༦. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – དེ་ཝོ་ཏི མ་ཙྩུ, ཏ་སྶ དཱུ་ཏཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏཱ ཧི སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏེ མ་ཙྩུ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཙོ་དེ་ནྟི ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ མ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏཱ་པི དི་སྶ་མཱ་ནཱ ‘‘ཏྭ་མྤི ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཙོ་དེ་ནྟི ཝི་ཡ, ཏེ་ས་ཉྩ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཧི ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ དི་སྭཱ་ཝ སཾ་ཝེ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཨི་དྷ པ་ན ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ‘‘དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ? དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ན་ཊྛཱ་ནུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨི་མི་ནཱ ཧི ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཏ་ཏྠ ཡ་མོ རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་ཡཱཏི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. མ་ན་སཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི.
ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ‘‘ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡ་ནྟ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ་ཏི, ཨཱ་མ་ནྟཱ. ཨ་ཏྠི ཙ ཀཱ་ར་ཎི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ (ཀ་ཐཱ. ༨༦༦) པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཡ་མ་སྶ ར་ཉྙོཏི ཡ་མ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏ་རཱ་ཛཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དི་བྦ་ཝི་མཱ་ནེ དི་བྦ་ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་དི་བྦ་ཨུ་ཡྻཱ་ན་དི་བྦ་ནཱ་ཊ་ཀཱ་དི་ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཾ, དྷ་མྨི་ཀོ རཱ་ཛཱ, ན ཙེ་ས ཨེ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ན དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻོཏི མཱ་ཏུ ཧི་ཏོ མ་ཏྟེ་ཡྻོ, མཱ་ཏ་རི ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན མ་ཏྟེ་ཡྻོ་ཏི ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻོ, མཱ་ཏ་རི མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཉྙོཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནཱ་མ, ཏེ་སུ མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཉྙོ ནཱ་མ.
ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི, ལ་དྡྷིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ པ་ན ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཏི ནཱ་མ, ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི ནཱ་མ. ནཱ་དྡ་སནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཧི་ཏ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཡ་མོ ‘‘ནཱ་ཡཾ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མྦྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཛི་ཎྞནྟི ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཾ. གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐནྟི གོ་པཱ་ན་སཱི ཝི་ཡ ཝ་ངྐཾ. བྷོ་གྒནྟི བྷ་གྒཾ. ཨི་མི་ནཱ་པི་སྶ ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ཎནྟི ད་ཎྜ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ད་ཎྜ་དུ་ཏི་ཡཾ. པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནནྟི ཀ་མྤ་མཱ་ནཾ. ཨཱ་ཏུ་རནྟི ཛ་རཱ་ཏུ་རཾ. ཁ་ཎྜ་ད་ནྟནྟི ཛ་རཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཁ་ཎྜི་ཏ་ད་ནྟཾ. པ་ལི་ཏ་ཀེ་སནྟི པ་ཎྜ་ར་ཀེ་སཾ. ཝི་ལཱུ་ནནྟི ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀེ་སཾ ཝི་ཡ ཁ་ལླཱ་ཊཾ. ཁ་ལི་ཏ་སི་རནྟི མ་ཧཱ་ཁ་ལླཱ་ཊ་སཱི་སཾ. ཝ་ལི་ཏནྟི ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝ་ལིཾ. ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟནྟི སེ་ཏ་ཏི་ལ་ཀ་ཀཱ་ལ༹་ཏི་ལ་ཀེ་ཧི ཝི་ཀི་ཎྞ་ས་རