཡ་ཏོཏི མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏོ. ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. སོ ཧི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨུ་པ་རི ཏཱི་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཨ་ཝ་སྶཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. དེ་ཝེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཙཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཉྩ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ཉྩ. ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ག་ནྟྭཱ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀཱ་ལེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལེ་ན མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༣༢. ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་ནི་དྡེ་སེ – ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཧི པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ བྷ་ཝེ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ – ‘དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ’ཏི. ཡཱ་ཝ ཚ་ཊྛ་བྷ་ཝཱ སཾ་ས་ར་ནྟོ་པི པ་ན ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ་ཝ ཧོ་ཏི.

༣༣. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནི་དྡེ་སེ – ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, སོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ. མཱ་ནུ་ས་ཀཾ བྷ་ཝནྟི ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. དེ་ཝ་བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི་པི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ. ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ན ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ, ཨ་ཡཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི ན་ཏྠི.

ཀོ པ་ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི? ཀེ་ཙི ཏཱ་ཝ ཐེ་རཱ ‘པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒོ’, ཀེ་ཙི ‘ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ’, ཀེ་ཙི ‘ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’ཏི. ཏ་ཏྠ ‘པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དེ ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ནི་རུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དེ ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟཱི’ཏི ཝཱ་དེ ‘ཨ་ཊྛ་མ་མ་གྒེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དོ པ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི; ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཱ་ཡ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ; ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི.

ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ སེ་ཊྛི, ཝི་སཱ་ཁཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་མ་ཧཱ་ར་ཐཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ནཱ་ག་ད་ཏྟོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མེ ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཛ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩི་མེ; ཡོ་པི མ་ནུ་སྶེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཡོ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ དེ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་མེ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལཱ མཱ་ནུ་ས་ཀ་བྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀོ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནོ་ཏི དྭཱ་ད་ས ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཀྐཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ, ‘ཨ་ཧཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་པི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་སེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨི་ཧ་ཊྛ་ཀ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

༣༤. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཀིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི. ས་ཀི་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ་ཡེ་ཝ. ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྩ་སུ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ག་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨི་དྷ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཡོ པ་ན ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི? ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ ཨེ་ཀཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ དྭེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ – ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི.

༣༥. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནི་དྡེ་སེ – ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ཨོ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཡ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ བྷ་ཝ་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ་པི གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ མ་ཙྪོ ཝི་ཡ དཱི་གྷ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན པཱ་དེ བ་དྡྷ་ཀཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ན. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི ཨུ་པ་པཱ་ཏ་ཡོ་ནི་ཀོ. ཨི་མི་ནཱ་སྶ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ. ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ན་ཐེ་ར་ད་སྶ་ན་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ནཾ པ་ན་ཏྠཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༣༦. ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་དྡེ་སེ – ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཝཱ ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨུ་པ་པ་ནྣ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱ་ས་དྡ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ པ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཏྟ་ནྟི་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ སི་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པ་རི་ཊྛི་མཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ཨུ་པ་རི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༣༧. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡནྟི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ. ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣེ ཋ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཝི་ཧེ་སུ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཡུ་ནོ པ་ཉྩ་ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཚ་ཊྛེ ཝཱ ཀ་པྤ་ས་ཏེ ས་ཏྟ་མ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ད་ས་མེ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཀ་པྤ་ས་ཏེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༣༨. ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་དྡེ་སེ་སུ – ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཡོ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི.

༤༠. ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ མ་གྒ་སོ་ཏ་ནྟི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨ་ཝི་ཧཱ ཙུ་ཏོ ཨ་ཏ་པྤཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཧེ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཏ་པྤཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི དྭེ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ སུ་ད་སྶཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ སུ་ད་སྶིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཊྛ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ པ་བྷེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨ་ཝི་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཡོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶཱི་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཨི་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི.

ཀ་ཐཾ? ཨ་ཝི་ཧེ ཏཱ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཏེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ པ་ཉྩ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ པ་ཉྩཱ་ཏི ད་ས ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཏ་པྤཱ་སུ་ད་སྶཱ་སུ་ད་སྶཱི་སཱུ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ད་ས་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ. ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ པ་ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ན་ཏྠི. ཏ་ཡོ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཏེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨ་ཊྛ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཧོ་ནྟི.

ཏེ ས་བྦེ་པི པ་པ་ཊི་ཀོ་པ་མཱ་ཡ དཱི་པི་ཏཱ – དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝི་པྥ་ལི་ཀ་ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཋ་མོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ་ཏ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་ཏ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཡུ་ག་ཏིཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ པ་རི་ཏྟེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ལ་ཧུ་སཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཝི་པུ་ལེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་པུ་ལཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ལ་ཧུ་སཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཨ་པ་རཱ མ་ཧ་ནྟེ་སུ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ་སུ པ་ཏ་ཏི, ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟེ་སུ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ་སུ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཏ་ངྒཱ་རོ ཝཱ ཛཱ་ལཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ར་སཱ་ལཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་ར་ཊྛཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནེ་ཀ་བྷ་ཝ་བཱི་ཛ་ཝི་པྥཱ་རཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཁུ་དྡ་ཀ་མྤི མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ སུ་ཏྟེ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལ་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ (ཨ. ནི. ༧.༥༥). ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’’’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཏ་ལཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ ཏ་ལཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ པ་རི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཝི་པུ་ལེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ…པེ… ཏ་མེ་ཝ ཝི་པུ་ལཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ…པེ… ཏ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་མྤི ད་ཧེ་ཡྻ, དཱ་ཡ་མྤི ད་ཧེ་ཡྻ, ག་ཙྪ་མྤི ད་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ཡ་མྤི ད་ཧི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཐ་ནྟཾ ཝཱ སེ་ལ་ནྟཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ནྟཾ ཝཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༥༥).

