.ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ.
ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡེ
ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
༡. པ་ཋ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
༡. བཱ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མེ བྷ་ཡཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བྷ་ཡནྟི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ. ཨུ་པ་དྡ་ཝོཏི ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀཱ་རོ. ཨུ་པ་ས་གྒོཏི ཨུ་པ་ས་ཊྛཱ་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ལ་གྒ་ནཱ་ཀཱ་རོ.
ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མ་ནི་སྶི་ཏཱ ཙོ་རཱ ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སཱི་ནཾ པེ་སེ་ནྟི – ‘‘མ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གཱ་མཾ པ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ ནཱ་མ. ‘‘ཡ་ཐཱ ནོ ཏེ ཙོ་རཱ ཀུ་པི་ཏཱ ཨ་ན་ཏྠ་མྤི ཨཱ་ཝ་ཧེ་ཡྻུ’’ནྟི ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་པ་ཛྫ་ནྟི ཌཾ་ས་མ་ཀ་སཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ, གུ་མྦ་ནྟ་རཱ་ནི པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀེ མ་དྡ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཙོ་རེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ དི་ཝ་སེ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ‘‘ཏུ་ཙྪ་ཀ་སཱ་ས་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ པ་ཝི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ གཱ་མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཙོ་རཱ ས་བྦཾ ཝི་བྷ་ཝཾ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་སུ གྷཱ་ཏི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་གྒིཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ་བྷི་ཏྟི་ཙྪཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ལ་གྒི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི ན་ཊྛཾ ཨ་ནུ་སོ་ཙ་མཱ་ནཱ. ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ཊྛཱ་ཀཱ་རོ ལ་གྒ་ནཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ.
ན་ལཱ༹་གཱ་རཱཏི ན་ལེ༹་ཧི ཚ་ནྣ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཨ་གཱ་རཱ. སེ་ས་ས་མྦྷཱ་རཱ པ་ནེ་ཏྠ རུ་ཀྑ་མ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏི་ཎཱ་གཱ་རེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་ནཱིཏི ཀཱུ་ཊ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་གཱ་རཱ་ནི. ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ལི་ཏྟཱ་ནི. ནི་ཝཱ་ཏཱ་ནཱིཏི ནི་ཝཱ་རི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པྤ་ཝེ་སཱ་ནི. ཕུ་སི་ཏ་གྒ་ལཱ༹་ནཱིཏི ཚེ་ཀེ་ཧི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧི ཀ་ཏ་ཏྟཱ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་མྷི སུ་ཊྛུ ཕུ་སི་ཏ་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི. པི་ཧི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་པི་ཧི་ཏ་ཏཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཏཱ་ནི པི་དྷཱི་ཡ་ནྟི ཙ ཝི་ཝ་རཱི་ཡ་ནྟི ཙ.
བཱ་ལ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི བཱ་ལ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. བཱ་ལོ ཧི ཨ་པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སོ ར་ཛྫཾ ཝཱ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཀ་ཏི་པ་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སེ ཝི་དྷ་ཝ་པུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་དྷུ་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ ཨི་སྶ་རེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་བྦ་ཏ་ག་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟ་མ་ནྟེ གཱ་མེ པ་ཧ་ར་ནྟོ དཱ་མ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ནི་ག་མེ་པི ཛ་ན་པ་དེ་པི པ་ཧ་ར་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ གེ་ཧཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཁེ་མ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་མྤི དུ་ལླ་བྷཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་བྦ་ཛྫི་ཏེ་སུ་པི དྭེ བཱ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཝཱ་དཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཙོ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི. ཨི་ཏི ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཀ་ལ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི བྷ་ཡཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི བཱ་ལ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི.
༢. ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. དུ་ཏི་ཡེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཨ་པ་དཱ་ན་སོ་བྷ་ནཱི པ་ཉྙཱཏི ཡཱ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨ་པ་དཱ་ནེ་ན སོ་བྷ་ཏི, བཱ་ལཱ ཙ པ་ཎྜི་ཏཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཏེ་ནེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བཱ་ལེ་ན ཧི ག་ཏ་མ་གྒོ རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་ནི ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨི་ནྡ་གྒི་ནོ ག་ཏ་མ་གྒོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཛྷཱ་མ་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ར་མ་སི་ཚཱ་རི་ཀཱ་ས་མཱ་ཀུ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. པ་ཎྜི་ཏེ་ན ག་ཏ་མ་གྒོ ཀུ་སོ་བྦྷཱ་ད་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷ་ས་སྶ་ས་མྤ་དཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་མཱ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་དཱི་པི་ཀ་མེ་གྷེ་ན ག་ཏ་མ་གྒོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏེ་ན ག་ཏ་མ་གྒེ ཨུ་ད་ཀ་པཱུ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝི་ཝི་དྷ་ས་སྶ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ཎྜི་ཏེ་ན ག་ཏ་མ་གྒེ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ནོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༣. ཙི་ནྟཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ཏ་ཏི་ཡེ བཱ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱིཏི ‘‘བཱ་ལོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི བཱ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི. ཏཱ་ནེ་ཝ་སྶ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི བཱ་ལ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. བཱ་ལཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི བཱ་ལ་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི. དུ་ཙྩི་ནྟི་ཏ་ཙི་ནྟཱིཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་ད་མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཙྩི་ནྟི་ཏ་མེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏི. དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་སཱིཏི བྷཱ་ས་མཱ་ནོ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི. དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱིཏི ཀ་རོ་ནྟོ་པི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཎྜི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སུ་ཙི་ནྟི་ཏ་ཙི་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཏྠ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
༤. ཨ་ཙྩ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ན པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཏོ ན པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་པ་ར་དྡྷཾ མ་ཡཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ་པི ཡོ དྷ་མྨོ, ཏཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ན དེ་སེ་ཏི ན་ཀྑ་མཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི པ་ར་སྶ ‘‘ཝི་ར་དྡྷཾ མ་ཡཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. ཨ་ཡོ་ནི་སོ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་ཡོ་ནི་སོ པ་ཉྷཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱིཏི ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་ཙི་ནྟཱ་ཡ ཨ་པ་ཉྷ་མེ་ཝ པ་ཉྷ་ནྟི ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡོ་ནི་སོ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟི་ཏཾ པ་ན པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ་པི ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སོ་ཡེ་ཝ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པ་ཉྷ་མེ་ཝ པ་ཉྷ་ནྟི ཀ་ཐེ་ཏི. པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ད་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཏཾ ཨ་ཀྑ་ར་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་ཝི་དྷཾ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷིཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སི་ལི་ཊྛེ་ཧཱིཏི པ་ད་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ སི་ལི་ཊྛེ་ཧི. ཨུ་པ་ག་ཏེ་ཧཱིཏི ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཨུ་པ་ག་ཏེ་ཧི. ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ནི་སོ ས་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ཉྷཾ ནཱ་བྷི་ནུ་མོ་ད་ཏི ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཉྷཾ ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ སོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་པི, ན་ཏྠེ་ཏཾ ཋཱ་ན’’ནྟི (ཨ. ནི. ༥.༡༦༦).
