.ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ.
ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡེ
པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
༡. པ་ཋ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
༡. སེ་ཁ་བ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཁཱ་ནཾ བ་ལཱ་ནཱི་ཏི སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི. ས་དྡྷཱ་བ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ. ཨ་ཧི་རི་ཀེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཧི་རཱི་བ་ལཾ. ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ. ཀོ་ས་ཛྫེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཁཱ་ནཾ བ་ལཱ་ནི, ཏ་སྨཱ.
༢. ཝི་ཏྠ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. དུ་ཏི་ཡེ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཧི་རཱི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཧི་རཱི་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནི་དྡེ་སེ ཧེ་ཏྭ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨོ་ཏྟ་པྤ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏ་མཱ་ན་སོ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཐཱ་མ་ཝཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཐཱ་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ཐི་ར་པ་ར་ཀྐ་མོ. ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནོ་རོ་པི་ཏ་དྷུ་རོ ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ.
ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀཱ ཋི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ. ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡཱཏི སཱ ཙ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཏ་བྦི་པ་སྶ་ནཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱཏི ཨི་དྷཱ་པི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཁེ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི ནཱ་མ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་ཉྩ ཁེ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི. དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ་པེ་སཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་མེ.
༦. ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་སྶ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཱ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
༧. ཀཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ས་ཏྟ་མེ ཀཱ་མེ་སུ ལ་ལི༹་ཏཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ལ་ལི༹་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་ཏཱ. ཨ་སི་ཏ་བྱཱ་བྷ་ངྒིནྟི ཏི་ཎ་ལཱ་ཡ་ན་ཨ་སི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཏི་ཎ་ཝ་ཧ་ན་ཀཱ་ཛ་ཉྩ. ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ. ཨོ་ཧཱ་ཡཱཏི པ་ཧཱ་ཡ. ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱཏི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ. ལ་བྦྷཱཏི སུ་ལ་བྷཱ ས་ཀྐཱ ལ་བྷི་ཏུཾ. ཧཱི་ནཱ ཀཱ་མཱཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ. མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཀཱ་མཱཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ. པ་ཎཱི་ཏཱ ཀཱ་མཱཏི རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ. ཀཱ་མཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཀཱ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མེ་ཏ་བྦ་ཝ་སེ་ན ཙ ཀཱ་མཱ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཝུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ལཾ་པ་ཉྙོཏི ཡུ་ཏྟ་པ་ཉྙོ. ཨ་ཏྟ་གུ་ཏྟོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ གུ་ཏྟོ ར་ཀྑི་ཏོ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ གོ་པེ་ཏུཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ. ནཱ་ལཾ པ་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ན ཡུ་ཏྟོ པ་མ་ཛྫི་ཏུཾ. ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཏཾ ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ན་པེ་ཀྑོ དཱ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་སྨིཾ ཧོ་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧོ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ.
༨. ཙ་ཝ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. ཨ་ཊྛ་མེ ས་དྡྷ་མྨེཏི སཱ་ས་ན་ས་དྡྷ་མྨེ. ཨ་སྶ་དྡྷོཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ་ཡ ཙ པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ས་དྡྷཱ་ཡ ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི་པི ས་དྡྷཱ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཙ་ཝ་ཏི ན་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ གུ་ཎེ་ཧི ཙ་ཝ་ཏི, པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༩. པ་ཋ་མ་ཨ་གཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. ན་ཝ་མེ ནཱ་སྶ གཱ་ར་ཝོ་ཏི ཨ་གཱ་ར་ཝོ. ནཱ་སྶ པ་ཏི་སྶོ་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, ཨ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨ་ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. ད་ས་མེ ཨ་བྷ་བྦོཏི ཨ་བྷཱ་ཛ་ནཾ. ཝུ་དྡྷིནྟི ཝ་ཌྜྷིཾ. ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིནྟི ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་མཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝཾ. ཝེ་པུ་ལླནྟི མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
སེ་ཁ་བ་ལ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
༢. བ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ པུ་བྦཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝོ་སཱ་ན་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝོ་སཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ ས་བྦེ་སཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་རཾ པ་ཏྟོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ ཏེ་ཧི ག་ནྟ་བྦཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཏཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཉཱ་ཎ་བ་ལཱ་ནི. ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནནྟི སེ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ. སཱི་ཧ་ནཱ་དནྟི ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐནྟི སེ་ཊྛ་ཙ་ཀྐཾ. པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཀ་ཐེ་ཏི.
༢. ཀཱུ་ཊ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནཱིཏི སེ་ཁཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་བ་ལཱ་ནི. ཨ་གྒནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ. སེ་ས་བ་ལཱ་ནི གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཾ. ཏཱ་ནེ་ཝ བ་ལཱ་ནི སཾ་ཧ་ཏཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒྷཱ་ཏ་ནི་ཡཾ.
༣. སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་ཏྠ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་ཏི་བ་ལཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ.
༤. ཝི་ཏྠ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ནེ་པ་ཀྐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, སཱ ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཱ.
༥. ད་ཊྛ་བྦ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥. པ་ཉྩ་མེ ས་ཝི་ས་ཡ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཱ, རཱ་ཛཱ་ཏི རཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཐ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་ཛཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨི་སྶ་རོ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྩ་མེ་སུ བ་ལེ་སུ ཏེ་སུ ས་ཧཱ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟེ་སུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡྷཱ་བ་ལ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཏི་བ་ལ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ གེ་ཧེ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, གེ་ཧ་སཱ་མི་ཀོ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སཱི་ད་ནྟི, རཱ་ཛཱ་ཝ གེ་ཧེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཏྭཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཉྙཱ་བ་ལ་མེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཾ, སེ་སཱ་ནི ཏ་ད་ནྭ་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མི་དྷ པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཚ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་ཝ་གྒེ ཙ ཨི་དྷ ཙ ཨ་ཊྛ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ་ལ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏཱུ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ཨུ་པ་རི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི.
༧. པ་ཋ་མ་ཧི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ས་ཏྟ་མེ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ.
༨-༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཧི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨-༢༠. ཨ་ཊྛ་མེ དུ་སྶཱི་ལོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཀ་ཐི་ཏོ, ན་ཝ་མེ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལོ, ད་ས་མེ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི.