༤༡-༤༤. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ་དི་ནི་དྡེ་སཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ར་ཧཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཡོ ཧི ཝི་མོ་ཀྑཱ – སུ་ཉྙ་ཏོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟོ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ཧཱི་ཏི – ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ དྭཱ་ད་སེ་ཝ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨི་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི.

ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༢. དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༥. དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཀོ་དྷ་ནོཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་སཱི་ལོ མ་ཧཱ་ཀོ་དྷོ. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་པི དྷ་མྨེ་ན པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀོ་དྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱིནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀོ་དྷོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ པུ་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀོ་དྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི. ཨ་ཡཾ ཀོ་དྷོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཀོ་དྷོ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ. པ་ར་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༥༣. ཨ་ཧི་རི་ཀ་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ – ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཧི་རི་ཀ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༦༣. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནོ. བ་ཧི་དྡྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་བ་ནྡྷ་ནོ. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཝ་ཙྪ་ཀ་སཱ་ལཱུ་པ་མཱ་ཡ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཙྪ་ཀ་སཱ་ལཱ་ཡ ཧི ཨ་ནྟོ བ་དྡྷོ ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ས་ཡི་ཏ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ ཨི་དྷ་ཊྛ་ཀ་སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ. ཏེ་ས་ཉྷི བ་ནྡྷ་ན་མྤི ཨི་དྷེ་ཝ, ས་ཡ་མྤི ཨི་དྷེ་ཝ. ཨ་ནྟོ བ་དྡྷོ པ་ན བ་ཧི ས་ཡི་ཏ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ. ཏེ་ས་ཉྷི བ་ནྡྷ་ན་མེ་ཝ ཨི་དྷ, ས་ཡཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋི་ཏཱ. བ་ཧི བ་དྡྷོ བ་ཧི ས་ཡི་ཏ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི. ཏ་སྶ ཧི བ་ནྡྷ་ན་མྤི བ་ཧི་དྡྷཱ, ས་ཡ་མྤི བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ. བ་ཧི བ་དྡྷོ པ་ན ཨ་ནྟོ་ས་ཡི་ཏ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ ཨི་དྷ་ཊྛ་ཀ་ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི. ཏ་སྶ ཧི བ་ནྡྷ་ནཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ, ས་ཡཾ པ་ན ཨི་དྷ ཋི་ཏོ.

༦༥. ཨ་ཀྐོ་དྷ་ན་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ – པ་ཧཱི་ནོཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ, ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝཱ པ་ཧཱི་ནོ.

༨༣. དུ་ལླ་བྷ་ནི་དྡེ་སེ – དུ་ལླ་བྷཱཏི ན སུ་ལ་བྷཱ. པུ་བྦ་ཀཱ་རཱིཏི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཀོ. ཀ་ཏ་ཝེ་དཱིཏི ཀ་ཏཾ ཝེ་དེ་ཏི, ཝི་དི་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ ཨ་གཱ་རི་ཡཱ་ན་གཱ་རི་ཡེ་ཧི དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་གཱ་རི་ཡེ་སུ ཧི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་བྦ་ཀཱ་རི་ནོ ནཱ་མ. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ པ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ནོ ནཱ་མ. ཨ་ན་གཱ་རི་ཡེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ པུ་བྦ་ཀཱ་རི་ནོ ནཱ་མ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ནོ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་པོ་ས་ཀ་སོ་ཎ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – པ་རེ་ན ཨ་ཀ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀཱ་ར་ཀོ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ཙ. སོ དུ་ལླ་བྷོ; ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. པ་རེ་ན ཀ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ན་ནྟོ, ཝེ་དི་ཡ་ནྟོ, ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ. སོ་པི དུ་ལླ་བྷོ; ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ.

ཨ་པི་ཙ – ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙྪ་ལོ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི, ས་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙྪ་ལོ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི. ‘ཀ་རི་སྶ་ཏི མེ’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡོ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི. ‘ཀ་རི་སྶ་ཏི མེ’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡོ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི. ཏ་མོ་ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི, ཛོ་ཏི་ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི. དེ་སེ་ཏཱ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏཱ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི. ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི་ཏི. དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢.༡༢༠) པ་ན – ‘‘‘པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི’ཏི པ་ཋ་མཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ, ‘ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི’ཏི ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཀཱ་ར་ཀོ. ཏེ་སུ པུ་བྦ་ཀཱ་རཱི ཨི་ཎཾ དེ་མཱི་ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་ཙྪཱ་ཀཱ་ར་ཀོ ‘ཨི་ཎཾ ཛཱི་རཱ་པེ་མཱི’ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.

༨༤. དུ་ཏྟ་པྤ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ – དུ་ཏྟ་པྤ་ཡཱཏི ཨ་ཏ་པྤ་ཡཱ, ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ཏ་པྤེ་ཏུཾ. ཡོ ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ཝཱ ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཙཱི་ཝ་རེ ཛི་ཎྞེ ཏེ་ཧི དི་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. པུ་ན་པྤུ་ནཾ དི་ནྣ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏེ་ཝ. ཡོ ཙ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི པ་ར་སྶ དེ་ཏི. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ལ་དྡྷ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ པུ་གྒ་ལཱ ས་ཀ་ཊེ་ཧི་པི པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་པ་ནེ་ནྟེ་ན ཏ་པྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི དུ་ཏྟ་པྤ་ཡཱ ནཱ་མ.

༨༥. སུ་ཏ་པྤ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ – ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ར་སྶ ན དེ་ཏི. ཨ་ཏི་རེ་ཀེ པ་ན ས་ཏི ན ནི་ཀྑི་པ་ཏི པ་ར་སྶ དེ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཱ ཝཱ ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཱ ཝཱ ཛི་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་རོ སཱ་ཊ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ན ནི་ཀྑི་པ་ཏི; ཨ་གྒ་ལ༹ཾ ད་ཏྭཱ པཱ་རུ་པ་ནྟོ་པི པུ་ན དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ས་ཧ་སཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡོ ཙ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་རེ་སཾ ན དེ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ་པི སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ ཏ་པྤེ་ཏུ་ནྟི སུ་ཏ་པྤ་ཡཱ ནཱ་མཱ་ཏི.