ཡོ་ནི་སོ པ་ཉྷཾ ཀ་ཏྟཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཡོ་ནི་སོ་ཝ པ་ཉྷཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཐེ་རོ ཧི ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཡོ་ནི་སོ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་ཡ ཡོ་ནི་སོ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་དི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ཉྷེ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མ་མྤི ཚ་ཊྛཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཧི. ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི ས་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཚ་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༩. ཁ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. ན་ཝ་མེ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ད་ས་ཧི་པི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྣོ, ཨུ་པ་རི ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ལ་བྦྷ་ཏི. བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀ་པུ་ཉྙཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༡༠. མ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. ད་ས་མེ དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝོ དུ་སྶཱི་ལྱཾ, དུ་སྶཱི་ལྱ་མེ་ཝ མ་ལཾ དུ་སྶཱི་ལྱ་མ་ལཾ. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན མ་ལ་ནྟི? ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན དུ་གྒ་ནྡྷ་ཊྛེ་ན ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ. ཏ་ཉྷི ནི་ར་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན་པི མ་ལཾ. ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་མྤི ས་ནྟི་ཀེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་པི ཨ་ནྟ་རེ བོ་དྷི་ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཙ་སྶ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀི་ར ཏེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི དུ་གྒ་ནྡྷ་ཊྛེ་ན་པི མ་ལཾ. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ཉྩེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཙ་སྶ ཨ་སུ་ཙཱི་ནི ཧོ་ནྟི ཨ་པ་བྷ་སྶ་རཱ་ནཱི་ཏི ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན་པི མ་ལཾ. ཨ་པི་ཙ ཏཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཙེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ མི་ལཱ་པེ་ཏཱི་ཏི མི་ལཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན་པི མ་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་སྶཱ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་ར་མ་ལེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
བཱ་ལ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
༢. ར་ཐ་ཀཱ་ར་ཝ་གྒོ
༡. ཉཱ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཉཱ་ཏོཏི པ་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ. ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེཏི སཱ་ས་ན་སྶ ན ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་མྷི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ, ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. དི་སཱ ན་མ་སྶི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷཱུ་ཏ་བ་ལིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེཔི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ པ་ར་སྶ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ ཝ་ཉྩ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི. མ་ནོ་ཀ་མྨེཔི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ན ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ནཱ་མ ད་ཀྑི་ཎ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ཏཾ ཀི་ར ཐེ་རཾ ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ ཀཱི་དི་སེ པུ་གྒ་ལེ མེ་ཏྟཱ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་གཾ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘པི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཙ བྷ་རི་ཡཱ པི་ཡཱ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པཱ, སོ ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟོ ཨུ་མྨཱ་དཾ པཱ་པུ་ཎི. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ས བ་ཧུ་ཛ་ན་ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ སེ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ན ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ས བ་ཧུ་ཛ་ན་ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི ནཱ་མ ཀོ་ལི༹་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཙ་ཏུ་ནི་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ཏ་སྶ ཀི་ར ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ན་ནྡཱ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ པོ་ཏ་ལི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ རོ་གེ ས་མུ་ཊྛི་ཏེ ཀ་ནི་ཊྛཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ལླ་ཧུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི. ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ན, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? ཀི་མ་ཏྠི་ཀོ ཨེ་ས, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི? བྷ་ནྟེ, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ, ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པེ དི་ཊྛེ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. སོ ‘‘ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རཾ བ་ཧི་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟ་མེ་ཝ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ་སི མ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཀ་ནི་ཊྛ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཧི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ ‘‘ཨ་ཡཾ ན ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ན ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༢. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶཱཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ. མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶཱཏི རཱ་ཛཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་སྶ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ས་རི་ཏ་བྦཱ་ནི ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཛཱ་ཏོཏི ནི་བྦ་ཏྟོ. ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ནི་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐཱ, ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ཝཱ དཱ་སཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ‘‘ཏྭཾ ཨ་སུ་ཀ་ཛ་ན་པ་དེ ཨ་སུ་ཀ་ན་ག་རེ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ཨ་སུ་ཀ་ན་ཀྑ་ཏྟེ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏེ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་ར་ཏི ན ས་མྨུ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡནྟི ཨ་བྷི་སེ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ར་ཉྙོ བ་ལ་ཝ་ཏུ་ཊྛི་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ས་ངྒཱ་མ་ཝི་ཛ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ངྒཱ་མནྟི ཡུ་དྡྷཾ. ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱཏི ཛི་ནི་ཏྭཱ ས་ཏྟུ་མ་དྡ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སནྟི ཏ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ར་ཉྙོ ཛཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སཱ་ས་ནེ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་མྤི པ་བྦ་ཛྫཱ་ནི་སྶི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་ར་ཊྛེ ཨ་སུ་ཀ་ཛ་ན་པ་དེ ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་སུ་ཀ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་སུ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེ ཨ་སུ་ཀ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་རི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ས་མྨུ་སྶི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨེ་ཏྟ་ཀོ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ, ན ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་ན མ་གྒ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་ར་ཊྛེ…པེ… ཨ་སུ་ཀ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ནཱི་ཡཾ.
ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡེ་ན. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷིཾ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཕ་ལ་པ་ཉྙཾ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སཱ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ‘‘མ་ཡཱ ཨ་སུ་ཀ་ར་ཊྛེ…པེ… ཨ་སུ་ཀ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ནཱི་ཡ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི.
༣. ཨཱ་སཾ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. ཏ་ཏི་ཡེ ས་ནྟོཏི ཨ་ཏྠི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི. སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ལོ་ཀ་སྨིནྟི ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ. ནི་རཱ་སོཏི ཨ་ནཱ་སོ ཨ་པ་ཏྠ་ནོ. ཨཱ་སཾ་སོཏི ཨཱ་སཾ་ས་མཱ་ནོ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ. ཝི་ག་ཏཱ་སོཏི ཨ་པ་ག་ཏཱ་སོ. ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེཏི ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་ནཾ ཀུ་ལེ. ཝེ་ན་ཀུ་ལེཏི ཝི་ལཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ. ནེ་སཱ་ད་ཀུ་ལེཏི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ལེ. ར་ཐ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེཏི ཙ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ. པུ་ཀྐུ་ས་ཀུ་ལེཏི པུ་པྥ་ཙྪ་ཌྜ་ཀ་ཀུ་ལེ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀུ་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཌྜྷོ ཧོ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ, ཏ་སྨཱ་སྶ བྷོ་ག་ཝི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ད་ལི་དྡེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ད་ལི་དྡེཏི དཱ་ལི་དྡི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ. ཨ་པྤ་ནྣ་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནེཏི པ་རི་ཏྟ་ཀ་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནེ. ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཀེཏི དུ་ཀྑ་ཛཱི་ཝི་ཀེ, ཡ་ཏྠ ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ སཱ་དྷེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྠ ཀ་སི་རེ་ན གྷཱ་ས་ཙྪཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀུ་ལེ དུ་ཀྑེ་ན ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་གྷཱ་སོ ཙ ཀོ་པཱི་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ན་ཉྩ ལ་བྦྷ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ་པི ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡཾ ཋི་ཏོ, ཨ་ཡ་ཉྩ ན ཏཱ་དི་སོ, ཏ་སྨཱ་སྶ ས་རཱི་ར་ཝི་པ་ཏྟི་མྤི ད་སྶེ་ཏུཾ སོ ཙ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ཎྞོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དུ་བྦ་ཎྞོཏི པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀོ ཝི་ཡ ཛྷཱ་མ་ཁཱ་ཎུ་ཝ་ཎྞོ. དུ་དྡ་སི་ཀོཏི ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ཨ་མ་ནཱ་པ་ད་སྶ་ནོ. ཨོ་ཀོ་ཊི་མ་ཀོཏི ལ་ཀུ་ཎྜ་ཀོ. ཀཱ་ཎོཏི ཨེ་ཀ་ཀྑི་ཀཱ་ཎོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀྑི་ཀཱ་ཎོ ཝཱ. ཀུ་ཎཱིཏི ཨེ་ཀ་ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཎཱི ཝཱ. ཁ་ཉྫོཏི ཨེ་ཀ་པཱ་ད་ཁ་ཉྫོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་པཱ་ད་ཁ་ཉྫོ ཝཱ. པ་ཀྑ་ཧ་ཏོཏི ཧ་ཏ་པ་ཀྑོ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི. པ་དཱི་པེ་ཡྻ་སྶཱཏི ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལ་ཀ་པ་ལླ་ཀཱ་དི་ནོ པ་དཱི་པ་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ. ཏ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི. ཀ་སྨཱ ན ཧོ་ཏི? ནཱི་ཙ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ.
ཛེ་ཊྛོཏི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཛེ་ཊྛེ ས་ཏི ཀ་ནི་ཊྛོ ཨཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛེ་ཊྛོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་བྷི་སེ་ཀོཏི ཛེ་ཊྛོ་པི ན ཨ་བྷི་སེ་ཀཱ་ར་ཧོ ཨཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་བྷི་སེ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟོཏི ཨ་བྷི་སེ་ཀཱ་ར་ཧོ་པི ཀཱ་ཎ་ཀུ་ཎི་ཨཱ་དི་དོ་ས་ར་ཧི་ཏོ ས་ཀིཾ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ པུ་ན ཨ་བྷི་སེ་ཀེ ཨཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཙ་ལ་པྤ་ཏྟོཏི ཛེ་ཊྛོ་པི ཨཱ་བྷི་སེ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟོ མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ, སོ་པི ཨ་བྷི་སེ་ཀེ ཨཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི. སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་མ་སྶུ་བྷེ་དོ ཨ་ཙ་ལ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, མ་ཧ་ནྟ་མྤི ར་ཛྫཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཙ་ལ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཀ་སྨཱ ཧོ་ཏི? མ་ཧཱ་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ.
དུ་སྶཱི་ལོཏི ནི་སྶཱི་ལོ. པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨོ. ཨ་སུ་ཙཱིཏི ཨ་སུ་ཙཱི་ཧི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ས་ངྐཱ་ཧི ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་སཱ་རུ་པྤཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཨཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ས་ངྐཱ་ཧི ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ, སཱ་ས་ངྐ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཧི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ མ་ནྟ་ཡ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ནྟི, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ངྐ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་སྶ་མ་ཎོ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོཏི ཨ་སྶ་མ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ་ཝ ས་མ་ཎ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་མ་ཎོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཉྙོ. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོཏི ཨ་ཉྙེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ སུ་ནི་ཝ་ཏྠེ སུ་པཱ་རུ་ཏེ སུ་མྦྷ་ཀ་པ་ཏྟ་དྷ་རེ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟེ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཱ་དི་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ཧཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒཱ་དཱི་ནི པ་ཝི་ས་ནྟོ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཐཱ ས་ངྒྷི་ཀཾ ལཱ་བྷཾ ག་ཎྷ་ནྟོ. ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏཱིཏི པཱུ་ཏི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཨ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཏི་ནྟོ. ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་ཙ་ཝ་རོ. ཏ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི. ཀ་སྨཱ ན ཧོ་ཏི? ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱིཏི. ཀ་སྨཱ ཧོ་ཏི? མ་ཧཱ་སཱི་ལ་སྨིཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ.
