ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ
༢. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ནེ་ཝ དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པཱ་ལི༹་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས པ་དཱ་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཀ་ཏ་མོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཀ་ཏ་མོ སོ ཕ་སྶོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པུ་ཙྪཱ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཡོ ཕུ་ས་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཕ་སྶོ, སོ ཕ་སྶོཏི. ཨི་དཾ ཕ་སྶ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ ནཱ་མ. ཕུ་ས་ནཱཏི ཕུ་ས་ནཱ་ཀཱ་རོ. ས་མྥུ་ས་ནཱཏི ཕུ་ས་ནཱ་ཀཱ་རོ་ཝ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ. ས་མྥུ་སི་ཏ་ཏྟནྟི ས་མྥུ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕུ་ས་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཕ་སྶོ, ཡཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕུ་ས་ནཱ, ཡཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མྥུ་ས་ནཱ, ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མྥུ་སི་ཏ་ཏྟཾ; ཨ་ཐ ཝཱ, ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕུ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཕ་སྶོ, ཨ་ཉྙེ་ནཱ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཕུ་ས་ནཱ ས་མྥུ་ས་ནཱ ས་མྥུ་སི་ཏ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ན་མྤི ནི་དྡེ་སེ་སུ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཡཱ་ནི་མཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་པ་དཱ་ནི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ནཱ་ནཱ ཧོ་ནྟཱ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་པ་ར་དཱི་པ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏཱ་ནི་ཧི བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀོ་དྷོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་ཏྟཾ, དོ་སོ དུ་སྶ་ནཱ དུ་སྶི་ཏ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཀོ་ཝ ཀོ་དྷོ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ག་ཏོ. ཙཱ་རོ ཝི་ཙཱ་རོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རོ ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཎྜི་ཙྩཾ ཀོ་ས་ལླཾ ནེ་པུ་ཉྙཾ ཝེ་བྷ་བྱཱ ཙི་ནྟཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སུ ཕ་སྶ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ཨི་མཱ ཏི་སྶོ་པི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི. ‘ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ནཱ’ཏི ཧི བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ག་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ‘ས་མྥུ་ས་ནཱ’ཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན. ‘ས་མྥུ་སི་ཏ་ཏྟ’ནྟི ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟི་ག་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནཱ་ནཱ ཧོ་ནྟཱ་ནི་པི པ་ན ནཱ་མ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཀི་ཙྩ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྱཱ་པཱ་དོ ཧོ་ཏི? ཡོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དོ་སོ དུ་སྶ་ནཱ་ཏི (དྷ. ས. ༤༡༩) ཨེ་ཏྠ བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི ཝཱ, དོ་སོ་ཏི ཝཱ, དྭེ་པི ཨེ་ཏེ ཀོ་དྷོ ཨེ་ཝ, ནཱ་མེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ག་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ནཱ་མ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན’ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ པ་ཉྩ་པི ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘ལ་ཀྑ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན’ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ – ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༣༩༠; དཱི. ནི. ༢.༤༠༢) ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀི་ཙྩ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ‘ཀི་ཙྩ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན’ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ – ཀོ་དྷ་ག་རུ་ཏཱ ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ, མ་ཀྑ་ག་རུ་ཏཱ ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ, ལཱ་བྷ་ག་རུ་ཏཱ ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ, ས་ཀྐཱ་ར་ག་རུ་ཏཱ ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ་ཏཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༤༤) པ་ན ‘པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན’ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་ན་ཏྟཱ་ནི ན ཕ་སྶེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི, ས་བྦེ་སུ་པི ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཕ་སྶ་སྶ ཧི ཕ་སྶོ་ཏི ནཱ་མཾ…པེ… ཙི་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཕ་སྶོ ཙ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་ཐཱ ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ན་ཀི་ཙྩོ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀི་ཙྩཱ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ཀི་ཙྩཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ཙྩ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ན་ཏྠི. ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་ལུ་བྦྷ་ནཱ ཨ་ལུ་བྦྷི་ཏ་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་ར་དཱི་པ་ནཱ པ་ན པ་ད་ཏྠུ་ཏི ཝཱ ཧོ་ཏི ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཧི ས་ཀི་མེ་ཝ ཕ་སྶོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཏཾ པ་དཾ ཕུ་ལླི་ཏ་མ་ཎྜི་ཏ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ‘ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ནཱ ས་མྥུ་ས་ནཱ ས་མྥུ་སི་ཏ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཕུ་ལླི་ཏ་མ་ཎྜི་ཏ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ, མ་ནོ་ར་མཾ ཝ་ཏྠཾ པ་རི་ད་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ཉྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཐ་སྶ ན་ལཱ་ཊེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ མ་ནོ་སི་ལཱ་བི་ནྡུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཏི་ལ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི པ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བི་ནྡཱུ་སུ ཀ་ཏེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཏི་ལ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ‘པ་ད་ཏྠུ་ཏི’ ནཱ་མ.
བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎ་ན་མེ་ཝ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ཧི ‘ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཝཱ ‘བྷ་ནྟེ’ཏི ཝཱ ‘ཡ་ཀྑོ’ཏི ཝཱ ‘ས་པྤོ’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ཝུ་སོ’‘བྷ་ནྟེ བྷ་ནྟེ’‘ཡ་ཀྑོ ཡ་ཀྑོ’‘ས་པྤོ ས་པྤོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཀི་དེ་ཝ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ‘ཕ་སྶོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་དཾ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ‘ཕ་སྶོ ཕུ་ས་ནཱ ས་མྥུ་ས་ནཱ ས་མྥུ་སི་ཏ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ‘ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ར་དཱི་པ་ནཱ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཡཾ ཕ་སྶོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཕ་སྶ་པ་ད་ནི་དྡེ་ས་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ནི་དྡེ་སེ་སུ ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. སེ་སཾ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཀ་ཏ་མཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ‘སཱ་ཏ་པ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ན ‘ཡ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྥ་སྶ་ཛནྟི ཨེ་ཏྠ ‘ཏ་ཛྫཱ’ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་སྶ སཱ་ཏ་སུ་ཁ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ སཱ་རུ་པྤཱ. ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཏྠོ་པི ཧི ཨ་ཡཾ ‘ཏ་ཛྫཱ’-ས་དྡོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཛྫཾ ཏ་སྶཱ་རུ་པྤཾ ཀ་ཐཾ མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༤༦). ཏེ་ཧི ཝཱ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཨི་མ་སྶ ཙ སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཛཱ་ཏཱ་ཏི་པི ཏ་ཛྫཱ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ས་མྥ་སྶ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ, ས་མྥ་སྶེ ཝཱ ཛཱ་ཏ་ནྟི ས་མྥ་སྶ་ཛཾ. ཙི་ཏྟ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ. མ་དྷུ་ར་ཊྛེ་ན སཱ་ཏཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཏ་ཛྫཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་པ་དེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཁཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, སུ་ཁ་པ་དེ་ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ. ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛནྟི ཙི་ཏྟ་ས་མྥ་སྶེ ཛཱ་ཏཾ. སཱ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ན ཨ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ; སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ན དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ. པ་ར་ཏོ ཏཱི་ཎི པ་དཱ་ནི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. སཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ, ན ཨ་སཱ་ཏཱ; སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, ན དུ་ཀྑཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
༤. ས་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སེ ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱཏི ཏ་སྶཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྥ་སྶ་མྷི ཛཱ་ཏཱ. ས་ཉྙཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མཾ. ས་ཉྫཱ་ན་ནཱཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རོ. ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟནྟི ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་བྷཱ་ཝོ.
༥. ཙེ་ཏ་ནཱ་ནི་དྡེ་སེཔི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཙི་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མི་ན་མཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ. མཱ་ན་སནྟི མ་ནོ ཨེ་ཝ. ‘‘ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རོ པཱ་སོ ཡྭཱ་ཡཾ ཙ་ར་ཏི མཱ་ན་སོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༥༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༣༣) ཧི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་དྷ་མྨོ ‘མཱ་ན་སོ’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, སཱ་ཝ་ཀོ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ;
ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ སེ་ཀྑོ, ཀཱ་ལཾ ཀ་ཡི་རཱ ཛ་ནེ སུ་ཏཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩);
ཨེ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ‘མཱ་ན་ས’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན ‘མ་ནོ་ཝ’ མཱ་ན་སཾ. བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏཾ པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ.
ཧ་ད་ཡནྟི ཙི་ཏྟཾ. ‘‘ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཏེ ཁི་པི་སྶཱ་མི, ཧ་ད་ཡཾ ཝཱ ཏེ ཕཱ་ལེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༢༣༧; སུ. ནི. ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟ) ཨེ་ཏྠ ཨུ་རོ ཧ་ད་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཧ་ད་ཡཱ ཧ་ད་ཡཾ མ་ཉྙེ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༦༣) ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ. ‘‘ཝ་ཀྐཾ ཧ་ད་ཡ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༣༧༧; མ. ནི. ༡.༡༡༠) ཨེ་ཏྠ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ. ཨི་དྷ པ་ན ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཊྛེ་ན ‘ཧ་ད་ཡ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མེ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན པ་ཎྜ་རཾ. བྷ་ཝ་ངྒཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་བྷ་སྶ་ར་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༡.༤༩). ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི, ག་ངྒཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ན་དཱི ག་ངྒཱ ཝི་ཡ, གོ་དྷཱ་ཝ་རི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ གོ་དྷཱ་ཝ་རཱི ཝི་ཡ ཙ, པ་ཎྜ་ར་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
མ་ནོ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨི་དྷ པ་ན མ་ནོ་གྒ་ཧ་ཎཾ མ་ན་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ནེ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི – ‘ན་ཡི་དཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ན་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏྟཱ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨ་ཐ ཁོ མ་ནོ ཨེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི. ཏ་ཏྠ ནི་ཝཱ་ས་ཋཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཋཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ ‘ཨི་སྶ་རཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝཱ་སུ་དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་ཛ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཀ་རོ. སཱ་ས་ནེ པ་ན ‘‘མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ སེ་ཝ་ནྟི ནཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༣༨) ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ. ‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༥༨) ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཋཱ་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཏི་དྷཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཧི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན་པི ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཏྠ ཨོ་ས་ར་ནྟཱི་ཏི ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཋཱ་ན་ཊྛེ་ན་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ ཁ་ནྡྷོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཏ་སྶ རཱ་སི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི (ཨ. ནི. ༤.༥༡). ཨེ་ཏྠ ཧི རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷོ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༥༥) གུ་ཎ་ཊྛེ་ན. ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༢༤༡) ཨེ་ཏྠ པ་ཎྞ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན. ཨི་དྷ པ་ན རུ་ལ༹ྷི་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ཝུ་ཏྟོ. རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཨེ་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ རུ་ལ༹ྷི་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཏེ་སཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པ་དེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ མི་ན་ན་ཊྛེ་ན མ་ནོ, ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཝཱ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཏཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀེ ཕ་སྶོ ཏཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ཕ་སྶོ ཨེ་ཝ, ན ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྥ་སྶ་ཛོ, ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཡ་སྨཱ ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ད་དྭ་ཡེ ‘ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ན ཨཱ་རོ་པི་ཏཱ. ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་དཱ་དཱི་སུ པ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་པི ཨི་དྷ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ.
ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ན ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་དྡྷ་ར་མཱ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏཾ. ནཱ་ནཱ་ཨུ་ད་ཀཱ་ན་ཉྷི ནཱ་ནཱ་ཏེ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ནི་མྨ་ཐི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏཱ་ཡ དི་སྭཱ ཝཱ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝཱ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝཱ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཉཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏཾ དུ་ཀྐ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ན ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་དྡྷ་ར་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཏི་དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་རོ –
‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏ་ནྟི. ‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ‘དུ་ཀྐ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ, ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ – ཨ་ཡཾ ཕ་སྶོ, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི. ‘ཨོ་པ་མྨཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི. ‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པུ་རི་སོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མུ་དྡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པུ་ཊེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ སཱ་ཡི་ཏྭཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སོ པུ་རི་སོ – ཨི་དཾ ག་ངྒཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨི་དཾ ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨི་དཾ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨི་དཾ ས་ར་བྷུ་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨི་དཾ མ་ཧི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀ’ནྟི? ‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ནི་ཏུ’ནྟི. ‘ཏ་ཏོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ…པེ… ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’’’ནྟི (མི. པ. ༢.༧.༡༦).
༧. ཝི་ཏ་ཀྐ་ནི་དྡེ་སེ ཏ་ཀྐ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཀྐོ. ཏ་སྶ ཏི་ཏྟ་ཀཾ ཏ་ཀྐེ་སི ཀུ་མྦྷཾ ཏ་ཀྐེ་སི ས་ཀ་ཊཾ ཏ་ཀྐེ་སི ཡོ་ཛ་ནཾ ཏ་ཀྐེ་སི ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཏ་ཀྐེ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཀྐ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ ཏ་ཀྐ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐོ. བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ཏ་ཀྐ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སུ་ཊྛུ ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྐ་པྤོ. ཨེ་ཀ་གྒཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ བྱ་པྤ་ནཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པེ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ནཱ. ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟོ པ་ས་ཏྠོ ས་ངྐ་པྤོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ.
༨. ཝི་ཙཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ་ར་ཎ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་རོ. ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཙཱ་རོ. ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རོ. ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོཏི. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་དཱ་ནི ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ, ས་རཾ ཝི་ཡ ཛི་ཡཱ་ཡ, ཨ་ནུ་ས་ནྡ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པ་ན་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱ་ན་ཏཱ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ. ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ.
༩. པཱི་ཏི་ནི་དྡེ་སེ པཱི་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་མོ་ཛྫཾ. ཨཱ་མོ་ད་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨཱ་མོ་ད་ནཱ. པ་མོ་ད་ནཱ་ཀཱ་རོ པ་མོ་ད་ནཱ. ཡ་ཐཱ ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཾ ཝཱ ཏེ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་སཱི་ཏོ་ད་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཀ་ར་ཎཾ མོ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི པཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཀ་ར་ཎེ་ན མོ་ད་ནཱ. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ན མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ཨཱ་མོ་ད་ནཱ པ་མོ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཧཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་སོ. པ་ཧཱ་སེ་ཏཱི་ཏི པ་ཧཱ་སོ. ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛཱ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་ཏྟཱི་ཏི ཝི་ཏྟཾ; དྷ་ན་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན སོ་མ་ན་སྶ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ཏྟི་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཏྟི. ཡ་ཐཱ ཧི དྷ་ནི་ནོ དྷ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏི་མ་ཏོ་པི པཱི་ཏིཾ པ་ཊི་ཙྩ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏུ་ཊྛི་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པཱི་ཏི་མཱ པ་ན པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ད་གྒོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ད་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨོ་ད་གྱཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ན་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ. ཨ་ན་བྷི་ར་དྡྷ་སྶ ཧི མ་ནོ དུ་ཀྑ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ར་དྡྷ་སྶ པ་ན སུ་ཁ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ན་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ, ས་ཀ་མ་ན་ཏཱ. ས་ཀ་མ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ན་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་ནེ་སོ བྷཱ་ཝོ, ཙེ་ཏ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༡༡. ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཋི་ཏི. པ་ར་ཏོ པ་ད་དྭ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨ་པི་ཙ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྷི ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ས་ཎྛི་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏི. ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑ་སྨི་ཉྷི ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་གཱ་ཧ་ནྟི – ས་དྡྷཱ ས་ཏི ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷཱ ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ས་ཏི ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ཏཱ་ཏི, ས་མཱ་དྷི ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏཱི་ཏི, པ་ཉྙཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ན ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་གཱ་ཧ་ནྟི – ཏ་ཎྷཱ དི་ཊྛི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨོ་གྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་ནེ་ཏྠ ན བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཛུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀེ་ན སི་ཉྩི་ཏྭཱ ས་མྨ་ཊྛེ ཐོ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ར་ཛོ ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི, སུ་ཀྑ་ནྟེ སུ་ཀྑ་ནྟེ པུ་ན པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ན བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ གྷ་ཊེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཀུ་དཱ་ལེ་ན ཁ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་མ་དྡ་ན་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ལི་ཏྟེ ཨཱ་དཱ་སེ ཝི་ཡ ཚཱ་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཏཾ་མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི.
ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཝི་སཱ་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཝི་སཱ་ཧཱ་རོ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ཝི་ཀྑེ་པོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ཙི་ཏྟཾ ཝི་སཱ་ཧ་ཊཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་སཱ་ཧ་ཊ་སྶ མཱ་ན་ས་སྶ བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཝི་སཱ་ཧ་ཊ་མཱ་ན་ས་ཏཱ.
ས་མ་ཐོཏི ཏི་ཝི་དྷོ ས་མ་ཐོ – ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐོ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐོ, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་སུ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐོ ནཱ་མ. ཏ་ཉྷི ཨཱ་ག་མྨ ཙི་ཏྟ་ཙ་ལ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ ས་མྨ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡཱ་དི་ས་ཏྟ་ཝི་དྷོ ས་མ་ཐོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐོ ནཱ་མ. ཏ་ཉྷི ཨཱ་ག་མྨ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་མྨ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ས་མྨ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ས་མཱ་དྷི་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱིཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་མཱ་དྷི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ས་མཱ་དྷི ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་དྷི.
༡༢. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ བུ་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནཾ ས་དྡ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཱ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཝཱ ར་ཏ་ནཱ་ནི ས་དྡ་ཧ་ཏི པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ. ས་དྡ་ཧ་ནཱཏི ས་དྡ་ཧ་ནཱ་ཀཱ་རོ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎེ ཨོ་གཱ་ཧ་ཏི, བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎེ་སུ ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་སཱི་ད་ནྟི, ས་ཡཾ ཝཱ ཨ་བྷི་པྤ་སཱི་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་པྤ་སཱ་དོ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ས་པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨཱ་དི་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ དྷ་མྨ་ཏཱ – ཏ་སྨཱ པུ་ན ས་དྡྷཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, ན ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ. ཨི་དཾ པ་ན ས་དྡྷཱ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཉཱ་པ་ན་ཏྠ་མྤི པུ་ན ས་དྡྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཨཱ་དི་པ་ད་སྶ པུ་ན ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ས་དྡྷི་ཡེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ.
༡༣. ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཙེ་ཏ་སི་ཀོཏི ཨི་དཾ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྷི ཝཱི་རི་ཡཾ ‘‘ཡ་ད་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཏ་ད་པི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཡ་ད་པི ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཏ་ད་པི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི. ཨི་ཏི་ཧི་དཾ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༣) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ངྐ་མཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ‘ཀཱ་ཡི་ཀ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཙེ་ཏ་སི་ཀོ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨཱ་ར་མྦྷོ. ཨི་མི་ནཱ སེ་སཱ་ར་མྦྷེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘ཨཱ་ར་མྦྷ’-ས་དྡོ ཀ་མྨེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡེ ཧིཾ་སཱ་ཡ ཝི་ཀོ་པ་ནེ་ཏི ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཨཱ་ག་ཏོ.
‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ས་མྦྷོ་ཏི, ས་བྦཾ ཨཱ་ར་མྦྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ;
ཨཱ་ར་མྦྷཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷེ་ན, ན་ཏྠི དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ’’ཏི. (སུ. ནི. ༧༤༩);
ཨེ་ཏྠ ཧི ཀ་མྨཾ ‘ཨཱ་ར་མྦྷོ’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཏི ཙ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༤༢; པུ. པ. ༡༩༡) ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི. ‘‘མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ར་མྦྷཱ ན ཏེ ཧོ་ནྟི མ་ཧ་པྥ་ལཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༩; སཾ. ནི. ༡.༡༢༠) ཨེ་ཏྠ ཡཱུ་པུ་སྶཱ་པ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ. ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྐ་མ་ཐ ཡུ་ཉྫ་ཐ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥) ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡཾ. ‘‘ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་དྡི་སྶ པཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༥༡-༥༢) ཨེ་ཏྠ ཧིཾ་སཱ. ‘‘བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༠; མ. ནི. ༡.༢༩༣) ཨེ་ཏྠ ཚེ་ད་ན་བྷ་ཉྫ་ནཱ་དི་ཀཾ ཝི་ཀོ་པ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨཱ་ར་མྦྷོ’ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ར་མྦྷ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྦྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. ཀོ་ས་ཛྫ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཀྐ་མོ. པ་རཾ པ་རཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ར་ཀྐ་མོ. ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཡ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་མོ. བྱཱ་ཡ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཡཱ་མོ. ཨུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧོ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི. ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཐཱ་མོ. ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་ས་ནྟཱ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི དྷི་ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ནི་ཀྐ་མོ ཙེ་སོ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ནུ་ད་ནཱ་ཡ, པ་ར་ཀྐ་མོ ཙེ་སོ བ་ནྡྷ་ན་ཙྪེ་དཱ་ཡ, ཨུ་ཡྻཱ་མོ ཙེ་སོ ཨོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཡ, ཝཱ་ཡཱ་མོ ཙེ་སོ པཱ་ར་ངྒ་མ་ན་ཊྛེ་ན, ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཙེ་སོ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཊྛེ་ན, ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱི ཙེ་སོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན, ཐཱ་མོ ཙེ་སོ པ་ལི་གྷུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཏཱ་ཡ, དྷི་ཏི ཙེ་སོ ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི.
‘‘ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙ ནྷཱ་རུ ཙ ཨ་ཊྛི ཙ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏཱུ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༨༤; སཾ. ནི. ༢.༢༢, ༢༣༧; ཨ. ནི. ༢.༥; མ་ཧཱ་ནི. ༡༩༦; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས ༡༥༤) ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཨ་སི་ཐི་ལ་པ་ར་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཨ་སི་ཐི་ལ་པ་ར་ཀྐ་མ་ཏཱ; ཐི་ར་པ་ར་ཀྐ་མོ, ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ནྡཾ ན ནི་ཀྑི་པ་ཏི, དྷུ་རཾ ན ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ན ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏི, ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏ་མཱ་ན་ས་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཚ་ནྡ་ཏཱ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་ར་ཏཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀེ ཨུ་ད་ཀ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ དྷུ་ར་ཝཱ་ཧ་གོ་ཎཾ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, སོ ཛ་ཎྞུ་ནཱ བྷཱུ་མིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ་པི དྷུ་རཾ ཝ་ཧ་ཏི, བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ དྷུ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ དྷུ་ར་ས་མྤ་གྒཱ་ཧོཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀོ་ས་ཛྫེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ. ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ.
༡༤. ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ས་ར་ཎ་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་ཏི. ཨི་དཾ ས་ཏི་ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཏི. ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཡ ས་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་སྶ་ཏི. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ས་ར་ཎཱ་ཀཱ་རོ ས་ར་ཎ་ཏཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ར་ཎ་ཏཱ་ཏི ཏི་ཎྞཾ ས་ར་ཎཱ་ན་མྤི ནཱ་མཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུཾ པུ་ན ས་ཏི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ས་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་ར་ཎ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. སུ་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་སྶ དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ. ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨོ་གཱ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ལཱ་བུ་ཀ་ཊཱ་ཧཱ་དཱི་ནི ཨུ་ད་ཀེ པླ་ཝ་ནྟི, ན ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྷེ་སཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ཏཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཙི་ར་ཀ་ཏ་ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ན་ཏཱ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཛོ་ཏ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཙ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་མཱ་དེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་ཏི་བ་ལཾ. ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ས་ཏི ཀུ་ས་ལ་ས་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་ཏི.
༡༦. པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ. ཏེ་ན ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ནཱ པ་ཀཱ་རེ་ན དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. ཨི་ད་མ་སྶཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. པ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རོ པ་ཛཱ་ན་ནཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཝི་ཙི་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཙ་ཡོ. པ་ཝི་ཙ་ཡོཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་ལླ་ཀྑ་ཎཱ. སཱ་ཡེ་ཝ པུ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཙྩུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཎྜི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པ་ཎྜི་ཙྩཾ. ཀུ་ས་ལ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀོ་ས་ལླཾ. ནི་པུ་ཎ་སྶ བྷཱ་ཝོ ནེ་པུ་ཉྙཾ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་བྷ་བྱཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ནྟ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙི་ནྟཱ. ཡ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟཱ་པེ་ཏཱི་ཏི་པི ཙི་ནྟཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ. བྷཱུ་རཱིཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ནཱ་མཾ. ཨ་ཡ་མྤི ས་ཎྷ་ཊྛེ་ན ཝི་ཏྠ་ཊ་ཊྛེ་ན ཙ བྷཱུ་རཱི ཝི་ཡཱ་ཏི བྷཱུ་རཱི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘བྷཱུ་རཱི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི. ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མཱ་ཡ ཝི་ཏྠ་ཊཱ་ཡ ཝི་པུ་ལཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ་ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༢༧). ཨ་པི་ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ བྷཱུ་རཱི’’ཏི. བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཏྠེ ར་མ་ཏཱི་ཏི་པི བྷཱུ་རཱི. ཨ་ས་ནི ཝི་ཡ སི་ལུ་ཙྩ་ཡེ ཀི་ལེ་སེ མེ་དྷ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི མེ་དྷཱ. ཁི་པྤཾ ག་ཧ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཝཱ མེ་དྷཱ. ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ པ་རི་ནེ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཎཱ་ཡི་ཀཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨེ ཝི་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ས་མྨཱ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཨུ་པྤ་ཐ་པ་ཊི་པ་ནྣེ སི་ནྡྷ་ཝེ ཝཱི་ཐི་ཨཱ་རོ་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཏོ་དོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཐེ དྷཱ་ཝ་ན་ཀཾ ཀཱུ་ཊ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱི་ཐི་ཨཱ་རོ་པ་ན་ཏྠཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཏོ་དོ ཝི་ཡ པ་ཏོ་དོ. ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠཾ. ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝ པཱ་སཱ་དོ པ་ཉྙཱ་པཱ་སཱ་དོ.
ཨཱ་ལོ་ཀ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝ ཨཱ་ལོ་ཀོ པ་ཉྙཱ་ཨཱ་ལོ་ཀོ. ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སོ པ་ཉྙཱ་ཨོ་བྷཱ་སོ. པ་ཛྫོ་ཏ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝ པ་ཛྫོ་ཏོ པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏོ. པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཧི ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཱ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཱ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ ཨེ་ཀ་པ་དེ་ན་པི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ སི་དྡྷེ, ཡཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལོ་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཙ་ནྡཱ་ལོ་ཀོ སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀོ ཨ་གྱཱ་ལོ་ཀོ པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ལོ་ཀཱ. ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ལོ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀོ’’. ཏ་ཐཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་བྷཱ་སཱ…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཛྫོ་ཏཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༤༤) ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན སུ་ཏྟཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷཱ་པི དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་ཏྠོ ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛྫ་མཱ་ནོ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙ ཨ་ཉྙོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙ ཨ་ཉྙོ་ཏི.
ར་ཏི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན པ་ན ར་ཏི་དཱ་ཡ་ཀ་ཊྛེ་ན ར་ཏི་ཛ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏ་ཊྛེ་ན དུ་ལླ་བྷ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏུ་ལ་ཊྛེ་ན ཨ་ནོ་མ་ས་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་ག་ཊྛེ་ན ཙ པ་ཉྙཱ་ཝ ར་ཏ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ར་ཏ་ནཾ. ན ཏེ་ན ས་ཏྟཱ མུ་ཡ྄ཧ་ནྟི, ས་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ན མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་མོ་ཧོ. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་པ་དཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ པུ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཨ་མོ་ཧ་སྶ མོ་ཧ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ནེ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི – ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་མོ་ཧོ སོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ མོ་ཧ་ཏོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨོ, མོ་ཧ་སྶ པ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑོ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་མོ་ཧོ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཀུ་ས་ལ་དི་ཊྛི.
༡༩. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཡོ ཏེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡཱུཏི ཏེ་སཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡོ ཨཱ་ཡཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡུ, ཏ་སྨི་ཉྷི ས་ཏི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨ་ཡ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏི ཏི་ཊྛ་ནྟི ཡ་པེ་ནྟི ཡཱ་པེ་ནྟི ཨི་རི་ཡ་ནྟི ཝ་ཏྟ་ནྟི པཱ་ལ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཋི་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ – ཨེ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཋི་ཏི. ཡ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཡ་པ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཡཱ་པ་ནཱ. ཨེ་ཝཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ཝ་སེ་ན པུ་རི་མ་པ་དེ ར་སྶ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ. ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨི་རི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨི་རི་ཡ་ནཱ. ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་ནཱ. པཱ་ལ་ཡ་ནྟཱི་ཏི པཱ་ལ་ནཱ. ཛཱི་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཾ. ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ.
༣༠. ཧི་རི་བ་ལ་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེཏི ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ. ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཡོ དྷ་མྨོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཧི་རི་ཡི་ཏ་བྦེ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧི་རི་ཡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་དྷ་མྨཾ ཧི་རི་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་པ་ཀཱ་ནནྟི ལཱ་མ་ཀཱ་ནཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱ་ཝཾ ཧི་རི་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡. ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལ་ནི་དྡེ་སེ ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཏ་བྦེ་ནཱཏི ཧེ་ཏྭ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཏྟ་པྤ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༢. ཨ་ལོ་བྷ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ལུ་བྦྷ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལོ་བྷོ. ན ལུ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ལོ་བྷོ. ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. ཨ་ལུ་བྦྷ་ནཱཏི ཨ་ལུ་བྦྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ལོ་བྷ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ ལུ་བྦྷི་ཏོ ནཱ་མ. ན ལུ་བྦྷི་ཏོ ཨ་ལུ་བྦྷི་ཏོ. ཨ་ལུ་བྦྷི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ལུ་བྦྷི་ཏ་ཏྟཾ. སཱ་རཱ་ག་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ན སཱ་རཱ་གོ་ཏི ཨ་སཱ་རཱ་གོ. ཨ་སཱ་ར་ཛྫ་ནཱཏི ཨ་སཱ་ར་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་སཱ་ར་ཛྫི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་སཱ་ར་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ. ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. ཨ་ལོ་བྷོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལནྟི ཨ་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཨ་ལོ་བྷོ ཧི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན མཱུ་ལ་ཉྩཱ་ཏི་པི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
༣༣. ཨ་དོ་ས་ནི་དྡེ་སེ ཨ་དུ་སྶ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་དོ་སོ. ན དུ་སྶ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་དོ་སོ. ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་དཾ. ཨ་དུ་སྶ་ནཱཏི ཨ་དུ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་དུ་སྶི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་དུ་སྶི་ཏ་ཏྟཾ. བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ན བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ. ཀོ་དྷ་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ན བྱཱ་པ་ཛྫོ་ཏི ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ. ཨ་དོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཨ་དོ་སོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
༤༠-༤༡. ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཡ་སྨཱ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་སྶ་མྦྷ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ ཏེ དྷ་མྨཱ, ཝི་ག་ཏ་ད་ར་ཐཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ས་མ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. པ་སྶ་མྦྷ་ནཱཏི པ་སྶ་མྦྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. པ་སྶ་དྡྷི་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ. ས་བྦ་པ་དེ་ཧི་པི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི ཨེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ.
༤༢-༤༣. ལ་ཧུ་ཏཱཏི ལ་ཧུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ. ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཏཱཏི ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མོ ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ན་ནྟི ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མཱ; ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཏཱ; སཱི་གྷཾ སཱི་གྷཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ད་ནྡྷ་ན་ཏཱཏི ག་རུ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ; ཨ་བྷཱ་རི་ཡ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཏྠ་ན་ཏཱཏི མཱ་ནཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཐ་དྡྷ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ལ་ཧུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ.