༨༦. ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཀི་ལེ་སཱ. ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་མཾ་ས་ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི, མི་ག་མཾ་སཾ, ལ་བྷི་ཏྭཱ དཱི་པི་མཾ་ས་ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཀཱ་ལེ ས་ནྟེ་ཡེ་ཝ ‘ཀཱ་ལོ ན་ཏྠཱི’ཏི, ཨ་པྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ‘པ་ཝཱ་རི་ཏོ་སྨཱི’ཏི, པ་ཏྟེ ར་ཛ་སྨིཾ ཨ་པ་ཏི་ཏེ་ཡེ་ཝ ‘པ་ཏི་ཏ’ནྟི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ མ་ཙྪ་མཾ་སེ ཨ་ཀ་ཏེ་ཡེ་ཝ ‘མཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཙྪ་མཾ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་ས་ནྟི ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ མ་ཙྪ་མཾ་སེ ཀ་ཏེ ‘མཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ’ནྟི ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན – ‘‘‘ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦ’ནྟི ས་ངྒྷ་བྷོ་ག་སྶ ཨ་པ་ཊྛ་པ་ནཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦ’ནྟི ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཊྛ་པ་ནཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ, ཏཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ་སནྟི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སུ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཏི་ཎ་ལ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ར་ཏྟི་མྤི དི་ཝཱ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ནྟྭེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟོ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ ན ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༨༨. ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨོ.

༨༩. པ་ཎཱི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི པ་ཎཱི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོཏི བྷ་དྡ་ཀ་དྷ་མྨོ, སུ་ཙི་དྷ་མྨོ, སུ་ནྡ་ར་དྷ་མྨོ.

༩༠. ཏི་ཏྟོཏི སུ་ཧི་ཏོ པ་རི་ཡོ་སི་ཏོ. ཏ་པྤེ་ཏཱཏི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཏི་ཏྟི་ཀ་རོ. པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཡེ ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ན་ཝ་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཡཾ ཏི་ཏྟཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ. ཨ་ཉྙེ པ་ན ཏ་པྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྷི དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན ཧོ་ཏི. སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ན་མྤི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱ ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི. སོ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ་པི ‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏི, བུ་དྡྷེ་ཧི པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’ཏི ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཏི སོ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཝ ཏ་པྤེ་ཏཱ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ཧི ‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ དེ་ཐཱ’ཏི ར་ཉྙཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ་ཝ ཏ་ཏྠ དཱ་ཡ་ཀོ. ཡེ་ཧི་པི ལ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཏེ ‘ར་ཉྙཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ དི་ནྣཾ, ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཝི་བྷ་ཝོ དི་ནྣོ’ཏྭེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི, ན རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་ཧཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.

དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༣. ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༩༡. ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ – དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨོ. སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དུ་སྶཱི་ལོ, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ པཱ་པ་དྷ་མྨོ. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་སཾ་ཝ་ར་བྷེ་དེ་ན དུ་སྶཱི་ལོ, སེ་ས་སཾ་ཝ་ར་བྷེ་དེ་ན པཱ་པ་དྷ་མྨོ. ཨ་སུ་དྡྷ་པ་ཡོ་ག་ཏཱ་ཡ དུ་སྶཱི་ལོ, ཨ་སུ་དྡྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ པཱ་པ་དྷ་མྨོ. ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལ་ཝི་ར་ཧེ་ན དུ་སྶཱི་ལོ; ཨ་ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན པཱ་པ་དྷ་མྨོ. ཨ་སུ་ཙཱིཏི ཨ་སུ་ཙཱི་ཧི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ས་ངྐཱ་ཡ པ་རེ་ཧི ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་སཱ་རུ་པྤཾ དི་སྭཱ ‘ཨི་དཾ ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རེ་ཧི ཨཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ – སཱ་ས་ངྐ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཧི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ མ་ནྟ་ཡ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘ཨི་མེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ནྟི, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ནྟཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ངྐ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི.

པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་སྶ་མ་ཎོ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོཏི ཨ་སྶ་མ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ་ཝ ས་མ་ཎ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཏཱ་ཡ ‘ས་མ་ཎོ ཨ་ཧ’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཉྙོ. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོཏི ཨ་ཉྙེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ སུ་ནི་ཝ་ཏྠེ སུ་པཱ་རུ་ཏེ སུ་མྦྷ་ཀ་པ་ཏྟ་དྷ་རེ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ཛ་ན་པ་ད་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟེ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཱ་དི་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ‘ཨ་ཧཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒཱ་དཱི་ནི པ་ཝི་ས་ནྟོ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཐཱ ས་ངྒྷི་ཀཾ ལཱ་བྷཾ ག་ཎྷ་ནྟོ. ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏཱིཏི པཱུ་ཏི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཨ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ, ནི་གྒུ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝཱ གུ་ཎ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཏི་ནྟོ. ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་ཙ་ཝ་རོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་ས་མྦུ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏི་ནྟ་ཀུ་ཎ་པ་ག་ཏཾ ཀ་ས་ཊ་ཨུ་ད་ཀཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ སཱ་ས་ནེ དུ་སྶཱི་ལོ ནཱ་མ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཏི་ནྟ་ཀུ་ཎ་པ་ཀ་ས་ཊ་ཨུ་ད་ཀ་ས་དི་སོ. ཏ་སྨཱ ཀ་ས་མྦུ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོ.

ཏ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ ན ཧོ་ཏི? ཡ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ལ་དྡྷུཾ, ཏ་སྶཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ’ཏི སུ་ཏྭཱ་པི, ཡ་སྨིཾ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཨ་པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧ་མྤི སོ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’ཏི སུ་ཏྭཱ་པི, ཡ་སྨིཾ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧ་མྤི སོ སཱི་ལ་ཝཱ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡ’ནྟི ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་སཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ནི་རཱ་སོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༩༢. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ ཧོ་ཏི? ཡ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ, ཏ་སྶཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཐི་ར་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ’ཏི སུ་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨིཾ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧ་མྤི, སོ ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’ཏི སུ་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨིཾ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྶཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཐི་ར་ཏྟཱ – ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧ་མྤི སོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་སཾ་སོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨཱ་སཾ་ས་ཏི པ་ཏྠེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་སཾ་སོ.

