༣. ཝེ་ནཱ་ག་པུ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤. ཏ་ཏི་ཡེ ཀོ་ས་ལེ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཛ་ན་པ་དེ. ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་ག་མ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ. ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ དཱུ་རེ་པི བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ བོ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཧ་སཱ ག་མ་ནཾ ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. སཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ་དཱི་སུ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡཾ པ་ན གཱ་མ་ནི་ག་མ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཡོ་ཛ་ན་ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ག་མ་ནཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ’’ཏི. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་ན ཙཱ་རི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༥༤) ཝུ་ཏྟཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་གཱ་མོ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྷོ་ག་གཱ་མོ་པི. ཨི་དྷ ས་མོ་ས་ར་ཎ་གཱ་མོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ས་ན་གཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ད་ཝ་ས་རཱིཏི ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ས་རི, ས་མྤ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ ཨེ་ཀོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ ཨ་ཏྠི, ས་ཏྠཱ ཏཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ག་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་སྶོ་སུནྟི སུ་ཎིཾ་སུ ཨུ་པ་ལ་བྷིཾ་སུ, སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཛཱ་ནིཾ་སུ. ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ, པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ཝཱ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན ‘‘ཨ་སྶོ་སུཾ ཨེ་ཝ, ན ཏེ་སཾ ཀོ་ཙི ས་ཝ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་མ་ཏྠཾ ཨ་སྶོ་སུཾ, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ ས་མ་ཎོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཁ་ལཱུཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བྷོཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ལ་པ་ན་མ་ཏྟཾ. གོ་ཏ་མོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་དཱི་པ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཎོ ཀི་ར, བྷོ, གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ, ཀེ་ན་ཙི པཱ་རི་ཛུ་ཉྙེ་ན ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཀུ་ལཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཁོ པ་ནཱཏི ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ་ཁྱཱ་ན་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶ ཁོ པ་ན བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, སེ་ཊྛོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ཀི་ཏྟི་ཡེ་ཝ, ཐུ་ཏི་གྷོ་སོ ཝཱ. ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོཏི ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཏོ. ཀི་ནྟི? ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ – སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པི ཨ་ར་ཧཾ, ཨི་ཏི་པི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… ཨི་ཏི་པི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་རཱི་ནཾ ཨ་རཱ་ན་ཉྩ ཧ་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ, པཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༥-༡༢༧) བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཏོ ནེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀནྟི སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ, ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ནི་ད་སྶེ་ཏི. ས་དེ་ཝ་ཀནྟི ས་ཧ དེ་ཝེ་ཧི ས་དེ་ཝ་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ཧ མཱ་རེ་ན ས་མཱ་ར་ཀཾ. ས་ཧ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ. ས་ཧ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ. པ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཛཱ, ཏཾ པ་ཛཾ. ས་ཧ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ. ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ས་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཊྛ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་བྲ་ཧྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ, པ་ཛཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝ་ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ནུ་སྶ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ, དྭཱི་ཧི པ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ་ཝ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ས་དེ་ཝ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ, ས་མཱ་ར་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཚ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀོ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན རཱུ་པཱི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ, ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་ཝ་སེ་ན, ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝེ་ཧི ཝཱ ས་ཧ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་བྦ་ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཝཱ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ – ས་དེ་ཝ་ཀནྟི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ལོ་ཀཾ. ས་མཱ་ར་ཀནྟི མཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ལོ་ཀཾ. ས་བྲ་ཧྨ་ཀནྟི བྲ་ཧྨེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ལོ་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི ཏི་བྷ་ཝཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏཱི་སུ པ་དེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧི པ་དེ་ཧི ཏེ་ན ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ནྟི.
ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ས་ཡནྟི སཱ་མཾ, ཨ་པ་ར་ནེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ཉྙཱཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་དྷི་ཀེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཉ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་མཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ. པ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི བོ་དྷེ་ཏི ཉཱ་པེ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི.
སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ…པེ… པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎནྟི སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟེ་སུ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཧི་ཏྭཱ་པི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ དེ་སེ་ནྟོ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་དི་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ དེ་སེ་ཏི, ཨཱ་དི་མྷི་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ་པི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠི སཱ་ས་ན་སྶ. དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀཱ་ཡ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཋ་མ་པཱ་དོ ཨཱ་དི ནཱ་མ, ཏ་ཏོ དྭེ མ་ཛ྄ཛྷཾ ནཱ་མ, ཨ་ནྟེ ཨེ་ཀོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ནི་དཱ་ནཾ ཨཱ་དི, ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ་ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཨཱ་དི, ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀོ ཝཱ དྭེ ཝཱ བ་ཧཱུ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་མེ་ཝ.
སཱ་ས་ན་སྶ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨཱ་དི ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཀོ ཙཱ་དི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ, སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ དི་ཊྛི ཙ ཨུ་ཛུ་ཀཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༦༩). ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ པ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ མ་ཛ྄ཛྷཾ ནཱ་མ. ཕ་ལ་ཉྩེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཏཾ་པཱ་རཾ ཨེ་ཏཾ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ པ་རི་ཡོ་ས་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༤༦༦) ཨེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨཱ་དི་མྷི སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་གྒཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙོ་པི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ –
‘‘ཨཱ་དི་མྷི སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཡྻ, མ་ཛ྄ཛྷེ མ་གྒཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ;
པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྷི ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་སཱ ཀ་ཐི་ཀ་ས་ཎྛི་ཏཱི’’ཏི.
སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནནྟི ཡ་སྶ ཧི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ནི་སྶི་ཏཱ དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི, ན སོ སཱ་ཏྠཾ དེ་སེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ དེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནི་སྶི་ཏཾ དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘སཱ་ཏྠཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན དེ་ས་ནཱ ཨེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དི་ཡུ་ཏྟཱ ཝཱ ས་བྦ་ནི་རོ་ཊྛ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ ས་བྦ་ཝི་སྶ་ཊྛ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ ས་བྦ་ནི་གྒ་ཧི་ཏ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ཝཱ, ཏ་སྶ ད་མི་ལ༹་ཀི་རཱ་ཏ་ཡ་ཝ་ནཱ་དི་མི་ལ་ཀྑཱ་ནཾ བྷཱ་སཱ ཝི་ཡ བྱ་ཉྫ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྱ་ཉྫ་ནཱ ནཱ་མ དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན –
‘‘སི་ཐི་ལཾ དྷ་ནི་ཏ་ཉྩ དཱི་གྷ་ར་སྶཾ, ལ་ཧུ་ཀཾ ག་རུ་ཀ་ཉྩ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཾ;
ས་མྦ་ནྡྷཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ད་ས་དྷཱ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ པ་བྷེ་དོ’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལནྟི ས་ཀ་ལཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཀ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ དེ་སེ་ཏི, ཨེ་ཀ་དེ་ས་ནཱ་པི ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ན་ཏྠཱི་ཏི. པ་རི་སུ་དྡྷནྟི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ. ཡོ ཧི ‘‘ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལཱ་བྷཾ ཝཱ ས་ཀྐཱ་རཾ ཝཱ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དེ་སེ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ལོ་ཀཱ་མི་ས་ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ མུ་དུ་ཧ་ད་ཡོ ཨུ་ལླུ་མྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན དེ་སེ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་རི་སུ་དྡྷཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟི སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཀ་ལཾ སཱ་ས་ནཾ. ཏ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ…པེ… པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཨེ་ཝཾ དེ་སེ་ནྟོ ཙ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཾ ཙ་རི་ཡཾ, བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཙ་རི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་དྷུ ཁོ པ་ནཱཏི སུ་ནྡ་རཾ ཁོ པ་ན, ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་རཱུ་པོ སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི དུ་ལླ་བྷ་ད་སྶ་ནཱ་ནཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་རེ་ཧི ས་མཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནོ་ར་མ་ས་རཱི་རཱ་ནཾ ཨ་ན་པྤ་ཀ་ད་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏི་མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ནི་གྒྷོ་སཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་མེ་ན ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ་ཏི ལ་དྡྷ་ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ. ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི པ་སཱ་ད་སོ་མྨཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མྤི སཱ་དྷུ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྲ་ཧྨ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ད་མྤི སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, སཱ་དྷུ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ས་ཙེ ནོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི ‘ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཝ་ནྡི་ཏྠཱ’ཏི, ཏེ་སཾ ‘ཀིཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཝ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མ. ས་ཙེ ནོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཙོ་དེ་སྶ་ནྟི ‘ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན ཝ་ནྡི་ཏྠཱ’ཏི, ‘ཀིཾ སཱི་སེ་ན བྷཱུ་མིཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ་ནེ་ཝ ཝ་ནྡི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ན་ནུ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨ་མྤི ཝ་ནྡ་ནཱ ཨེ་ཝཱ’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མཱ’’ཏི.
