དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ
ཛྷཱ་ན་ངྒ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ; ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ; ཨཱུ་ཧ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. སོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཀོ་ཙི རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཾ ཉཱ་ཏིཾ ཝཱ མི་ཏྟཾ ཝཱ ནི་སྶཱ་ཡ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ཨཱ་ཀོ་ཊ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷེ་རཱི ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཱ ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ར་ཝ་ཏི ཨ་ནུ་ས་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀོ་ཊ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ར་ཝ་ནཱ ཨ་ནུ་ས་དྡཱ་ཡ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙཱ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ’’ཏི (མི. པ. ༢.༣.༡༤ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ). སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ན་ན་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ན་ན་ར་སོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ན་ཡ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཝི་ཙཱ་རོ; ཝི་ཙ་ར་ཎཾ ཝཱ ཝི་ཙཱ་རོ. ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཏ་ཏྠ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནུ་ཡོ་ཛ་ན་ར་སོ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ས་ནྟེ་པི ཙ ནེ་སཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཝི་ཡོ་གེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཊྛེ་ན པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཊྛེ་ན ཙ གྷ་ཎྚཱ་བྷི་གྷཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཙེ་ཏ་སོ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. སུ་ཁུ་མ་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ གྷ་ཎྚཱ་ནུ་ར་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཝི་ཙཱ་རོ. ཝི་པྥཱ་ར་ཝཱ ཙེ་ཏྠ ཝི་ཏ་ཀྐོ, པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ པ་རི་པྥ་ནྡ་བྷཱུ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ. ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ པ་ཀྑི་ནོ པ་ཀྑ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཝི་ཡ. པ་དུ་མཱ་བྷི་མུ་ཁ་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཙ ག་ནྡྷཱ་ནུ་བ་དྡྷ་ཙེ་ཏ་སོ བྷ་མ་ར་སྶ. ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟི ཝི་ཙཱ་རོ ནཱ་ཏི་པ་རི་པྥ་ནྡ་ན་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏ་སྶ པ་ཀྑི་ནོ པ་ཀྑ་པྤ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ, པ་རི་བྦྷ་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ པ་དུ་མཱ་བྷི་མུ་ཁ་པ་ཏི་ཏ་སྶ བྷ་མ་ར་སྶ པ་དུ་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སེ ག་ཙྪ་ཏོ མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ཎ་སྶ ཨུ་བྷོ་ཧི པ་ཀྑེ་ཧི ཝཱ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྑེ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཏི ཝཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ པ་ཀྑེ ཕ་ནྡཱ་པ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ. ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཙཱ་རོ. སོ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཡུ་ཛྫ་ཏི. སོ པ་ན ནེ་སཾ ཝི་སེ་སོ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ མ་ལ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཾ་ས་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཙུ་ཎྞ་ཏེ་ལ་ཝཱ་ལ་ཎྜུ་པ་ཀེ་ན པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ད་ལ༹ྷ་གྒ་ཧ་ཎ་ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐོ, པ་རི་མ་ཛྫ་ན་ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཝི་ཙཱ་རོ. ཏ་ཐཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ཀྐཾ བྷ་མ་ཡི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤཱི་ལ༹་ན་ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ ཝི་ཙཱ་རོ. ཏ་ཐཱ མ་ཎྜ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ནྣི་རུ་མྦྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ནོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, བ་ཧི་པ་རི་བྦྷ་མ་ན་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་ཙཱ་རོ.
པི་ཎ་ཡ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏི. སཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པཱི་ཎ་ན་ར་སཱ, ཕ་ར་ཎ་ར་སཱ ཝཱ. ཨོ་ད་གྱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཁུ་དྡི་ཀཱ་པཱི་ཏི, ཁ་ཎི་ཀཱ་པཱི་ཏི, ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ་པཱི་ཏི, ཨུ་བྦེ་གཱ་པཱི་ཏི, ཕ་ར་ཎཱ་པཱི་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཁུ་དྡི་ཀཱ་པཱི་ཏི ས་རཱི་རེ ལོ་མ་ཧཾ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཁ་ཎི་ཀཱ་པཱི་ཏི ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་ད་ས་དི་སཱ ཧོ་ཏི. ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ་པཱི་ཏི, ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རཾ ཝཱི་ཙི ཝི་ཡ, ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨུ་བྦེ་གཱ་པཱི་ཏི བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ལ་ངྒྷཱ་པ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་པྤ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི པུ་ཎྞ་ཝ་ལླི་ཀ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ སཱ་ཡཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཙ་ནྡཱ་ལོ་ཀཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ‘ཨི་མཱ་ཡ ཝ་ཏ ཝེ་ལཱ་ཡ ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ནྟཱི’ཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་བྦེ་གཾ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ སུ་དྷཱ་ཏ་ལེ པ་ཧ་ཊ་ཙི་ཏྲ་གེ་ཎྜུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏ་ཐཱ གི་རི་ཀ་ཎྜ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཀ་གཱ་མེ ཨེ་ཀཱ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ་པི བ་ལ་ཝ་བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཨུ་བྦེ་གཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ལ་ངྒྷེ་སི. ཏ་སྶཱ ཀི་ར མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ‘ཨ་མྨ, ཏྭཾ ག་རུ་བྷཱ་རཱ, ཨ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སི, མ་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨ་ག་མཾ་སུ. སཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ་པི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི གྷ་རེ ཨོ་ཧཱི་ཡི་ཏྭཱ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཙ་ནྡཱ་ལོ་ཀེ་ན གི་རི་ཀ་ཎྜ་ཀེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དཱི་པ་པཱུ་ཛཾ ཨ་དྡ་ས. ཙ་ཏ་སྶོ ཙ པ་རི་སཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ག་ཎ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ས་དྡཾ ཨ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ ‘དྷ་ཉྙཱ ཝ་ཏི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་རི་ཏུཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྩ མ་དྷུ་རཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟཱི’ཏི མུ་ཏྟ་རཱ་སི་ས་དི་སཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་སྶ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨུ་བྦེ་གཱ་པཱི་ཏི ཨུ་ད་པཱ་དི. སཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་རི་མ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ཨ་མྨ, ཏྭཾ ཀ་ཏ་རེ་ན མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་སཱི’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སཱ ‘ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་མྷི, ན མ་གྒེ་ནཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ཨ་མྨ, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ནཱ་མ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ས་ཉྩ་ར་ནྟི, ཏྭཾ ཀ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཏཱ’ཏི པུ་ཊྛཱ ཨཱ་ཧ – ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ནྡཱ་ལོ་ཀེ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི་ཡཱ ཋི་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ནི་སི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སིཾ, ག་ཧི་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ན ཨཱ་ཀཱ་སཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་མྷཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྦེ་གཱ་པཱི་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ལ་ངྒྷཱ་པ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ ཧོ་ཏི.