༩༣. ཡཱ ཧི་སྶ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཡཱ ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པུ་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟཱ་སཱ ཨ་ཧོ་སི, སཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ར་ཛྫེ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ’ཏི སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ དྭི་ནྣཾ ར་ཛྫཱ་བྷི་སེ་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧ་མྤི སོ ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’ཏི སུ་ཏྭཱ, དྭི་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ – ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧ་མྤི སོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’ནྟི ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་སཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ག་ཏཱ་སོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༩༤. གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མ་ནི་དྡེ་སེ – ཡཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཏེ གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཡོ གི་ལཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནཱིཏི ཧི་ཏཱ་ནི ཝུ་དྡྷི་ཀ་རཱ་ནི. པ་ཏི་རཱུ་པནྟི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪེ་ན ཝཱ་ཏཱ་པ་མཱ་རཱ་དི་ནཱ རོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནི་ཊྛ་པྤ་ཏྟོ གི་ལཱ་ནོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཁི་པི་ཏ་ཀ་ཙྪུ་ཏི་ཎ་པུ་པྥ་ཀ་ཛ་རཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ་བཱ་དྷོ ཀ་ཐི་ཏོ.

ལ་བྷ་ནྟོ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ནོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཡེ་སཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་པི ཏེ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཏི་རཱུ་པོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ད་ཀྑོ ཨ་ན་ལ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོཏི ‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན དཱ་ཏ་བྦོ’ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྷི གི་ལཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ‘ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཙ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙ ཨི་མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཐཱ’ཏི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཝ པ་ན ཏེ ཏཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི, ཏཱ་ཝ གི་ལཱ་ན་སྶ ཙ ཏེ་ས་ཉྩ དྭི་ནྣཾ ཡེ་ན་ཏྠོ ས་བྦཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ བྷཱ་རོ. ཨ་ཉྙེ་པི གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨི་ཏ་རེ་པི དྭེ གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཡོ་པི ཧི ནི་ཊྛ་པྤ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནོ, སོ ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཡ་མཱ་ནོ ‘ས་ཙེ མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒེ་ཡྻུཾ, ཕཱ་སུ་ཀཾ མེ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ཁོ པ་ན མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱི’ཏི མ་ནོ་པ་དོ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ. པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཀ་ཏཾ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ ཨཱི་དི་སོ’ཏི སོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ མེ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན བྱཱ་དྷི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་པི བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཀ་བྱཱ་དྷི བྷེ་ས་ཛྫེ ཀ་ཏེ ཁི་པྤ་ཏ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཏོ སོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཉྙེ་པི གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ནེ་ཝ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ནེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. ནི་ཡཱ་མཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟནྟི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་པ་ར་མོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ ག་ཧི་ཏོ སཱ་ས་ནེ ནཱ་ལ༹་ཀ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སོ. བུ་དྡྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎོ ཙ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ནེ་ཡྻོ པ་ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.

དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱཏི མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཝཱ་རེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོཏི ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི དྷ་མྨོ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? པ་ད་པ་ར་མ་སྶ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ཝ་ནཱ་ཡ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི; སོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ པ་ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ དེ་སེ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་དི་ཊྛ་པྤ་ཏྟ་ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡེ་ཝ.

༩༨. གཱུ་ཐ་བྷཱ་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་སུ – ས་བྷ་གྒ་ཏོཏི ས་བྷཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ. པ་རི་ས་གྒ་ཏོཏི གཱ་མ་པ་རི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ. ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི དཱ་ཡཱ་དཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ. པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི སེ་ཎཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ. རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋི་ཏོ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོཏི པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱི་ཏོ. ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ་ཏི ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ. ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་སཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ན་མེ་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་ར་སྶ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཧེ་ཏུ ཝཱ དྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ. ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་མི་སནྟི ལཱ་བྷོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཀི་ཉྩི་ཀྑནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཏྟི་ར་ཝ་ཊྚ་ཀ་ས་པྤི་པི་ཎྜ་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་པི་ཎྜཱ་དི་ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་སྶཱ་པི ལ་ཉྫ་སྶ ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ གཱུ་ཐ་ས་དི་ས་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ གཱུ་ཐ་བྷཱ་ཎཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི གཱུ་ཐཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནྟཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནྟཾ.

༩༩. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ པུ་པྥ་ས་དི་ས་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཱ པུ་པྥ་བྷཱ་ཎཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཕུ་ལླཱ་ནི ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨི་ཊྛཱ་ནི ཀ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཀ་ནྟཾ.

༡༠༠. ནེ་ལཱཏི ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ. ནཱ་སྶཱ ཨེ་ལ་ནྟི ནེ་ལཱ. ནི་དྡོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༦༥) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ནེ་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཱ. སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཀོ་པཾ ཨ་ཛ་ནེ་ཏྭཱ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཧ་ད་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་ཁེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་རཱི ཝི་ཡ སུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཧི ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི. པི་ཏི་མ་ཏྟཾ པི་ཏཱ་ཏི, མཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ མཱ་ཏཱ་ཏི, བྷཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ. བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཙི་ཏྟ་ཝུ་དྡྷི་ཀ་རཱ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ མ་དྷུ་བྷཱ་ཎཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. མུ་དུ་བྷཱ་ཎཱི་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ ནཱ་མ མ་དྷུ་རཾ པ་ཎཱི་ཏཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ མ་དྷུ་རཾ ཧོ་ཏི.

༡༠༡. ཨ་རུ་ཀཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་སུ – ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏཱིཏི ལ་གྒ་ཏི. ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི ཀོ་པ་ཝ་སེ་ན ཀུ་པྤ་ཏི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, པཱུ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཐི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀོ་པནྟི དུ་བྦ་ལ་ཀོ་དྷཾ. དོ་སནྟི དུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡནྟི ཨ་ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་རཾ དོ་མ་ན་སྶཾ. དུ་ཊྛཱ་རུ་ཀོཏི པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎོ. ཀ་ཊྛེ་ནཱཏི ད་ཎྜ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཡཱ. ཀ་ཋ་ལཱ་ཡཱཏི ཀ་པཱ་ལེ་ན. ཨཱ་ས་ཝཾ དེ་ཏཱིཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཝ་ཏི. པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ པུ་བྦཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ཡཱུ་ས་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཝ་ཏི, གྷ་ཊྚི་ཏོ པ་ན ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ ས་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ, དུ་ཊྛཱ་རུ་ཀོ ཝི་ཡ ཧི ཀོ་དྷ་ནོ པུ་གྒ་ལོ. ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ཀོ་དྷ་ན་སྶ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏ་སྶ ཙ་ར་ཎཾ. ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཋ་ལཱ་ཡ ཝཱ གྷ་ཊྚ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ‘མཱ་དི་སཾ ནཱ་མ ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’ཏི བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་རུ་ཀཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎ་ས་དི་ས་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༠༢. ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡཱཏི ར་ཏྟིཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ བ་ཧ་ལ་ཏ་མེ. ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ཝི་ཛྫུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ. ཨི་དྷཱ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཧི ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ. ཝི་ཛྫུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ. ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ. པུ་ན ཝི་ཛྫུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ. ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ. པུ་ན ཝི་ཛྫུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ. ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཛྫཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལོ་བྷཱ་སེ་ན ཝི་ཛྫུ་ས་དི་ས་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༠༣. ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཝ་ཛི་རཾ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་ཎི་ག་ཎྛི་པཱ་སཱ་ཎ་ག་ཎྛི ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ. ཝ་ཛི་ར་སྶ མ་ཎི་ག་ཎྛིཾ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ག་ཎྛིཾ ཝཱ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ག་མ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ. ཝ་ཛི་རེ་ན ནི་བྦི་དྡྷ་ཝེ་དྷ་སྶ པུ་ན ཨ་པ་ཊི་པཱུ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཚི་ནྣཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པུ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ མཱུ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཛི་རེ་ན ས་དི་ས་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༠༤. ཨ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ན ཧོ་ཏི. ཕཱ་ཏིཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ཕཱི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫེཏི ས་དོ་ས་ནི་དྡོ་སེ. ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏེཏི ཨ་དྷ་མུ་ཏྟ་མེ. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེཏི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’ཏི ཡེ་ན པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེ་སུ པ་ན ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨེ ‘སུ་ཀྐ་སུ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ’ཏི, སུ་ཀྐ་དྷ་མྨེ ‘ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ’ཏི ཡེ་ན པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་མྤི་སྶ ཙ་ཀྑུ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་ས་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་བྷོ་ག་སཾ་ཧ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠ་སོ་དྷ་ན་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནྡྷོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་བྷོ་ག་སཾ་ཧ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝཱ, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠ་སོ་དྷ་ན་པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནོ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ དྭི་ནྣ་མྤི བྷཱ་ཝཱ དྭི་ཙ་ཀྑཱུཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༠༧. ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཱིཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎནྟི ཨཱ་དི་མྷི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ནི་དྡོ་སཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་དཱིཏི པུ་བྦ་པ་ཊྛ་པ་ནཱ. མ་ཛ྄ཛྷནྟི ཀ་ཐཱ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ཏི་སྶ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ པུ་བྦ་པ་ཊྛ་པ་ནེ་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་པི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཏྠི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི, ཨ་ཏྠི སཱ་ས་ན་སྶ. ཏ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏཱ་ཝ – ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཋ་མ་པ་དཾ ཨཱ་དི, དྭེ པ་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨ་ཝ་སཱ་ན་པ་དཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སུ་ཏྟ་སྶ – ནི་དཱ་ནཾ ཨཱ་དི, ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ – པ་ཋ་མོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཨཱ་དི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀོ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, པ་ཙྪི་མོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ ན་ཡོ.

སཱ་ས་ན་སྶ པ་ན སཱི་ལཾ ཨཱ་དི, ས་མཱ་དྷི མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ས་མཱ་དྷི ཝཱ ཨཱ་དི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, མ་གྒོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝཱ ཨཱ་དི, མ་གྒོ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཕ་ལཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. མ་གྒོ ཝཱ ཨཱ་དི, ཕ་ལཾ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. དྭེ དྭེ ཝཱ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷ་ཡོ ཨཱ་དི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. སཱ་ཏྠནྟི སཱ་ཏྠ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. ས་བྱ་ཉྫ་ནནྟི ཨ་ཀྑ་ར་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ས་ཀ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ནཱུ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་སུ་དྡྷནྟི པ་རི་སུ་དྡྷཾ ནི་ཛྫ་ཊཾ ནི་གྒ་ཎྛིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ དེ་སེ་ནྟཱ ཙ སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱིཏི ནེ་ཝ པུ་བྦ་པ་ཊྛ་པ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཀུ་མྦྷོཏི གྷ་ཊོ. ནི་ཀྐུ་ཛྫོཏི ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ཋ་པི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ ཀུ་མྦྷོ ནི་ཀྐུ་ཛྫོ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨུ་ད་ཀཱ་སི་ཉྩ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ས་ཎྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་པ་ཉྙོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༠༨. ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནཱིཏི པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི. ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ པ་ཀི་རེ་ཡྻཱཏི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ཏཱ་ཡ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཙྪ་ངྒོ ཝི་ཡ ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ. ནཱ་ནཱ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ནཱ་ནཱ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ. ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ ཝི་ཀི་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ས་དི་ས་པ་ཉྙོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༠༩. ཨུ་ཀྐུ་ཛྫོཏི ཨུ་པ་རི་མུ་ཁོ ཋ་པི་ཏོ. ས་ཎྛཱ་ཏཱིཏི པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་རི་མུ་ཁོ ཋ་པི་ཏོ ཀུ་མྦྷོ ཝི་ཡ པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ. ནོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ པུ་ཐུ་པ་ཉྙོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀ་པ་ཉྙོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༡༠. ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་དཱི་སུ – ཡ་ཐཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་པི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ, ཏཱི་སུ ཙ བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ. ཨ་ད་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་ན ན ག་ཧི་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཚེ་ཀོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ཏྠཾ ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟ་རུ་ཀྑེ ཚི་ནྡ་ཏི, ཡེ པ་ན་སྶ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཱུ་པ་གཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཡེ་ཝ ཚི་ནྡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ད་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ པ་ན ཨ་ད་བྦ་ཏཱ་ཡ ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོཏི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ. བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ.

