༣. ལོ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ལོ་ཀོཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཉཱ་ཏོ པ་ཙྩ་ཀྑོ ཀ་ཏོ. ལོ་ཀ་སྨཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཏོ. པ་ཧཱི་ནོཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཧཱི་ནོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏཱཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཱ.
ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. སུ་ཏནྟི ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. མུ་ཏནྟི པ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཏནྟི སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. པ་ཏྟནྟི པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཏྟཾ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏནྟི པ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ. ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་རི་ཏཾ.
ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི – ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨི་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་མཾ ནཱ་མ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ དི་སྭཱ སུ་མ་ནོ ཝཱ དུ་མྨ་ནོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ཏ་ཐཱ ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨི་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ བྷེ་རི་ས་དྡོ མུ་དི་ངྒ་ས་དྡོ་ཏི་ཨཱ་དི ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ ཏ་ཙ་ག་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ གྷཱ་ན་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, མཱུ་ལ་ར་སོ ཁ་ནྡྷ་ར་སོ་ཏི་ཨཱ་དི ར་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ མུ་དུ་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་མཾ ནཱ་མ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ སུ་མ་ནོ ཝཱ དུ་མྨ་ནོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ཏ་ཐཱ ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨི་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ནོ་དྭཱ་ར་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་མཾ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ སུ་མ་ནོ ཝཱ དུ་མྨ་ནོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ས་བྦཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ཡ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་དི་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་སུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་མུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ཨི་མ་སྶ པ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, ས་བྦ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ.
ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཡཾ ཡ་ཐཱ ལོ་ཀེ་ན ག་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ག་ཏ་ས་དྡེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ནི་ག་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ ཡུ་ཏྟི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་དྡ་ཝི་ཏྠཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཱུཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ད་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ད་སོ. ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི.
ས་བྦཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱཏི ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ས་བྦཾ ལོ་ཀེ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐནྟི ཏ་སྨིཾ ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ནེ་ཡྻཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཡོ་གཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ནཱུ་པ་ཡོཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཨུ་པ་ཡེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས་བྦཱ་བྷི་བྷཱུཏི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. དྷཱི་རོཏི དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ. ས་བྦ་ག་ནྠ་པྤ་མོ་ཙ་ནོཏི ས་བྦེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ག་ནྠེ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཕུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཕུ་ཊྛཱ ཨ་སྶ. ཨི་ད་ཉྩ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ར་མཱ ས་ནྟཱིཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ཕུ་ས་ནེ་ན ཕུ་ཊྛཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ར་མཱ་ས་ནྟཱིཏི ཨུ་ཏྟ་མཱ ས་ནྟི. ཀ་ཏ་རཱ སཱ་ཏི? ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ནི་བྦཱ་ནེ ཀུ་ཏོ་ཙི བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡེཏི ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. སཱི་ཧོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོཏི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ས་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ན་ཉྩ ཧིཾ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ སཱི་ཧོ ནཱ་མ. བྲ་ཧྨནྟི སེ་ཊྛཾ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ས་ངྒ་མྨཱཏི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ. ཏཾ ན་མ་སྶ་ནྟཱིཏི ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ ན་མ་སྶ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཝ་ད་ནྟཱ ཏེ ན་མ་སྶ་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ད་ནྟོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.