བ་ལ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ཨ་གཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ཀོཏི ཨ་ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ཝི་ས་དི་སཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཾ དྷ་མྨནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟ་སཱི་ལཾ. སེ་ཁཾ དྷ་མྨནྟི སེ་ཁ་པ་ཎྞ་ཏྟི་སཱི་ལཾ. སཱི་ལཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་སཱི་ལཱ་ནི. ས་མྨཱ་དི་ཊྛིནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷིནྟི མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ཉྩེ་ཝ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཉྩ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢. དུ་ཏི་ཡེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷནྟི སཱི་ལ་རཱ་སིཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ་པི ཁ་ནྡྷཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༣. ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ན ཙ པ་བྷ་སྶ་རནྟི ན ཙ པ་བྷཱ་ཝ་ནྟཾ. པ་བྷ་ངྒུ ཙཱཏི པ་བྷི་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཡོཏི ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧཾ. ལོ་ཧནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཝ་སེ་སཾ ལོ་ཧཾ. ས་ཛ྄ཛྷནྟི ར་ཛ་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཙཱ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟུ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ ཀ་ཐཾ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན. ཡ་ད་གྒེ་ན ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཏ་ད་གྒེ་ནེ་ཝ ཏེ ལོ་ཀི་ཡ་སྶ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ་པི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. པ་བྷ་ངྒུ ཙཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན བྷི་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༤. དུ་སྶཱི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོཏི ཧ་ཏ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ནི་བྦི་དཱ་ཝི་རཱ་གོཏི ནི་བྦི་དཱ ཙ ཝི་རཱ་གོ ཙ. ཏ་ཏྠ ནི་བྦི་དཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཝི་རཱ་གོ མ་གྒོ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ.
༥. ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥. པ་ཉྩ་མེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཾ. སཱི་ལཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི སཱི་ལེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཏཱ. སུ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི བཱ་ཧུ་ས་ཙྩེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ. སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི དྷ་མྨ་སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ. ས་མ་ཐཱ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ.
ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ མ་དྷུ་ར་མྦ་བཱི་ཛཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ མཱུ་ལཱ་ནི སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ པ་ཏི་ཏ་པཱ་ཎ་ཀེ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཱ་ནུ་ཀཱ་ལཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཛཱ་ལཾ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་མྦཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟོ པུ་རི་སོ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ ཧི པུ་རི་ས་སྶ མ་དྷུ་ར་མྦ་བཱི་ཛ་རོ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ད་ཊྛ་བྦཱ, མ་རི་ཡཱ་ད་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ སཱི་ལེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀཱ་སེ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ སུ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ, མཱུ་ལ་པ་རི་སོ་དྷ་ནཾ ཝི་ཡ སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ, པཱ་ཎ་ཀ་ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀ་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཐཱ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ, མ་ཀྐ་ཊ་ཛཱ་ལ་ལུ་ཉྩ་ནཾ ཝི་ཡ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཕ་ལ་པྤ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མེ་ཧི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ མཱུ་ལ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་པྤ་དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦. ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཚ་ཊྛེ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཡ་ཏྠཱཏི ཡེ་སུ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ. ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱིཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོཏི པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ. དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོཏི པཱ་ལི༹ཾ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ. པཱ་མོ་ཛྫནྟི ཏ་རུ་ཎ་པཱི་ཏི. པཱི་ཏཱིཏི ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི. ཀཱ་ཡོཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ. པ་སྶ་མྦྷ་ཏཱིཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. སུ་ཁཾ ཝེ་དེ་ཏཱིཏི སུ་ཁཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏུཾ ན དེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟནྟི ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་ཊྛུ མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཾ. སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཊྛུ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེཏི ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹་དྷ་མྨེ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པ་ཉྩ་པི ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
༧. ས་མཱ་དྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎནྟི པ་མཱ་ཎ་ཀ་ར་དྷ་མྨ་ར་ཧི་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ. ནི་པ་ཀཱ པ་ཏི་སྶ་ཏཱཏི ནེ་པ་ཀྐེ་ན ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ. པ་ཉྩ ཉཱ་ཎཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི. པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ ཙེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. མ་གྒ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ. སོ ཧི ཨ་པྤི་ཏ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ སུ་ཁ་ཏྟཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ, པུ་རི་མོ པུ་རི་མོ པ་ཙྪི་མ་སྶ པ་ཙྪི་མ་སྶ ས་མཱ་དྷི་སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡོ, ཀཱ་མཱ་མི་ས་ཝ་ཊྚཱ་མི་ས་ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ནི་རཱ་མི་སོ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ་ཧི སེ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏོ. ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ནྟོ, ཨ་ཏ་པྤ་ནི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ཎཱི་ཏོ. ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ལ་དྡྷོ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱི་ཏི ཧི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ་པི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ལ་དྡྷོ, ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ག་ཏོ. ཨ་པྤ་གུ་ཎ་སཱ་ས་ཝ་ས་མཱ་དྷི ཝི་ཡ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ནི་གྒ་ཡ྄ཧ ཀི་ལེ་སེ ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ག་ཏོ. ཏཾ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཏ་ཏོ ཝཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་ཏོ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏོ་ཝ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་དེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ སེ་སེ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི.
༨. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་རི་ཡ་སྶཱཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀཱ ཋི་ཏ་སྶ. བྷཱ་ཝ་ནཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱིཏི བྲཱུ་ཧ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མི. ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི ཨི་མཾ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་བྷི་ས་ནྡེ་ཏཱིཏི ཏེ་མེ་ཏི སྣེ་ཧེ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་རི་ས་ནྡེ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ནྡེ་ཏི. པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡུ་ནཱ བྷ་སྟཾ ཝི་ཡ པཱུ་རེ་ཏི. པ་རི་པྥ་ར་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཕུ་ས་ཏི. ས་བྦཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶཱཏི ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཋཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཨ་ཕུ་ཊཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི.