༡༡༣. པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱུ་པ་མཱ་དཱི་སུ – ཨ་ནུ་སེ་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ན ཁི་པྤཾ ལུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ན ཨ་ནྟ་རཱ ན་སྶ་ཏི, ཀ་པྤུ་ཊྛཱ་ནེ་ནེ་ཝ ན་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶཱ་པི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀོ་དྷོ ན ཨ་ནྟ་རཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝཱ ཨ་པ་ར་དི་ཝ་སེ ཝཱ ནི་བྦཱ་ཏི, ཨ་དྡྷ་ནི་ཡོ པ་ན ཧོ་ཏི. མ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ནི་བྦཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀ་ཏོ པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༡༤. སོ ཙ ཁྭ་སྶ ཀོ་དྷོཏི སོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཧ་སཱ ཀུ་དྡྷ་སྶ ཀོ་དྷོ. ན ཙི་རནྟི ཨ་ཙི་རཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ ནཱ་ནུ་སེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ལེ་ཁཱ ཝཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཁི་པྤཾ ན་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་ཧ་སཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ་པི ཀོ་དྷོ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ལེ་ཁཱུ་པ་མོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༡༥. ཨཱ་གཱ་ལ༹ྷེ་ནཱཏི ཨ་ཏི་གཱ་ལ༹ྷེ་ན མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀེ་ན ཐ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཕ་རུ་སེ་ནཱཏི ན སོ་ཏ་སུ་ཁེ་ན. ཨ་མ་ནཱ་པེ་ནཱཏི ན ཙི་ཏྟ་སུ་ཁེ་ན. སཾ་ས་ནྡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཱི་བྷ་ཝ་ཏི. ས་ནྡྷི་ཡ་ཏཱིཏི གྷ་ཊ་ཡ་ཏི. ས་མྨོ་ད་ཏཱིཏི ནི་ར་ནྟ་རོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ – སཾ་ས་ནྡ་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཀི་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཁཱི་རོ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྡྷི་ཡ་ཏཱིཏི ཋཱ་ན་ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ཡ་ཀི་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ཡེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝི་ཡ མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨོ་ད་ཏཱིཏི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་སུ ཝ་ཙཱི་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ག་ཏོ་པི པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཝི་ཡ པི་ཡ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ – ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ སཾ་ས་ནྡ་ཏི. ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ས་མྨོ་ད་ཏཱི་ཏི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ ཁི་པྤཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༡༦. པོ་ཏྠ་ཀཱུ་པ་མེ་སུ – ཡཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཏེ པོ་ཏྠ་ཀཱུ་པ་མཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཡོ པོ་ཏྠ་ཀཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ན་ཝོཏི ན་ཝ་ཝཱ་ཡི་མོ. པོ་ཏྠ་ཀོཏི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀོ. དུ་བྦ་ཎྞོཏི ཝི་ཝ་ཎྞོ. དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོཏི ཁ་ར་ས་མྥ་སྶོ. ཨ་པྤ་གྒྷོཏི ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཨ་གྒྷ་ནྟོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་གྒྷ་ན་ཀོ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོཏི པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཛ྄ཛྷི་མོ. སོ ཧི ན་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛི་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ མ་ཛ྄ཛྷེ པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལེ་པི དུ་བྦ་ཎྞོ ཙ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ ཙ ཨ་པྤ་གྒྷོ་ཡེ་ཝ ཙ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཨ་གྒྷ་ནྟོ ཨ་ཌྜྷཾ ཨ་གྒྷ་ཏི. ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཾ ཝཱ ཨ་གྒྷ་ཏི. ཨུ་ཀྑ་ལི་པ་རི་མ་ཛྫ་ནནྟི ཀཱ་ལུ༹་ཀྑ་ལི་པ་རི་པུ་ཉྪ་ནཾ.

ན་ཝོཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶོ་པི ན་ཝོ་ཡེ་ཝ. དུ་བྦ་ཎྞ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞེ་ན་པི གུ་ཎ་ཝ་ཎྞེ་ན་པི དུ་བྦ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ. དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཧི པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ནི་ཏྟེ་ཛ་ཏཱ་ཡ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ་པི ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, གུ་ཎ་ཝ་ཎྞེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཡེ ཁོ པ་ན་སྶཱཏི ཡེ ཁོ པ་ན ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཨེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏནྟི ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཚ ས་ཏྠཱ་རེ སེ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ, དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ སེ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཏཾ སེ་ཝ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མོཏི པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ན་ཝ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ནཱ་མ. ཐེ་རོཏི ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐེ་རོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཏུ་ཡ྄ཧནྟི ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་ལ་སྶ བྷ་ཎི་ཏེ་ན ཀོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པནྟི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ.

༡༡༧. ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་པ་མེ་སུ – ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠཾ ནཱ་མ ཏ་ཡོ ཀ་པྤཱ་སཾ་སཱུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ནྟི་ཏ་སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ་ཡི་ཏཾ སུ་ཁུ་མ་ཝ་ཏྠཾ. ཏཾ ན་ཝ་ཝཱ་ཡི་མཾ ཨ་ན་གྒྷཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཝཱི་ས་མྤི ཏིཾ་ས་མྤི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གྒྷ་ཏི. ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨ་ཊྛ་པི ད་ས་པི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གྒྷ་ཏི.

