རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ
༡༦༠. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི རཱུ་པཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པ་བྷ་ཝོ. ཨུ་པ་པ་ཏྟཱིཏི ནི་བྦ་ཏྟི ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི. མ་གྒོཏི ཨུ་པཱ་ཡོ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ – ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ མ་གྒ་ཏི ག་ཝེ་ས་ཏི ཛ་ནེ་ཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཏཱི་ཏི མ་གྒོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡེ་ན མ་གྒེ་ན རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟི ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི, ཏཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ་ན ནི་ཡ་མ་ཏོ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. ‘‘ས་མཱ་དྷིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝེ་ཐ, ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༥; ༤.༩༩; ༥.༡༠༧༡; ནེ་ཏྟི. ༤༠; མི. པ. ༢.༡.༡༥) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཧི ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡེ་ན རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་པི ཧོ་ཏི. རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙོ མ་གྒོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙཱ་ཡཾ མ་གྒོ ནཱ་མ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཧོ་ཏི, ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་པི, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི. ‘‘ནི་ར་ཡ་ཉྩཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, པ་ཛཱ་ནཱ་མི ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ཉྩ མ་གྒ’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༡༥༣) ཧི ཨེ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ མ་གྒོ ནཱ་མ.
‘‘ས་དྡྷཱ ཧི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དཱ་ནཾ, དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནུ་ཡཱ་ཏཱ;
ཨེ་ཏ་ཉྷི མ་གྒཾ དི་ཝི་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪ་ཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ’’ནྟི. (ཨ. ནི. ༨.༣༢);
ཨེ་ཏྠ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ མ་གྒོ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ, ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ས་ངྑཱ་རུ་པ་པ་ཏྟི་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་པི མ་གྒོ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ‘ཛྷཱ་ན’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཛ་ནེ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ པ་རི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་དྷུ་དཱ་ཡི མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ནྟི – སཱི་ལ་ཝཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ, པ་ར་མེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༤༣) ཨ་ཡཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ; ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘སཱི་ལ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ, ས་མཱ་དྷི་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཉྙཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ, པ་ཉྙཱ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༨༦) ཨ་ཡཾ པ་རི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ; ཝཱ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨི་ངྒྷ རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ; ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ མ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་དཱ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ མེ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༤༧), ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཊྛེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨི་མྤི ཋཱ་ནེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཛ་ནེ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི’ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སེ དྷ་མྨ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ, པུ་གྒ་ལ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ཀ་ཏཱ་ཏི? པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨི་ད་ཉྷི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ; ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཝི་ཡ ཝི་ནཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་པ་དཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀེ ས་ཏི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་གྒ་ལ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩི་ཏྭཱ, ཝི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཡོ པ་ནཱ་ཡ་མེ་ཏྠ ‘ཨེ་ཝ’-ཀཱ་རོ སོ ནི་ཡ་མ་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ ཙ ནི་ཡ་མ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ, ཀཱ་མ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཾ དཱི་པེ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱི’ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི ནི་ཡ་མེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨི་དཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – ནཱུ་ནི་མ་སྶ ཀཱ་མཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ཡེ་སུ ས་ཏི ཨི་དཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ས་ཏི པ་དཱི་པོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ? ཏེ་སཾ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ནེ་ཝ ཙ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏི ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་སྶེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ནི་ཡ་མཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ‘ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས པུ་བྦ་པ་དེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ན ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དེ? ཀིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝི་ཙྩཱ་པི ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’ཏི? ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏཾ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཧི པུ་བྦ་པ་དེ ཨེ་ས ཝུ་ཏྟོ. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཧི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཙ ཨི་དཾ ཛྷཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཝ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨ’’ནྟི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༧༢; དཱི. ནི. ༣.༣༥༣). ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དེ་པི པ་ན, ཡ་ཐཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡) ཨེ་ཏྠ ‘ཨེ་ཝ’-ཀཱ་རོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝི་ཙྩ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་ས ད་ཊྛ་བྦོ. པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་ཝི་ཙྩཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ ས་བྦེ་པི ཝི་ཝེ་ཀཱ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི ཏ་ཡོ ཨེ་ཝ ཨི་དྷ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་མེ་ཧཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན པ་དེ་ན ཡེ ཙ ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ? མ་ནཱ་པི་ཡཱ རཱུ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༡) ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཡེ ཙ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ‘‘ཚ་ནྡོ ཀཱ་མོ, རཱ་གོ ཀཱ་མོ, ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀཱ་མོ; ས་ངྐ་པྤོ ཀཱ་མོ, རཱ་གོ ཀཱ་མོ, ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གོ ཀཱ་མོ; ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཀཱ་མཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༡; ཝི་བྷ. ༥༦༤) ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་ཧི་པི ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཝཱ ཝི་ཝི་ཙྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. པུ་རི་མེ་ན ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནེ་ཀྑ་མྨ་སུ་ཁ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཋ་མེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཧཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ; པ་ཋ་མེ་ན ལོ་ལ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ, དུ་ཏི་ཡེ་ན བཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་སྶ; པ་ཋ་མེ་ན ཙ པ་ཡོ་ག་སུ་དྡྷི, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨཱ་ས་ཡ་པོ་ས་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ས ཏཱ་ཝ ན་ཡོ ‘ཀཱ་མེ་ཧཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་མེ་སུ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་པ་ཀྑེ.
ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་པ་ཀྑེ པ་ན ‘ཚ་ནྡོ་ཏི ཙ རཱ་གོ’ཏི ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ་པི ས་མཱ་ནོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཀཱ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༥༦༤) ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟོ. ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ པུ་རི་མ་པ་དེ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ. ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་སྶ ‘ཀཱ་མ་ཏོ’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘ཀཱ་མེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཙ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ཨུ་པ་རི་ཛྷཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཧི ཛྷཱ་ན་ངྒ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནི, ཝི་དྡྷཾ་ས་ཀཱ་ནི, ཝི་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ས་མཱ་དྷི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, པཱི་ཏི བྱཱ་པཱ་ད་སྶ, ཝི་ཏ་ཀྐོ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ, སུ་ཁཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ, ཝི་ཙཱ་རོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡཱ’’ཏི པེ་ཊ་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱི’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ཝེ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ‘ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ. ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ན པ་ཋ་མེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ, དུ་ཏི་ཡེ་ན སེ་ས་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ; ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མེ་ན ཏཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་སུ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་བྷེ་ད་ཝི་ས་ཡ་སྶ ལོ་བྷ་སྶ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་བྷེ་དཱ་དི་ཝི་ས་ཡཱ་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ. ཨོ་གྷཱ་དཱི་སུ ཝཱ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཋ་མེ་ན ཀཱ་མོ་གྷ་ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨོ་གྷ་ཡོ་གཱ་ས་ཝ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ག་ནྠ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ. པ་ཋ་མེ་ན ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཉྩ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཉྩ. ཨ་པི་ཙ པ་ཋ་མེ་ན ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཊྛ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན སེ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ཝེ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ན་ངྒཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་མྤ་ཡོ་ག་ངྒཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཙེ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ན ཙ ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏི. རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ པུ་པྥེ་ན ཙ ཕ་ལེ་ན ཙཱ་ཏི ཨི་དཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་ར་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙ ཝི་ཙཱ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༥༦༥) ན་ཡེ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་ཏྠོ པ་ན ཏ་ཏྲ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཝི་ཝེ་ཀ་ཛནྟི – ཨེ་ཏྠ ཝི་ཝི་ཏྟི ཝི་ཝེ་ཀོ. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ག་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཏི ཝཱ ཝི་ཝེ་ཀོ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་རཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ཝི་ཝེ་ཀཱ, ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཝི་ཝེ་ཀེ, ཛཱ་ཏ་ནྟི ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ. པཱི་ཏི་སུ་ཁནྟི – ཨེ་ཏྠ པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཏེ་སུ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ཡཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་སྶ མཱུ་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཡོ་གཾ ག་ཏཱ ཕ་ར་ཎཱ་པཱི་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ པཱི་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ པཱི་ཏི ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཁཾ ཨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ, ཨ་སྨིཾ ཝཱ ཛྷཱ་ནེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨི་དཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པཱི་ཏི ཙ སུ་ཁ་ཉྩ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ, ཨ་སྨིཾ ཝཱ ཛྷཱ་ནེ, ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་མྤེ་ཏྠ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ‘ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ སུ་ཁཾ ཨི་མཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠོ པ་ན ཏ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ.
པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནནྟི – ཨེ་ཏྠ ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ པ་ཋ་མཾ. པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི པ་ཋ་མཾ. པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི་པི པ་ཋ་མཾ. ཨི་དཾ པ་ན ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝོ ཧི ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་དིཾ པཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ན པ་ཋ་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཛྷཱ་ནནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནྟི ས་ངྑྱཾ ག་ཏཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་སྶ མ་གྒེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ མ་གྒོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཕ་ལཾ པ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ན་ཏོ ཝཱ ཛྷཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ, པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ཡི་ཏྭཱ ཝཱ ནི་པྥཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱ་ཏི པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི ཕུ་ས་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༧༠) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨི་རི་ཡ་ནཾ ཝུ་ཏྟིཾ པཱ་ལ་ནཾ ཡ་པ་ནཾ ཡཱ་པ་ནཾ ཙཱ་རཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཝི་བྷ་ངྒེ – ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི ཡ་པེ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི ཙ་ར་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༢, ༥༧༡).
པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཐ་ཝི་མ་ཎྜ་ལ་མྤི ས་ཀ་ལ་ཊྛེ་ན པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ ནི་མི་ཏྟ་མྤི. པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུ་ཀཱ་མེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན ཀིཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ཨཱ་དི་ཏོ ཏཱ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སཱི་ལཱ་ནི ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷེ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན, ཡྭཱ་སྶ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟེ་ན ས་ཙ་སྶ ཨི་དཾ པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ད་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ས་ཏྟ་ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ས་ཏྟ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝ་ན་ད་ས་ཝི་དྷ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླ་པྤ་བྷེ་དཾ ས་བྦཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི. ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྷི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ཀིཾ ཏེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པུ་ན ཝུ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ན ནཾ པུ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡཱ་མ. པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ན་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ. ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཋ་མ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཚ་པ་ཎྞཱ་ས དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨི་མེ བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ པ་ནེ་ཏྠ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་ར་སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཋ་མཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ
༡༦༡-༡༦༢. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ཙ ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ, ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ; དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ས་བྦེ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨཱ ན ས་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙེ ཨི་དྷ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ པ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་རེ་སཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ཨི་དྷ – ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༥༧༣) ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནི ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
ས་མྤ་སཱ་ད་ནནྟི ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་དྡྷཱ. ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ཡོ་ག་ཏོ ཛྷཱ་ན་མྤི ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ, ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་ཡོ་ག་ཏོ ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཀྑོ་བྷ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན ཙ ཙེ་ཏོ ས་མྤ་སཱ་ད་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ ‘ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པུ་རི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ ‘ཙེ་ཏ་སོ’ཏི ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ཨེ་ཀོ ཨུ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀོ་དི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཧི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ཨ་གྒོ སེ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཊྛོ་པི ཧི ལོ་ཀེ ཨེ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཨུ་དཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དི. ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ ཙ སོ ཨུ་དི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀོ་དི. ས་མཱ་དྷི་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཨེ་ཀོ་དིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ. སོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཀོ་དི ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏ་སོ, ན ས་ཏྟ་སྶ, ན ཛཱི་ཝ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ‘ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
‘ན་ནུ ཙཱ་ཡཾ ས་དྡྷཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་པི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཀོ་དི་ནཱ་མ་ཀོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨི་ད་མེ་ཝ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ‘ཨ་དུ་ཉྷི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཀྑོ་བྷེ་ན ཝཱི་ཙི་ཏ་ར་ངྒ་ས་མཱ་ཀུ་ལ་མི་ཝ ཛ་ལཾ ན སུ་པྤ་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་ཡཱ་པི ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མྤ་སཱ་ད་ན’ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ. ན སུ་པྤ་ས་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་པི ན སུ་ཊྛུ པཱ་ཀ་ཊོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ་ནྟི་པི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པ་ལི་བོ་དྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ས་དྡྷཱ, བ་ལ་ཝ་ས་དྡྷཱ་ས་ཧཱ་ཡ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ནེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་པི པཱ་ཀ་ཊོ. ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ‘‘ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ནྟི ཡཱ ས་དྡྷཱ ས་དྡ་ཧ་ནཱ ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ ཨ་བྷི་པྤ་སཱ་དོ; ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༧༤-༥༧༥) ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ནེ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཡ་ཐཱ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ཙེ་ཝ ས་མེ་ཏི ཙ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རནྟི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ. ཝི་བྷ་ངྒེ་པི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཙཱ་རོ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ན་ནུ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ སི་དྡྷོ? ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ པུ་ན ‘ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སི་དྡྷོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ, ན པ་ནེ་ཏཾ ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཾ. ན་ནུ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ – ‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ པ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ ཨ་ངྒ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་རེ་སཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་མ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨི་དཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ, ན ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་ལུ་སི་ཡ་སྶ; ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ, ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མི་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཱ; ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མི་ཝ ཙ ཨ་ངྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་རི་དཱི་པ་ཀ་མི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨི་དཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ, ན ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཙ, ཨ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ་པ་རི་དཱི་པ་ཀ་ཉྩ, ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་པ་རི་དཱི་པ་ཀཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་པ་རི་དཱི་པ་ཀ་མེ་ཝ པ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ནྟི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ པུ་རི་མཾ ཝ་ཏྭཱ་པི པུ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་མཱ་དྷི་ཛནྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཋ་མ་མྤི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ས་མཱ་དྷི ‘ས་མཱ་དྷཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཀྑོ་བྷ་ཝི་ར་ཧེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཙ་ལ་ཏྟཱ སུ་པྤ་ས་ནྣ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཨི་ད་མེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་ཛ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པཱི་ཏི་སུ་ཁནྟི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
དུ་ཏི་ཡནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡཾ. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི་པི དུ་ཏི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛྷཱ་ན་པ་ཉྩ་ཀེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པ་དཱ་ནི མ་གྒ་པ་ཉྩ་ཀེ ཙ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་པ་དཾ པ་རི་ཧཱི་ནཾ. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་པ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ
༡༦༣. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱཏི ཝི་རཱ་གོ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཾ ཝཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཝཱ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ ‘ཙ’-ས་དྡོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. སོ ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཝཱ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ཝཱུ་པ་ས་མ་མེ་ཝ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི ཏ་དཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཝི་རཱ་གཱ ཙ, ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ ‘ཝཱུ་པ་ས་མཱ’ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མི་སྶཱ ཙ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཝི་རཱ་གོ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱ ཙ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་དཱ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི ཏ་དཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ ‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཝཱུ་པ་ས་མཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མི་སྶཱ ཙ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཝི་རཱ་གོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ, ཨི་མ་སྶ པ་ན ཛྷཱ་ན་སྶ མ་གྒ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ ཨི་དཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – ནཱུ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ཝཱུ་པ་ས་མོ མ་གྒོ ཨི་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཙ ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ན་མྤི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༣༢) ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ད་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ཀཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ན་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ – ‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཝཱུ་པ་ས་མཱ’ཏི.
ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི – ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ས་མཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་པ་ཀྑ་པ་ཏི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་ཡ ཝི་ས་དཱ་ཡ ཝི་པུ་ལཱ་ཡ ཐཱ་མ་ག་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན ད་ས་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ ཝཱི་རི་ཡུ་པེ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡཱ ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ན དུ་མྨ་ནོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡; མ་ཧཱ་ནི. ༩༠; ཙཱུ་ལ༹་ནི. མེ་ཏྟ་གཱུ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༡༨; པ་ཊི. མ. ༣.༡༧) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎཱ་པཱ་ཐེ པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ནཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ པ་ན ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༥༥༦; མ. ནི. ༡.༧༧) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྟེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༢༧; ༣.༢༤༧) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ པ་ན ‘‘ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༠༣) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ཨ་ན་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ནཱ་ཏི་སི་ཐི་ལ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘ཝཱི་རི་ཡུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ ‘‘ཀ་ཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་ཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི? ཨ་ཊྛ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ད་ས ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༧) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ་ག་ཧ་ཎེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ པ་ན ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི (དྷ. ས. ༡༥༠) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨ་ཡཾ ‘ཝེ་ད་ནུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ ‘‘ཡ་ད་ཏྠི, ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༧༡; ཨ. ནི. ༧.༥༥) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ཝི་ཙི་ན་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ པ་ན ཚ་ནྡཱ་དཱི་སུ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཧི་ཏ་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨ་ཡཾ, ‘ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡༦༣; དཱི. ནི. ༡.༢༣༠) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ཨ་གྒ་སུ་ཁེ་པི ཏ་སྨིཾ ཨ་པ་ཀྑ་པཱ་ཏ་ཛ་ན་ནཱི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཡཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་པི ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨ་ཡཾ ‘པཱ་རི་སུ་དྡྷུ་པེ་ཀྑཱ’ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ ཙ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ ཙ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ ཙ ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙ པཱ་རི་སུ་དྡྷུ་པེ་ཀྑཱ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཱ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཝ་ཏྠཱ་བྷེ་དེ་ན པ་ན་སྶཱ ཨ་ཡཾ བྷེ་དོ. ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ས་ཏོ ས་ཏྟ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་ཡུ་ཝ་ཐེ་ར སེ་ནཱ་པ་ཏི་རཱ་ཛཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ཏཱ་སུ ཡ་ཏྠ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ ན ཏ་ཏྠ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ད་ཡོ, ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ ན ཏ་ཏྠ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཱ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ན་མྤི. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཧི ཨེ་སཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣཱ. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་ས་སྶ སཱ་ཡཾ གེ་ཧཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ས་པྤཾ ཨ་ཛ་པ་ད་ད་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ན་སྶ ཏཾ ཐུ་ས་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘ས་པྤོ ནུ ཁོ ནོ’ཏི ཨ་ཝ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ སོ་ཝ་ཏྠི་ཀ་ཏྟ་ཡཾ དི་སྭཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ‘ས་པྤོ, ན ས་པྤོ’ཏི ཝི་ཙི་ན་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡེ དི་ཊྛེ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཝི་ཙི་ན་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ‘ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ’. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཛ་པ་ད་ད་ཎྜ་ཀེ་ན གཱ་ལ༹ྷཾ ས་པྤཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘ཀི་ནྟཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ས་པྤཾ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཌཾ་སཱ་པེ་ནྟོ མུ་ཉྩེ་ཡྻ’ནྟི མུ་ཉྩ་ནཱ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏོ ག་ཧ་ཎེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་སྶ དི་ཊྛ་ཏྟཱ, ཨཱ་དི་ཏྟེ ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ པ་སྶ་ཏོ, ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ‘ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ’. ཨི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ སི་དྡྷཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་པི སི་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་ཙི་ན་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀི་ཙྩེ་ན དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣཱ་ཏི. ཝི་རི་ཡུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན ཝེ་ད་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཧི ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ བྷི་ནྣཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཨི་མཱ་སུ ད་ས་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ ‘ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ’ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ནཱ་བྷོ་ག་ར་སཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ པཱི་ཏི་ཝི་རཱ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ན་ནུ ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ ཧོ་ཏི? སཱ ཙ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ་པི ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྲཱ་པི ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡཱ. སཱ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ཨ་པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཨ་པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཀི་ཙྩཾ, ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏཱི་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་སི་རཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ ཛཱ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ
ས་བྦ་སོ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨི་དཱ་ནི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཏོ. ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨི་ཏི པུ་གྒ་ལེ་ན ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏི, ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ན་ར་སཱ, ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཏཱི་ར་ཎ་ར་སཾ, པ་ཝི་ཙ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དཾ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པུ་རི་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ་པི ཨ་ཏྠི – མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཧི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ – ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ, བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝི་ཡ པུ་རི་ས་སྶ, ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཏི སུ་ཁཱ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཀི་ཙྩཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ན སུ་ཁུ་མ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ, པུ་རི་ས་སྶ ཁུ་ར་དྷཱ་རཱ་ཡཾ ཝི་ཡ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨི་དྷེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ? ཡ་ཐཱ དྷེ་ནུ་པ་གོ ཝ་ཙྪོ དྷེ་ནུ་ཏོ ཨ་པ་ནཱི་ཏོ ཨ་ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནོ པུ་ན་དེ་ཝ དྷེ་ནུཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ པཱི་ཏི་ཏོ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་མྤི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ར་ཀྑེ་ན ཨ་ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནཾ པུ་ན་དེ་ཝ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, པཱི་ཏི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ སི་ཡཱ. སུ་ཁེ ཝཱ་པི ས་ཏྟཱ སཱ་ར་ཛྫ་ནྟི, ཨི་ད་ཉྩ ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རཾ སུ་ཁཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ སུ་ཁཱ་བྷཱ་ཝཱ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཁེ ཨ་སཱ་ར་ཛྫ་ནཱ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨི་མ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་ད་མི་དྷེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒི་ནོ སུ་ཁ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱ་བྷོ་གོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་སྨཱ ཏ་སྶ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ, ཡཾ ཝཱ ཏཾ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན་སྶ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏེ་ན རཱུ་པེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ, ཡ་སྶ ཕུ་ཊ་ཏྟཱ ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ་པི སུ་ཁཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ་ཛྷཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཡཾ་ཛྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡཱ ‘‘ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ནྟི པ་ཀཱ་སེ’’ནྟི པ་སཾ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཀི་ནྟི? ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི – ཏཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཏཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ པ་སཾ་ས་ནྟཱི་ཏི? པ་སཾ་སཱ་ར་ཧ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ཨ་ཏི་མ་དྷུ་ར་སུ་ཁེ སུ་ཁ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟེ་པི ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ, ན ཏ་ཏྠ སུ་ཁཱ་བྷི་ས་ངྒེ་ན ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱི་ཡ་ཏི, ‘ཡ་ཐཱ ཙ པཱི་ཏི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི’ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ས་ཏི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་མཱ, ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཾ ཨ་རི་ཡ་ཛ་ན་སེ་ཝི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ སུ་ཁཾ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཏ་སྨཱ པ་སཾ་སཱ་ར་ཧོ; ཨི་ཏི པ་སཾ་སཱ་ར་ཧ་ཏོ ནཾ ཨ་རི་ཡཱ ཏེ ཨེ་ཝཾ པ་སཾ་སཱ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱ ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སཾ་ས་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏི་ཡནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི་པི ཏ་ཏི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛྷཱ་ན་པ་ཉྩ་ཀེ པཱི་ཏི་པ་ད་མྤི པ་རི་ཧཱི་ནཾ. ཏ་སྶཱ་པི ཝ་སེ་ན ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་པ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. སེ་སཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ
༡༦༥. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཁ་སྶ ཙ ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ. པུ་བྦེ་ཝཱཏི ཏ་ཉྩ ཁོ པུ་བྦེ་ཝ ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ. སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱཏི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁ་སྶ ཙ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་ས་མྤི དྭི་ནྣཾ པུ་བྦེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ; པ་ཧཱ་ནཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་དཱ པ་ན ནེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི? ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ. སོ་མ་ན་སྶ་ཉྷི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི. དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་སུ་ཁཱ་ནི པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ་སུ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་དི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ‘‘ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ… སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ… སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༥༡༠) ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ནེ་སྭེ་ཝ ནི་རོ་དྷོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ཨ་ཏི་ས་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཏྟཱ. ཨ་ཏི་ས་ཡ་ནི་རོ་དྷོ ཧི ཏེ་སཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ, ན ནི་རོ་དྷོ་ཡེ་ཝ. ནི་རོ་དྷོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ, ནཱ་ཏི་ས་ཡ་ནི་རོ་དྷོ. ཏ་ཐཱ ཧི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ཙཱ་རེ ནི་རུ་དྡྷ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཌཾ་ས་མ་ཀ་སཱ་དི་ས་མྥ་སྶེ་ན ཝཱ, ཝི་ས་མཱ་ས་ནུ་པ་ཏཱ་པེ་ན ཝཱ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི, ན་ཏྭེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཾ. ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ནི་རུ་དྡྷ་མྤེ་ཏཾ ན སུ་ཊྛུ ནི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ནྟོ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཾ པ་ན པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎེ་ན ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ སུ་ཁོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི. སུ་ཁོ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ སུ་ཊྛུ ནི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ. ནཱ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ཡེ་ཝ ཙ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཧཱི་ན་སྶ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་པི ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐེ ཙི་ཏྟུ་པ་གྷཱ་ཏེ ཙ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝེ ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཡ་ཏྠ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ; ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ ཨེ་ཝ ཙ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཏི ཏ་ཏྠ་སྶ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི, ན་ཏྭེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ, པ་ཧཱི་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཧཱི་ན་སྶཱ་པི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པཱི་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཎཱི་ཏ་རཱུ་པ་ཕུ་ཊ་ཀཱ་ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི, ན་ཏྭེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཧི སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ པཱི་ཏི ས་བྦ་སོ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཧཱི་ན་སྶཱ་པི སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ, ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྨཱ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ ཙ, སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི, ན་ཏྭེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ ཙ ‘ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རི་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘ཨ་ཐེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཧཱི་ནཱ་པི ཨེ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨི་དྷ ཀ་སྨཱ ས་མཱ་ཧ་ཊཱ’ཏི? ‘སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ’. ཡཱ ཧི ཨ་ཡཾ ‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ སུ་ཁུ་མཱ, དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ན ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དུ་ཊྛ་སྶ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་སྶ གོ་ཎ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ གོ་པོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ཛེ ས་བྦཱ གཱ་ཝོ ས་མཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཐེ་ཀེ་ཀཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ‘ཨ་ཡཾ སོ, ག་ཎྷ་ཐ ན’ནྟི ཏ་མྤི གཱ་ཧཱ་པ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་པི ཨེ་ཏཱ ས་མཱ་ཧ་རཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་མཱ་ཧ་ཊཱ ཨེ་ཏཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡཾ ནེ་ཝ སུ་ཁཾ ན དུ་ཀྑཾ, ན སོ་མ་ན་སྶཾ ན དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨེ་སཱ གཱ་ཧ་ཡི་ཏུཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཧི ཏ་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑུ, སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༥༨). ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཱ་པི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཏ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཏྠ་མྤེ་ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཏཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏྠ རཱ་ག་དོ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏི་དཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུ་མྤེ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ, སོ་མ་ན་སྶཾ རཱ་ག་སྶ; དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ, དོ་མ་ན་སྶཾ དོ་ས་སྶ. སུ་ཁཱ་དི་གྷཱ་ཏེ་ན ཙ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་སཱ ཧ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏི་དཱུ་རེ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁནྟི དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དུ་ཀྑཾ, སུ་ཁཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་སུ་ཁཾ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཏྠ དུ་ཀྑ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཾ དཱི་པེ་ཏི, ན དུ་ཀྑ་སུ་ཁཱ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་སཱ, ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, སུ་ཁ་ནི་རོ་དྷ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིནྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཛ་ནི་ཏ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཛྷཱ་ནེ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ས་ཏི. ཡཱ ཙ ཏ་སྶཱ ས་ཏི་ཡཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ཏཱ, ན ཨ་ཉྙེ་ན. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་བྷ་ངྒེ་པི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༩༧). ཡཱ་ཡ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨེ་ཏྠ ས་ཏི པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཧོ་ཏི སཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏྠ ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཨ་པི་ཙ ཁོ ས་བྦེ་པི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ. ས་ཏི་སཱི་སེ་ན པ་ན དེ་ས་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཧེ་ཊྛཱ་པི ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝི་ཛྫ་ཏི – ཡ་ཐཱ པ་ན དི་ཝཱ སཱུ་རི་ཡ་པྤ་བྷཱ་བྷི་བྷ་ཝཱ སོ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟེ་ན ཝཱ ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ལཱ་བྷཱ དི་ཝཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ – ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨ་ཏེ་ཛཱ་བྷི་བྷ་ཝཱ ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི པ་ཋ་མཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷེ་དེ་སུ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཙ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ དི་ཝཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ་ཡ པ་བྷཱ ཝི་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པི ས་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨ་ཏེ་ཛཱ་བྷི་བྷ་ཝཱ་བྷཱ་ཝཱ ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ་ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ. ཏ་སྶཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ་ཡ པ་བྷཱ ཝི་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པི ས་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི་པི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀེ ཏཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཛྷཱ་ན་པ་ཉྩ་ཀ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ཀེ་སུ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི (དྷ. ས. ༡༦༥) ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. སེ་སཱ་ནི ཏ་ཏི་ཡེ པ་རི་ཧཱི་ན་པ་དཱ་ནི ཨི་དྷཱ་པི པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ནེ་ཝ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཛྷཱ་ནནྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ཏ་ཏི་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ
༡༦༧. ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ, པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཙ. ས་ནྣི་སི་ནྣ་དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ ཀི་ར ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨེ་ཝ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་ནྟ་ཏོ. ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྠཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་ཛེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་ནྟ་ཏོ. ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་ཛེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ པཱི་ཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་ནྟ་ཏོ. ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་ཛེ་སི. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ སུ་ཁཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་ནྟ་ཏོ. ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་ཛེ་སི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ‘པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ’.