ད་ཀྑོཏི ཚེ་ཀོ པ་ཊི་བ་ལོ ནྷཱ་ནཱི་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ཉྩ ས་ནྣེ་ཏུ་ཉྩ. ཀཾ་ས་ཐཱ་ལེཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཧེ་ན ཀ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ. མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ན ཐི་རཾ ན ཧོ་ཏི, ས་ནྣེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ད་སྶེ་སི. པ་རི་པྥོ་ས་ཀཾ པ་རི་པྥོ་ས་ཀནྟི སི་ཉྩི་ཏྭཱ སི་ཉྩི་ཏྭཱ. ས་ནྣེ་ཡྻཱཏི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀཾ་ས་ཐཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ སི་ཉྩི་ཏྭཱ སི་ཉྩི་ཏྭཱ པ་རི་མ་དྡ་ནྟོ པི་ཎྜཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སྣེ་ཧཱ་ནུ་ག་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་ག་ཏཱ. སྣེ་ཧ་པ་རེ་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ. ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཱཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟོ་པ་དེ་སེ་ན ཙེ་ཝ བ་ཧི་པ་དེ་སེ་ན ཙ, ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཕུ་ཊཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ པ་གྒྷ་རི་ཎཱིཏི ན བི་ནྡུ བི་ནྡུ ཨུ་ད་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཧ་ཏྠེ་ན་པི དྭཱི་ཧི་པི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ་པི ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨུ་བྦྷི་དོ་ད་ཀོཏི ཨུ་བྦྷི་ནྣ་ཨུ་ད་ཀོ, ན ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ན་ཨུ་ད་ཀོ, ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཨུ་ད་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་མུ་ཁནྟི ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒོ. དེ་ཝོཏི མེ་གྷོ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ, ཨ་ནྭ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ད་སཱ་ཧཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་རནྟི ཝུ་ཊྛིཾ. ནཱ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ན་པྤ་ཝེ་སེ་ཡྻ, ན ཝ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཏཱ ཝཱ་རི་དྷཱ་རཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱཏི སཱི་ཏཱ ཝཱ་རི་དྷཱ་རཱ ཏཾ ར་ཧ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ. ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ཉྷི ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷི་ཛྫ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི པ་ཝི་ས་ན་ཨུ་ད་ཀཾ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི. ཝུ་ཊྛི་ཨུ་ད་ཀཾ དྷཱ་རཱ་ནི་པཱ་ཏ་བུ་བྦུ་ལ༹་ཀེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི, ས་ནྣི་སི་ནྣ་མེ་ཝ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ནི་མྨི་ཏ་མི་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ཕ་ར་ཏི, ཨི་མཾ ན ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཨ་ཕུ་ཊོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཧ་དོ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ, ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ, སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ས་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ལི་ནཱི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ སེ་ཏ་ར་ཏྟ་ནཱི་ལེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨུ་པྤ་ལ་མེ་ཝ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏ་པ་ཏྟཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ, ས་ཏ་པ་ཏྟཾ པ་དུ་མཾ. པ་ཏྟ་ནི་ཡ་མཾ ཝཱ ཝི་ནཱ་པི སེ་ཏཾ པ་དུ་མཾ, ར་ཏྟཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ན ཨུ་གྒ་ཏཱ་ནི. ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་མུ་གྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པོ་ས་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཊྛེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷཾ, པ་བྷ་སྶ་ར་ཊྛེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨོ་དཱ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠེ་ན ཧི ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ངྑ་ཎ་དྷོ་ཏ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ, ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ སུ་ནྷཱ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨུ་ཏུ ས་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཝ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཕུ་ཊོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ ན ཀོ་ཙི ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠེ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཕུ་ས་ནྟེ་པི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨུ་ཏུ་ནཱ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏེ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པེ་ན ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཏེ་ན ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཱ སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟེ་ན སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཨ་ཉྙནྟི ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྟཱ ན པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཋི་ཏོ ཝཱ ནི་སི་ནྣནྟི ཋི་ཏ་ཀ་སྶཱ་པི ནི་སི་ནྣོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོཏི ས་མེ་ཁ་ལཱ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊི. ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀོཏི ས་མ་བྷ་རི་ཏོ. ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀཱ་ཀེ་ན གཱི་ཝཾ ཨ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ཏ་བྦོ.
སུ་བྷཱུ་མི་ཡནྟི ས་མ་བྷཱུ་མི་ཡཾ. ‘‘སུ་བྷཱུ་མེ སུ་ཁེ་ཏྟེ ཝི་ཧ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀེ བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༣༨) ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ཎྜ་བྷཱུ་མི སུ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེཏི དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོཏི ཝི་ནཱི་ཏ་ཨ་སྶ་ར་ཐོ. ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོཏི ཡ་ཐཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ག་ཎྷི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལ་མྦ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཋ་པི་ཏ་པ་ཏོ་དོ. ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡོཏི ཨ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡོ. སྭེ་ཝ ཨ་སྶ་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི. ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀནྟི ཡེ་ན ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཡཾ ཡཾ ག་ཏིཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱ་རེ་ཡྻཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ པེ་སེ་ཡྻ. པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི པ་གུ་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༩. ཙ་ངྐ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩. ན་ཝ་མེ ཨ་དྡྷཱ་ན་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏཱིཏི དཱུ་རཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཁ་མ་ཏི, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. པ་དྷཱ་ན་ཀྑ་མོཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཀྑ་མོ. ཙ་ངྐ་མཱ་དྷི་ག་ཏོ ས་མཱ་དྷཱིཏི ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མཱ་དྷི. ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཋི་ཏ་ཀེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷི ནི་སི་ནྣ་སྶ ན་སྶ་ཏི, ནི་སི་ནྣེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ ནི་པ་ནྣ་སྶ. ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན ཙ་ལི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ ག་ཧི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ཋི་ཏ་སྶ་པི ནི་སི་ནྣ་སྶ་པི ནི་པ་ནྣ་སྶ་པི ན ན་སྶ་ཏཱི་ཏི.
༡༠. ནཱ་གི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠. ད་ས་མེ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་གྒ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྩོ, རཱ་སི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ མ་ཧཱ ས་དྡོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ. ཏེ་སུ ཧི ཨུ་གྒ་ཏུ་གྒ་ཏེ་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ-བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ཐ, ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཡཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ན་ཏྠི ཨོ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡོ ཨུ་ཙྩོ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ ཙ ཨ་ཧོ་སི. ཀེ་ཝ་ཊྚཱ མ་ཉྙེ མ་ཙྪ་ཝི་ལོ་པེཏི ཀེ་ཝ་ཊྚཱ ཝི་ཡ མ་ཙྪ་ཝི་ལོ་པེ. ཏེ་ས་ཉྷི མ་ཙྪ་པ་ཙྪིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཀྐི་ཎ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཐ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་དྡོ ཧོ་ཏི. མཱི་ལ༹ྷ་སུ་ཁནྟི ཨ་སུ་ཙི་སུ་ཁཾ. མི་དྡྷ་སུ་ཁནྟི ནི་དྡཱ་སུ་ཁཾ. ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་སུ་ཁནྟི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁཾ.
ཏཾ་ནི་ནྣཱ་ཝ ག་མི་སྶ་ནྟཱིཏི ཏཾ ཏ་དེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ནྟི, ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་སྶ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎནྟི ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ ཙ མ་ཡཱ ཡ་སོཏི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡ་སོ་པི མཱ ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏུ. པི་ཡཱ་ནནྟི པི་ཡ་ཛ་ནཱ་ནཾ. ཨེ་སོ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ནྡོཏི ཨེ་སཱ པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི. ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེཏི རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ. ཨེ་སོ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ནྡོཏི ཨེ་སཱ ཏ་སྶ ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི. ཨེ་ཝ་མི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ
༡. སུ་མ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱིཏི མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ. ཝི་པ་སྶི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་སྨིཾ ཧི ནཱ་ག་རེ་སུ ‘‘ཡུ་དྡྷ་མྤི ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷེ་སུ ས་བྦ་པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ སེ་ནཱ་པ་ཏི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑ་མྤི ན དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི ས་མ་ནྟཱ པུ་རི་སེ ཋ་པེ་སི. ཏཾ་དི་ཝ་སཾ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ, ཨ་མྨ, ཏ་ཝ པི་ཏཱ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཛྫཱ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ད་ས་བ་ལཾ བྷོ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཨ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཱ ནི་རུ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་སཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙི་སྶཱ པཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་གུ་ལེ༹་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི.
ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ, ‘‘ཨ་མྨ, མཱ ཨི་ཏོ ཨཱ་ག་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ ནཱ་མ མ་ནཱ་པ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, ན ཙ ཏེ་སཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. སཱ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏ, མ་ཧཱ་པི་ཏ, མཱ་ཏུ་ལ, ཀི་སྶ ཏུ་མྷེ ག་ནྟུཾ ན དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ མཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཋ་པི་ཏ་མྷ, ཨ་མྨཱ་ཏི. ཀིཾ པ་ན མ་མ ཧ་ཏྠེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་སྶ་ཐཱ་ཏི? མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹ཾ པ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཀིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི མཱ་ལཱ་པཱུ་ཛ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི? དེ་ཏི, ཨ་མྨཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི ཨ་པེ་ཐཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹ཾ ག་ཎྷ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹ཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. སཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཾ མེ ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ མཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཡཾ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པི་ཡཱ་ཝ ཧོ་མི, ནཱ་མེ་ན ཙ སུ་མ་ནཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ‘‘སུ་ཁི་ནཱི ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
བྷ་ག་ཝཱ་པི སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡཱ་གུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཉྪི, ས་ཏྠཱ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི. ནི་སི་ནྣོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་ཏི. ཨ་ཏྠི ནོ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ལ་དྡྷོ་ཏི? མཱ་ལཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་དྡ་ས. ཙཱུ་ལུ༹་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི མཱ་ལཱ་ཏི མཾ ཝ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཝ་ཉྩེ་སཱི’’ཏི. པཱ་ཡཱ་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཧོ་སི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘ཀཱ ནཱ་མ སཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་དཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ སཱ་མཱི་ཏི. ས་པྤ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠཱི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ གྷ་རེ ཝ་ས་ནྟི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན དུ་ལླ་བྷཱ་ཏི ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི?
སཱ པི་ཏུ་གེ་ཧེ ཙ སེ་ནཱ་པ་ཏི་གེ་ཧེ ཙ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ ས་ཀ་ལཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ སུ་མ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ‘‘སུ་མ་ནཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ’’ཏྭེ་ཝ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སཱ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་སུ་མ་ན་ཝ་སྶཱ ‘‘སུ་མ་ནཱ སུ་མ་ནཱ’’ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏཱ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྙེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ སུ་མ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ཏཾ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘པུ་བྦེ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ ཨེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ‘‘དྷཱི་ཏཱ མེ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་མ་ནཱ་ཏྭེ་ཝ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ ན ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན་ག་རཾ ཝི་ཙི་ནཱ་པེ་ནྟོ ‘པ་ཉྩ དཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་བྦཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པོ་སཱ་པེ་སི. མཱ་སེ མཱ་སེ ས་མྤ་ཏེ ‘‘ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་མ དྷཱི་ཏུ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་མེ་སཱ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་སྶཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱུ་ཏེ པེ་སི་ཏེ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྠུ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་ངྒ་ལཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་ངྒ་ལ་མེ་ཝ, སུ་མ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རིཾ པ་ཉྩ་ཧི དཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷུ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ་པི ར་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ཉྩ དཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ དྭེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི? པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་ར ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཏི, ཨེ་ཀོ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཕ་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་རེ་སཾ ད་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏ་རོ པ་ན ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. དྭེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨི་ཏ་རཾ པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷི.
ཨེ་ཝཾ ཏེ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཨི་ཏ་རོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏེ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ སི་རི་ག་བྦྷེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣ་མྤི མཱ་ཏ་རོ བ་ཧི ས་ཀྐཱ་རཾ སཾ་ཝི་ད་ཧིཾ་སུ. ཏེ་སུ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་རི་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟ་ཉྩ ནི་ཝེ་ས་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. སོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ནཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཧཱ་ཡོ མེ ཀུ་ཧིཾ ནུ ཁོ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ནཱི་ཙ་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་མཱི་ཏི མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ན ག་ཎྷི, ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཋཱ་ནེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ‘‘ས་མྨ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཀིཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི. པ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣོ་སྨི, ཏྭཾ ནཱི་ཙ་མ་ཉྩེ ཐ་དྡྷ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ནི་པ་ནྣོ་སཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་སི, ན་ནུ ཝེ་ལུ༹་ས་ལཱ་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏྭཱ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏཾ ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི?
སུ་མ་ནཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀོ་ཙི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ས་མཱི་པཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི དྭཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཱ ‘‘དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ན་ཏྠི. མ་མ བྷཱ་ཏི་ཀཱ ས་མ་ཎ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ‘ཨི་མེ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ‘ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཏེ’ཏི ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི. ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་ངྑ་ཙྪེ་ད་ཀཾ པུ་རི་ས་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀཾ མ་མ པི་ཏ་རཾ མ་ཧཱ་གོ་ཏ་མ་ད་ས་བ་ལཾ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་སི. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལ་སྨི་ཉྷི ཏི་སྶོ་ཝ ཀུ་མཱ་རི་ཡོ པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ལ་བྷིཾ་སུ – བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙོ དྷཱི་ཏཱ ཙུ་ནྡཱི རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ, དྷ་ན་ཉྩ་ཡ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ཁཱ, ཨ་ཡཾ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ་ཏི. སཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྩ་ར་ཐ་ས་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨི་དྷ་སྶཱུཏི ཨི་དྷ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཀོ དཱ་ཡ་ཀོཏི ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷ་ཏོ པ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ. ཨེ་ཀོ ཨ་དཱ་ཡ་ཀོཏི ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ར་སྶ ཨ་ད་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀོ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཀོ. དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སནྟི དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་སཾ. ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི ཨ་ཏི་སེ་ཏི. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ནཱཏི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི སེ་ས་དེ་ཝེ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི. མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཡུ་ནཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཙ, ཝ་ཎྞེ་ན མ་ཧཱ་ག་ཏི་མྦ་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་ར་ཨ་མ་ཙྩོ ཝི་ཡ ཙ, སུ་ཁེ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ སོ་ཎ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཡ་ས་དཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཙ, ཡ་སེ་ན དྷ་མྨཱ་སོ་ཀོ ཝི་ཡ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀོ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལནྟི བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་ར-སཱི་ཝ་ལི་ཏྠེ་ར-ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀོ ཧོ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ཡ་དི་དཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏཾ ན ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཧི ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒེ ནཱ་ན་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡཱ་ནི ནཱ་མ.