ཏེ་སཾ ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ སེ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏཾ སེ་ཝ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཉྷི ཨེ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱ་ལཱ མུ་ཙྩ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རེ ཨ་ཝ་སེ་སེ ཙ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ ནི་སྶཱ་ཡ ས་གྒཾ ག་ཏ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱ་ལཱ ཏེ་སཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ས་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཨཱ་དྷེ་ཡྻཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཏཾ ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་ཐཱ ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠཾ ཨཱ་དྷཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒེ སི་ར་སྨིཾ ཧ་ད་ཡེ ཙ ཨཱ་དྷཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཏ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

༡༡༨. སུ་པྤ་མེ་ཡྻཱ་དཱི་སུ – སུ་ཁེ་ན པ་མེ་ཏ་བྦོ་ཏི སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ. ཨུ་དྡྷ་ཏོཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨུ་ནྣ་ལོ༹ཏི ཨུ་གྒ་ཏ་ན་ལོ༹; ཏུ་ཙྪ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་པ་ལོཏི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ་དི་ནཱ ཙཱ་པ་ལླེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མུ་ཁ་རོཏི མུ་ཁ་ཁ་རོ. ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙོཏི ཨ་སཾ་ཡ་ཏ་ཝ་ཙ་ནོ. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ར་ཧི་ཏོ. ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོཏི བྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, བྷ་ནྟ་གཱ་ཝཱི་བྷ་ནྟ་མི་གཱི་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ. པཱ་ཀ་ཊི་ནྡྲི་ཡོཏི ཝི་ཝ་ཊི་ནྡྲི་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ‘སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པ་རི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ སུ་ཁེ་ན པ་མཱ་ཎཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མེ་ཧི ཨ་གུ་ཎ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སུ་ཁེ་ན པ་མཱ་ཎཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ཏེ་ནེ་ས ‘སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ’ཏི ཝུ་ཏྟོ.

༡༡༩. དུ་ཀྑེ་ན པ་མེ་ཏ་བྦོ་ཏི དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ. ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཱདཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ‘དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ དུ་ཀྑེ་ན པ་མཱ་ཎཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མེ་ཧི གུ་ཎ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ དུ་ཀྑེ་ན པ་མཱ་ཎཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ཏཱ་དི་སོ ‘ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ནུ ཁོ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ནུ ཁོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ནེ་ས ‘དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ’ཏི ཝུ་ཏྟོ.

༡༢༠. ན ས་ཀྐཱ པ་མེ་ཏུ་ནྟི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨཱ་ཀཱ་ས་སྶ ན ས་ཀྐཱ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ. ཏེ་ནེ་ས ‘ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ’ཏི ཝུ་ཏྟོ.

༡༢༡. ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་དཱི་སུ – ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོཏི ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ. ན བྷ་ཛི་ཏ་བྦོཏི ན ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏ་བྦོ. ན པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦོཏི ན ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་ད་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཏ་བྦོ. ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧཱི་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཧི པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ཏི, སོ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ན ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ཏི, སོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཉྩ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.

༡༢༢. ས་དི་སོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་མཱ་ནོ ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་ཏནྟི སཱི་ལེ་ན ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནཾ. སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཙ ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ན་སཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སཱ ཙ ནོ ཕཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི སཱ ཙ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སཱ ཙ ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི སཱ ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐཱ དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན པ་ཊི་ཧ་ཉྙི་སྶ་ཏི. དྭཱི་སུ ཧི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན སཱི་ལ་སྶ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཏེ ཨི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི; ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཀ་ཐཱ ཕཱ་སུ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི ཙ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན དུ་སྶཱི་ལེ ས་ཏི དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཐཱ་ཏི ནེ་ཝ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི, ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ན པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྭེ ཧི ས་མཱ་དྷི་ལཱ་བྷི་ནོ ས་མཱ་དྷི་ཀ་ཐཾ, ས་པྤ་ཉྙཱ ཙ པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ, ར་ཏྟིཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མྤི ན ཛཱ་ན་ནྟི.

༡༢༣. ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ག་རུ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཀ་རི་ཏྭཱ. ཨ་དྷི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀོ ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷནྟི སཱི་ལ་རཱ་སིཾ. པ་རི་པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱིཏི ཏཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་སཱི་ལཾ པུ་གྒ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་རི་པཱུ་རཾ སཱི་ལ་རཱ་སིཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡེ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ནཱ་མ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༡༢༤. ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་དཱི་སུ – ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦོཏི གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཁོ ནནྟི ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སྶ. ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ཀ་ཐཱ་ས་དྡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ དྷ་མ་ནཱི་ཨ་ཧི ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལོ. གུ་ཐ་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཧི་ནཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་རཱི་རཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷེ་ནཱ་པི ཨ་ད་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལཾ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ས་རཱི་རཾ གཱུ་ཐེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཧི་ནོ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལཾ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶ པཱ་པ་ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སྶ ཨ་བྦྷུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

༡༢༥. ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ལཱ་ཏནྟི ཏི་ནྡུ་ཀ་རུ་ཀྑ་ཨ་ལཱ་ཏཾ. བྷི་ཡྻོ་སོ མ་ཏྟཱ་ཡ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་ཉྷི ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི པ་པ་ཊི་ཀཱ་ཡོ མུ་ཉྩ་ནྟཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི. གྷ་ཊྚི་ཏཾ པ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཀོ་དྷ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ‘མཱ་དི་སཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’ཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི. གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པོཏི གཱུ་ཐ་པུ་ཎྞ་ཀཱུ་པོ, གཱུ་ཐ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཝཱ. ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོཏི ཡ་སྨཱ ཀོ་དྷ་ནོ ཨ་ཏི་སེ་ཝི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཏི་ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝ, ‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ’ཏི པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ལཱ་ལ་གྒི ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡོ ཧི པ་ལཱ་ལ་གྒིཾ ཨ་ཏི་ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཏི, ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཡོ ཨ་ཏི་པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཏི, ཏ་སྶ སཱི་ཏཾ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་པྤེ་ནྟ་སྶ སཱི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཀཱ་ཡོ་པི ན ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ལཱ་ལ་གྒི ཝི་ཡ ཀོ་དྷ་ནོ པུ་གྒ་ལོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ན བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ, ན པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦོ.