ཕ་ར་ཎ་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ དྷ་མི་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་ཝ་ཏྠི ཝི་ཡ, མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ་ན པ་ཀྑ་ནྡ་པ་བྦ་ཏ་ཀུ་ཙྪི ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནུ་པ་རི་པྥུ་ཊཾ ཧོ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ པཱི་ཏི ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི དུ་ཝི་དྷཾ པ་སྶ་དྡྷིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི – ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ཉྩ ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི་ཉྩ. པ་སྶ་དྡྷི ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི དུ་ཝི་དྷཾ སུ་ཁཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི – ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ. སུ་ཁཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟཾ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ས་མཱ་དྷིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི – ཁ་ཎི་ཀ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ནྟི. ཏཱ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་པཱུ་རི་ཀཾ ཨི་ཏ་རཱ དྭེ་པི ཨི་དྷ ཡུ་ཛྫ་ནྟི.
སུ་ཁ་ཡ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁཾ; ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏཾ སུ་ཁི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཊྛུ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི, ཁ་ན་ཏི ཙ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་བཱ་དྷ་ནྟི སུ་ཁཾ. སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝེ་ད་ནཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཁཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ན་ར་སཾ, ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཏི་པི ཙ ནེ་སཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་ནཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཝི་པྤ་ཡོ་གེ, ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏུ་ཊྛི པཱི་ཏི; པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ར་སཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ སུ་ཁཾ. ཡ་ཏྠ པཱི་ཏི ཏ་ཏྠ སུ་ཁཾ. ཡ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཏ་ཏྠ ན ནི་ཡ་མ་ཏོ པཱི་ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ པཱི་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ སུ་ཁཾ. ཀ་ནྟཱ་ར་ཁི་ནྣ་སྶ ཝ་ན་ནྟོ་ད་ཀ་ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནེ་སུ ཝི་ཡ པཱི་ཏི. ཝ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་པ་ཝེ་ས་ན་ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་སུ ཝི་ཡ སུ་ཁཾ.
ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོ ཏ་སི་ཏོ པི་པཱ་སི་ཏོ པ་ཊི་པ་ཐེ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ ‘ཀ་ཏྠ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཏྠཱི’ཏི པུ་ཙྪེ་ཡྻ. སོ ‘ཨ་ཊ་ཝིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ཝ་ན་ས་ཎྜོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ལ་བྷི་སྶ་སཱི’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. སོ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལ་ད་ལ་ནཱ་ལ་པ་ཏྟཱ་དཱི་ནི དི་སྭཱ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ལླ་ཝ་ཏྠེ ཨ་ལླ་ཀེ་སེ པུ་རི་སེ པ་སྶེ་ཡྻ, ཝ་ན་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་མོ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཎེ་ཡྻ, ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཛཱ་ཏཾ མ་ཎི་ཛཱ་ལ་ས་དི་སཾ ནཱི་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜཾ པ་སྶེ་ཡྻ, ས་རེ ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་ཀུ་མུ་དཱ་དཱི་ནི པ་སྶེ་ཡྻ, ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་སྶེ་ཡྻ. སོ བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་སྶ་རཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ནྷ་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ད་ར་ཐོ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལ་པོ་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་ནྡཱ་ལ་ཀ་མཱུ་ལཱ་ནི ཁ་ནྡྷེ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊ་ཀཾ ཨཱ་ཏ་པེ ཀ་ཏྭཱ, སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ མ་ནྡ་མ་ནྡེ ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ ནི་པ་ནྣོ ‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏ་སྶ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ཝ་ན་ས་ཎྜ་ས་ཝ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ད་སྶ་ནཱ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎེ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛཱ་ཀཱ་རཱ པཱི་ཏི. ནྷ་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ མ་ནྡ་མ་ནྡེ ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ ‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’ནྟི ཝ་ད་ཏོ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བ་ལ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏཾ སུ་ཁཾ. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྠ པ་ན པཱི་ཏི སུ་ཁ་མྤི ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ.
ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝོ; ས་མཱ་དྷི་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ན་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པཱ་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙ ས་མཱ་དྷི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙ’’. ཡ་ཐཱ ཧི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཀ་ཎྞི་ཀཱ སེ་ས་ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་བ་ནྡྷ་ན་ཏོ པ་མུ་ཁཱ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ས་བྦེ་ས་མྤི ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི པཱ་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཡཱ ཀཱ་ཙི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ས་བྦཱ ཏཱ ཀཱུ་ཊ་ངྒ་མཱ ཧོ་ནྟི, ཀཱུ་ཊ་ནི་ནྣཱ ཀཱུ་ཊ་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, ཀཱུ་ཊཾ ཏཱ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་བྦེ ཏེ ས་མཱ་དྷི་ནི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ས་མཱ་དྷི་པོ་ཎཱ, ས་མཱ་དྷི་པ་བྦྷཱ་རཱ, ས་མཱ་དྷི ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༤).