ག་ཙྪཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ. ས་དྡྷོཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཏཱ. ཐ་ན་ཡནྟི ག་ཛྫ་ནྟོ. ཝི་ཛྫུ་མཱ་ལཱིཏི མཱ་ལཱ་ས་དི་སཱ་ཡ མེ་གྷ་མུ་ཁེ ཙ་ར་ནྟི་ཡཱ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏ་ཀྐ་ཀཱུཏི ས་ཏ་ཀཱུ་ཊོ, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ས་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. བྷོ་ག་པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོཏི ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ་ན ཝི་ཡ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དཱི་ཡ་མཱ་ནེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོ, དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ས་མྤཱ་པི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པེ་ཙྩཱཏི པ་ར་ལོ་ཀེ. ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ས་གྒེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ མོ་ད་ཏཱི་ཏི.
༢. ཙུ་ནྡཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧཱིཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི བྷཱ་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ པ་ཉྷ་སཱ་ཀ་ཙྪཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ནྡྷ་མཱ་ལ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཡ་དེ་ཝ སོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་དཱ ཨེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ ཨེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱིཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟི. སེ་སཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་གྒ་པྤ་སཱ་ད་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. ཨུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ བྷ་དྡི་ཡེཏི བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཝ་ནེཏི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏེ ཨ་རོ་པི་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ, ཏཾ ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་སི? གེ་ཧེ ཀི་ར་སྶ མ་ངྒ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ, ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟེ་ན སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟི. ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་ས་ནྟེ་ན དུ་སྶ་ངྒ་ཧཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཨ་པི ཙ་སྶ ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཏྠ་རི ཨོ་ཝ་ད་ནྟེ ཨོ་ལཱི་ན་མ་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་མེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཨོ་ཝ་ད་ཏུ ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏུ, ཨེ་ཏཱ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཾ ཏཱ་སནྟི ཡཾ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ སོ སེ་ཊྛི ‘‘ཨི་མཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻུ’’ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
བྷ་ཏྟཱུཏི སཱ་མི་ཀ་སྶ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ལཱ. པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནི་ཡོཏི ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫ་ན་སཱི་ལཱ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་བྦེ པ་ན གེ་ཧ་པ་རི་ཛ་ནེ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ གོ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཉ་ཏྭཱ སྭེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་མུ་དྡི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཀ་ཏྭཱ ས་ཙེ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏྠི, བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་པ་ནྣཱ་ཡ་པི ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཱ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ པ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཀ་མྨ་ནྟཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ དྷེ་ནུ་ཡོ དུ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ གེ་ཧེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཀྑཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོ པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནི་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནི་ཡོཏི ཀིཾ ཀ་རོ་མ ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོཏི མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོཏི པི་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ་ད་ན་སཱི་ལཱ. པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱཏི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏེ. ཨཱ་ས་ནོ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱཏི ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཙ པཱུ་ཛ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཉྩ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ཀྐཱ་རོ ཙ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨུ་ཎྞཱཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཾ. ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཊ་ན་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ན་ཝེ་ཎི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་པྤཱ་ས་སྶ ཙ ཝ་ཊྚ་ན་པི་ས་ན་ཕོ་ཊ་ན་ཀ་ནྟ་ནཱ་དཱི་སུ ཚེ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཎྞཱ་ཀ་པྤཱ་ས་སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀཱ་ཏུ་མྤི པ་རེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤི ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ས་མ་ཏྠཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཏོཏི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་དི་ཝ་སཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ནི་ཀྐ་མྨཱ་ནཾ གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ དཱ་ཏུ་ཉྩ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ན་ཉྩ བ་ལཱ་བ་ལནྟི ས་ཙེ ཧི གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཏེ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ རོ་གཾ ཕཱ་སུཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ‘‘ཨི་མེ ཨ་རོ་ག་ཀཱ་ལེ ཨ་མྷེ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྠི བྷཱ་ཝ་མྤི ནོ ན ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པཱ པ་ཙྪཱ ཀི་ཙྩཱ་ནི ན ཀ་རོ་ནྟི, དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ བ་ལཱ་བ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ཉྩ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཉྩ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ་སྶཱཏི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཨ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྶ. པ་ཙྩཾ་སེ་ནཱཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦེ་ན ཨཾ་སེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷ་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱཏི ད་སྶཱ་མ. ས་མྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱཏི ས་མྤཱ་ད་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨ་དྷུ་ཏྟཱིཏི པུ་རི་ས་དྷུ་ཏྟ་སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷུ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཐེ་ནཱིཏི ཨ་ཐེ་ནི་ཡོ ཨ་ཙོ་རི་ཡོ. ཨ་སོ་ཎྜཱིཏི སུ་རཱ་སོ་ཎྜ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་སོ་ཎྜི་ཡོ.
ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི གཱ་ཐཱ་ཧི ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཡོ ནཾ བྷ་ར་ཏི ས་བྦ་དཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷ་ར་ཏཱིཏི པོ་ས་ཏི པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི. ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཧ་རནྟི ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ. སོ་ཏྠཱིཏི སུ་ཨི་ཏྠཱི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ནཱ་པཱ ནཱ་མ ཏེ དེ་ཝཱཏི ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི དེ་ཝཱ. ཏེ ཧི ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ རཱུ་པཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ཎ་ཏོ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ཏི ཙ མ་ནཱ་པཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
༤. སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀནྟི སཱ་མཾ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཀཾ. དཱ་ཡ་ཀོཏི དཱ་ན་སཱུ་རོ. ན སོ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ན་པ་ཏཱིཏི ཡཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ན དཱ་སོ, ན ས་ཧཱ་ཡོ. ཡོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ མ་དྷུ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་རེ་སཾ ཨ་མ་དྷུ་རཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཡོ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ དེ་ཏི, སོ ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ཏི, པ་རེ་སཾ མ་དྷུ་རཾ དེ་ཏི, སོ པ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཏཱ་དི་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དཱ་ན་པ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོཏི ན ནི་ཏྟེ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ. ཝི་སཱ་ར་དོཏི ཉཱ་ཎ་སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ. ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ག་ཏཱཏི ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ. ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱཏི ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. མོ་ད་རེཏི མོ་ད་ནྟི པ་མོ་ད་ནྟི. ཨ་སི་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏཱ་དི་ནོཏི ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏྟ་སྶ.