༤. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཛ་ནཾ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི རཱ་ཛཱ. ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནེ་ན ཙ་ཀྐ་ནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. དྷ་མྨོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ. དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟེ་ན རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. སོ་པི ན ཨ་རཱ་ཛ་ཀནྟི སོ་པི ཨ་ཉྙཾ ནི་སྶ་ཡ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ དེ་ས་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ཨ་པཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, བ་ཧཱུ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཏེ་ཧི པུ་ཊྛོ དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨོ བྷི་ཀྑཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨོ. དྷ་མྨནྟི ཏ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ དྷ་མྨཾ. ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏ་ད་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་མེ་ཝ ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ ཀ་ཏོ སོ དྷ་མྨོ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཏ་སྨིཾ གཱ་ར་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཾ ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏཱུཏི ཏཾ དྷ་མྨཾ དྷ་ཛ་མི་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཀེ་ཏུ་མི་ཝ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ ཙ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ. དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏཱིཏི དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀཱ, ར་ཀྑཱ ཙ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ གུ་ཏྟི ཙ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཁ་ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ར་ཀྑཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༨༥). ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་གེ་ཧཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ. ཙོ་རཱ་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ གོ་པཱ་ཡ་ནཱ གུ་ཏྟི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི སུ་ཊྛུ ཝི་ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཏྠ སཱ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཝ་ཏྠ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ་སྶ ད་ད་མཱ་ནོ ས་བྦོ་པ་དྡ་ཝེ ཙ་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི ནཱ་མ. ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་དྲ་ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ་དི་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི ཨུ་པ་ག་ཎྷི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི པ་རི་ཏོ་སེ་ཏ་བྦཱ, བ་ལ་ཀཱ་ཡོ ཀཱ་ལཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཝ་ཏྠཱ་དི་ནཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཏྟ་བཱི་ཛ་ན་ངྒ་ལ་བ་ལི་བ་དྡཱ་དི་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, ཏ་ཐཱ ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནེ་ག་མཱ ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ཛཱ་ན་པ་དཱ. ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པཱ པ་ན ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་ཏ་བྦཱ, མི་ག་པ་ཀྑི་ནོ ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནེ་ན ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏ་བྦཱ.
དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཏཾ ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ ཨ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ནཱཏི པ་ཊི་ཨ་ཏྠི་ཀེ་ན, པ་ཊི་ས་ཏྟུ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨི་ཀོཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨི་ཀོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན. དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱཏི ན་ཝ་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝཱཏི ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ ཏཾ ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟོ ཏཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ. སོ་ཝ་སྶ དྷ་མྨོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན དྷ་ཛོ་ཏི དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ. སོ་ཝ་སྶ ཀེ་ཏཱུ་ཏི དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ. ཏ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ. དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་དཱ་ཡི་ཀ་ར་ཀྑ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ གུ་ཏྟི་ཉྩ. སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སུ་ཙ་རི་ཏཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ. དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ས་དི་སཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཏཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨེ་ཏེ་སུ ས་མ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ན་པི པ་ཊི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༥. ས་ཙེ་ཏ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥. པ་ཉྩ་མེ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེཏི བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨི་སཱི་ནཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཏ་ནེ, ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་ནེ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. མི་ག་དཱ་ཡེཏི མི་གཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣེ. ཚ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཚཱ་ར་ཏྟཱུ་ནེ་ཧཱིཏི སོ ཀི་ར ར་ཉྙཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ གཱ་མ་དྭཱ་ར་གཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷ་དེ་ཝ་ཀུ་ལ་སུ་སཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་རུ་ཀྑེ ཙེ་ཝ ཛྷཱ་མ་པ་ཏི་ཏ་སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑེ ཙ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ནྣ་པ་དེ་སེ ཋི་ཏེ ས་བྦ་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏེ ནཱ་བྷི་ཨ་ར་ནེ་མཱི་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ རུ་ཀྑེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཙ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ རུ་ཀྑེ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཀཱ་ལོ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཚ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཚཱ་ར་ཏྟཱུ་ནེ་ཧཱི’’ཏི. ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎནྟི ནཱ་ན་ཏྟཾ. ནེ་སནྟི ན ཨེ་སཾ. ཨ་ཏྠེ་སནྟི ཨ་ཏྠི ཨེ་སཾ. ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ག་ཏཱིཏི པ་ཡོ་ག་སྶ ག་མ་ནཾ. ཙི་ངྒུ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱཏི པ་རི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ. ཨ་ཀྑཱ་ཧ་ཏཾ མ་ཉྙེཏི ཨ་ཀྑེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་མི་ཝ.
ས་དོ་སཱཏི ས་ག་ཎྜཱ ཨུ་ཎྞ་ཏོ་ཎ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཡུ་ཏྟཱ. ས་ཀ་སཱ་ཝཱཏི པཱུ་ཏི་སཱ་རེ་ན ཙེ་ཝ ཕེ་གྒུ་ནཱ ཙ ཡུ་ཏྟཱ. ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ པ་པ་ཏི་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་པ་ཏ་ནེ་ན པ་ཏི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ པ་པ་ཏི་ཏཱ ནཱ་མ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ནཱ་མ. ཏེ་སུ་པི པུ་རི་མཱ ཏ་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ པ་པ་ཏི་ཏཱ ནཱ་མ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་ད་ཡོ པ་པ་ཏ་ནྟི, པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་ད་ཡོ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏ་སྨཱ. ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ ཏཱ་ཝ ཚ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཕ་རུ་སཱ་ཝཱ་ཙཱ བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི དྭེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ་ཏི དྭེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནཱ་ཏི.
༦. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་པ་ཊི་པ་དནྟི ཨ་ཝི་ར་དྡྷ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨེ་ཀཾ་ས་པ་ཊི་པ་དཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཊི་པ་དཾ སཱ་ར་པ་ཊི་པ་དཾ མ་ཎྜ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཀྐ་གྒཱ་ཧེ་ན ཝཱ ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཧཱ་ཡ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ པ་ན ཏཱ་ཧི ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་ནྟཱ་ར་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ དྭཱི་སུ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧེ་སུ ཡ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱ་ལ་ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠེ་ན ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པ་ཏྟོ, ཡ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ད་ཀ་དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཏྠ་ཀེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ པ་ཎྜི་ཏ་ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ ཝི་ཡ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཋཱ་ན་མེ་ཀེ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ཧུ ཏ་ཀྐི་ཀཱ;
ཨེ་ཏ་ད་ཉྙཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཏཾ ག་ཎྷེ ཡ་ད་པ་ཎྞ་ཀ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༡);
ཡོ་ནི ཙ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ་ནཱིཏི ཁ་ནྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶ་པི ཀཱ་ར་ཎ་སྶ་པི པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒ་སྶ་པི ནཱ་མཾ. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡོ་ནི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༥༢) ཧི ཁ་ནྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཡོ་ནི ནཱ་མ. ‘‘ཡོ་ནི ཧེ་སཱ བྷཱུ་མི་ཛ ཕ་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༢༢༦) ཀཱ་ར་ཎཾ. ‘‘ན ཙཱ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ བྲཱུ་མི, ཡོ་ནི་ཛཾ མ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༤༥༧; དྷ. པ. ༣༩༦) ཙ ‘‘ཏ་མེ་ནཾ ཀ་མྨ་ཛ་ཝཱ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཾ ཨ་དྷོ་སི་རཾ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ ཡོ་ནི་མུ་ཁེ ས་མྤ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟཱི’’ཏི ཙ ཨཱ་དཱི་སུ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒོ. ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨཱ་ར་དྡྷཱཏི པ་གྒ་ཧི་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ.
ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ, ཙ་ཀྑུ་ཏོ་པི…པེ… མ་ན་ཏོ་པི ས་ནྡ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཏོ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ ས་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཨེ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཏ་ཉྩ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟོ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠོ ཧི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་རོ. ཙི་ར་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཊྛེ་ན མ་དི་རཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཨཱ་ས་ཝཱ ཝི་ཡཱ་ཏི་པི ཨཱ་ས་ཝཱ. ལོ་ཀ་སྨི་མྤི ཧི ཙི་ར་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ མ་དི་རཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཡ་དི ཙ ཙི་ར་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ, ཨེ་ཏེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ, ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་ཧོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༡). ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཝཱ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ས་ཝ་ནྟི པ་ས་ཝ་ནྟཱི་ཏི་པི ཨཱ་ས་ཝཱ. པུ་རི་མཱ་ནི ཙེ་ཏྠ ནི་བྦ་ཙ་ནཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཀི་ལེ་སཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཡུ་ཛྫ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཾ ཀ་མྨེ་པི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་པི. སུ་ཏྟེ་སུ ཧི ‘‘ནཱ་ཧཾ, ཙུ་ནྡ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༨༢) ཨེ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ.
‘‘ཡེ་ན དེ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྱ་སྶ, ག་ནྡྷ་བྦོ ཝཱ ཝི་ཧ་ངྒ་མོ;
ཡ་ཀྑ་ཏྟཾ ཡེ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་བྦ་ཛེ;
ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ཝི་དྡྷ་སྟཱ ཝི་ན་ལཱི༹་ཀ་ཏཱ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༤.༣༦) –
ཨེ་ཏྠ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཙ ཀ་མྨཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ. ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༩; ཨ. ནི. ༢.༢༠༢-༢༣༠) ཨེ་ཏྠ པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝ་དྷ་བ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ.
ཏེ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཡ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ ཧི ཝི་ན་ཡེ ཏཱ་ཝ ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ, ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༩; ཨ. ནི. ༢.༢༠༢-༢༣༠) དྭེ་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནེ ‘‘ཏ་ཡོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ས་ཝཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༣༢༡) ཏི་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཛ་ཏུ་ཀ་ཎྞི་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༦༩; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༧) ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ (དྷ. ས. ༡༡༠༢-༡༡༠༦; ཝི་བྷ. ༩༣༧) ཙ ཏེ་ཡེ་ཝ དི་ཊྛཱ་ས་ཝེ་ན ས་ཧ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཨ་ཏྠི ཨཱ་ས་ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཨ་ཏྠི ཨཱ་ས་ཝཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཨ་ཏྠི ཨཱ་ས་ཝཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ, ཨ་ཏྠི ཨཱ་ས་ཝཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༦༣) པ་ཉྩ་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ སཾ་ཝ་རཱ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨ. ནི. ༦.༥༨) ན་ཡེ་ན ཚ་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ས་བྦཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ (མ. ནི. ༡.༡༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏེ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ན་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ས་ར་ས་བྷེ་དོ་པི ཁཱི་ཎཱ་ཀཱ་རོ་པི མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི་པི ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཝ་ཡོ བྷེ་དོ པ་རི་བྷེ་དོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཧི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ས་ར་ས་བྷེ་དོ ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༥; སཾ. ནི. ༢.༢༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༠༢) ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཝ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཀྑ་ཡོ ཨ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཁཱི་ཎཱ་ཀཱ་རོ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
‘‘སེ་ཁ་སྶ སི་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ, ཨུ་ཛུ་མ་གྒཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ;
ཁ་ཡ་སྨིཾ པ་ཋ་མཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ’’ཏི. (ཨི་ཏི་ཝུ. ༦༢) –
ཨེ་ཏྠ མ་གྒོ ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༣༨) ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ.
‘‘པ་ར་ཝ་ཛྫཱ་ནུ་པ་སྶི་སྶ, ནི་ཙྩཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་ནོ;
ཨཱ་ས་ཝཱ ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨཱ་རཱ སོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༢༥༣) –
ཨེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ཕ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོཏི མ་ན་ཙྪ་ཊྛེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་རོ. བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུཏི བྷོ་ཛ་ན་སྨིཾ པ་མཱ་ཎ་ཉྙཱུ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ག་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཛཱ་ག་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ཛཱ་ག་ར་ཎེ་ཡེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ ཋ་པི་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༥) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༨). ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱིཏི པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི. ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏཱིཏི སཱི་ཧོ ཝི་ཡ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཝཱ་མ་པཱ་དཾ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ཨ་ཏི་ཨཱ་དྷཱ་ཡ. ས་མཾ ཋ་པི་ཏེ ཧི པཱ་དེ ཛཱ་ཎུ་ཀེ་ན ཛཱ་ཎུ་ཀཾ གོ་པྥ་ཀེ་ན ཙ གོ་པྥ་ཀཾ གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ དོ་ས་སྶ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཐོ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ས པཱ་དཾ ཋ་པེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི.
ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ས ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི? པུ་རི་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཡཾ ཧི ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ནི་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩེ ཝཱ ཕ་ལ་ཀེ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ག་ཎྷ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཡོ་ཝ. པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་པི པ་ནེ་ས ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡཾ ཧི ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ནི་དྡཱ་ཡ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ ཝཱ མ་ཉྩེ ཝཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི – ‘‘ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ ཀཱ་ཡོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནེ མ་ཉྩེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ མ་ཉྩོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ, ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཙེ་ཏ་ནེ ཨུ་ད་ཀེ, ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནེ ཝཱ་ཏེ, ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ ཝཱ་ཏོ ཨ་ཙེ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ས་མྤི ‘ཨ་ཧཾ ཝཱ་ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ’ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝཱ་ཏོ་པི ‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཝཱ་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘ཨ་ཧཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ’ཏི…པེ… མ་ཉྩོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཧཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ’ཏི, ཀཱ་ཡོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ མ་ཉྩེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ’ཏི. ན ཧི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་བྷོ་གོ ཝཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ ཝཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཝཱ པ་ཏྠ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒེ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏེ ཙ་ནྡེ ཝཱ ཏཱ་ར་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དི་ཀཾ ས་ཉྙཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ, ཙི་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ས་ཡི་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི.
༧. ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་དུ་ཀྑཱ་ཡ. པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡཱཏི པ་ར་དུ་ཀྑཱ་ཡ. ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཨུ་པ་རི པ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
༨. དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཊྚཱི་ཡེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཨ་ཊྚཱ པཱི་ལི༹་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ. ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ལ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཐ. ཛི་གུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི གཱུ་ཐེ ཝི་ཡ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཛི་གུ་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ. ཨི་ཏི ཀི་རཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི པ་ད་ས་ནྡྷི་བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ, ཀི་རཱཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. དི་བྦེ་ན ཀི་ར ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཐཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་གེ་ཝ ཁོ པ་ནཱཏི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ.
༩. པ་ཋ་མ་པཱ་པ་ཎི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩. ན་ཝ་མེ པཱ་པ་ཎི་ཀོཏི ཨཱ་པ་ཎི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཎཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜ་ཝི་ཀྐཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝཱ་ཎི་ཛ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་བྷ་བྦོཏི ཨ་བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏོ. ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ སུ་ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ པ་ད་ས་དྡེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཧི ཡཾ ཙོ་རཱ ར་ཏྟིཾ བྷ་ཎྜཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་པ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤེ་ན ཨ་གྒྷེ་ན དེ་ནྟི, ཡ་མྤི བ་ཧུ་ཝེ་རི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ར་ཏྟིཾ ན་ག་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཨཱ་པ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཡཾ ཝཱ པ་ན ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཨཱ་པ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཎྜཾ ཀི་ཎ་ནྟི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་སྶཱ་མི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཉྙེ་སཾ བྷོ་ཛ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ པ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ པུ་ན ཨཱ་པ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. སོ ཧི ཡཾ ཙོ་རཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, དི་ཝཱ་ཀཱ་ལེ པ་ན པ་རེ་སཾ ཨ་ས་ཉྩཱ་ར་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་པ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤ་གྒྷེ་ན དེ་ནྟི, ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ ཨི་སྶ་རཱ ‘‘ཨཱ་པ་ཎ་ཏོ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་སྶཱ་མི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཡཱ་ཝ ཡཱ་མ་བྷེ་རི་ནི་ཀྑ་མ་ནཱ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཨཱ་པ་ཎེ དཱི་པཾ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. སོ ཧི ཡཾ ཙོ་རཱ པཱ་ཏོ་པི དི་ཝཱ་པི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, སཱ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤ་གྒྷེ་ན དེ་ནྟི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་སྶཱ་མི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མཱ་དྷིཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ པཱ་ཏོ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ, ཏཱ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. སཱ་ཡཾ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཐེ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཙ ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ས་མཱ་དྷི་པི ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་མཱ་དྷཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་པཱ་པ་ཎི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མེ ཙ་ཀྑུ་མཱཏི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཀྑུ་མཱ ཧོ་ཏི. ཝི་དྷུ་རོཏི ཝི་སི་ཊྛ་དྷུ་རོ ཨུ་ཏྟ་མ་དྷུ་རོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ. པ་ཎི་ཡནྟི ཝི་ཀྐཱ་ཡི་ཀ་བྷ་ཎྜཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མཱུ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་ད་ཡོཏི ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀཱི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀྐཱ་ཡ་མཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་པ་ཎི་ཡེ ཡེ་ན ཀ་ཡེ་ན ཏཾ ཀཱི་ཏཾ, ཏཾ ཀ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མཱུ་ལཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡོ ཙ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཀྐ་ཡ་མཱ་ནེ ཝི་ཀྐ་ཡོ, ཏ་སྨིཾ ཝི་ཀྐ་ཡེ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་ད་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟི་ཀཱ ཝ་ཌྜྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི པ་ཎི་ཡཾ ཀེ་ཏུ་ཉྩ ཝི་ཀྐེ་ཏུ་ཉྩཱཏི སུ་ལ་བྷ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀི་ཎ་ནྟོ དུ་ལླ་བྷ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ ཙ ཨེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ད་ས་གུ་ཎ་མྤི ཝཱི་ས་ཏི་གུ་ཎ་མྤི ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ཏི.