ཡ་སྶཱ པ་ན དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི – སཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ – ཏ་སྨཱ ཉཱ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནེ་སུ ཀུ་ས་ལོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠཱ ཡཾ ཡཾ ཨ་ངྒཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཡཱ་མེ་ཏཱི་ཏི སོ ཨི་དྷ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཛེ་སི, ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, བྷཱ་ཛེ་སི ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, བྷཱ་ཛེ་སི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཛེ་སི. ཨ་ཡཾ ‘དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ’ ནཱ་མ.
ཨ་པི་ཙ ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷཱི – ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༠༥) སུ་ཏྟ་ནྟེ ཏ་ཡོ ས་མཱ་དྷཱི དེ་སི་ཏཱ, ཏེ་སུ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི ཙ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟོ ན ད་སྶི་ཏོ. ཏཾ ད་སྶེ་ཏུ་མྤི ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ཨཱ་ར་དྡྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཕ་སྶཱ་དཱི་སུ ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ ‘‘ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ས་བྦཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཡཱ་ནི ཙ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི ཏཱ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ –
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཛ་ན་པ་ད་ཏོ ན་ག་རཾ ཨཱ་ག་ཏོ. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ པཱ་ན་བྱ་ས་ནེ་ན ས་བྦཾ ཝི་བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏཾ ནཱ་སེ་སི. ཏཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་རཱ་མ་ད་མ་ཏྟཾ ནི་ཙྩོ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཛི་ཎྞ་ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀ་མ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་ནཱ་གཱ་ར་ཏོ ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ. ཏ་མེ་ནཾ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ཋ་ཀོ དི་སྭཱ ‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦོ ཨེ་སོ’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་སཱ་ཊ་ཀ་ཡུ་གཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཁུ་མེ་ན དུ་ཀཱུ་ལ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཝཾ ནཾ པ་རི་ཙཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་སུཾ. པཱ་ནཱ་གཱ་ར་ག་མ་ན་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཉྩ ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏཱ་ཝ ཛ་ནཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ་སུ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀོ པཱ་དེ པ་རི་མ་ཛྫི. ཨེ་ཀོ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱི་ཛི. ཨེ་ཀོ ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་ད་ཡ་མཱ་ནོ གཱ་ཡ་ནྟོ ནི་སཱི་དི.
སོ ས་ཡ་ནུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ནི་པྤཱི་ལ༹་ནཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ‘ཀོ མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏི? ཨ་པ་ག་ཙྪ་ཐཱ’ཏི ཏ་ཛྫེ་སི. ཏེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པུ་ན ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ པཱ་ད་པ་རི་མ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ‘ཀོ མེ པཱ་དེ པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི? ཨ་པ་ག་ཙྪཱ’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་ག་ཙྪི. པུ་ན ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཝཱ་ཏཾ ཨ་ས་ཧ་ནྟོ ‘ཀོ ཨེ་ས? ཨ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་ག་ཙྪི. པུ་ན ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ཝི་ཡ གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ས་དྡཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ཝཱི་ཎཱ་ཝཱ་ད་ཀཾ ཏ་ཛྫེ་སི. སོ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་པ་ག་ཙྪི. ཨ་ཐེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལ་མ་ཐུ་པྤཱི་ལ༹་ན་པ་རི་མ་ཛྫ་ན་ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་ར་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ས་དྡུ་པ་དྡ་ཝོ སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ་པི་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ་མ་དཱ་སི. སོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་ཏྠ པཱ་ན་བྱ་ས་ནེ་ན པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་པྤ་ཏྟོ སོ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་བྱ་ས་ན་པཱ་རི་ཛུ་ཉྙ་པྤ་ཏྟོ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ག་ཏོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ཋ་ཀོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ.
ཨ་ཐ་སྶ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟ་སྶ མ་ཏྟི་ཀཱ་མ་ཏྟེ་ན ནྷཱ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶཱ་པི པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ཨ་ཐ་སྶ ཐཱུ་ལ་སཱ་ཊ་ཀ་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ད་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་སཱི་ལ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ. པུ་ན ཏ་སྶ ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་ནྷཱ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དི་སཱི་ལ་ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་ནྷཱ་པ་ནཾ. པུ་ན ཏ་སྶ སུ་ཁུ་མ་དུ་ཀཱུ་ལ་ཡུ་ག་ལ༹་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ས་མྤ་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་དུ་ཀཱུ་ལ་ཙྪཱ་ད་ནཾ.
དུ་ཀཱུ་ལ་ཙྪཱ་དི་ཏ་སྶ པ་ན་སྶ པཱ་སཱ་དཱ་རོ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་དུ་ཀཱུ་ལ་ཙྪཱ་དི་ཏ་སྶ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་སཱ་དཱ་རོ་ཧ་ནཾ. ཏ་ཏོ ཏ་སྶ སུ་བྷོ་ཛ་ན་བྷུ་ཉྫ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་དི་དྷ་མྨཱ་མ་ཏ་པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནཾ.
བྷུ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པ་ན ཏ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་ཡ་ནཱ་རོ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་རོ་པ་ནཾ. པུ་ན ཏ་སྶ པཱ་ནཱ་གཱ་ར་ག་མ་ན་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དུ་པྤཱི་ལ༹་ན་ཀ་པུ་རི་ས་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་བྷི་མུ་ཁ་ག་མ་ན་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟུ་པྤཱི་ལ༹་ན་ཀོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ཏ་སྶ པཱ་ད་པ་རི་མ་ཛྫ་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ཀོ ཝི་ཙཱ་རོ. ཏ་སྶ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཝཱ་ཏ་དཱ་ཡ་ཀོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཙེ་ཏ་སོ སཱི་ཏ་ལ་བྷཱ་ཝ་དཱ་ཡི་ཀཱ པཱི་ཏི.
ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་རོ ག་ནྡྷ་བྦ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཙི་ཏྟཱ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཀཾ སོ་མ་ན་སྶཾ. ཏ་སྶ ས་ཡ་ནུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཐོ་ཀཾ ནི་དྡུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ག་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ.
ཨ་ཐ་སྶ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་དུ་པྤཱི་ལ༹་ནཱ་ས་ཧ་ནེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དུ་པྤཱི་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཛྫ་ནཾ ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་པ་ག་མ་ནེ་ན པུ་ན ཐོ་ཀཾ ནི་དྡུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱི་ལ༹་ཀ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ས་ཧ་ནེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་དོ་ས་ད་སྶ་ནཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་པྤ་ཧཱ་ནཱ ཙ པུ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ.
ཏ་ཏོ ཏ་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཀ་མེ་ན པཱ་ད་པ་རི་མ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་ཧ་ནེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པཱ་ད་པ་རི་མ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཛྫ་ནཾ, ཏེ་སཾ ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་པ་ག་མ་ནེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཐོ་ཀཾ ནི་དྡུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དོ་སཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་ཧ་ནེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝི་ཙཱ་རཱ་དི་དོ་ས་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་སཾ ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ནི་པྤཱི་ཏི་ཀ པ་ཧཱི་ན་སོ་མ་ན་སྶ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ.
ཏ་སྶ པ་ན ས་ཡ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏ་སྶ ཨི་སྶ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟི ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི.