༥. དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥. པ་ཉྩ་མེ གི་ཧི་དྷ་མྨཱ ཨ་ན་པ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཁ་ཎྜ་པ་ཉྩ་སཱི་ལོ ཧོ་ཏི. ས་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མནྟི ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟོ. ས་ནྟོ ནཾ བྷ་ཛ་ནྟཱིཏི ས་པྤུ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཏཾ བྷ་ཛ་ནྟི.
༦. ཀཱ་ལ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ ཀཱ་ལ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཡུ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་ནི, པ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཝ་ས་སྶཱ་ནཱིཏི ཨ་གྒ་ས་སྶཱ་ནི. ན་ཝ་ཕ་ལཱ་ནཱིཏི ཨཱ་རཱ་མ་ཏོ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཨ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི. པ་ཋ་མཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཝ་ད་ཉྙཱུཏི བྷཱ་སི་ཏ་ཉྙཱུ. ཀཱ་ལེ་ན དི་ནྣནྟི ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ན དི་ནྣཾ. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟཱིཏི ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋི་ཏཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟི. ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩནྟི ཀཱ་ཡེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ན་ཙི་ཏྟོཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལནྟི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ད་དེ་ཡྻ.
༧. བྷོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་ཏྟ་མེ ཨཱ་ཡུཾ དེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡུ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཝ་ཎྞནྟི ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཾ. སུ་ཁནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ. བ་ལནྟི ས་རཱི་ར་ཐཱ་མཾ. པ་ཊི་བྷཱ་ནནྟི ཡུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ.
༨. ས་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཁ་ནྡྷི་མཱ་ཝ མ་ཧཱ་དུ་མོཏི ཁ་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ. མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེཏི ར་མ་ཎཱི་ཡེ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ. ཚཱ་ཡཾ ཚཱ་ཡ་ཏྠི་ཀཱ ཡ་ནྟཱིཏི ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ཝ ཚཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟིནྟི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟིཾ. ཨ་ཏྠ་དྡྷནྟི ཀོ་དྷ་མཱ་ན་ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ར་ཧི་ཏཾ. སོ་ར་ཏནྟི སོ་ར་ཙྩེ་ན སུ་ཙི་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ས་ཁི་ལནྟི ས་མྨོ་ད་ཀཾ.
༩. པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩. ན་ཝ་མེ བྷ་ཏོ ཝཱ ནོ བྷ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་མྷེ་ཧི ཐ་ཉྙ་པཱ་ཡ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བྷ་ཏོ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏོ ཨ་མྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན-ནྷཱ་པ་ན་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི བྷ་རི་སྶ་ཏི. ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ནོ ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ཙྩཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དིཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ནྟེ པུ་ཏྟེ ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏི, ཨ་མྷེ་ཧི ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ནི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ནོ ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏི. དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཛྫཱ་ར་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཏྟི་དཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶ་ཏི.
ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པུ་བྦེ ཀ་ཏ་མ་ནུ་སྶ་རནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀ་ཏ་གུ་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ. ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་རཱིཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི དི་ནྣ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཀ་ཏྟཱ. བྷ་ཏ་པོ་སཱིཏི ཡེ་ཧི བྷ་ཏོ, ཏེ་སཾ པོ་ས་ཀོ. པ་སཾ་སི་ཡོཏི དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན པ་སཾ་སི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི.
༡༠. མ་ཧཱ་སཱ་ལ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠. ད་ས་མེ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱཏི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ. སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་སཱ་ཁཱ་ཧི ཙ པ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ པ་ལཱ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་ར་ཉྙ་སྨིནྟི ཨ་གཱ་མ་ཀེ པ་དེ་སེ. བྲ་ཧཱ་ཝ་ནེཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. མུ་ཎྜ་རཱ་ཛ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་དི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡཱཏི བྷོ་གཱ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི. བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧཱིཏི བཱ་ཧུ་བ་ལེ་ན ས་ཉྩི་ཏེ་ཧི. སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧཱིཏི སེ་དཾ ཨ་ཝ་ཀྑི་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏེ་ཧི. དྷ་མྨི་ཀེ་ཧཱིཏི དྷ་མྨ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི. དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧཱིཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷེ་ཧི. པཱི་ཎེ་ཏཱིཏི པཱི་ཎི་ཏཾ ཐཱུ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༣. ཨི་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱཏི དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་ཀཱ པུ་ཉྙ་པ་ཊི་པ་དཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་བྷི་ས་མཱ་ག་མེ་ན, ཨ་ཏྠ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༤. མ་ནཱ་པ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨུ་གྒོཏི གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་གྒ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ. སཱ་ལ་པུ་པྥ་ཀཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡནྟི ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་ཡོ་ཛི་ཏེ་ན སཱ་ལི་པི་ཊྛེ་ན ཀ་ཏཾ སཱ་ལ་པུ་པྥ་ས་དི་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཝ་ཎྚ་པ་ཏྟ་ཀེ་ས་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ར་ཀཱ་དི་ས་མྦྷཱ་ར་ཡུ་ཏྟེ ས་པྤི་མྷི པ་ཙི་ཏྭཱ ས་པྤིཾ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀོ་ལུ་མྦེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཝཱ་སཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ལ་ཉྪེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ སོ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་བྷ་ཏྟེ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱཏི དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ན ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ, ཨེ་ཝཾ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཱ་དཱི་ནི་པི. ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ནྣ་ཀོ་ལ་ཀནྟི ས་མྤ་ནྣ་བ་ད་རཾ. སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སནྟི མ་དྷུ་ར་ར་སེ་ཧི བ་ད་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཛཱི་ར་ཀཱ་དི་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཾ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རི་ཀ་སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ. ནི་བྦ་ཏྟ་ཏེ་ལ་ཀནྟི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཏེ་ལཾ. ནཱ་ལི་ཡ་སཱ་ཀནྟི སཱ་ལི་པི་ཊྛེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ར་ཀཱ་དི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ས་པྤི་མྷི པ་ཙི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝཱ་སཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ནཱ་ལི་ཡ་སཱ་ཀཾ. ནེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་པྤ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཀ་པྤི་ཡ་མྤི ན ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སེ་ཊྛི པ་ན ས་བྦ་མྤི ཏཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཾ ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ, ཏཾ ཏཾ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎཾ པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སི. ཙ་ནྡ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ དཱི་གྷ་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ར་ཏ་ནཾ, ཏི་རི་ཡཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ར་ཏ་ནཾ, སཱ་ར་ཝ་ར་བྷ་ཎྜ་ཏྟཱ པ་ན མ་ཧ་གྒྷཾ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ན་པི་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་པེ་སི.
ཨུ་ཛྫུ་བྷཱུ་ཏེ་སཱུཏི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨུ་ཛུ་ཀེ་སུ. ཚ་ནྡ་སཱཏི པེ་མེ་ན. ཙ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཾ. མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཏཱ་ཡ མུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ་ན ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱི་ཏཾ. ཁེ་ཏྟཱུ་པ་མེཏི ཝི་རུ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཁེ་ཏྟ་ས་དི་སེ.
ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡནྟི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཛྷཱ་ན་མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ. ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཡ་ཐཱ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ པུ་ཙྪ་ཏི? ཏ་སྶ ཀི་ར མ་ནུ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་གྒྷ མེ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏཱི་སུ ཝཱ ཀུ་ལ་ས་མྤ་ཏྟཱི་སུ ཚ་སུ ཝཱ ཀཱ་མ་ས་གྒེ་སུ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ དཱི་གྷཱ་ཡུ ཡ་ས་ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. པ་ཉྩ་མཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༨. ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨ་ལ་དྡྷ་བྦཱ་ནི, ན ས་ཀྐཱ ལ་བྷི་ཏུཾ. ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ མཱ ཛཱི་རཱིཏི ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ, ཏཾ མཱ ཛཱི་ར་ཏུ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻཱཏི ན རུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཨ་བྦུ་ཧཱིཏི ནཱི་ཧ་རི.
ཡ་ཏོཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུཏི ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་སུ. ན ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ན ཀ་མྤ་ཏི ནཱ་ནུ་སོ་ཙ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྙཱུཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀུ་ས་ལོ. པུ་རཱ་ཎནྟི ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་མེ་ཝ. ཛ་པྤེ་ནཱཏི ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ནེ་ན. མ་ནྟེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་མ་ནྟ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན. སུ་བྷཱ་སི་ཏེ་ནཱཏི སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ཀ་ཐ་ནེ་ན. ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ནཱཏི ས་ཏ་སྶ ཝཱ ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ དཱ་ནེ་ན. པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཝཱཏི ཀུ་ལ་ཝཾ་སེ་ན ཝཱ, ‘‘ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝེ་ཎི་ཀ་ཐ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཏྠ ལ་བྷེ་ཐ ཨ་ཏྠནྟི ཨེ་ཏེ་སུ ཛ་པྤཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཡེ་ན ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཋཱ་ནེ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ལ་བྷེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠ པ་ར་ཀྐ་མེ་ཡྻཱཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ར་ཀྐ་མཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཀ་མྨཾ ད་ལ༹ྷནྟི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཾ མ་ཡཱ ཐི་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ, སྭཱ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ཀི་ནྟི ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཏི.
༩. ཀོ་ས་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩. ན་ཝ་མེ ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེཏི ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ. དུ་མྨ་ནོཏི དུ་ཊྛུ་མ་ནོ. པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པ་ཏི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ. པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟོ. ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོཏི ནི་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༡༠. ནཱ་ར་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ད་ས་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་མུ་ཙྪི་ཏོཏི ཨ་དྷི་ཨོ་མུ་ཙྪི་ཏོ གི་ལི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མུ་ཙྪཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧ་ཙྩཱ རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི མ་ཧ་ཏཱ རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི སེ་ནཱི་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་ཡཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་གྒྷཱཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ སོ་ཀ་ས་ལླ་ཧ་ར་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི རཱ་ཛཱ ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཋི་ཏོ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.
མུ་ཎྜ་རཱ་ཛ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.
པ་ཋ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
(༦) ༡. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱ. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ. ཙེ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རུ་ཧཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཉྩ མ་གྒ་པ་ཉྙ་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན དུ་བྦ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ. ཡཱ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝོ་ཀི་ཎྞཱ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི་པི པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ. ཨ་བ་ལཱ་ཡཱཏི པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་པ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ཡ. ཨུ་ཏྟ་རི ཝཱ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སནྟི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཱ མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ. ཧཱ་ར་ཧཱ་རི་ནཱིཏི ཧ་རི་ཏ་བྦཾ ཧ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ. ན་ངྒ་ལ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ན་ངྒ་ལ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ ན་ངྒ་ལེ་ཧི ཙ ཁ་ཏ་ཏྟཱ ན་ངྒ་ལ་མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ སོ་ཏཾ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨུ་བྷ་ཏོ ན་ངྒ་ལ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་ར་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, མ་ཛ྄ཛྷེ་ན་དི་ཡཱ རུ་ཀྑ་པཱ་དེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ལ་ཏི་ཎ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཧི ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ ཀ་ཏེ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཝི་ས་ཊ་བྱཱ་དི་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ ཀ་ཏེ ཝི་ཧ་ཏ་ཝེ་ག་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཏི་ཎ་པ་ལཱ་ལཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལེ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་སཱ་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༣. པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༣. ཏ་ཏི་ཡེ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནཱིཏི པ་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ད་ཧ་ན་བྷཱ་ཝོ, པ་དྷཱ་ན་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་དྷཱ་ནི་ཡོ, པ་དྷཱ་ནི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ངྒཱ་ནཱི་ཏི པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི. ས་དྡྷོཏི ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་དྡྷཱ པ་ནེ་སཱ ཨཱ་ག་མ་ས་དྡྷཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷཱ ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ པ་སཱ་ད་ས་དྡྷཱ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ག་མ་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. བུ་དྡྷོ དྷ་མྨོ ས་ངྒྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨོ་ཀ་པྤ་ནཾ ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. པ་སཱ་དུ་པྤ་ཏྟི པ་སཱ་ད་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. ཨི་དྷ ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. བོ་དྷིནྟི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ. ཏཾ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་དྡ་ཧ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨ་ངྒེ་ན ཏཱི་སུ་པི ར་ཏ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡ་སྶ ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་སཱ་དོ བ་ལ་ཝཱ, ཏ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོཏི ཨ་རོ་གོ. ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོཏི ནི་དྡུ་ཀྑོ. ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱཏི ས་མ་ཝི་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ. ག་ཧ་ཎི་ཡཱཏི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་ལ་གྒ་ཧ་ཎི་ཀོ ཧི སཱི་ཏ་བྷཱི་རུ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཙྩུ་ཎྷ་གྒ་ཧ་ཎི་ཀོ ཨུ་ཎྷ་བྷཱི་རུ་ཀོ, ཏེ་སཾ པ་དྷཱ་ནཾ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་གྒ་ཧ་ཎི་ཀ་སྶ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཀྑ་མཱ་ཡཱཏི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྟཱཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་གུ་ཎཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱ. ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱཏི ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ག་ནྟུཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ. ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦེ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱཏི ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. དུ་པྤ་ཉྙ་སྶ ཧི པ་དྷཱ་ནཾ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༤. ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ན སུ་ཀ་རཾ ཨུ་ཉྪེ་ན པ་གྒ་ཧེ་ན ཡཱ་པེ་ཏུནྟི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུཾ. ཨི་མ་སྨི་མྤི སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༥. མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥. པ་ཉྩ་མེ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏཱཏི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཱ.