ཨ་ཌྜྷཱཏི ཨི་སྶ་རཱ བ་ཧུ་ནཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. མ་ཧ་དྡྷ་ནཱཏི ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ. མ་ཧཱ་བྷོ་གཱཏི ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜེ་ན མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ. པ་ཊི་བ་ལོཏི ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ན ཙེ་ཝ ཉཱ་ཎ་བ་ལེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་མ་ཏྠོ. ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏུནྟི ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ག་ཧི་ཏ་དྷ་ན་མཱུ་ལི་ཀཾ ཝ་ཌྜྷིཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏུཾ. ནི་པ་ཏ་ནྟཱིཏི ནི་མ་ནྟེ་ནྟི. ནི་པཱ་ཏེ་ནྟཱི་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ.
ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཐཱ་མ་ཝཱཏི ཉཱ་ཎ་ཐཱ་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ཐི་རེ་ན ཉཱ་ཎ་པ་ར་ཀྐ་མེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོཏི ‘‘ཨ་གྒ་མ་གྒཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་རཾ ན ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་པི་ཏ་དྷུ་རོ.
བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ. ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱཏི ཨེ་ཀོ ནི་ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ག་མོ ནཱ་མ, དྭེ ནི་ཀཱ་ཡཱ དྭེ ཨཱ་ག་མཱ ནཱ་མ, པ་ཉྩ ནི་ཀཱ་ཡཱ པ་ཉྩ ཨཱ་ག་མཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ག་མེ་སུ ཡེ་སཾ ཨེ་ཀོ་པི ཨཱ་ག་མོ ཨཱ་ག་ཏོ པ་གུ་ཎོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ ནཱ་མ. དྷ་མྨ་དྷ་རཱཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རཱ. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རཱ. མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱཏི དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ. པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ཏི. པ་རི་པ་ཉྷ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་མཾ ནཱ་མ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏི ཏུ་ལེ་ཏི པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ པ་ཋ་མཾ པ་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སེ་ཝ་ནཱ ཙ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ཏི ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, དེ་ས་ནཱ་ཡ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛི་མེ་ན ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་རི་མེ་ན ཝཱ དྭཱི་ཧི་པི ཝཱ ཀོ་ཊཱི་ཧི. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་པ་རི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱི་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ར་ཐ་ཀཱ་ར་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ས་མི་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶཾ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, པ་ཙྪཱ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི. དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ. ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཁ་མ་ཏཱིཏི རུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོཏི ཨ་ཏི་སུ་ནྡ་ར་ཏ་རོ. པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོཏི ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱིཏི ས་མི་དྡྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཀི་ར ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཨ་ཧོ་སི, སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཧ་ཛཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་མ་གྒཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཨ་ཧོ་སི, སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ སོ་པི ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་མ་གྒ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ སོ་པི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་མ་གྒ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི.
ན ཁྭེ་ཏྠཱཏི ན ཁོ ཨེ་ཏྠ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན བྱཱ་ཀཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན བྱཱ་ཀ་རི་ཏུཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏཱི་ཧི་པི ཐེ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་མ་གྒོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ན བྷུ་མྨ་ནྟ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི.
༢. གི་ལཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢. དུ་ཏི་ཡེ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནཱིཏི ཧི་ཏཱ་ནི ཝུ་དྡྷི་ཀ་རཱ་ནི. པ་ཏི་རཱུ་པནྟི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪེ་ན ཝཱ་ཏཱ་པ་མཱ་རཱ་དི་ནཱ རོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནི་ཊྛཱ་པ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཁི་པི་ཏ་ཀ་ཀ་ཙྪུ་ཏི་ཎ་པུ་པྥ་ཀ་ཛ་རཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཨཱ་བཱ་དྷོ ཀ་ཐི་ཏོ. ལ་བྷ་ནྟོ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ནོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཡེ་སཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནེ་ན ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་པི ཏེ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཏི་རཱུ་པོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ད་ཀྑོ ཨ་ན་ལ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཏ་སྨི་ཉྷི གི་ལཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཙ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཙ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཐཱ’’ཏི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཝ པ་ན ཏེ ཏཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི, ཏཱ་ཝ གི་ལཱ་ན་སྶ ཙ ཏེ་ས་ཉྩ དྭི་ནྣཾ ཡེ་ན་ཏྠོ, ས་བྦཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ བྷཱ་རོ.
ཨ་ཉྙེ་པི གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨི་ཏ་རེ་པི དྭེ གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཡོ་པི ཧི ནི་ཊྛ་པ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནོ, སོ ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཙེ མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒེ་ཡྻུཾ, ཕཱ་སུ་ཀཾ མེ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན ཁོ པ་ན མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱི’’ཏི མ་ནོ་པ་དོ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ. པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཀ་ཏཾ. མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ ཨཱི་དི་སོ’’ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ མེ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན བྱཱ་དྷི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་པི བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་བྱཱ་དྷི བྷེ་ས་ཛྫེ ཀ་ཏེ ཁི་པྤ་ཏ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. སོ ཏ་ཏོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘ཨ་ཉྙེ་པི གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ནེ་ཝ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ནེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི. ནི་ཡཱ་མཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟནྟི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མྨ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་པ་ར་མོ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ ག་ཧི་ཏོ སཱ་ས་ནེ ནཱ་ལ་ཀ་ཏྠེ་ར་ས་དི་སོ བུ་དྡྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎོ ཙ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་ན ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ པུ་གྒ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ, ནེ་ཡྻོ པ་ན ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱཏི མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཝཱ་རེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོཏི ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི དྷ་མྨོ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? པ་ད་པ་ར་མ་སྶ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ཝ་ནཱ་ཡ ལ་བྷ་ནྟོ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, སོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ལ་བྷ་ནྟོ པ་ན ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ་སཾ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ དེ་སེ་ཏ་བྦོ་ཝ.
༣. ས་ངྑཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷནྟི ས་དུ་ཀྑཾ. ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རནྟི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙེ་ཏ་ནཱ་རཱ་སིཾ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏི རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ཏི པི་ཎྜཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་དྭཱ་རེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀནྟི ས་དུ་ཀྑཾ ལོ་ཀཾ. ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟཱིཏི ས་དུ་ཀྑཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶཱ ཕུ་ས་ནྟི. ས་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ས་དུ་ཀྑཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སཱ་བཱ་དྷཾ ནི་ར་སྶཱ་ད་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ས་ཏྟཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱཏི ཡ་ཐཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏྠི, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ན བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ. ཨི་ཏི ནི་ར་ཡོ་ཝ ནི་ར་ཡ་སྶ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊོ. ཏ་ཏྲ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཨུ་པ་མཱ ནཱ་མ ཀི་ར ཨེ་སཱ.
སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱཏི ཨི་དྷཱ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀོ་ཝ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མེ་སུ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་སུ ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ ཝ་ཏྟ་ཏི, སུ་བྷ་ཀི་ཎྷེ་སུ ནི་པྤཱི་ཏི་ཀོ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཏ་ཏྲ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཨུ་པ་མཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝོ་ཀི་ཎྞ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑནྟི ཝོ་མི་སྶ་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶཱཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧི ཀཱ་ལེ་ན སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན དུ་ཀྑཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ དེ་ཝཱཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ. ཏེ་ས་མྤི ཀཱ་ལེ་ན སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན དུ་ཀྑཾ. ཏེ་སཾ ཧི ཧཱི་ན་ཏ་རཱ་ནཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, མ་གྒཱ ཨུ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ, པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཏཾ ས་བྦ་མྤི དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱཏི ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏཱ. ཏེ ཧི ཀཱ་ལེ་ན ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི ཀཱ་ལེ་ན ཀ་མྨ་ནྟི ཝོ་ཀི་ཎྞ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༤. བ་ཧུ་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱཏི ཏ་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ. པུ་གྒ་ལ་སྶ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ. བུ་དྡྷནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཾ. ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཝ་སྶ་ཡཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨནྟི ས་ཏ་ནྟི་ཀཾ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ. ས་ངྒྷནྟི ཨ་ཊྛ་ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ས་མཱུ་ཧཾ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ས་ར་ཎ་པུ་བྦ་སྶ ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ར་ཎ་དཱ་ཡ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ་ཏི ཏ་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ, པ་བྦ་ཛྫཱ་དཱ་ཡ་ཀོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་དཱ་ཡ་ཀོ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཙ་རི་ཡོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ས་མྤཱ་པ་ཀོ་ཏི ཨི་མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ན ཨཱ་ག་ཏཱ, ཀིཾ ཨེ་ཏེ ན བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ་ཏི? ནོ, ན བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན དེ་ས་ནཱ དུ་ཝི་དྷེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པེ་ཏེ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ. ཏེ་སུ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནི པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨུ་པ་རི དྭེ མ་གྒཱ ཙ ཕ་ལཱ་ནི ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་མི་ནཱ པུ་གྒ་ལེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པུ་གྒ་ལེ་ན. ན སུ་པྤ་ཏི་ཀཱ་རཾ ཝ་དཱ་མཱིཏི པ་ཏི་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ན སུ་ཀ་ར་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཝཱ་རཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ར་མྤི ཧི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟོ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟོ དི་ཊྛ་དི་ཊྛ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཏཾ ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཧ་སྶཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ད་མཱ་ནོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དི་ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་ཛྫ་མཱ་ནོ ནེ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏ་སྶ པ་ཏི་ཀཱ་རཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་རུ་ཀཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟོཏི པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎ་ས་དི་ས་ཙི་ཏྟོ. ཝི་ཛྫཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟོཏི ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལོ་བྷཱ་ས་ནེ་ན ཝི་ཛྫུ་ས་དི་ས་ཙི་ཏྟོ. ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟོཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ མཱུ་ལ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཛི་རེ་ན ས་དི་ས་ཙི་ཏྟོ. ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏཱིཏི ལ་གྒ་ཏི. ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི ཀོ་པ་ཝ་སེ་ན ཀུ་པྤ་ཏི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, པཱུ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཐི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀོ་པནྟི དུ་བྦ་ལ་ཀོ་དྷཾ. དོ་སནྟི དུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡནྟི ཨ་ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་རཾ དོ་མ་ན་སྶཾ. དུ་ཊྛཱ་རུ་ཀོཏི པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎོ. ཀ་ཊྛེ་ནཱཏི ད་ཎྜ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཡཱ. ཀ་ཋ་ལེ་ནཱཏི ཀ་པཱ་ལེ་ན. ཨཱ་ས་ཝཾ དེ་ཏཱིཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཝ་ཏི. པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡེ་ཝ པུ་བྦཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ཡཱུ་ས་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཝ་ཏི, གྷ་ཊྚི་ཏོ པ་ན ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ ས་ཝ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – དུ་ཊྛཱ་རུ་ཀོ ཝི་ཡ ཧི ཀོ་དྷ་ན་པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ཀོ་དྷ་ན་སྶ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་སྶ ཝི་ཡ ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏ་སྶ ཙ་ར་ཎཾ, ཀ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀ་ཋ་ལཱ་ཡ ཝཱ གྷ་ཊྚ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཾ ཝ་ཙ་ནཾ, བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ‘‘མཱ་དི་སཾ ནཱ་མ ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡནྟི ར་ཏྟིཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ བ་ཧ་ལ་ཏ་མེ. ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ཝི་ཛྫུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ. ཨི་དྷཱ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཧི ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ, ཝི་ཛྫུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ, ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ས་མ་ནྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ, པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ, པུ་ན ཝི་ཛྫུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ, ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ས་མ་ནྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ, པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ, པུ་ན ཝི་ཛྫུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ, ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ས་མ་ནྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཝ་ཛི་རཾ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, མ་ཎི་ག་ཎྛི་པཱ་སཱ་ཎ་ག་ཎྛི ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ལེ་སཱ, ཝ་ཛི་ར་སྶ མ་ཎི་ག་ཎྛི་མྤི ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ག་ཎྛི་མྤི ཝཱ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ག་མ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ, ཝ་ཛི་རེ་ན ནི་བྦི་དྡྷ་ཝེ་དྷ་སྶ པུ་ན ཨ་པ་ཏི་པཱུ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཚི་ནྣཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པུ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི.
༦. སེ་ཝི་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཚ་ཊྛེ སེ་ཝི་ཏ་བྦོཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ. བྷ་ཛི་ཏ་བྦོཏི ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏ་བྦོ. པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦོཏི ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་ད་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཏ་བྦོ. ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ག་རུ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ. ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧཱི་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཧི པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ཏི, སོ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཡོ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ཏི, སོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཉྩ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་ཏནྟི སཱི་ལེ་ན ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནཾ. སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཙ ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ན་སཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་ལ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སཱ ཙ ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི སཱ ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐཱ དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི ན པ་ཊི་ཧ་ཉྙི་སྶ་ཏི. སཱ ཙ ནོ ཕཱ་སུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི སཱ ཙ དི་ཝ་ས་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཀ་ཐཱ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷནྟི སཱི་ལ་རཱ་སིཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡེ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ནཱ་མ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནི་ཧཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧཱི་ན་ཏ་རཾ པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟོ ཁཱ་ར་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཧཱ་ཡ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཏུ་ལྱ་སེ་ཝཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཱ་ན་སེ་ཝཱི. སེ་ཊྛ་མུ་པ་ན་མནྟི སེ་ཊྛཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨོ་ཎ་མ་ནྟོ. ཨུ་དེ་ཏི ཁི་པྤནྟི ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ བྷ་ཛེ་ཐཱཏི ཡ་སྨཱ སེ་ཊྛཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ན་མ་ནྟོ ཨུ་དེ་ཏི ཁི་པྤཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རཾ བྷ་ཛེ་ཐ.
༧. ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧. ས་ཏྟ་མེ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦོཏི གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཁོ ནནྟི ཨ་ཐ ཁོ ཨ་སྶ. ཀི་ཏྟི་ས་དྡོཏི ཀ་ཐཱ་ས་དྡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ དྷ་མྨ་ནི་ཨ་ཧི ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལོ. གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཧི་ནཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་རཱི་རཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷེ་ནཱ་པི ཨ་ད་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལཾ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ. ས་རཱི་རཾ གཱུ་ཐེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཧི་ནཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དུ་སྶཱི་ལཾ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶ པཱ་པ་ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་ཨ་བྦྷུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ལཱ་ཏནྟི ཏི་ནྡུ་ཀ་རུ་ཀྑ་ཨ་ལཱ་ཏཾ. བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏཾ ཧི ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི པ་པ་ཊི་ཀཱ་ཡོ མུ་ཉྩ་ནྟཾ ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཏི ‘‘ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ’’ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི, གྷ་ཊྚི་ཏཾ པ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཀོ་དྷ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘‘མཱ་དི་སཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཙ་ཎྜི་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི. གཱུ་ཐ་ཀཱུ་པོཏི གཱུ་ཐ་པུ་ཎྞ་ཀཱུ་པོ, གཱུ་ཐ་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཝཱ. ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོཏི ཡ་སྨཱ ཀོ་དྷ་ནོ ཨ་ཏི་སེ་ཝི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཏི་ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝ, ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟེ་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ པ་ལཱ་ལ་གྒི ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ ན བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡོ ཧི པ་ལཱ་ལ་གྒིཾ ཨ་ཏི་ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཏི, ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཡོ ཨ་ཏི་པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཏི, ཏ་སྶ སཱི་ཏཾ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་པྤ་ནྟ་སྶ སཱི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ལཱ་ལ་གྒི ཝི་ཡ ཀོ་དྷ་ནོ པུ་གྒ་ལོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ ན བྷ་ཛི་ཏ་བྦོ ན པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོཏི སུ་ཙི་མི་ཏྟོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོཏི སུ་ཙི་ས་ཧཱ་ཡོ. ས་ཧཱ་ཡཱ ནཱ་མ ས་ཧ་གཱ་མི་ནོ ས་དྡྷིཾ་ཙ་རཱ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོཏི ཀ་ལྱཱ་ཎེ་སུ སུ་ཙི་པུ་གྒ་ལེ་སུ ས་མྤ་ཝ་ངྐོ, ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏ་པྤོ་ཎ་ཏ་པྤ་བྦྷཱ་ར་མཱ་ན་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨. གཱུ་ཐ་བྷཱ་ཎཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ གཱུ་ཐ་བྷཱ་ཎཱིཏི ཡོ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པུ་པྥ་བྷཱ་ཎཱིཏི ཡོ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ སུ་ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. མ་དྷུ་བྷཱ་ཎཱིཏི ཡོ མ་དྷུ ཝི་ཡ མ་དྷུ་ར་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོཏི ས་བྷཱ་ཡ ཋི་ཏོ. པ་རི་ས་གྒ་ཏོཏི གཱ་མ་པ་རི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ. ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི ཉཱ་ཏཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ. པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི སེ་ཎཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ. རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋི་ཏོ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོཏི པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ་ནཱི་ཏོ. ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོཏི ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ. ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་སཱཏི ཨཱ་ལ་པ་ན་མེ་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་ར་སྶ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཧེ་ཏུ ཝཱ དྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཝཱ. ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་མི་སནྟི ལ་ཉྫོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཀི་ཉྩི་ཀྑནྟི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཏྟི་རི་ཡ་ཝ་ཊྚ་ཀ་ས་པྤི་པི་ཎྜ་ན་ཝ་ནཱི་ཏ་པི་ཎྜཱ་དི་མ་ཏྟ་ཀ་སྶ ལ་ཉྫ་སྶ ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི.
