(༡༧) ༢. ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡཱ. ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ས་བྦ་སོ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏ་བྦོཏི ཡ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ སོ ས་བྦོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མེ་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱཏི ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཀ་རུ་ཎཱ་ཡཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་སྶ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ན ནི་བྦཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ མུ་དི་ཏཱ ན ས་ཎྛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ས་ཏི་ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཡ་ཐཱ སོ པུ་གྒ་ལོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཀུ་ཊྚཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནྟ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི་ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡཱ. ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི་པི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝི་ན་ཡཱ. པ་ཊི་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཧི པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ན་མྤི པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ན་མྤི ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨི་དྷ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཉྩ ཧི པུ་གྒ་ལཱ པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ ཧོ་ནྟི པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི པ་ཉྩ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ཝི་ན་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ལ་བྷ་ཏི ཙ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཝ་རཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་སཱ་དནྟི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཀཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་ཝ་ར་ཉྩེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་སཱ་ད་ཉྩ ལ་བྷ་ཏི.
ར་ཐི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ. ན་ནྟ་ཀནྟི པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཁ་ཎྜཾ. ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཡོ ཏ་ཏྠ སཱ་རོཏི ཡཾ ཏ་ཏྠ ཐི་ར་ཊྛཱ་ནཾ. ཏཾ པ་རི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱཏི ཏཾ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ད་ཊྛ་བྦོ, ར་ཐི་ཡཱ་ཡ ན་ནྟ་ཀཾ ཝི་ཡ ཝེ་རི་པུ་གྒ་ལོ, དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ, ཐི་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ, དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཐི་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ སི་བྦི་ཏྭཱ ར་ཛི་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཝེ་རི་མྷི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ.
སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱཏི སེ་ཝཱ་ལེ་ན ཙ ཨུ་ད་ཀ་པ་པྤ་ཊ་ཀེ་ན ཙ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ. གྷ་མྨ་པ་རེ་ཏོཏི གྷ་མྨེ་ན ཨ་ནུ་ག་ཏོ. ཀི་ལ་ནྟོཏི མ་གྒ་ཀི་ལ་ནྟོ. ཏ་སི་ཏོཏི ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. པི་པཱ་སི་ཏོཏི པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨ་པ་ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱཏི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ. པི་ཝི་ཏྭཱཏི པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ད་ཊྛ་བྦོ, སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ, པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ, སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཨ་པ་བྱཱུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ་ད་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཝེ་རི་མྷི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཁོ་བྷེ་སྶཱ་མཱིཏི ཙཱ་ལེ་སྶཱ་མི. ལོ་ལེ༹་སྶཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཨ་པེ་ཡྻ་མྤི ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱིཏི པི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཙ་ཏུ་ཀྐུ་ཎྜི་ཀོཏི ཛཱ་ཎཱུ་ཧི ཙ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐུ་ཎྜི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ. གོ་པཱི་ཏ་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱཏི གཱ་ཝི་ཡོ ཝི་ཡ མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ནྟོ པི་ཝི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ད་ཊྛ་བྦོ, གོ་པ་དཾ ཝི་ཡ ཝེ་རི་པུ་གྒ་ལོ, གོ་པ་དེ པ་རི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཏ་སྶ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་རི་ཏྟ་གུ་ཎོ, ཙ་ཏུ་ཀྐུ་ཎྜི་ཀ་སྶ གོ་པཱི་ཏ་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་སྶ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཡཾ སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཝ་ར་པྤ་སཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ནི་བྦཱ་པ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོཏི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་བཱ་དྷེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ. པུ་ར་ཏོ་པི་སྶཱཏི པུ་ར་ཏོ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནནྟི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཝི་ནཱ་སཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ སོ ཨ་ནཱ་ཐ་གི་ལཱ་ནོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒོ ཝི་ཡ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་སཱ་རོ, པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ གཱ་མཱ་ནཾ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ན་སྶ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ, ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷོ ཝི་ཡ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷོ, ས་པྤཱ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷོ ཝི་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, པ་ཏི་རཱུ་པ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷོ ཝི་ཡ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ཧི ཀི་ལེ་ས་ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, གཱ་མ་ནྟ་ནཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷོ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ཀ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨ་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པུ་རི་ས་སྶ དི་སྭཱ ཀཱ་རུ་ཉྙུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ནི་བྦཱ་པ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱཏི པ་ས་ནྣོ་ད་ཀཱ. སཱ་ཏོ་ད་ཀཱཏི མ་དྷུ་རོ་ད་ཀཱ. སཱི་ཏོ་ད་ཀཱཏི ཏ་ནུ་སཱི་ཏ་ས་ལི་ལཱ. སེ་ཏ་ཀཱཏི ཨཱུ་མི་བྷི་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ. སུ་པ་ཏི་ཏྠཱཏི ས་མ་ཏི་ཏྠཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ གྷ་མྨཱ་བྷི་ཏ་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རཱི ད་ཊྛ་བྦོ, སཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷ་ས་བྦ་དྭཱ་རོ པུ་རི་སོ, ནྷ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཏེ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ནི་བྦཱ་པ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ.
༥. པ་ཉྷ་པུ་ཙྪཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༥. པ་ཉྩ་མེ པ་རི་བྷ་ཝནྟི པ་རི་བྷ་ཝ་ནྟོ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་རི་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙཱ་ཏུ་ཀཱ་མོཏི ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ.