ཨ་སི་ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་སིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏེ་ནཱ་པི. པི་སཱ་ཙེ་ནཱཏི ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཡ་ཀྑེ་ནཱ་པི. ཨཱ་སཱི་དེཏི གྷ་ཊྚེ་ཡྻ. མ་ཉྫུ་ནཱཏི མུ་དུ་ཀེ་ན. ཀཱ་མོ་གྷ་ཝུ་ལ༹ྷཱ་ནནྟི ཀཱ་མོ་གྷེ་ན ཝུ་ལ༹ྷཱ་ནཾ ཀ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནཾ. ཀཱ་ལཾ ག་ཏི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝནྟི ཝ་ཊྚ་ཀཱ་ལཾ ག་ཏི་ཉྩ པུ་ན་པྤུ་ན་བྦྷ་ཝེ ཙ. པུ་ར་ཀྑ་ཏཱཏི པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཡེ ཙ ཀཱ་མེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡེ པ་ཎྜི་ཏཱ དུ་ཝི་དྷེ་པི ཀཱ་མེ ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཙ་ར་ནྟི ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཱཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཀུ་ཏོ་ཙི བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི. པཱ་ར་ངྒ་ཏཱཏི པཱ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ གཱ་ཐཱ་སུ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༦. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༦. ཚ་ཊྛེ མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་ག་རུ་བྷཱ་ཝོ. དི་སཱ ཙ མེ ན པ་ཀྑཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཙ ཨ་ནུ་དི་སཱ ཙ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. དྷ་མྨཱ ཙ མཾ ན་པྤ་ཊི་བྷ་ནྟཱིཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཱ་པི མེ ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མཱིཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཝ་སཱ་མི. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ, ཨ་ནེ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་ག་ཝེ་ས་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ.
༧. ཨ་བྷི་ཎྷ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༧. ས་ཏྟ་མེ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ་མྷཱིཏི ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་མྷི. ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོཏི ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, ཨ་ནྟོ་ཛ་རཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཙ་རཱ་མི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀ་མྨ་སྶ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀོ ཨ་མྷི. ཀ་མྨ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ་ཏི ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ, ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཡོ་ནི ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་མྨ་ཡོ་ནི. ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ བ་ནྡྷཱུ་ཏི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷུ, ཀ་མྨ་ཉཱ་ཏ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎོ. ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ ཏེ་ན དི་ནྣ་ཕ་ལ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ་བྦ་ན་མ་དོཏི ཡོ་བྦ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་དོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏི. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ད་ས སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ནུ་ས་ཡཱ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ནྟཱིཏི ས་ཏྟ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཝི་ག་ཏ་ནྟཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ.
ཨི་དཱ་ནི གཱ་ཐཱ་ཧི ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟོ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ནི་རཱུ་པ་དྷིནྟི ཨུ་པ་དྷི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཉ་ཏྭཱ. ས་བྦེ མ་དེ ཨ་བྷི་བྷོ་སྨཱིཏི ས་བྦེ ཨི་མེ ཏ་ཡོ་པི མ་དེ ཨ་དྷི་བྷ་ཝིཾ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཋི་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནེ་ཀྑ་མྨཾ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོཏི པ་བྦ་ཛྫཾ ཁེ་མ་ཏོ དི་སྭཱ. ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧུ ཨུ་སྶཱ་ཧོ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་པ་སྶ་ཏོཏི ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི པ་བྦ་ཛྫ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ས་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཀོ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨི་མི་ནཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི.
༨. ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨. ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཛྫཱ་ནི དྷ་ནཱུ་ནཱིཏི ས་ཛི་ཡཱ་ནི ཨཱ་རོ་པི་ཏ་དྷ་ནཱུ་ནི. ཨ་དྡ་སཱུཏི ཨ་དྡ་སཾ་སུ. བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫི་རཱ་ཛཱ་ནོ. ཨ་པཱ་ནུ་བྷཱཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ནི་སྶི་ཏཱ མཱ་ན་ཐ་དྡྷཱ. པ་ཙྪཱ་ལི་ཡཾ ཁི་པ་ནྟཱིཏི པ་ཙྪ་ཏོ ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛིཾ པཱ་དེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟི. ར་ཊྛི་ཀ་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ར་ཊྛཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ར་ཊྛི་ཀོ. པི་ཏ་རཱ ད་ཏྟཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི པེ་ཏྟ་ནི་ཀོ. སེ་ནཱ་ཡ པ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ་ཏི སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཀོ. གཱ་མ་གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶཱཏི གཱ་མཱ་ནཾ གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶ, གཱ་མ་སཱ་མི་ཀ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱུ་ག་གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶཱཏི ག་ཎ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶ. ཀུ་ལེ་སཱུཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ. པ་ཙྩེ་ཀཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ནྟཱིཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱིཏི སུ་ནྡ་རེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟ་སཱ་མ་ནྟ་ས་བྱོ་ཧཱ་རེཏི ཡེ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ནཾ སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཀྑེ་ཏྟ་སཱ་མི་ནོ, ཏེ ཙ ར་ཛྫུ་ད་ཎྜེ་ཧི བྷཱུ་མི་པྤ་མཱ་ཎ་གྒཱ་ཧ་ཀེ ས་བྦོ་ཧཱ་རེ ཙ. བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱཏི ཀུ་ལ་པྤ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ. ས་ཀྐ་རོ་ཏཱིཏི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་གྒ་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་རོ་ཏི.
ཀི་ཙྩ་ཀ་རོཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ. ཡེ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་ཛཱི་ཝི་ནོཏི ཡེ ཙ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟི. ཨུ་བྷི་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནནྟི པ་ར་ལོ་ཀ་ག་ཏཱ་ནཾ. དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཙ ཛཱི་ཝ་ཏནྟི ཡེ ཙ དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཛཱི་ཝ་ནྟི. ཨི་ཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཉཱ་ཏ་ཡོ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་ཏྟི་ས་ཉྫ་ན་ནོཏི ཏུ་ཊྛི་ཛ་ན་ནོ. གྷ་ར་མཱ་ཝ་སནྟི གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ. པུ་ཛྫོ ཧོ་ཏི པ་སཾ་སི་ཡོཏི པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦོ ཙ པ་སཾ་སི་ཏ་བྦོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༩-༡༠. ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩-༦༠. ན་ཝ་མེ ནི་པུ་ཎོཏི ས་ཎྷོ སུ་ཁུ་མ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྙཱུ. ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོཏི ས་མ་ཎཱ་ཀ་པྤེ་ན ས་མྤ་ནྣོ. ད་ས་མེ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱིཏི དི་ནྣོ་ཝཱ་དཾ པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ག་ཎྷ་ནྟོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.