ནེ་ལཱཏི ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ, ནཱ་སྶ ཨེ་ལ་ནྟི ནེ་ལཱ, ནི་དྡོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༦༥) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་སཱི་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཱ, སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཀོ་པཾ ཨ་ཛ་ནེ་ཏྭཱ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཧ་ད་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་ཁེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་རཱི ཝི་ཡ སུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཧི ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, པི་ཏི་མ་ཏྟཾ པི་ཏཱ་ཏི, མཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ མཱ་ཏཱ་ཏི, བྷཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ. ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཙི་ཏྟ་ཝུ་དྡྷི་ཀ་རཱ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ.
༩. ཨ་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩. ན་ཝ་མེ ཙ་ཀྑུ ན ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ན ཧོ་ཏི. ཕཱ་ཏིཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ཕཱི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫེཏི ས་དོ་ས་ནི་དྡོ་སེ. ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏེཏི ཨ་དྷ་མུ་ཏྟ་མེ. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེཏི ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ. སཱ་ཝ་ཛྫཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེ་སུ པ་ན ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨེ ‘‘སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ’’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ, སུ་ཀྐ་དྷ་མྨེ ‘‘ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱ’’ཏི ཡེ་ན པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་མྤི་སྶ ཙ་ཀྑུ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ན ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱཏི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ བྷོ་གཱ་པི་སྶ ན ཧོ་ནྟི. ན ཙ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀུ་བྦ་ཏཱིཏི པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷོ་གུ་པྤཱ་ད་ན་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཙ པུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཀ་ལི་གྒཱ་ཧོཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཙ པ་ར་ལོ་ཀེ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་སྨི་མྤི ཨ་པ་ར་དྡྷ་གྒཱ་ཧོ, པ་རཱ་ཛ་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཀ་ལི་གྒཱ་ཧོཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ལི་གྒཱ་ཧོ, པ་རཱ་ཛ་ཡ་གྒཱ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨེ་ན་པི ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཨ་དྷ་མྨེ་ན་པི. ས་ཋོཏི ཀེ་རཱ་ཊི་ཀོ. བྷོ་གཱ་ནི པ་རི་ཡེ་ས་ཏཱིཏི བྷོ་གེ ག་ཝེ་ས་ཏི. ཐེ་ཡྻེ་ན ཀཱུ་ཊ་ཀ་མྨེ་ན, མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡནྟི ཐེ་ཡྻཱ་དཱི་སུ ཨུ་བྷ་ཡེ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ? ཐེ་ཡྻེ་ན ཀཱུ་ཊ་ཀ་མྨེ་ན ཙ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཐེ་ཡྻེ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཙ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཀཱུ་ཊ་ཀ་མྨེ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཙ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ས་ངྒྷཱ་ཏུནྟི ས་ངྒྷ་རི་ཏུཾ. དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧཱིཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷེ་ཧི. ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་དྷི་ག་ཏནྟི ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཾ. ཨ་བྱ་གྒྷ་མཱ་ན་སོཏི ནི་བྦི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཙི་ཏྟོ. བྷ་དྡ་ཀཾ ཋཱ་ནནྟི སེ་ཊྛཾ དེ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ. ན སོ་ཙ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ནྟོ་སོ་ཀེ་ན ན སོ་ཙ་ཏི.
༡༠. ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠. ད་ས་མེ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོཏི ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་པ་ཉྙོ. ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོཏི ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ས་དི་ས་པ་ཉྙོ. པུ་ཐུ་པ་ཉྙོཏི ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀ་པ་ཉྙོ. ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དཱིཏི པུ་བྦ་པ་ཊྛ་པ་ནཱ. མ་ཛ྄ཛྷནྟི ཀ་ཐཱ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ཏི་སྶ ཏེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ པུ་བྦ་པ་ཊྛ་པ་ནེ་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་པི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཏྠི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི, ཨ་ཏྠི སཱ་ས་ན་སྶ. ཏ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཋ་མ་པ་དཾ ཨཱ་དི, དྭེ པ་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨ་ཝ་སཱ་ན་པ་དཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ནི་དཱ་ནཾ ཨཱ་དི, ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཨ་པྤ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ པ་ཋ་མོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཨཱ་དི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀོ ཝཱ ཨ་ནེ་ཀེ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, པ་ཙྪི་མོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ ན་ཡོ. སཱ་ས་ན་སྶ པ་ན སཱི་ལཾ ཨཱ་དི, ས་མཱ་དྷི མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ས་མཱ་དྷི ཝཱ ཨཱ་དི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, མ་གྒོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཝཱ ཨཱ་དི, མ་གྒོ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཕ་ལཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. མ་གྒོ ཝཱ ཨཱ་དི, ཕ་ལཾ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. དྭེ དྭེ ཝཱ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷ་ཡོ ཨཱ་དི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ.
སཱ་ཏྠནྟི སཱ་ཏྠ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. ས་བྱ་ཉྫ་ནནྟི ཨ་ཀྑ་ར་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ས་ཀ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ནཱུ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. པ་རི་སུ་དྡྷནྟི པ་རི་སུ་དྡྷཾ ནི་ཛྫ་ཊཾ ནི་གྒ་ཎྛིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ དེ་སེ་ནྟཱ ཙ སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱིཏི ནེ་ཝ པུ་བྦ་པ་ཊྛ་པ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི.
ཀུ་མྦྷོཏི གྷ་ཊོ. ནི་ཀུ་ཛྫོཏི ཨ་དྷོ་མུ་ཁོ ཋ་པི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་མྦྷོ ནི་ཀུ་ཛྫོ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨུ་ད་ཀཱ་སི་ཉྩ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ས་ཎྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནཱིཏི པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི. ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ་ཡ པ་ཀི་རེ་ཡྻཱཏི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ཏཱ་ཡ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཙྪ་ངྒོ ཝི་ཡ ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ, ནཱ་ནཱ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ནཱ་ནཱ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཀཱ་ལོ, ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ པ་ཀི་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྨཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་ཀྐུ་ཛྫོཏི ཨུ་པ་རི་མུ་ཁོ ཋ་པི་ཏོ. ས་ཎྛཱ་ཏཱིཏི པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་རི་མུ་ཁོ ཋ་པི་ཏོ ཀུ་མྦྷོ ཝི་ཡ པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཀཱ་ལོ, ནོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དུ་མྨེ་དྷོཏི ནི་པྤ་ཉྙོ. ཨ་ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོཏི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ར་ཧི་ཏོ. ག་ནྟཱཏི ག་མ་ན་སཱི་ལོ. སེ་ཡྻོ ཨེ་ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ ས་ཧ སཱི་ལེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ. ཨ་ནྟ་ཀ་རོ སི་ཡཱཏི ཀོ་ཊི་ཀ་རོ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་རོ པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་ཀ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི.
པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་གཱ་རེཏི ས་ཀེ གྷ་རེ. པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཡཾ གྷ་རེ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ གོ་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པཱུ་ཛ་ཀཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ནཱི་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནེ་སཾ ས་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. བ་ཧུ་ཀཱ་རཱཏི པུ་ཏྟཱ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ. ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ. པུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཧི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏཾ པཱ་ལི་ཏཾ གྷ་ཊི་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ. པོ་ས་ཀཱཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་ལོ་ཧི་ཏཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ པོ་སེ་ཏཱ་རོ. ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོཏི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོ ནཱ་མ.