༤༤-༤༥. མུ་དུ་ཏཱཏི མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ. མ་དྡ་ཝ་ཏཱཏི མ་དྡ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སི་ནི་དྡྷཾ, མ་ཊྛཾ; མ་དྡ་ཝ་སྶ བྷཱ་ཝོ མ་དྡ་ཝ་ཏཱ. ཨ་ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏཱཏི ཨ་ཀ་ཀྑ་ལ༹་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཀ་ཐི་ན་ཏཱཏི ཨ་ཀ་ཐི་ན་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༤༦-༤༧. ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱཏི ཀ་མྨ་ནི སཱ་དྷུ་ཏཱ; ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝི་ནི་ཡོ་ག་ཀྑ་མ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི ཧི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཀ་མྨ་ནི་ཡཱ་ཀཱ་རོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༤༨-༤༩. པ་གུ་ཎ་ཏཱཏི པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ནཱ་ཏུ་ར་ཏཱ ནི་གྒི་ལཱ་ན་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་གྒི་ལཱ་ནཱ་ཀཱ་རོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༥༠-༥༡. ཨུ་ཛུ་ཀ་ཏཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨུ་ཛུ་ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཛུ་ཀ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཙ བྷཱ་ཝོ ཨུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ. ཨ་ཛི་མྷ་ཏཱཏི གོ་མུ་ཏྟ་ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཨ་ཝ་ངྐ་ཏཱཏི ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ་ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཨ་ཀུ་ཊི་ལ་ཏཱཏི ན་ངྒ་ལ་ཀོ་ཊི་ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ.
ཡོ ཧི པཱ་པཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ‘ན ཀ་རོ་མཱི’ཏི བྷཱ་ས་ཏི, སོ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩོ་ས་ཀྐ་ན་ཏཱ་ཡ ‘གོ་མུ་ཏྟ་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ‘བྷཱ་ཡཱ་མ་ཧཾ པཱ་པ་སྶཱ’ཏི བྷཱ་ས་ཏི, སོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀུ་ཊི་ལ་ཏཱ་ཡ ‘ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ‘ཀོ པཱ་པ་སྶ ན བྷཱ་ཡེ་ཡྻཱ’ཏི བྷཱ་ས་ཏི, སོ ནཱ་ཏི་ཀུ་ཊི་ལ་ཏཱ་ཡ ‘ན་ངྒ་ལ་ཀོ་ཊི་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ ཝཱ ཏཱི་ཎི་པི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི ཨ་སུ་དྡྷཱ་ནི, སོ ‘གོ་མུ་ཏྟ་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི དྭེ, སོ ‘ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ. ཡ་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ, སོ ‘ན་ངྒ་ལ་ཀོ་ཊི་ཝ་ངྐོ ནཱ་མ.
དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ནཱ་ཧུ – ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་ཝ་ཡེ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ནེ་ས་ནཱ་སུ, ཚ་སུ ཙ ཨ་གོ་ཙ་རེ་སུ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ‘གོ་མུ་ཏྟ་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡ་པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ་སུ པུ་རི་མ་ས་དི་སོ, ཨ་ཡཾ ‘ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ་པི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏི, ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ པུ་རི་མ་ས་དི་སོ. ཨ་ཡཾ ‘ན་ངྒ་ལ་ཀོ་ཊི་ཝ་ངྐོ’ ནཱ་མ.
ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ངྐ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཛི་མྷ་ཏཱ ཝ་ངྐ་ཏཱ ཀུ་ཊི་ལ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་སཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛི་མྷ་ཏཱ་དི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཁ་ནྡྷཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཏཱ ཨ་ཛི་མྷ་ཏཱ་དི་ཀཱ, ནོ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱ་ཏི ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཀྐི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཛུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་ཡཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ནཱ་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ་ན དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ‘ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ་ནཾ’ཡེ་ཝ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པུ་ཙྪཱ ས་མ་ཡ་ནི་དྡེ་སོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ ཨ་པྤ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཧི, པུ་ཙྪཱ ས་མ་ཡ་ནི་དྡེ་སོ དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ ཨ་པྤ་ནཱ་ཏི ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རོ
༥༨-༡༢༠. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ ཨུ་དྡེ་ས་ནི་དྡེ་ས་པ་ཊི་ནི་དྡེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ནི་དྡེ་སོ. ཀ་ཏ་མོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ པ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ཋ་མཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཡེ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ, པཱ་ལི༹་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛེ་ན དྭེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛེ་ན ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན དྭེ་ཝ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཧོ་ནྟི. པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛེ་ན ཏ་ཡོཝེ་ཏྠ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ.
‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝཱ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི’ཏི? ‘ནོ ན ཧོ་ནྟི. ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཐཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙཱ་ཏི ས་མཱ་ནེ་པི པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རོ, ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏི་སྶོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཏ་ཡོ ཙ བྷ་ཝེ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. ‘ན་ནུ ཙ སོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཝ ཨི་དཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི? ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏཾ་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རོ’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་མེ ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༥).
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཙ ཨི་མེ ཙ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ; ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕ་སྶོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ, ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི’’ (སཾ. ནི. ༥.༡༨༣). ཏ་ཐཱ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༡).
ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ན ཨ་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ཨ་ཊྛི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྩེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཧེ་ཏྭ་ཊྛེ་ན ཙ པ་ཉྩེ་ཝ དྷ་མྨཱ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཏི་སྶོ ཝི་ར་ཏི་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘ན་ནུ ཙ ‘‘ཡ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་གྒོ་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༢༤༥) ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ‘ཡ་ཐེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ, པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ’ཏི ཡ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨི་མ་སྶ་ཏྠ་སྶ དཱི་པི་ཏ་ཏྟཱ, ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒེ་ནཱ་པི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི? ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༤༣༡). ཨ་ཡཾ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ. ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཏི་སྶོ ཝི་ར་ཏི་ཡོ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ’ཝ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ན ས་ཏྟེ་ཝ དྷ་མྨཱ བ་ལཱ་ནི ཧོ་ནྟི. མཱུ་ལ་ཊྛེ་ན ཏ་ཡོ་ཝ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏཱུ. ཕུ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཕ་སྶོ. ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཝེ་ད་ནཱ. ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ས་ཉྙཱ. ཙེ་ཏ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཙེ་ཏ་ནཱ. ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཙི་ཏྟཾ. རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙེ་ཝ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ. རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙ ས་བྷཱ་ཝ་སུ་ཉྙ་ཏ་ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཙི་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ, ཨེ་ཀཱ ཙ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཡེ ཝཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་རེ་ན ཨི་དྷཱ་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་དྷ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ཨི་ཏོ པ་ར་ཉྷི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན ཝི་ཙཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མ. ནི་དྡེ་ས་པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རོ་ཏི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ.
སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རོ
༡༢༡-༡༤༥. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟཱིཏི སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ ཨུ་དྡེ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ‘དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟཱི’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཙ ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ དྭེ ཏ་ཡོ’ཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན ཝུ་ཏྟོ. ཀ་སྨཱ? ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. ན ཧེ་ཏྠ ས་ཏྟོ ཝཱ བྷཱ་ཝོ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ཝ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨ་མ་ཏྟཱ ཨ་སཱ་རཱ ཨ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཱ་ཏི ཨི་མི་སྶཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ཋ་མཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཝཱ བྷཱ་ཝོ ཝཱ པོ་སོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཐཱ རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཾ, མ་གྒ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ མ་གྒ་ངྒཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ‘ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, མ་གྒོ ཧོ་ཏི’ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཧི ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཧེ་ཏྭ་ཊྛེ་ན མ་གྒོ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཝཱ བྷཱ་ཝོ ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ ཏཱི་ཧི མ་ཧཱ་ཝཱ་རེ་ཧི མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ
པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ
༡༤༦. ཨི་དཱ་ནི དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ‘‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ་པི པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ཨེ་ཝ, པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནཾ ས་བྦ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏོ པ་ར་མྤི ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ནཱཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་པུ་བྦཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་ཧ ས་ངྑཱ་རེ་ནཱ་ཏི ས་ས་ངྑཱ་རོ. ཏེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ས་ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ན ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཎེ་ན པ་ཋ་མཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ས་ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་དཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝཱ ཐེ་རུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡ, དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་དི་ཝ་སེ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟེ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་ཏི་དཱུ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི – ‘བྷི་ཀྑུ་སྶ ནཱ་མ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཝཱ ཐེ་རུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཾ ཝཱ ཨ་ག་ནྟུཾ ཨ་སཱ་རུ་པྤཾ, ག་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཡོ་གེ་ན ཝཱ, པ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀ་ར་ཎེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ནི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ ‘ཨེ་ཧི, ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ
༡༤༧-༡༤༨. ཏ་ཏི་ཡེ ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མྤི ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཀ་ཉཱ་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ‘ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ མ་ཡ྄ཧ’ནྟི ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ, ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙི་ཏྟཾ
༡༤༩. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙི་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དཾ པ་ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡ་དཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་ཀེ སཱི་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཝ་ནྡཱ་པེ་ནྟི ཏེ ཙ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ས་མཱ་ནཱ་པི ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛཱ་ཝ ཝ་ནྡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙི་ཏྟཾ.
པ་ཉྩ་མ་ཙི་ཏྟཾ
༡༥༠. པ་ཉྩ་མེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏནྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ཀ་ཉཱ་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཛྷཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཊྛ་ཀེ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ས་མྤི ཝེ་ད་ནཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ནི་དྡེ་སེ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་སྶཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱི་ཏི པ་རི་ཧཱི་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པཱ་ལི༹་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་སེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཙ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་ཉྩ་མ་ཙི་ཏྟཾ.
ཚ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ་དི
༡༥༦-༩. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མ་ཨ་ཊྛ་མཱ་ནི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཨི་མེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཉྩེ་ཝ པཱི་ཏི་པ་རི་ཧཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ་པི ཧི ཨི་མེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ.
པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཀ་ཐཱ
ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ད་ས་ཧི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, སཱི་ལ་མ་ཡཾ… བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ… ཨ་པ་ཙི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ… ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཾ… པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ… ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཾ… དེ་ས་ནཱ་མ་ཡཾ… ས་ཝ་ན་མ་ཡཾ… དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ད་ས པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ དཱ་ན་མེ་ཝ དཱ་ན་མ་ཡཾ. པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ ཙ སཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ ཙཱ་ཏི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ, རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ, ཨ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཝཱ ད་ས་སུ དཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་སུ, ཏཾ ཏཾ དེ་ནྟ་སྶ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ, པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཀཱ་ལེ, པ་ཙྪཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙཱ་ཏི ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ‘དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ.
པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ཨ་ཊྛ་སཱི་ལཾ ད་ས་སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ, ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ, པ་བྦ་ཛ་ནྟ་སྶ, ‘མ་ནོ་ར་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝ་ཏ’མྷི, ‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུ’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སཾ་ཝ་ར་ནྟ་སྶ, ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ, ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི སཾ་ཝ་ར་ནྟ་སྶ, ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ སོ་དྷེ་ནྟ་སྶ ཙ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ‘སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ.
པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ…པེ… མ་ནཾ… རཱུ་པེ…པེ… དྷ་མྨེ… ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ,… ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ, …པེ… རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ ས་བྦཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ.
མ་ཧ་ལླ་ཀཾ པ་ན དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ན་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་མ་གྒ་ས་མྤ་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ‘ཨ་པ་ཙི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཱ་ནཾ ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱ་མེ བྷི་ཀྑཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན, ‘ག་ཙྪ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’ཏི སུ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཀཱ་ཡ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཾ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱུ’ཏི ཝཱ, ‘ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱུ’ཏི ཝཱ པ་ཏྟིཾ ད་ད་ཏོ ‘པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀིཾ པ་ནེ་ཝཾ པ་ཏྟིཾ ད་ད་ཏོ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨེ་ཀཾ དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ དཱི་པ་ས་ཧ་སྶཾ ཛཱ་ལེ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་དཱི་པོ ཁཱི་ཎོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ; པུ་རི་མཱ་ལོ་ཀེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཙྪི་མཱ་ལོ་ཀོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་མ་ཧཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཏྟིཾ ད་ད་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཝུ་ཌྜྷི་ཡེ་ཝ པ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་རེ་ཧི དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུ’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ‘ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཾ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཀོ ‘ཨེ་ཝཾ མཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ་ཏི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ལཱ་བྷ་ག་རུ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏི, ཏཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ. ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་གུ་ཎཾ དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནོ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱི་སེ་ན པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏི, ཨི་དཾ ‘དེ་ས་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ.
ཨེ་ཀོ སུ་ཎ་ནྟོ ‘ཨི་ཏི མཾ ས་དྡྷོ་ཏི ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’ཏི སུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ. ཨེ་ཀོ ‘ཨེ་ཝཾ མེ མ་ཧ་པྥ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎེ་ན མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་དཾ ‘ས་ཝ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ.
དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ‘དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ནཱ་ཧུ – ‘དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཾ ས་བྦེ་སཾ ནི་ཡ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཡཾ་ཀི་ཉྩི པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཧི དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་ཛུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ དཱ་ན་མ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ‘དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘དི་ནྣཾ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཾ མུ་ཉྩ་ན་ཙེ་ཏ་ནཾ ཨ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ན་ནྟི ཏི་སྶོ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་མ་ཡ་མྤི ‘སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱི་ལ་པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘པཱུ་རི་ཏཾ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨ་མྤི ‘དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘དི་ཊྛི མེ ཨུ་ཛུ་ཀཱ ཀ་ཏཱ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
སུ་ཏྟེ པ་ན ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཏེ་སུ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པ་ཙི་ཏི་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཱ་ནི ཧི སཱི་ལ་མ་ཡེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. པ་ཏྟཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ནི དཱ་ན་མ་ཡེ. དེ་ས་ནཱ་ས་ཝ་ན་དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡེ. ཡེ པ་ན ‘དི་ཊྛི་ཛུ་ཀ་མྨཾ ས་བྦེ་སཾ ནི་ཡ་མ་ལ་ཀྑ་ཎ’ནྟི ཝ་ད་ནྟི ཏེ་སཾ ཏཾ ཏཱི་སུ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཏཱི་ཎི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་ས ཧོ་ནྟི.
ཏེ་སུ ‘དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏི; ད་ད་མཱ་ནོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དེ་ཏི; ‘དཱ་ནཾ མེ དི་ནྣ’ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི; སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པཱུ་རེ་ཏི, ‘སཱི་ལཾ མེ པཱུ་རི་ཏ’ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི; བྷཱ་ཝེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏི; ‘བྷཱ་ཝ་ནཱ མེ བྷཱ་ཝི་ཏཱ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི.
‘ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙི་ཏི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི, ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཀ་རོ་ཏི, ‘ཀ་ཏཾ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘ཀཱ་ཡ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི, ཀ་རོ་ནྟོ་པི, ‘ཀ་ཏཾ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘པ་ཏྟིཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི, ད་ད་ནྟོ་པི, ‘དི་ནྣཾ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི, ‘པ་ཏྟིཾ ཝཱ སེ་ས་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི; ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི, ‘ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏཾ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི, དེ་སེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དེ་སེ་ཏི, ‘དེ་སི་ཏོ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི, སུ་ཎ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན སུ་ཎཱ་ཏི, ‘སུ་ཏོ མེ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ‘དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི, ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཀ་རོ་ཏི, ‘དི་ཊྛི མེ ཨུ་ཛུ་ཀཱ ཀ་ཏཱ’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ན་ནྟཱནི ནཱ་མ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི ཨ་ན་ནྟཱ་ནི – ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨ་ན་ནྟོ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཨ་ན་ནྟཱ་ནི, ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ན་ནྟོ, བུ་དྡྷ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ནྟཾ. ཨཱ་ཀཱ་ས་སྶ ཧི པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཝཱ པ་ཙྪི་མུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎཱ་སུ ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. སི་ནེ་རུ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཡོ་ཀཱུ་ཊཾ པ་ཐ་ཝིཾ དྭི་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཁི་ཏྟཾ བྷ་སྶེ་ཐེ་ཝ, ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་ན་ནྟཾ ནཱ་མ.
ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ན་མྤི ས་ཏེ་ཧི ཝཱ ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ས་ཙེ་པི ཧི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ད་ལ༹ྷ་ཐཱ་མ་དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་སྶ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ས་རེ་ན ཏི་རི་ཡཾ ཏཱ་ལ་ཙྪཱ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཛ་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ‘ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཏེ་ན ཛ་ཝེ་ན དྷཱ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཨ་ན་ནྟཱ་ནི ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐ་ལ་ཊྛ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ན་ནྟོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ་པི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ན་ནྟ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀ་སྶ བ་ཧཱུ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. བ་ཧཱུ་ན་མྤི བ་ཧཱུ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཊྛེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཏ་ཐཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ དྭི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, ཏུ་མྦེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མི་ན་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘ཨ་ཊྛེ་ཝེ་ཏཱ་ནཱི’ཏི ས་རི་ཀྑ་ཊྛེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
པུ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཚ་བྦི་དྷེ་ན པུ་ཉྙཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ ནཱ་མ ག་ཧི་ཏཾ. པུ་ཉྙ་ཉྷི ཨ་ཏྠི ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཏྠི པ་རཾ་ཀཱ་རཾ, ཨ་ཏྠི སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཾ ཨ་ཏྠི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་ཏྠི ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྠི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་ཏ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ‘ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ’ ནཱ་མ. པ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཀ་ཏཾ ‘པ་རཾ་ཀཱ་རཾ’ ནཱ་མ. ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཏཾ ‘སཱ་ཧ་ཏྠི་ཀཾ’ ནཱ་མ. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རི་ཏཾ ‘ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ’ ནཱ་མ. ཀ་མྨ་ཉྩ ཕ་ལ་ཉྩ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་ཏཾ’ ནཱ་མ. ཀ་མྨ་མྤི ཕ་ལ་མྤི ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ‘ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་ཏཾ’ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. པ་རཾ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི, ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་རོ་ནྟོ་པི, ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ པ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཧོ་ཏི. ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི.
ཨ་པ་རཱ་པི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙ་ཏ་སྶོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ – པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨི་ཀ་ཏཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ་མ་ཧ་ཏྟཾ, ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི, གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ‘དྷ་མྨི་ཀཱ’ ནཱ་མ. ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཨོ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ད་ད་ཏོ པ་ན ‘ཙེ་ཏ་ནཱ་མ་ཧ་ཏྟཾ’ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝོ ‘ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི’ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཝ ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ‘གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ’ ནཱ་མ. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. པུ་ཎྞ་ཀ་སེ་ཊྛི་ཀཱ་ཀ་ཝ་ལི་ཡ་སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནཾ (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༢༥ པུ་ཎྞ་དཱ་སཱི་ཝ་ཏྠུ) (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༦༧ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ) ཝི་ཡ.
ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ‘ཙི་ཏྟ’ནྟི ཀ་རི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི. སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟ་ཉྷི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཉྩཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ པ་ནེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཊྛེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་ཉྙཱུ ག་ཎཱི་ཝ་རོ མུ་ནི་སེ་ཊྛོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སོ ས་མ་ཏྟོ.