༤. ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱིཏི པཱ་ལོ་ཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ, རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ན ཀ་མྨ་ནྟེ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་པཱ་ལཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཀ་མྨ་ནྟཾ ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དྭཱ་ར་ཊྚཱ་ལ་ཀ་པཱ་ཀཱ་རེ ཨ་ཀ་ཏེ ཀཱ་རེ་ཏི, ཛི་ཎྞེ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་པེ་ཏི. པི་ངྒི་ཡཱ་ནིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ. སོ ཀི་ར པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨ་དྡ་ས. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ པཱ་ཏོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ནྡ ཀུ་ཏོ ནཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཏ་ཏྠ དི་ཝཱ དི་ཝ་སྶཱཏི དི་ཝ་ས་སྶཱ་པི དི་ཝཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎྜི་ཏོ མ་ཉྙེཏི བྷ་ཝཾ པི་ངྒི་ཡཱ་ནཱི ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཀོ ཙཱ་ཧཾ, བྷོཏི, བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ན་ནེ ཨ་ཧཾ ཀོ ནཱ་མ? ཀོ ཙ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱིཏི ཀུ་ཏོ ཙཱ་ཧཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཀེ་ན ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. སོ་པི ནཱུ་ན་སྶ ཏཱ་དི་སོ་ཝཱཏི ཡོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, སོ་པི ནཱུ་ན ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཏཱ་དི་སོ བུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ. སི་ནེ་རུཾ ཝཱ ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝཱ པ་མེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཏ་པྤ་མཱ་ཎོ ད་ཎྜོ ཝཱ ར་ཛྫུ ཝཱ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་ཉྙཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་ན་པི ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨཱ་ད་ར་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ ཀ་ཏཾ. ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ སེ་ཊྛཱ་ཡ. ཀོ ཙཱ་ཧཾ, བྷོཏི, བྷོ, ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་སཾ་ས་ནེ ཀོ ནཱ་མ. ཀོ ཙ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སི་སྶཱ་མཱིཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་སཾ་སི་སྶཱ་མི.
པ་ས་ཏྠ་པྤ་ས་ཏྠོཏི ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཙ་རེ་ཧི ས་བྦ་ལོ་ཀ་པ་ས་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧེ་ཝ པ་ས་ཏྠོ, ན ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་སཾ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥཾ ཝཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ ཝཱ པ་དུ་མཾ ཝཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་སི་རི་ཡཱ་ཝ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཉྩེ་ཝ སུ་ག་ནྡྷ་ཉྩ, ན ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཐོ་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ ཙ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏི, ན ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་བྦ་ལོ་ཀ་པ་ས་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧེ་ཝ པ་ས་ཏྠོ ཐོ་མི་ཏོ, ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛ་ཏཾ པཱ་པི་ཏོ. ན ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན པ་སཾ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི.
པ་ས་ཏྠེ་ཧི ཝཱ པ་ས་ཏྠོ་ཏི་པི པ་ས་ཏྠ་པྤ་ས་ཏྠོ. ཀེ པ་ན པ་ས་ཏྠཱ ནཱ་མ? རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི པ་ས་ཏྠོ, བི་མྦི་སཱ་རོ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ཝཱ་སཱི་ཧི, ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཝ་ཛྫི་ཏ་ཊྛ་ཝཱ་སཱི་ཧི པ་ས་ཏྠཱ, པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ མ་ལླཱ ཀོ་སི་ནཱ་ར་ཀཱ མ་ལླཱ ཨ་ཉྙེ་པི ཏེ ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཛཱ་ན་པ་དེ་ཧི པ་ས་ཏྠཱ, ཙ་ངྐི་ཨཱ་ད་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཎེ་ཧི, ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཱ་ད་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ག་ཎེ་ཧི, ཝི་སཱ་ཁཱ་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི, ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི, ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞ་ཏྠེ་རི་ཨཱ་དི་ཀཱ མ་ཧཱ་སཱ་ཝི་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ཏེ་ཧི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི, ས་ཀྐཱ་ད་ཡོ དེ་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ད་ཡོ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི བྲ་ཧྨེ་ཧི པ་ས་ཏྠཱ. ཏེ ས་བྦེ་པི ད་ས་བ་ལཾ ཐོ་མེ་ནྟི ཝ་ཎྞེ་ནྟི པ་སཾ་ས་ནྟཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘པ་ས་ཏྠ་པྤ་ས་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཝ་སནྟི ཨ་ཏྠཱ་ནི་སཾ་སཾ.
ཨ་ཐ་སྶ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་སཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷོ, པུ་རི་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་ར་ས་པ་རི་ཏི་ཏྟོཏི བྷོ་ཛ་ན་ར་སེ་སུ པཱ་ཡཱ་སོ སྣེ་ཧ་ར་སེ་སུ གོ་ས་པྤི, ཀ་སཱ་ཝ་ར་སེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་དྷུ ཨ་ནེ་ལ༹་ཀཾ, མ་དྷུ་ར་ར་སེ་སུ ས་ཀྐ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཨ་གྒ་ར་སཱ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཏི་ཏྟོ ཨཱ་ཀ་ཎྛ་པྤ་མཱ་ཎཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧཱི་ནཱ་ནནྟི ཨ་གྒ་ར་སེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧཱི་ན་ར་སཱ་ནཾ. སུ་ཏྟ་སོཏི སུ་ཏྟ་ཏོ, སུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོཏི སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ. ཨ་ཉྙེ་སཾ པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པྤ་ཝཱ་དཱ་ནནྟི ཡེ ཨ་ཉྙེ་སཾ པུ་ཐཱུ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ལ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་པྤ་ཝཱ་དཱ, ཏེ་སཾ. ན པི་ཧེ་ཏཱིཏི ན པ་ཏྠེ་ཏི, ཏེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ སོ་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཛི་གྷ་ཙྪཱ་དུ་བྦ་ལྱ་པ་རེ་ཏོཏི ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ ཙེ་ཝ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ནུ་ག་ཏོ. མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀནྟི སཱ་ལི་པི་ཊྛཾ བྷ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ བ་དྡྷ་ས་ཏྟུ་པི་ཎྜི་ཀཾ, མ་དྷུ་ར་པཱུ་ཝ་མེ་ཝ ཝཱ. ཨ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ལ་བྷེ་ཡྻ. ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀནྟི མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ན ར་སེ་ན ཨ་ནཱ་སི་ཏྟ་ཀཾ ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏ་ར་སཾ.
ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ན་སྶཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ན་སྶ. ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སྶཱཏི ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ན་སྶ. སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷནྟི སུ་ག་ནྡྷཾ. ད་ར་ཐཱད་ཡོ ཝ་ཊྚ་ད་ར་ཐཱ, ཝ་ཊྚ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ, ཝ་ཊྚ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཨེ་ཝ. ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱིཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་དཱ་ཧ་རི. ཡ་ཐཱ ཧི ཡཾ ཏེ་ལཾ མཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཝི་སྶ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཝ་སེ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཛ་ལཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨོ་གྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཡཾ པཱི་ཏི་ཝ་ཙ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཏཾ ཨུ་དཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱི་ཏི་མ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.