༡༢༦. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོཏི སུ་ཙི་མི་ཏྟོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོཏི སུ་ཙི་ས་ཧཱ་ཡོ. ས་ཧཱ་ཡོཏི ས་ཧ་གཱ་མཱི ས་དྡྷིཾ་ཙ་རོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོཏི ཀ་ལྱཱ་ཎེ་སུ སུ་ཙི་པུ་གྒ་ལེ་སུ ས་མྤ་ཝ་ངྐོ, ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏ་པྤོ་ཎ་ཏ་པྤ་བྦྷཱ་ར་མཱ་ན་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༢༧. སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ – སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོཏི ཨེ་ཏེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ སཱི་ལེ་སུ ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ས་མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ‘སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀ་སྶ ཙ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་སྶ མོ་ཧ་སྶ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ, ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་ནྟཱ་པི ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སུ ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ མ་ཏྟ་སོ པ་མཱ་ཎེ་ན པ་དེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ མ་ཏྟ་སོ ཀཱ་རི་ནོཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ན་ཡེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པ་རོ་པི སུ་ཏྟ་ནྟ་ན་ཡོ –

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ མ་ཏྟ་སོ ཀཱ་རཱི, པ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཏྟ་སོ ཀཱ་རཱི. སོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་པི, ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་པི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན ཧི མེ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷ་བྦ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡཱ་ནི ཙ ཁོ ཏཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སཱ་རུ་པྤཱ་ནི, ཏ་ཏྠ དྷུ་ཝ་སཱི་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏ་སཱི་ལོ ཙ, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. སོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལེ་སུ…པེ… སོ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ, རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི; ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི, པ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཏྟ་སོ ཀཱ་རཱི. སོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི…པེ… སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ…པེ… ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི, ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི. སོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི…པེ… སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༧).

༡༣༠. ས་ཏྠཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ – པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱིཏི པ་ཧཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ. ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦོཏི ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན སོ ས་ཏྠཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ལཱ་བྷཱིཏི ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ས་ཏྠཱ ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦོཏི ཏེ་ན ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ནྟི. རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ནྟི. ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱ ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ནྟི. ས་མྨཱ པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱ ‘ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙ་པེ་ཡྻུཾ’, ནོ ཙ ས་མྨཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་ཉྙ་པེ་ཏི. རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨི་མེ ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རོཏི ཨི་མེ དྭེ ཛ་ནཱ བཱ་ཧི་ར་ཀཱ, ཨེ་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི – ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རོ ནཱ་མ.

༡༣༡. དུ་ཏི་ཡེ ས་ཏྠཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཙྩ་ཏོ ཐེ་ཏ་ཏོ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མེ་ཀོ ཨ་ཏྠི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ’’ཏི བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཐི་ར་ཏོ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱཏི ཨ་པ་ར་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.

ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༤. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༣༢. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ས་པྤུ་རི་སོཏི ལཱ་མ་ཀ་པུ་རི་སོ. པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི. ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི. ཀཱ་མེ་སུ མི་ཙྪཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི. མུ་སཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་དེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ཡཱི.

༡༣༣. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ པཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་པཱ་ཏེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཏ་ཏྠ ག་ཧ་ཎཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཡ་སྨཱ ས་ཡཾ ཀ་ཏེ་ན ཙ དུ་སྶཱི་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཉྩ ས་མཱ་ད་པི་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ས་པྤུ་རི་སེ་ན ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་ཏ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་པྤུ་རི་སོཏི ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ.

༡༣༥. ས་པྤུ་རི་སེ་ན ས་པྤུ་རི་ས་ཏ་རོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན སུ་སཱི་ལྱེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཉྩ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་ད་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་ཏ་རོ.

༡༣༦. པཱ་པོཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ད་ས་ཝི་དྷེ་ན པཱ་པེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.

༡༣༨. ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སུ་དྡྷ་ཀོ བྷ་དྲ་ཀོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.

༡༤༠. པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་དཱི་སུ – པཱ་པོ དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ་ཏི པཱ་པ་དྷ་མྨོ. ཀ་ལྱཱ་ཎོ དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.

༡༤༤. སཱ་ཝ་ཛྫཱ་དཱི་སུ – སཱ་ཝ་ཛྫོཏི ས་དོ་སོ. སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ནཱཏི ས་དོ་སེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ས་དོ་ས་ཏྟཱ, གཱུ་ཐ་ཀུ་ཎ་པཱ་དི་བྷ་རི་ཏོ པ་དེ་སོ ཝི་ཡ སཱ་ཝ་ཛྫོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༤༥. སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན བ་ཧུ་ལནྟི ཡ་སྶ སཱ་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ; སོ སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་པྤཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀོ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཡོ གཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་ག་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སཱི་ལཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་སུ སཱ་ཝ་ཛྫ་སྶེ་ཝ བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ན་སྶུ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ ཨ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་པཱ་ཊ་ལཱ་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་པཱ་ཊ་ལཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ན་སྶུ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ དུ་བྦ་ཎྞ་དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི བ་ད་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏ་ཏི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན ཏཱི་ཧི་པི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ, ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་བྷ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ ལོ་ཀི་ཡ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཏ་ཏི་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ.

༡༤༨. ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཨཱ་དཱི་སུ – ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཎུ་གྒྷཱ་ཊ་ནཾ, ཉཱ་ཎེ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་ཝེ་ལཱ་ཡཱཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ. དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

༡༤༩. ཝི་པ་ཉྩི་ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ས་ངྑི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.