བྲ་ཧྨཱ་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོཏི སེ་ཊྛཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི མེ་ཏྟཱ ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྨིཾ ཧི དཱ་ར་ཀེ ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་རོ་གཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ནེ་ས མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཨཱུ་ཀཱ་ཧི ཝཱ མ་ངྐུ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ད་ཊྛོ དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཝཱ པ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ པ་རོ་ད་ཏི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ལོ་བྷ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ དཱ་ར་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ས་པྤི་མ་ཎྜེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏ་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨཱ་མོ་དི་ཏཾ པ་མོ་དི་ཏཾ, ཏ་དཱ ཏེ་སཾ མུ་དི་ཏཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ནེ་ས པུ་ཏྟོ དཱ་རཱ་བྷ་ར་ཎཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, ཏ་དཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ‘‘ས་ཀྐོ་ཏི དཱ་ནི ནོ པུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘བྲ་ཧྨཱ་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་རེཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་ད, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ ས་ཡ, ཨེ་ཝཾ ཁཱ་ད, ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཉྫ, ཨ་ཡཾ ཏེ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷ་གི་ནཱི་ཏི, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་སུ་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཧ་ཏྠི་སི་པྤ་ཨ་སྶ་སི་པྤ་ར་ཐ་སི་པྤ་དྷ་ནུ་སི་པྤ་ཐ་རུ་སི་པྤ་མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱ་དཱི་ནི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཉྙོ ས་ར་ཎཱ་ནི དེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དཱི་ནི པཱ་པེ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཙྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ན ས་བྦ་པ་ཋ་མཱ, ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་རེ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་རེཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཀ་ཐི་ཡ་ནྟི. ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ཙ པུ་ཏྟཱ་ནནྟི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧུ་ཏཾ པཱ་ཧུ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དིཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ཙ པུ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱཏི པ་རེ་སཾ པཱ་ཎེ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཛཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི གོ་པཱ་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ན་མ་སྶེ་ཡྻཱཏི ན་མོ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱཏི ས་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཊི་མཱ་ནེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣེ་ནཱཏི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན. པཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་པཱ་ནེ་ན. ཝ་ཏྠེ་ནཱཏི ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཀེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན. ས་ཡ་ནེ་ནཱཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན. ཨུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ནཱཏི དུ་གྒ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན. ནྷཱ་པ་ནེ་ནཱཏི སཱི་ཏེ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན, ཨུ་ཎྷེ སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ནྷཱ་པ་ནེ་ན. པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནེ་ནཱཏི ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ཧི པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཏེ་ལ་མ་ཀྑ་ནེ་ན ཙ. པེ་ཙྩཱཏི པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ. ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱིཏི ཨི་དྷ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏཾ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཨི་དྷེ་ཝ པ་སཾ་ས་ནྟི, པ་ར་ལོ་ཀཾ པ་ན ག་ནྟྭཱ ས་གྒེ ཋི་ཏོ སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཨཱ་མོ་ད་ཏི པ་མོ་ད་ཏཱི་ཏི.
༢. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོཏི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ལཱ་བྷོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཙ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཀཱ་ཡོ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨི་ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱཏི ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་དི་ཊྛི ཙ མ་མ་ངྐཱ་ར་ཏ་ཎྷཱ ཙ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཀི་ལེ་སཱ. ནཱ་སྶཱུཏི ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སཱུཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་དྡ་ནི་མི་ཏྟཾ, ག་ནྡྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, ར་ས་ནི་མི་ཏྟཾ, ཕོ་ཊྛ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་སྶ་ཏཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ, པུ་གྒ་ལ་ནི་མི་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཉྩེ་ཝ ཕ་ལ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. སི་ཡཱཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོཏི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ནོ. ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཧི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཾ ནཱ་མ, ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ནྟི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ་ཝ དི་ཝ་ས་མྤི ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་ནྟ་ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི་པི ས་ནྟཾ. པ་ཎཱི་ཏནྟི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶཱ་པི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ‘‘ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ’’ཏི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཧི དི་ཝ་ས་བྷཱ་ག་མྤི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ་ཏེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཏ་ཐཱ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཝཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རེ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི, དྭེ་པི ས་བྦེ་པི ལ་བྦྷ་ནྟེ་ཝ.
ས་ངྑཱ་ཡཱཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. པ་རོ་པ་རཱ་ནཱིཏི པ་རཱ་ནི ཙ ཨོ་པ་རཱ་ནི ཙ. པ་ར་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཧི པ་རཱ་ནི ཙ ཨོ་པ་རཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ. ཨི་ཉྫི་ཏནྟི རཱ་གི་ཉྫི་ཏཾ དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་ས་དུ་ཙྩ་རི་ཏི་ཉྫི་ཏ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཨི་ཉྫི་ཏཱ་ནི ཙ་ལི་ཏཱ་ནི ཕ་ནྡི་ཏཱ་ནི. ན་ཏྠི ཀུ་ཧི་ཉྩཱིཏི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི ན་ཏྠི. ས་ནྟོཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟོ. ཝི་དྷཱུ་མོཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་དྷཱུ་མ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ནཱི་གྷོཏི རཱ་གཱ་དི་ཨཱི་གྷ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ནི་རཱ་སོཏི ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཨ་ཏཱ་རཱིཏི ཏི་ཎྞོ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. སོཏི སོ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རནྟི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ག་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟེ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༣. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ནཱཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ནེ་ན. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནཱཏི ཋ་པི་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཛ་ནེ་ན. སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནཱཏི ཀཱ་ལེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན. ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ ཙ དུ་ལླ་བྷཱཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ པ་ན དུ་ལླ་བྷཱ. ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཉཱ་ཎཾ གྷ་ཊྚེ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཝ་ད་ཏི, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན ‘‘ཝི་སྶ་ཏྠཱ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, དེ་སེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མི, མ་མེ་ས བྷཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ནྟོ ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱཏི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷནྟི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ཏྠེ་ན ཏ་ཎྷཾ ཚི་ནྡི. ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨུ་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་སི. ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ས་མྨཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ མཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏནྟི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཡཱ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ ཨུ་ད་ཡ་པ་ཉྷེ ཨི་དཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨུ་ད་ཡ་པ་ཉྷེ ཙ ཨེ་ཏཾ པ་དཾ ‘‘པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ན’’ནྟི (སུ. ནི. ༡༡༡༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༧༥) ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ‘‘ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི ཀཱ་མེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་ཧི ཝཱ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་ཉྙཱ་ནཾ. དོ་མ་ན་སྶཱ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡནྟི ཨེ་ཏཱ་ས་ཉྩ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པ་ཧཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་བྲཱུ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་དྡེ་སེ པ་ན ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཙ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༧༥) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཧཱ་ན་ནྟི ཧི ཁཱི་ཎཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ མ་གྒོ་པི, ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལ་མྤི, ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་མྤི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་བྲཱུ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཐི་ན་སྶ ཙ པ་ནཱུ་ད་ནནྟི་པི ཐི་ན་སྶ ཙ པ་ནཱུ་ད་ན་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་སཾ་སུ་དྡྷནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ ཕ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཙ སཾ་སུ་དྡྷཾ. དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝནྟི དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཨཱ་དི་ཏོ ཧོ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝོ. ཏཾ དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑནྟི ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ནནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ན་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་ཧཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ནི་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀ་མྨཱ་ནནྟི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ. ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱཏི ལུ་བྦྷ་ན་པ་ལུ་བྦྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ལོ་བྷོ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ པི་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དོ་སོཏི དུ་སྶ་ན་པ་དུ་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ དོ་སོ. མོ་ཧོཏི མུ་ཡ྄ཧ་ན་པ་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ མོ་ཧོ.
ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏནྟི ལོ་བྷེ་ན པ་ཀ་ཏཾ, ལོ་བྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ན ལུ་དྡྷེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་བྷ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ནྟི ལོ་བྷ་ཛཾ. ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ. ལོ་བྷོ ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ. ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ, ལོ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་སྶ ལོ་བྷ་ཛ་ཀ་མྨ་ཝ་ཏོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བཱི་ཛ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནཱིཏི ན ཝཱ་ཏེ་ན ན ཙ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཧ་ཏཱ་ནི. སཱ་རཱ་དཱ་ནཱིཏི ག་ཧི་ཏ་སཱ་རཱ་ནི སཱ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི ན ནི་སྶཱ་རཱ་ནི. སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི ས་ནྣི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏཱ་ནི. སུ་ཁེ་ཏྟེཏི མ་ཎྜ་ཁེ་ཏྟེ. སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱཏི ན་ངྒ་ལ་ཀ་ས་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ད་ནྟ་ཀེ་ན ཙ སུ་ཊྛུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཱ. ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཋ་པི་ཏཱ་ནི རོ་པི་ཏཱ་ནི. ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་སེ་ཡྻ. ཝུ་དྡྷིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡྷ་གྒ་མ་ནེ་ན ཝུ་དྡྷིཾ, ཧེ་ཊྛཱ མཱུ་ལ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ, ས་མ་ནྟཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝེ་པུ་ལླཾ.