ཡ་ཐཱ ཙ སེ་ན་ངྒཾ པ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ སེ་ནཱ ཨོ་སཱི་ད་ཏི ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སེ་ནཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏི, པ་ར་སེ་ནཱ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝི་པྤ་ཀི་རི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་པ་རོ པ་ན ན་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་མཱ་དྷི ནཱ་མ ཨ་ཝི་སཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ས་མྤི་ཎྜ་ན་ར་སོ ནྷཱ་ནི་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ, ཨུ་པ་ས་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཉཱ་ཎ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཝཱ. ‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སེ་ས་ཏོ སུ་ཁ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ, ནི་ཝཱ་ཏེ དཱི་པ་ཙྩཱི་ནཾ ཋི་ཏི ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཋི་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་དྡ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་དྡ་ཧ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ས་དྡྷཱ. སཱ་ཝ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་དྡྷཱ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ. སཱ པ་ནེ་སཱ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ ས་དྡྷཱ ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ.
ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀོ མ་ཎི ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟོ པ་ངྐ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀ་ཀ་དྡ་མཾ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པེ་ཏི, ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཙྪཾ ཀ་རོ་ཏི ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པེ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་ས་ནྣེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་དྡྷཱ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་ག་སེ་ནོ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ པ་རི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཏ་རེ་ཡྻ, ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཙ ཨ་སྶེ་ཧི ཙ ར་ཐེ་ཧི ཙ པ་ཏྟཱི་ཧི ཙ ས་ངྑུ་བྷི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨཱ་ཝི་ལཾ ལུ་ལི་ཏཾ ཀ་ལ་ལཱི་བྷཱུ་ཏཾ, ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ ཙ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཡྻ ‘པཱ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཎེ ཨཱ་ཧ་ར་ཐ, ཏཾ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ར་ཉྙོ ཙ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀོ མ་ཎི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ‘ཨེ་ཝཾ དེ་ཝཱ’ཏི ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀཾ མ་ཎིཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ པ་ངྐ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཝི་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཀ་དྡ་མོ ཙ ས་ནྣི་སཱི་དེ་ཡྻ, ཨ་ཙྪཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ, ཏ་ཏོ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཡྻུཾ – ‘པི་ཝ་ཏུ དེ་ཝོ པཱ་ནཱི་ཡ’ནྟི.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ངྐ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཀ་དྡ་མོ ཙ ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀོ མ་ཎི ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀེ མ་ཎི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ པ་ངྐ་སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི ཀ་དྡ་མོ ཙ ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཙྪཾ བྷ་ཝ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི, ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ’’ནྟི (མི. པ. ༢.༡.༡༠).
ཡ་ཐཱ པ་ན ཀུ་མྦྷི་ལ་མ་ཀ་ར་གཱ་ཧ་ར་ཀྑ་སཱ་དི་ཀི་ཎྞཾ པཱུ་རཾ མ་ཧཱ་ན་དིཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷཱི་རུ་ཀ་ཛ་ནོ ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ངྒཱ་མ་སཱུ་རོ པ་ན མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ཀ་སྨཱ ཋི་ཏ་ཏྠཱ’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ན ཝི་ས་ཧཱ་མཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ སུ་ནི་སི་ཏཾ ཨ་སིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ ཨེ་ཐ, མཱ བྷཱ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ཀུ་མྦྷི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ནེ་ཏི. པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ་པི སོ་ཏྠི་ནཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏོ ས་དྡྷཱ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ ས་དྡྷཱ’ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ས་དྡ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ, ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ. པ་སཱ་ད་ན་ར་སཱ ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀ་མ་ཎི ཝི་ཡ, པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ར་སཱ ཝཱ ཨོ་གྷུ་ཏྟ་ར་ཎོ ཝི་ཡ. ཨ་ཀཱ་ལུ་སི་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ. ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, སཱ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྟ་བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཝཱི་ར་སྶ བྷཱ་ཝོ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝཱི་རཱ་ནཾ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཝཱི་རི་ཡཾ. ཝི་དྷི་ནཱ ཝཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨཱི་ར་ཡི་ཏ་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་དེ་ཝ ཀོ་ས་ཛྫ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ. ཡ་ཐཱ ཧི ཛི་ཎྞ་གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཐཱུ་ཎུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཝཱི་རི་ཡུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི ན ཧཱ་ཡ་ཏི, ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཐེ་རོ ནཱ་ག་སེ་ནོ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ གེ་ཧེ པ་ཏ་ནྟེ ཏ་མ་ཉྙེ་ན དཱ་རུ་ནཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཡྻ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཏཾ གེ་ཧཾ ན པ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཱ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ན ཧཱ་ཡ་ནྟི ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༢).
ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཁུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ཙ མ་ཧ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙ སེ་ནཱ་ཡ ས་ངྒཱ་མེ པ་ཝ་ཏྟེ ཁུ་དྡི་ཀཱ སེ་ནཱ ཨོ་ལཱི་ཡེ་ཡྻ, ཏ་ཏོ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ, རཱ་ཛཱ བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནཾ པེ་སེ་ཡྻ, ཏེ་ན པ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་ཀ་སེ་ནཱ པ་ར་སེ་ནཾ པ་རཱ་ཛེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨོ་ལཱི་ཡི་ཏུཾ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘པ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡ’ནྟི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨུ་སྶཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ར་སཾ, ཨ་སཾ་སཱི་ད་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ‘‘སཾ་ཝི་གྒོ ཡོ་ནི་སོ པ་ད་ཧ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༡༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ སཾ་ཝེ་ག་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ས་མྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ས་བྦཱ་སཾ ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ མཱུ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ས་ར་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་ར་ཏི, ས་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་སཱ་ཏི ས་ཏི. སཱ་ཝ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་ཏི ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ ས་ཏི ཨུ་པ་གྒ་ཎྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙོ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ད་ས་ཝི་དྷཾ ར་ཏ་ནཾ གོ་པ་ཡ་ནྟོ སཱ་ཡཾ་པཱ་ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་ལླ་ཀྑཱ་པེ་ཏི སཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ས་ལླ་ཀྑཱ་པེ་ཏི ས་རཱ་པེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཐེ་རོ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟིཾ སཱ་ཡཾ་པཱ་ཏཾ ཡ་སཾ ས་རཱ་པེ་ཏི – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ, དེ་ཝ, ཧ་ཏྠཱི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་སྶཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ར་ཐཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཏྟཱི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ར་ཉྙཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ས་བྦཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ, ཏཾ དེ་ཝོ ས་ར་ཏཱུ’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏི ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི – ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ཨི་མེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཐོ, ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ཡཾ ཝི་ཛྫཱ, ཨ་ཡཾ ཝི་མུ་ཏྟི, ཨི་མེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༣).
ཡ་ཐཱ པ་ན ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནཾ ར་ཉྙོ ཨ་ཧི་ཏེ ཙ ཧི་ཏེ ཙ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཧི་ཏེ ཨ་པ་ཡཱ་པེ་ཏི, ཧི་ཏེ ཨུ་པ་ཡཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཏི ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་སི་ཏྭཱ ‘ཨི་མེ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧི་ཏཱ’ཏི ཨ་ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི, ‘ཨི་མེ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཧི་ཏཱ’ཏི ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཐེ་རོ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནཾ ར་ཉྙོ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨི་མེ ར་ཉྙོ ཧི་ཏཱ ཨི་མེ ཨ་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ ཨི་མེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ’ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཧི་ཏེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི ཧི་ཏེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ས་ཏི ‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཧི་ཏཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧི་ཏཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ’ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཏི ཧི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་གྒ་ཎྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏཱི’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༣).
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏི, ཨ་ས་མྨོ་ས་ན་ར་སཱ, ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་ས་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཐི་ར་ས་ཉྙཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡཱ་དི་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ད་ལ༹ྷཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ, ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དི་ར་ཀྑ་ཎ་ཏོ དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ཡ་ཏི ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི. སོ་ཝ ཝི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ. ཀིཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ནྟི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. སཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་ཉྙཱ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏུ་བྷི་ཏྟི་ཀེ གེ་ཧེ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ དཱི་པེ ཛ་ལི་ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ. པ་ཉྙོ་བྷཱ་ས་ས་མོ ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཧི ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཐེ་རོ –
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ གེ་ཧེ པ་དཱི་པཾ པ་ཝེ་སེ་ཡྻ, པ་ཝི་ཊྛོ པ་དཱི་པོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་སཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་དཾ་སེ་ཏི, པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ཝི་ཛྫོ་བྷཱ་སཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་དཾ་སེ་ཏི, པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཙ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༥).
ཡ་ཐཱ པ་ན ཚེ་ཀོ བྷི་ས་ཀྐོ ཨཱ་ཏུ་རཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡཱ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦེ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེ དྷ་མྨེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ – ‘‘པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༤༩) ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ; ཨ་ཀྑ་ལི་ཏ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལི་སྶཱ་ས་ཁི་ཏྟ་ཨུ་སུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝི་ཡ. ཝི་ས་ཡོ་བྷཱ་ས་ར་སཱ པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏ་སུ་དེ་ས་ཀོ ཝི་ཡ.
མ་ན་ཏཱི་ཏི མ་ནོ; ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ནཱ་ཧུ – ནཱ་ལི༹་ཡཱ མི་ན་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མི་ན་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ མ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. མ་ནོ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ སོ་བྷ་ནཾ མ་ནོ ཨ་སྶཱ་ཏི སུ་མ་ནོ. སུ་མ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ སོ་མ་ན་སྶཾ. སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ་མ་ན་སྶ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏེ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཾ. ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ཛཱི་ཝི་ཏ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཝི་ནི་བྷུ་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ར་སཾ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཋ་པ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡཱ་པ་ཡི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ནྟེ་པི ཙ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་མྷི ཝི་དྷཱ་ནེ ཨ་ཏྠི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི, ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་པི ཙ དྷ་མྨེ པཱ་ལེ་ཏི དྷཱ་ཏཱི ཝི་ཡ ཀུ་མཱ་རཾ, ས་ཡཾ་པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ནེ་ཝ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནི་ཡཱ་མ་ཀོ ཝི་ཡ, ན བྷ་ངྒ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, ན བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཋ་པེ་ཏི ས་ཡཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཁཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚི་སི་ནེ་ཧོ དཱི་པ་སི་ཁཾ. ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛ་པ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཏ་སྶ ཏ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
མ་གྒ་ངྒ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, པ་གྒ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཏོ པ་ན ས་མྨཱ པ་སྶ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏཱ་ཡ པ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ས་མྨཱ ས་ངྐ་པྤེ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ས་ངྐ་པྤེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ས་མྨཱ ཝཱ་ཡཱ་མེ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱི་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ས་མྨཱ ས་ར་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏཱ་ཡ ས་ར་ནྟཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་ཏི. ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་པི་ཙ, པ་ས་ཏྠཱ སུ་ནྡ་རཱ ཝཱ དི་ཊྛི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ.