ཏ་སྶ པ་ཏྟི་སྶ་རི་ཡ་སྶ བ་ཧཱུ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་སྶ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ཨེ་ས ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་དྭ་ཡ་བྷེ་དོ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཝ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ས པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་སྶ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཛྷཱ་ན་པ་ཉྩ་ཀོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
༡༧༦-༡༨༠. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ པ་ཊི་པ་དཱ་ཀ་མེ་ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་སྶཱ་ཏི དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ. ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཾ. ཨི་ཏི དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ད་ནྟི ཝཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙ་ནྟི ཝཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཝཱ ཏཱི་ཎི་པི ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ ‘པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ཏི. ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ག་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ ཀི་ཙྪཱ ཨ་སུ་ཁ་སེ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁཱ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ད་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི, མ་ནྡཱ, ཨ་སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཁི་པྤཱ ཨ་མ་ནྡཱ སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི. ཏ་སྨཱ ཡོ ཨཱ་དི་ཏོ ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་སོ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཙི་རེ་ན ཨ་ངྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ ཁི་པྤཾ ཨ་ངྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཏ་སྶ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ སུ་ཁེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཏ་སྶ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ཙ པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཱ་དཱི་ནི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཱ་ནི ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་དྡེ་སེ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི, ཏེ་སུ ཡོ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི. ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝི་ནོ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ. ཡོ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝཱི ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝཱ ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝཱི, ཏ་སྶ ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཱ་དི་ཀཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཁཱ. ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླཱ་ནི པ་ན ཨ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི, ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཁི་པྤཱ.
ཨ་པི་ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཧི དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ སུ་ཁཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཁི་པྤཱ. ཡོ ཙ ས་མ་ཐེ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ སུ་ཁཱ. ཡོ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་སྶ ཁི་པྤཱ.
ཀི་ལེ་སི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་པི ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏི་བྦ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཧི མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི ད་ནྡྷཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ན ཁི་པྤཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ. མ་ནྡ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཙ མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་སྶ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི ད་ནྡྷཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ན ཁི་པྤཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སུ པ་ཊི་པ་དཱ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཡོ པུ་གྒ་ལོ དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ‘ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༩༩) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ས་ཏི་ཡཱ ཝཱ ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ན་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ པ་ཊི་པ་དཱ, ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ནུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་སེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ད་ཉྷི ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་པི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ན་ཝ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ པཱ་ཋ་ཏོ ཚ་ཏྟིཾ་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་སྶ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཝཱི་ས་ཏི་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི.
པ་ཊི་པ་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
༡༨༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དེ་ནཱ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་སྶ ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཏྟཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཨ་པྤ་གུ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨི་དཾ པ་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏེ སུ་པྤ་མ་ཏྟེ ཝཱ ས་རཱ་ཝ་མ་ཏྟེ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཡཾ པ་གུ་ཎཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨུ་པ་རི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཡཾ ཝི་པུ་ལེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཏཾ ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ན་ཝ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཙི་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ་པེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ས་དི་སཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཱ་མི་སྶ་ཀཾ
༡༨༦. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཱ་མི་སྶ་ཀཾ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུ་ཀ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ད་ཏྟཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཧཱི་ནཾ, སོ་ལ༹་ས་མ་ན་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་ད་ཏྟཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏཾ. སེ་སེ་སུ ཙུ་དྡ་ས་སུ ཨེ་ཀེ་ན དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ན་ཡོ དེ་སི་ཏོ་ཏི? ཛྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཧི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ སུ་དྡྷི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ད་སྶི་ཏཾ; ཏ་ཐཱ སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ, ཏ་ཐཱ སུ་དྡྷི་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ སུ་དྡྷི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན སུ་དྡྷི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡོ དེ་སི་ཏོ. ཡཱ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ. ཡཱ སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ, སུ་དྡྷི་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སུ་དྡྷི་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡོ དེ་སི་ཏོ. ཡཱ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཱ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ.
དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ཙེ་ས པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ ད་ས་བ་ལ་ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཡོ ཡོ ན་ཡོ ལ་བྦྷ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཏེ་ན ཨེ་སཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ སུ་དྡྷི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཡེ ཀེ་ཙི ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི ནཱ་མ ན ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཧི ཝི་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཛྷཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུ་ཀ་ན་ཡོ ཀ་ཐི་ཏོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཝ་ཀོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་པ་དཱ་ན་ཝ་ཀཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ན་ཝ་ཀཱ, ཨི་མེ ཙ སོ་ལ༹་ས ན་ཝ་ཀཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ན་ཝ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ཝ་ཀེ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭེ དྭེ ན་ཡཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ས ན་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ་སུ ས་ཏཾ, པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ་སུ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ས་ཏ’’ནྟི པཱ་ཋ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་སྶ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཉྩ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི པཱ་ཋེ པ་ཉྩ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ ཙི་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ནི་དྡེ་སེ དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ པ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ན་ཡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ སཾ་ཁི་ཏྟཱ་ཏི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ.
༢༠༣. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏེ་སུ ས་བྦོ པཱ་ལི༹་ན་ཡོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ ཙ ཝཱ་ར་ས་ངྑེ་པོ ཙ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ པ་ན ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི ༡.༩༡ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟེ པ་ན ད་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ནི (མ. ནི. ༢.༢༥༠) ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཏ་ཏྠ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་རུ་པྤ་དེ་ས་ན་མེ་ཝ བྷ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ན ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎནྟི པ་ན ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མ་མཱ་ཀཱ་ས་མྤི, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཱ་པི, བྷི་ཏྟི་ཙྪི་དྡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཀཱ་ས་མྤི, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡོ ཨཱ་རུ་པྤ་དེ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ས་ནཾ. ཨི་ཏི མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ཨི་མཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ས་ནཾ ན ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཾ. པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཀཱ་སེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ན རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒོ ཧོ་ཏི ཏ་སྨཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་སྶ ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ. ཏ་ཉྷི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཡ་མཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཏ་ཏྠ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི, ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་རོ་དྷོ པ་ནེ་ཏྠ ཡཱ་ཝ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏི ཝ་ཊྚ་པཱ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཛྷཱ་ན་མྤི. ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝོ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༩༨-༩༩) ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
‘ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡཾ (དཱི. ནི. ༡.༢༣༩; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༢) པ་ན ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན པུ་རི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཀ་སི་ཎ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ, ཀ་སི་ཎཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ; ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ, ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ, ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ; ཛྷཱ་ནུ་ཀྐ་ནྟི་ཀ་ཏོ, ཀ་སི་ཎུ་ཀྐ་ནྟི་ཀ་ཏོ, ཛྷཱ་ན་ཀ་སི་ཎུ་ཀྐ་ནྟི་ཀ་ཏོ; ཨ་ངྒ་ས་ངྐ་ནྟི་ཀ་ཏོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྐ་ནྟི་ཀ་ཏོ, ཨ་ངྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྐ་ནྟི་ཀ་ཏོ; ཨ་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙུ་དྡ་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ད་མེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༣༦༥-༣༦༦) ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙུ་དྡ་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་ད་མེ་ཏྭཱ, པུ་བྦེ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཧི ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་མྤི བྷཱ་རོ; ས་ཏེ་སུ ས་ཧ་སྶེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི. ཀ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ནཾ བྷཱ་རོ; ས་ཏེ་སུ ས་ཧ་སྶེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨུ་པྤ་ནྣེ ནི་མི་ཏྟེ ཏཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ་དྷི་ག་མོ བྷཱ་རོ, ས་ཏེ་སུ ས་ཧ་སྶེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་དྷི་ག་ཏ་པྤ་ན་སྶ ཙུ་དྡ་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙི་ཏྟ་པ་རི་ད་མ་ནཾ བྷཱ་རོ; ས་ཏེ་སུ ས་ཧ་སྶེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི. ཙུ་དྡ་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་རི་ད་མི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་རོ, ས་ཏེ་སུ ས་ཧ་སྶེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི. ཝི་ཀུ་བྦ་ན་པྤ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཁི་པྤ་ནི་ས་ནྟི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ བྷཱ་རོ; ས་ཏེ་སུ ས་ཧ་སྶེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ཁི་པྤ་ནི་ས་ནྟི ཧོ་ཏི. ཐེ་ར་མྦ་ཏྠ་ལེ མ་ཧཱ་རོ་ཧ་ན་གུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་སུ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶི་ཀོ ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ས་བྦཾ ཝ་ཏྠུ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༣༦༧) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀ་སི་ཎ་ཀ་ཐཱ.
ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ
༢༠༤. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ, ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་མཱ་ནེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་མཱ་ནཾ ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ཏཱ་ནི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི. པ་རི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ས་མྤ་ནྣ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀ་བ་ལ༹་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ ‘ཀི་མེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ཡཾ མ་མ བྷཱ་རོ’ཏི ཏཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ཨི་མི་ནཱ་སྶ པ་ན ཨཱ་བྷོ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. སོ ཙ ཁོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ, ན ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ནྟི (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༨.༦༥).
ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་ཐཱ མ་ཧ་གྒྷ་སོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘ཨ་ཉྙཱ་པི ཧོ་ཏུ ‘ཀི་མེ་སཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཏཾ ན མ་ཧ་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉྙཱ་ཎོ ‘ཀི་མེ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ན ཨི་དཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎེ བྷཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་རི་ཏྟཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨི་དྷ པ་རི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ན ག་ཧི་ཏཱ, པ་ར་ཏོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྭེ དྭེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཧི ག་ཧི་ཏེ་སུ དེ་ས་ནཱ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠཱ་རཱ ཙ ཧེ་ཊྛཱ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུ་ཀཱ དེ་ས་ནཱ ཀི་ལ་ཉྫ་མྷི ཏི་ལེ པ་ཏྠ་ར་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཊྛ་ཀྑ་ཏྟུ་ཀཾ དེ་ས་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཏ་སྨཱ དྭེ དྭེ་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཱ་ནི. པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཧི ནཱི་ལཱ་དཱི་ནི སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཙ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱི་ཏི ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ, པ་རི་ཏྟ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནཱི’ཏི (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༨.༦༥) ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན, སུ་ཝ་ཎྞཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན, དུ་བྦ་ཎྞཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ཨེ་ཏཱ་ནི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི. སཱ ཙ ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཏཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༣) ཙ་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ན, ཡ་ཐཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༢.༡༧༣; མ. ནི. ༢.༢༤༩; ཨ. ནི. ༨.༦༥) ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཝཱ ཧི ཨི་དྷ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པཱ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ནི་ཡ་མ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཏྲ་པི ཨི་དྷ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི་ཏི ཨི་དཾ པ་ན ས་ཏྠུ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷེ་དོ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀྑ་ཏྟུ་ཀཾ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨེ་ཀོ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཝ་ཀོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་པ་དཱ་ན་ཝ་ཀཱ, དྭེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ན་ཝ་ཀཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པ་དཱ་མི་སྶ་ཀེ ཨ་ཊྛ ན་ཝ་ཀཱ་ཏི པ་ནྣ་ར་ས ན་ཝ་ཀཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ས་མ་ས་ཊྛི ན་ཝ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༤༦. པ་ཉྩ་མ་ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལཱ་ནཱིཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནཱིཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན, ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནཱིཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཝི་ཝ་རཱ་ནི, ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞཱ་ནི, ཨེ་ཀ་ནཱི་ལཱ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ; ནཱི་ལོ་བྷཱ་སཱ་ནི ནཱི་ལ་པྤ་བྷཱ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ནེ་སཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. པཱི་ཏཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ནཱི་ལ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. པུ་པྥ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཏྠ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་རི་ཀ་མྨ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༩༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ན་ཝ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ.
ཝི་མོ་ཀྑ་ཀ་ཐཱ
༢༤༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ནཱ་མ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་མོ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ.
ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པ་ན ཝི་མོ་ཀྑོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི? ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན. ཀོ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ ནཱ་མ? པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཙ སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ. པི་ཏུ་ཨ་ངྐེ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ ས་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྷི ཝི་མོ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ རཱུ་པཾ, ཏ་ད་སྶ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྷི ནཱི་ལ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀེ་སེ ཝཱ པི་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. པཱི་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མེ་དེ ཝཱ ཚ་ཝི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ པཱི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ལོ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཾ་སེ ཝཱ ལོ་ཧི་ཏེ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཝཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ར་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ཨོ་དཱ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཊྛི་མྷི ཝཱ ད་ནྟེ ཝཱ ན་ཁེ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མ་ངྒི་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་པི ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་རཱུ་པཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ད་སྶི་ཏོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ.
སུ་བྷནྟི ཨི་མི་ནཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ་སུ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནྟོ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ‘སུ་བྷ’ནྟི ཨཱ་བྷོ་གོ ན་ཏྠི, ཡོ པ་ན སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ སུ་བྷ་ཀ་སི་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, སོ ཡ་སྨཱ ‘སུ་བྷ’ནྟི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ པ་ན ‘‘ཀ་ཐཾ སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་མོ་ཀྑོ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏི, མེ་ཏྟཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི; ཀ་རུ་ཎཱ… མུ་དི་ཏཱ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༡༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་པ་རི པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ ན་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སུ་ནཱི་ལ་ཀ་སུ་པཱི་ཏ་ཀ་སུ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སུ་ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ནཱི་ལ་ཀ་པ་རི་སུ་དྡྷ་པཱི་ཏ་ཀ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སུ་བྷ་ཝི་མོ་ཀྑོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཨི་ཏི ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཝཱ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝཱ ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཝཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ. ཏ་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་ཀ་ལ་ཊྛེ་ན ཀ་སི་ཎཾ ནཱ་མ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཙ ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་མོ་ཀྑོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་དེ་ས་ནཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཨི་ཏ་རཱ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏྟ་ཏི ན་ཝ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝི་མོ་ཀྑ་ཀ་ཐཱ.
བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀ་ཐཱ
༢༥༡. ཨི་དཱ་ནི མེ་ཏྟཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏནྟི མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. པ་ར་ཏོ ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡེ་ན པ་ནེ་ས ཝི་དྷཱ་ནེ་ན པ་ཊི་པ་ནྣོ མེ་ཏྟཱ་དི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏཾ མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༤༠) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ན་ཝ་ཀཱ, ཨི་དྷ པུ་རི་མཱ་སུ ཏཱི་སུ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ས་ཏྟ་ཀཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཨེ་ཀ་ཀཱ, ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་སུ ཙ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ་པི ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཏྠ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏཱ་ཝ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན, ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན, མུ་དི་ཏཱ་ཡ ཨ་ར་ཏི་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ པ་ན ན་བ་ཧུ་ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན; ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ བ་ཧུ་ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ནེ་ཝ –
བྲ་ཧྨུ་ཏྟ་མེ་ན ཀ་ཐི་ཏེ, བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མེ ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ;
བྷི་ཡྻོ ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཡཾ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཱ་ཝ མེ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི མེ་ཏྟཱ, སི་ནི་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མི་ཏྟེ ཝཱ བྷ་ཝཱ, མི་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨེ་སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་པི མེ་ཏྟཱ. པ་ར་དུ་ཀྑེ ས་ཏི སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་ཀ་མྤ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ. ཀི་ཎཱ་ཏི ཝཱ པ་ར་དུ་ཀྑཾ ཧིཾ་ས་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ. ཀི་རཱི་ཡ་ཏི ཝཱ དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་སཱ་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ. མོ་ད་ནྟི ཏཱ་ཡ ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ, ས་ཡཾ ཝཱ མོ་ད་ཏི, མོ་ད་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི མུ་དི་ཏཱ. ‘ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟཱུ’ཏི་ཨཱ་དི་བྱཱ་པཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཙ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཧི་ཏཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ‘མེ་ཏྟཱ’, ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་ར་ར་སཱ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ན་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. བྱཱ་པཱ་དཱུ་པ་ས་མོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟི, སི་ནེ་ཧ་ས་མྦྷ་ཝོ ཝི་པ་ཏྟི. དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ‘ཀ་རུ་ཎཱ’, པ་ར་དུ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, དུ་ཀྑཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ས་མོ ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟི, སོ་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ ཝི་པ་ཏྟི. ས་ཏྟེ་སུ པ་མོ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ‘མུ་དི་ཏཱ’, ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ་ན་ར་སཱ, ཨ་ར་ཏི་ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་ར་ཏི་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟི, པ་ཧཱ་ས་ས་མྦྷ་ཝོ ཝི་པ་ཏྟི. ས་ཏྟེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’, ས་ཏྟེ་སུ ས་མ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ར་སཱ, པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ‘‘ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ ས་ཏྟཱ, ཏེ ཀ་སྶ རུ་ཙི་ཡཱ སུ་ཁི་ཏཱ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟི, པ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཏོ ཝཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟི, གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མྦྷ་ཝོ ཝི་པ་ཏྟི.
ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པ་ནེ་ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁ་ཉྩེ་ཝ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཾ, བྱཱ་པཱ་དཱ་དི་པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ. བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཧེ་ཏྠ མེ་ཏྟཱ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཨ་ར་ཏི་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨི་ཏ་རཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཡ་དི་དཾ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཧེ་སཱ་ཡ ཡ་དི་དཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི; ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ར་ཏི་ཡཱ ཡ་དི་དཾ མུ་དི་ཏཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ག་སྶ ཡ་དི་དཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༢༦; ཨ. ནི. ༦.༡༣).
ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ ཙེ་ཏྠ ཨཱ་ས་ནྣ་དཱུ་ར་ཝ་སེ་ན དྭེ དྭེ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. མེ་ཏྟཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཧི, ས་མཱི་པ་ཙཱ་རོ ཝི་ཡ པུ་རི་ས་སྶ ས་པ་ཏྟོ, གུ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ རཱ་གོ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ. སོ ལ་ཧུཾ ཨོ་ཏཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ སུ་ཊྛུ མེ་ཏྟཱ ར་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. པ་བྦ་ཏཱ་དི་ག་ཧ་ན་ནི་སྶི་ཏོ ཝི་ཡ པུ་རི་ས་སྶ ས་པ་ཏྟོ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ བྱཱ་པཱ་དོ དཱུ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ ནི་བྦྷ་ཡེ་ན མེ་ཏྟཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. མེ་ཏྟཱ་ཡི་སྶ་ཏི ཙ ནཱ་མ ཀོ་པ་ཉྩ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ.
ཀ་རུ་ཎཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ གེ་ཧ་སྶི་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ. ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝི་ཧེ་སཱ དཱུ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ ནི་བྦྷ་ཡེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཀ་རུ་ཎ་ཉྩ ནཱ་མ ཀ་རི་སྶ་ཏི པཱ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ ཝི་ཧེ་སི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ.
མུ་དི་ཏཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༣༠༦) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ གེ་ཧ་སྶི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཾ. ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་ར་ཏི དཱུ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ ནི་བྦྷ་ཡེ་ན མུ་དི་ཏཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. པ་མུ་དི་ཏོ ཙ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཙ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ན ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ བཱ་ལ་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ནོ་དྷི་ཛི་ན་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་ན་སྶ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ རཱུ་པཾ སཱ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༣༠༨) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎུ་པེ་ཀྑཱ དོ་ས་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ག་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ དཱུ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ ནི་བྦྷ་ཡེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པེ་ཀྑི་སྶ་ཏི ཙ ནཱ་མ ར་ཛྫི་སྶ་ཏི ཙ པ་ཊི་ཧ་ཉྙི་སྶ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ.
ས་བྦེ་ས་མྤི ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ ཨཱ་དི, ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨ་པྤ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, པ་ཉྙ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཝཱ ས་ཏྟོ ཨ་ནེ་ཀཱ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝཱ པ་ཏྟཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀྐ་མོ – ཡ་ཐཱ ཧི ཀུ་ས་ལོ ཀ་སྶ་ཀོ ཀ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་ཏྟེ་སུ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟཱུ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ མུ་དུཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དྭེ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཚ ས་ཏྟ ཨ་ཊྛ ན་ཝ ད་ས, ཨེ་ཀཱ ར་ཙྪཱ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་མོ, གཱ་མོ, ཛ་ན་པ་དོ, ར་ཛྫཾ, ཨེ་ཀཱ དི་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ, ཏ་ཏོ ཝཱ པ་ན བྷི་ཡྻོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ད་ཡོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀྐ་མོ.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཀ་སི་ཎཱ་ནཾ ནི་སྶ་ནྡོ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ནི་སྶ་ནྡོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ནི་སྶ་ནྡོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ནི་སྶ་ནྡོ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྟ་ཡ་སྶ ནི་སྶ་ནྡོ ཨེ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཐ་མྦྷེ ཨ་ནུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཏུ་ལཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཀཱུ་ཊ་གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཋ་པེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝི་ནཱ ན ས་ཀྐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ. ཀ་སི་ཎེ་སུ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ་པེ་སཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ – ‘ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཱ མེ་ཏྟཱ ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི? ཀ་སྨཱ ཙ, ཙ་ཏ་སྶོ་ཝ? ཀོ ཙ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཀ་མོ? ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ཀ་སྨཱ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ’ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཏཱ་ཝ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཙེ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཏྟེ་སུ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི སེ་ཊྛཱ ཨེ་ཏེ ཝི་ཧཱ་རཱ. ཡ་ཐཱ ཙ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ནི་དྡོ་ས་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཡོ་གི་ནོ བྲ་ཧྨ་ས་མཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཀ་སྨཱ ཙ ཙ་ཏ་སྶོ་ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཉྷ་སྶ པ་ན ཨི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ –
ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒཱ་དི་ཝ་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ,
ཧི་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སཱ པ་ནཱ་སཾ;
ཀ་མོ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཙ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ,
ཏཱ གོ་ཙ་རེ ཡེ་ན ཏ་ད་པྤ་མ་ཉྙཱ.