༦. ནི་རོ་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཨ་ཏྠི ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻཱཏི ནོ ཙེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནནྟི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ་ནཾ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡནྟི ཛྷཱ་ན་མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཨུ་དཱ་ཡཱིཏི ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི. སོ ཧི ‘‘མ་ནོ་མ་ཡ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་རུ་པྤེ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི པ་ཊི་བཱ་ཧི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཀིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ བཱ་ལཱ་ནཾ ལ་དྡྷི་ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨ་ཏྠི ནཱ་མཱཏི ཨ་མ་རི་ས་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ་ཏྠོ – ཨཱ་ན་ནྡ, ཏུ་མྷེ ཐེ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཐ, ན ཝོ ཨེ་ཏཾ མ་རི་ས་ཡཱ་མི ན ས་ཧཱ་མི ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་མཱི་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཐེ་རཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི? དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ. དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཧི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ བྷཱ་རོ. ཨ་པི་ཙེ་ས སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡོ, ཏེ་ནཱ་པི་སྶ ཨེ་ས བྷཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ག་ར་ཧ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ན པ་ནེ་སཱ ཏ་སྶེ་ཝ ག་ར་ཧཱ, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ ག་ར་ཧཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཧཱ་རནྟི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ.
ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡནྟི ན ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཡ་ཐཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་བྷཱ་སེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཝཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱུ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. སཱ་ར་ཛྫཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟནྟི དོ་མ་ན་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཾ. སཱི་ལ་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སཱི་ལཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཁ་ཎྜི་ཙྩེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཀྐཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཀིཾ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏཾ ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༧. ཙོ་ད་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༧. ས་ཏྟ་མེ ཙོ་ད་ཀེ་ནཱཏི ཝ་ཏྠུ་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ སཾ་ཝཱ་ས་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙོ་ད་ནཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙོ་ད་ཡ་མཱ་ནེ་ན. ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མི ནོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙུ་དི་ཏ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ, ན ཙོ་ད་ཀ་སྶ. པ་རཾ ཙོ་དེ་ནྟེ་ན ཧི པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎ་གྒེ ཝཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ, དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཀ་རོ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ. པུ་གྒ་ལཾ པ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡོ ལོ་ལ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཡ་སཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, སོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་མྨཾ ཝི་ནཱ་པི ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ. བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཏ་ཙྪེ་ན ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ཎྷེ་ནཱཏི མ་ཊྛེ་ན མུ་དུ་ཀེ་ན. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཧི་ཏ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏེ་ན. ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པ་ད་ཧཱ་ཏ་བྦོཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ལཾ ཏེ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ཡཱཏི ཡུ་ཏྟཾ ཏེ ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༩. ཁི་པྤ་ནི་ས་ནྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༩. ན་ཝ་མེ ཁི་པྤཾ ནི་སཱ་མ་ཡ་ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཁི་པྤ་ནི་ས་ནྟི. སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི སུ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒཱ་ཧཱི. ཨ་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཚེ་ཀོ. དྷ་མྨ་ཀུ་ས་ལོཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཚེ་ཀོ. ནི་རུ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོཏི ནི་རུ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཚེ་ཀོ. བྱ་ཉྫ་ན་ཀུ་ས་ལོཏི ཨ་ཀྑ་ར་པྤ་བྷེ་དེ ཚེ་ཀོ. པུ་བྦཱ་པ་ར་ཀུ་ས་ལོཏི ཨ་ཏྠ་པུ་བྦཱ་པ་རཾ, དྷ་མྨ་པུ་བྦཱ་པ་རཾ, ཨ་ཀྑ་ར་པུ་བྦཱ་པ་རཾ, བྱ་ཉྫ་ན་པུ་བྦཱ་པ་རཾ, ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་བྦཱ་པ་ར་ནྟི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ པུ་བྦཱ་པ་རེ ཚེ་ཀོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་པུ་བྦཱ་པ་ར་ཀུ་ས་ལོཏི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཐཾ? སོ ཧི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་གེ་སུ ཨ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. དྷ་མྨ་པུ་བྦཱ་པ་རཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་པུ་བྦཱ་པ་རེ པ་ན སཱི་ལཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་དྡྷེ སུ་ཏྟ་ནྟེ མ་ཏྠ་ཀེ ཚ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ་སུ ‘‘ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟོ ག་ཏོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨུ་པ་རི ས་ཙྩེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ་པི ‘‘ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ ག་ཏོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ལ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨུ་པ་རི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ་པི, དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨུ་པ་རི ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ (ཨ. ནི. ༡༠.༦༩; ཨུ་དཱ.༣༡) ཨཱ་ག་ཏེ་སུ་པི ‘‘ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ ག་ཏོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི.
༡༠. བྷ་དྡ་ཛི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༠. ད་ས་མེ ཨ་བྷི་བྷཱུཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཱུཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཝ་ཙ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སོ, ས་བྦཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱིཏི ས་བྦཾ ཛ་ནཾ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་སྶ་ཏོཏི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ. ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ སུ་ཎ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་གྒནྟི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཡ་ཐཱ སུ་ཁི་ཏ་སྶཱཏི ཡེ་ན མ་གྒ་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏ་སྶ. ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ སུ་ཁཱ་ནཾ ཨ་གྒནྟི ཨི་དཾ མ་གྒ་སུ་ཁཾ སུ་ཁཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ. ཡ་ཐཱ ས་ཉྙི་སྶཱཏི ཨི་དྷཱ་པི མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ བྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི ཡ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ. ཨ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་གྒནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཙྪི་མོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་གྒཾ ནཱ་མ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ བྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི ཡེ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ. ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་གྒནྟི ཨི་དཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་གྒཾ ནཱ་མཱ་ཏི.
ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.