བ་ལ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་དྡྷཱ་བ་ལཱ་དཱི་སུ་པི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ན བ་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ. ཀོ་ས་ཛྫེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ. མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་ཏི་བ་ལཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཨ་ཧི་རི་ཀེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཧི་རི་བ་ལཾ. ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལནྟི. ཨ་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཧེ་ཊྛཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནེ་ཝ. པ་ཙྪི་མ་དྭ་ཡེ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཧི་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཧི་རཱི; ལ་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ཧི ཨེ་ཝ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ; པཱ་པ་ཏོ ཨུ་བྦེ་ག་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ‘ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི ལ་ཛྫཱ བྷ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙཱ’ཏི ཨི་མཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧི་རཱི ནཱ་མ; བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི ཧི་རཱི ནཱ་མ; ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ. ལ་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི ནཱ་མ; བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ. ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི ནཱ་མ; ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧི་རིཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི – ཛཱ་ཏིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, ཝ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ. ཀ་ཐཾ? ‘པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ན ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ, ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩཱ་ནཾ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ་དཱི་ནཾ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ. མཱ་དི་ས་སྶ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ད་ཧ་རེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ, མཱ་དི་ས་སྶ ཝ་ཡེ ཋི་ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མེ་ཏཾ དུ་བྦ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ, ན སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ. མཱ་དི་ས་སྶ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ, ན པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ. མཱ་དི་ས་སྶ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’ནྟི, ཨེ་ཝཾ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པཱ་པཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཧི་རིཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཧི་རིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཧི་རཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ? ས་ཙེ ཏྭཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་སི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ག་ར་ཧ་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་སི.
ག་ར་ཧི་སྶ་ནྟི ཏཾ ཝི་ཉྙཱུ, ཨ་སུ་ཙིཾ ནཱ་ག་རི་ཀོ ཡ་ཐཱ;
ཝ་ཛྫི་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི, ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་རི་སྶ་སཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཧི བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཨོ་ཏྟ་པྤེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི ཧི་རཱི ནཱ་མ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘མཱ་དི་ས་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་སྶ དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་ར་སྶ ན ཡུ་ཏྟཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’ནྟི པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏི ཧི་རཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༤༠).
ཀ་ཐཾ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ལོ་ཀཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ. མ་ཧ་ནྟ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ས་ནྟི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དུ་ནོ, ཏེ དཱུ་ར་ཏོ་པི པ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ས་ནྣཱ་པི ན དི་སྶ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་པི་མཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ‘པ་སྶ་ཐ བྷོ ཨི་མཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ, ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི. ས་ནྟི དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟི་ནི་ཡོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དུ་ནི་ཡོ. ཏཱ དཱུ་ར་ཏོ་པི པ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ས་ནྣཱ་པི ན དི་སྶ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏཱ་པི མཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི ‘པ་སྶ་ཐ བྷོ ཨི་མཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ, ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི… སོ ལོ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༤༦). ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ལ་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི, བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ལ་ཛྫཱཏི ལ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ; ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛི་ཏཱ ཧི་རཱི. བྷ་ཡནྟི ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡཾ; ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛི་ཏཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི པཱ་པ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ལ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ དི་སྭཱ ལ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཧཱི་ལི༹་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ལ་ཛྫི་དྷ་མྨཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨཾ – ཡ་ཐཱ ཧི དྭཱི་སུ ཨ་ཡོ་གུ་ལེ༹་སུ ཨེ་ཀོ སཱི་ཏ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ གཱུ་ཐ་མ་ཀྑི་ཏོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་ཎྷོ ཨཱ་དི་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏོ སཱི་ཏ་ལཾ གཱུ་ཐ་མ་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨི་ཏ་རཾ ཌཱ་ཧ་བྷ་ཡེ་ན. ཏ་ཏྠ སཱི་ཏ་ལ་སྶ གཱུ་ཐ་མ་ཀྑ་ན་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ག་ཎྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ལ་ཛྫི་དྷ་མྨཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨུ་ཎྷ་སྶ ཌཱ་ཧ་བྷ་ཡེ་ན ཨ་ག་ཎྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡེ་ན པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི, ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི. ཨི་ད་མྤི དྭ་ཡཾ པཱ་པ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ ཨེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ དཱ་ཡ་ཛྫ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧི་རིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ ད་ཎྜ་བྷ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡ་ནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཱ་དཱི་ནི ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མཱུ་ལ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན ལུ་བྦྷ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ན ལུ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ལུ་བྦྷ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི ཨ་ལོ་བྷོ. ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་སུ ཨ་ལོ་བྷོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་གེ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ལ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཀ་མ་ལ་ད་ལེ ཛ་ལ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ. ཨ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ར་སོ མུ་ཏྟ་བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ. ཨ་ན་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཨ་སུ་ཙི་མྷི པ་ཏི་ཏ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ. ཨ་དོ་སོ ཨ་ཙ་ཎྜི་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ཝི་རོ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་མི་ཏྟོ ཝི་ཡ. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ན་ཡ་ར་སོ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝི་ན་ཡ་ར་སོ ཝཱ ཙ་ནྡ་ནཾ ཝི་ཡ. སོ་མྨ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ. ཨ་མོ་ཧོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་པ་དེ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨེ་ཝ.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཨ་ལོ་བྷོ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཨ་དོ་སོ དུ་སྶཱི་ལྱ་མ་ལ་སྶ, ཨ་མོ་ཧོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑོ. ཨ་ལོ་བྷོ ཙེ་ཏྠ དཱ་ན་ཧེ་ཏུ, ཨ་དོ་སོ སཱི་ལ་ཧེ་ཏུ, ཨ་མོ་ཧོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཧེ་ཏུ. ཏེ་སུ ཙ ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཨ་ན་དྷི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ལུ་དྡྷ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ. ཨ་དོ་སེ་ན ཨ་ནཱུ་ནཾ, དུ་ཊྛ་སྶ ཨཱུ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ. ཨ་མོ་ཧེ་ན ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ.
ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙེ་ཏྠ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ དོ་སཾ དོ་ས་ཏོ དྷཱ་རེ་ནྟོ དོ་སེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ལུ་དྡྷོ ཧི དོ་སཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ཨ་དོ་སེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ གུ་ཎཾ གུ་ཎ་ཏོ དྷཱ་རེ་ནྟོ གུ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི; དུ་ཊྛོ ཧི གུ་ཎཾ མ་ཀྑེ་ཏི. ཨ་མོ་ཧེ་ན ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་བྷཱ་ཝེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མཱུ་ལ༹ྷོ ཧི ‘ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏ་ཙྪ་ནྟི ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཙ ཏ་ཙྪ’ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་དུ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི, ལུ་དྡྷ་སྶ པི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ་ས་ཧ་ན་ཏོ ཙ. ཨ་དོ་སེ་ན ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་དུ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི, དུ་ཊྛ་སྶ ཧི ཨ་པྤི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གཱ་ས་ཧ་ན་ཏོ ཙ. ཨ་མོ་ཧེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་དུ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཧི ‘ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ (དཱི. ནི. ༣.༣༤; ཨ. ནི. ༩.༣༠).
ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ལོ་བྷ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཙ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑ་སྶ. ཨ་དོ་སེ་ན ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི, ཏི་ཀྑ་དོ་ས་སྶ ཁི་པྤཾ ཛ་རཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨ་མོ་ཧེ་ན མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི, ས་མྨོ་ཧ་མ་ར་ཎ་ཉྷི དུ་ཀྑཾ, ན ཙེ་ཏཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཧོ་ཏི. ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙ ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་མོ་ཧེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཨ་དོ་སེ་ན པ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི སུ་ཁ་སཾ་ཝཱ་ས་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ལོ་བྷེ་ན པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་ལོ་བྷོ. ཨ་དོ་སེ་ན ནི་ར་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི. དོ་སེ་ན ཧི ཙ་ཎྜ་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ དོ་ས་ས་དི་སཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. དོ་ས་སྶ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་དོ་སོ. ཨ་མོ་ཧེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི ན ཧོ་ཏི. མོ་ཧེ་ན ཧི ནི་ཙྩ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. མོ་ཧ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཙ ཨ་མོ་ཧོ. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ ཨ་ལོ་བྷོ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་མ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རོ, ཨ་དོ་སོ དོ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་ག་མ་ན་སྶ, ཨ་མོ་ཧོ མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ.
ཏཱི་ཧི་པི ཙེ་ཏེ་ཧི ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ཉྙཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཱ ཏི་སྶོ. ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙཱ དྷཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཱ ཙ ཏི་སྶོ ས་ཉྙཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཨ་ལོ་བྷེ་ན པ་ན ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨ་ནྟ་སྶ, ཨ་དོ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཏི; ཨ་མོ་ཧེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་སྶ པ་བྷེ་ད་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དོ་སེ་ན བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་སྶ, ཨ་མོ་ཧེ་ན སེ་ས་ག་ནྠ་དྭ་ཡ་སྶ. པུ་རི་མཱ་ནི ཙ དྭེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པུ་རི་མཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, པ་ཙྪི་མཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཨ་ལོ་བྷོ ཙེ་ཏྠ ཨཱ་རོ་གྱ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི; ཨ་ལུ་དྡྷོ ཧི ལོ་བྷ་ནཱི་ཡ་མྤི ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ ན སེ་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཁོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏི. ཨ་དོ་སོ ཡོ་བྦ་ན་སྶ; ཨ་དུ་ཊྛོ ཧི ཝ་ལི་པ་ལི་ཏཱ་ཝ་ཧེ་ན དོ་ས་གྒི་ནཱ ཨ་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཡུ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨ་མོ་ཧོ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ་ཡ; ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧི ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཧི་ཏཾ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཧི་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་སེ་ཝ་མཱ་ནོ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ལོ་བྷོ ཙེ་ཏྠ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ལུ་དྡྷ་སྶ ཧི ཙཱ་གེ་ན བྷོ་ག་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ཨ་དོ་སོ མི་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, མེ་ཏྟཱ་ཡ མི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་ཏོ ཙ. ཨ་མོ་ཧོ ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི. ཨ་ལོ་བྷོ ཙ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་དོ་སོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ, ཨ་མོ་ཧོ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ.
ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་ཀ་པ་ཀྑེ་སུ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝི་ནཱ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྒ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ; ཨ་དོ་སེ་ན པ་ར་པ་ཀྑེ་སུ, ཨ་དུ་ཊྛ་སྶ ཧི ཝེ་རཱི་སུ་པི ཝེ་རི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ; ཨ་མོ་ཧེ་ན ཨུ་དཱ་སཱི་ན་པ་ཀྑེ་སུ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ས་བྦཱ་བྷི་ས་ངྒ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་ལོ་བྷེ་ན ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི; ལུ་དྡྷོ ཧི ཨུ་པ་བྷོ་གཱ་སཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩེ་པི ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་དོ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནཾ; ཨ་དོ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧི པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་གྒ་ཧོ ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཏོ པ་སྶ་ཏི. ཨ་མོ་ཧེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ད་སྶ་ནཾ; ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ག་ཧ་ཎ་ཀུ་ས་ལོ ཨ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ཏོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ཧོ་ནྟི. ཨ་ནི་ཙྩ་ད་སྶ་ནེ་ན ཧི ཨ་ལོ་བྷོ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་དོ་སོ, ཨ་ན་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་མོ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཀོ ཧི ནཱ་མ ‘ཨ་ནི་ཙྩ་མི་ད’ནྟི ས་མྨཱ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ པི་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ས་ངྑཱ་རེ ཝཱ ‘དུ་ཀྑ’ནྟི ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཏི་ཁི་ཎཾ ཀོ་དྷ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ, ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏ་ཉྩ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པུ་ན ས་མྨོ་ཧ་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི?