ནཱ་མ་གོ་ཏྟནྟི, ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ད་ཏྟོ ནཱ་མ མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ནཱ་མཾ སཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ. ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཧཾ ཝཱ་སེ་ཊྛོ ནཱ་མ ཀ་ཙྩཱ་ནོ ནཱ་མ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ གོ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ནྟི ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ ཀི་ར ད་ལི་དྡཱ ཛི་ཎྞ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ‘‘པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཡེ པ་ན ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ཏེ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ དྭེ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ ཀ་རོ་ནྟེ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཝི་སྶཱ་སེ ས་ཏི ཨེ་ཀཾ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ཨ་དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ནྟཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཱ ཝི་ཡ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི.
ཝེ་ནཱ་ག་པུ་རི་ཀོཏི ཝེ་ནཱ་ག་པུ་ར་ཝཱ་སཱི. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི པཱ་ད་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀེ་ས་གྒཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལེ་ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ས་རཱི་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་པྤ་དེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཧི ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ཧི གྷ་ན་བུ་དྡྷ་རཾ་སཱི་ཧི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝི་མྷ་ཡོ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཉྩི་དནྟི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཱ་ཝ་ཉྩ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཚ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཏ་སྶ ཧི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཀཱ་ས་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཏཾ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཧོ་སི. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ མ་ནེ ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཨི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་སཱ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ་སྶ མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་སཱ་དོ་པི པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཨེ་ས ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་རི་སུ་དྡྷོཏི ནི་མྨ་ལོ. པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོཏི པ་བྷ་སྶ་རོ. སཱ་ར་དཾ བ་ད་ར་པ་ཎྜུནྟི ས་ར་ད་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏཾ ནཱ་ཏི་སུ་པ་རི་པ་ཀྐཾ བ་ད་རཾ. ཏ་ཉྷི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་ཉྩ. ཏཱ་ལ་པ་ཀྐནྟི སུ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཏཱ་ལ་ཕ་ལཾ. ས་མྤ་ཏི བ་ནྡྷ་ནཱ པ་མུ་ཏྟནྟི ཏཾ་ཁ་ཎ་ཉྙེ་ཝ བ་ནྡྷ་ནཱ པ་མུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཧི བ་ནྡྷ་ན་མཱུ་ལཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ར་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀེ ཋ་པི་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་དནྟི སུ་ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཛ་མྦོ་ན་ད་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ གྷ་ཊི་ཀཱ. ད་ཀྑ་ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏནྟི ད་ཀྑེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་པུ་ཏྟེ་ན སུ་ཊྛུ ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ. ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ སུ་ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཧ་ཊྛནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཨུ་དྡྷ་ནེ པ་ཙི་ཏྭཱ སུ་ཀུ་ས་ལེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ་ན གྷ་ཊྚ་ན་པ་རི་མ་ཛྫ་ན་ཧཾ་ས་ནེ་ན སུ་ཊྛུ པ་ཧ་ཊྛཾ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟནྟི ཨ་གྒི་ནཱ པ་ཙི་ཏྭཱ དཱི་པི་དཱ་ཋཱ་ཡ གྷཾ་སི་ཏྭཱ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ ཋ་པི་ཏཾ. བྷཱ་ས་ཏེཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་ཨོ་བྷཱ་ས་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ས་ཏེ. ཏ་པ་ཏེཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཏཱ་ཡ ཏ་པ་ཏེ. ཝི་རོ་ཙ་ཏཱིཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ནཾ ནཱ་མ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ ནཱ་མ. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨཱ་ས་ནྡཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ནྡཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ས་ནཾ. པ་ལླ་ངྐོཏི པཱ་དེ་སུ ཝཱ་ལ༹་རཱུ་པཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ. གོ་ན་ཀོཏི དཱི་གྷ་ལོ་མ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀོ་ཛ་ཝོ. ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཀི་ར ཏ་སྶ ལོ་མཱ་ནི. ཙི་ཏྟ་ཀོཏི ཝཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ. པ་ཊི་ཀཱཏི ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡོ སེ་ཏ་ཏྠ་ར་ཀོ. པ་ཊ་ལི་ཀཱཏི གྷ་ན་པུ་པྥོ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཀོ, ཡོ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་པ་ཊྚོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱུ་ལི་ཀཱཏི ཏི་ཎྞཾ ཏཱུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་པུ་ཎྞཱ ཏཱུ་ལི་ཀཱ. ཝི་ཀ་ཏི་ཀཱཏི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་རཱུ་པ་ཝི་ཙི་ཏྲོ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཀོ. ཨུ་དྡ་ལོ་མཱིཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ད་སཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀེ་ཙི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་པུ་པྥ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མཱིཏི ཨེ་ཀ་ཏོ་ད་སཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀེ་ཙི ཨུ་བྷ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏ་པུ་པྥ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཀ་ཊྚི་སྶནྟི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཾ ཀོ་སེ་ཡྻ་ཀ་ཊྚི་སྶ་མ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀོ་སེ་ཡྻནྟི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏ་མེ་ཝ ཀོ་སི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀུ་ཏྟ་ཀནྟི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠཱི་ནཾ ཋ་ཏྭཱ ན་ཙྩ་ན་ཡོ་གྒཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཧ་ཏྠ་ཏྠ་རཱད་ཡོ ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་ཏྠ་ར་ཀཱ ཙེ་ཝ ཧ་ཏྠི་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཨ་ཏྠ་ར་ཀཱ ཙ. ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎཱིཏི ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨེ་ཧི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན སི་བྦི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པྤ་ཝེ་ཎཱི. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ.
ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱིཏི ཨ་ཏི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱིཏི ཨ་དུ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱིཏི ཝི་པུ་ལ་ལཱ་བྷཱི མ་ཧ་ནྟ་ལཱ་བྷཱི, ཨུ་ལཱ༹་རུ་ལཱ༹་རཱ་ནེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི མ་ཉྙེ་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཡ་ན་ག་རུ་ཀོ, སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་པྤ་ས་ནྣི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ས ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནེ་སུ ནི་སཱི་ད་ཏི ཙེ་ཝ ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཙ. ཏེ་ན་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨི་མཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི.
ལ་དྡྷཱ ཙ པ་ན ན ཀ་པྤ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ཀི་ཉྩི ཀ་པྤ་ཏི. སུ་དྡྷ་ཀོ་སེ་ཡྻ་ཉྷི མ་ཉྩེ་པི ཨ་ཏྠ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, གོ་ན་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན, ཨཱ་ས་ནྡི་ཡཱ པཱ་དེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ, པ་ལླ་ངྐ་སྶ ཝཱ་ལེ༹ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ཏཱུ་ལི་ཀཾ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ ‘‘བི་མྦོ་ཧ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༧) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་མཱ་ནི་པི ཨེ་ཀེ་ན ཝི་དྷཱ་ནེ་ན ཀ་པྤ་ནྟི. ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ན ཀ་པྤ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཝ་ན་ནྟ་ཉྙེ་ཝ པ་ཝི་སཱ་མཱིཏི ཨ་ར་ཉྙཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་སཱ་མི. ཡ་དེ་ཝཱཏི ཡཱ་ནི་ཡེ་ཝ. པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱུ་རུ་བ་དྡྷཱ་ས་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊིཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟོ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ནི་ཡྻཱ་ནཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘པ་རཱི་ཏི པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛོ. མུ་ཁ་ནྟི ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ. ས་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༦༤). ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མ་ངྒཱི ཧུ་ཏྭཱ. དི་བྦོ མེ ཨེ་སོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མོ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཙ་ངྐ་མོ དི་བྦ་ཙ་ངྐ་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶཱ་པི ཙ་ངྐ་མོ དི་བྦ་ཙ་ངྐ་མོ་ཡེ་ཝ. ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ.
སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི ‘‘རཱ་གོ མེ པ་ཧཱི་ནོ’’ཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ན་རཱ་ག་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི རཱ་གོ མེ པ་ཧཱི་ནོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉྷི ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶཱ་པི ཙ་ངྐ་མཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡ་ཙ་ངྐ་མཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.