ཀ་མྨ་པ་ཐ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཾ གུ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་ཉྩ ན བྱཱ་པཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ. ས་མྨཱ པ་སྶ་ཏི, སོ་བྷ་ནཱ ཝཱ དི་ཊྛཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི. ཧེ་ཊྛཱ པ་ནེ་ཏེ དྷ་མྨཱ མཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ, ཨི་དྷ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ལོ་ཀ་པཱ་ལ་དུ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་ནི་པི ཧེ་ཊྛཱ བ་ལ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི, ཨི་དྷ ལོ་ཀ་པཱ་ལ་ཝ་སེ་ན. ལོ་ཀ་ཉྷི ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ པཱ་ལ་ཡ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ དྭེ? ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ ན པཱ་ལེ་ཡྻུཾ, ན་ཡི་དྷ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ, མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཏི ཝཱ, མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ་ཏི ཝཱ, ག་རཱུ་ནཾ དཱ་རཱ་ཏི ཝཱ. ས་མྦྷེ་དཾ ལོ་ཀོ ཨ་ག་མི་སྶ ཡ་ཐཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སཱུ་ཀ་རཱ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ དྭེ སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་ཏི ཝཱ མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ་ཏི ཝཱ ག་རཱུ་ནཾ དཱ་རཱ་ཏི ཝཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༢.༩).
པ་སྶ་དྡྷཱ་དི་ཡུ་ག་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀཱ་ཡ་སྶ པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་སྶ པ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི. ཀཱ་ཡོ་ཏི ཙེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ. ཨུ་བྷོ་པི པ་ནེ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི་ཡོ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་པྥ་ནྡ་སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་ར་ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་སྶ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་སྶ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཏཱ. ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་སྶ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་མུ་དུ་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་སྶ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་མུ་དུ་ཏཱ. ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ. ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཱ, ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཝི་ནི་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་སུ་དྡྷི ཝི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་སྶ པཱ་གུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་སྶ པཱ་གུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ. ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གེ་ལ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་གེ་ལ་ཉྙ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ནི་རཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་གེ་ལ་ཉྙ་ཀ་ར་ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀཱ་ཡ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ. ཏཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛྫ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཀུ་ཊི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནི་མྨ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཛི་མྷ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཀུ་ཊི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་མཱ་ཡཱ་སཱ་ཋེ་ཡྻཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཏི. ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ; ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཙ ཏེ་སཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ དྷ་མྨ་དྭ་ཡཾ པུ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ.
ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ས་མེ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཐོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི དྷ་མྨེ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ. པ་ཉྙཱ་ཝེ་སཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཨི་མེ་ས་མྤི དྭི་ནྣཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ནེ་ཏེ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ.
ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི པ་གྒཱ་ཧོ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝི་ཀྑེ་པ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ. ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ནེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡེ ཝཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ཏྠི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི ‘ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏཱི’ཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཨི་མེ པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཡེ ཝཱ པ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ ཕ་སྶཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་མུ་པྤ་ནྣཱ རཱུ་པཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རཱུ་པི་ནོ, ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ དྷ་མྨཱ ས་བྦེ་པི ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷེ པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨེ དཱི་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རེ་པི ན་ཝ དྷ་མྨེ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དཱི་པེ་ཏི. ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཧི སུ་ཏྟ་པ་དེ་སུ ‘ཚ་ནྡོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་ཏཱི’ཏི ཨི་མེ ན་ཝ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩཱ་པི མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟེ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཏྠི, ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ. སོ ཨི་དྷ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ.
ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི; སོ ཨ་དོ་སེ ག་ཧི་ཏེ ག་ཧི་ཏོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི, མུ་དི་ཏཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི; སོ པ་ན ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཏྠི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཨ་ཏྠི. ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་ཏྠི; ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ. སོ་པི ཨི་དྷ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ན་ཝ་སུ ཚ་ནྡོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ལ་བྦྷ་ནྟི, སེ་སཱ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ. ཡ་དཱ ཧི ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཾ པཱུ་རེ་ཏི, ཏ་དཱ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཡ་དཱ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཾ པཱུ་རེ་ཏི…པེ… མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ པཱུ་རེ་ཏི…པེ… ཡ་དཱ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི…པེ… ཡ་དཱ མུ་དི་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, མུ་དི་ཏཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་ཏོ པ་ན མུ་ཉྩི་ཏྭཱ, དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ ཡོ་གེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ངྒཱ་ནེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ན་ཝ་སུ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ‘ཚ་ནྡོ’ཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨཱ སོ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཚ་ནྡོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ར་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ཏ་དེ་ཝ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ག་ཧ་ཎེ ཙཱ་ཡཾ ཙེ་ཏ་སོ ཧ་ཏྠ་པྤ་སཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ ‘ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ’. སོ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་སཾ་ས་པྤ་ན་ར་སོ, ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀི་རི་ཡཱ ཀཱ་རོ, མ་ན་སྨིཾ ཀཱ་རོ ‘མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’. པུ་རི་མ་མ་ན་ཏོ ཝི་ས་དི་སཾ མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ་ཏི ཏི་པྤ་ཀཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ མ་ན་སྨིཾ ཀཱ་རོ་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. སོ སཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མྤ་ཡོ་ཛ་ན་ར་སོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀ་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ་ཏི པ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀོ་ཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ. ན ཏེ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ‘ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ’. སཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ར་སཱ, པ་ཀྑ་པཱ་ཏུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་ར་སཱ ཝཱ; མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ.
‘ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ’ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏཱ ཨ་པྤ་ན་པྤ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨི་དྷ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ.
ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ‘ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི’. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ནེ་ཏཱ ཏི་སྶོ་པི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ; ཨ་མ་དྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ས་ངྐོ་ཙ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཀི་རི་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་དྡྷཱ་ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. པཱ་པ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨི་ཏི ཕ་སྶཱ་དཱི་ནི ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི ན་ཝཱ་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པ་ཉྩ་ས་ཊྛི དྷ་མྨ་པ་དཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི བྷ་ཝ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ས་མ་ས་ཊྛི. ཏཱ་ནི ཧི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་པཱུ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་ཧི མུ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་མ་ས་ཊྛི བྷ་ཝ་ནྟི. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ནི ཚ་པྤ་ཉྙཱ་སཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀཾ, ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཙཱ་རོ པཱི་ཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཧི་རི་བ་ལཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལ་ནྟི དྭེ བ་ལཱ་ནི, ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ་ཏི དྭེ མཱུ་ལཱ་ནི, ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷི་ཨཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ་ཏི ས་མ་ཏིཾ་ས དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟི.
ཏེ་སུ ས་མ་ཏིཾ་སཱ་ཡ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, དྭཱ་ད་ས ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས? ཕ་སྶོ ས་ཉྙཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཝི་ཙཱ་རོ པཱི་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ཨཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ་ཏི ཨི་མེ དྭཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཏེ་སུ ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀོ ཏཱི་སུ, དྭེ ཙ་ཏཱུ་སུ, ཨེ་ཀོ ཚ་སུ, ཨེ་ཀོ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
ཀ་ཐཾ? ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་དྡྷཱ ཧི་རཱི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི. ཝི་ཏ་ཀྐོ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ་ཏི. ས་དྡྷཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, བ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་དྡྷཱ་བ་ལ་ནྟི. ཧི་རཱི བ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཧི་རི་བ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ལོ་ཀ་པཱ་ལ་དུ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཧི་རཱི་ཏི. ཨོ་ཏྟ་པྤེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ལོ་བྷོ མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ལོ་བྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཀ་མྨ་པ་ཐཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི. ཨ་དོ་སོ མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨ་དོ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཀ་མྨ་པ་ཐཾ པ་ཏྭཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི. ཨི་མེ ས་ཏྟ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ.
ཝེ་ད་ནཱ པ་ན ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ནྟི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
ཝཱི་རི་ཡཾ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ་ཏི, བ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་ནྟི, པི་ཊྛི་དུ་ཀཾ པ་ཏྭཱ པ་གྒཱ་ཧོ་ཏི. ས་ཏི་པི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་ཏཱི་ཏི, བ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་ཏི་བ་ལ་ནྟི, པི་ཊྛི་དུ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ.
ས་མཱ་དྷི པ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི. བ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་ནྟི, པི་ཊྛི་དུ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ས་མ་ཐོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
པ་ཉྙཱ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི, བ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལ་ནྟི, མཱུ་ལཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨ་མོ་ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་པ་ཐཾ པ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི, པི་ཊྛི་དུ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨེ་ཏྠ ཨ་པུ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་དཾ པཱུ་རི་ཏཾ, ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙོ་རེ་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏ་བྷ་ཎྜ་ས་དི་སཱ, གོ་ཡཱུ་ཐེ་ན ག་ཏ་མ་གྒེ ཨཱ་ལུ་ལི་ཏ་ཏི་ཎ་ས་དི་སཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ’ཏི, སོ ‘མཱ་ཧེ་ཝ’ནྟི པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, སཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་པི ན་ཏྠི, ས་བྦཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀི་ཙྩཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ དྭེ་དྭེ་ཀི་ཙྩཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ དྭཱི་སུ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཝེ་ད་ནཱ ཏི་ཀི་ཙྩཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏཱི་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ས་མཱ་དྷི ཚ་ཀི་ཙྩོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. པ་ཉྙཱ ས་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི’.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨཾ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར པ་ཎྜི་ཏོ རཱ་ཛཱ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘ཨི་མཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ན ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ, སི་པྤཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཝེ་ཏ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མཱི’ཏི. སོ ས་བྦེ སི་པྤི་ཀེ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཀེ་ཀ་སི་པྤ་ཛཱ་ན་ན་ཀེ པ་ཀྐོ་ས་ཐཱ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ པ་ཀྐོ་སི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཛ་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་ཊི་ཝཱི་སཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ‘དྭེ དྭེ སི་པྤཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ས་ཏྟ ཛ་ནཱ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སཾ དྭེ དྭེ པ་ཊི་ཝཱི་སེ དཱ་པེ་སི. ‘ཏཱི་ཎི སི་པྤཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪི. ཏ་སྶ ཏ་ཡོ པ་ཊི་ཝཱི་སེ དཱ་པེ་སི. ‘ཙ་ཏྟཱ་རི སི་པྤཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟེ དྭེ ཛ་ནཱ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཊི་ཝཱི་སེ དཱ་པེ་སི. ‘པ་ཉྩ སི་པྤཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ་པི ནཱ་ག་ཙྪི. ‘ཚ སི་པྤཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪི. ཏ་སྶ ཚ པ་ཊི་ཝཱི་སེ དཱ་པེ་སི. ‘ས་ཏྟ སི་པྤཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪི. ཏ་སྶ ས་ཏྟ པ་ཊི་ཝཱི་སེ དཱ་པེ་སི.
ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏོ རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. སི་པྤ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ. སི་པྤཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཝེ་ཏ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨཱ་རོ་པ་ནཾ.
ས་བྦེ་པི པ་ནེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ཝ་སེ་ན བ་ལ་ཝ་སེ་ན མཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀ་པཱ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ལ་ཧུ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན མུ་དུ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པཱ་གུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཛུ་ཀ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་གྒཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ས་ཏྟ་ར་ས རཱ་ས་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.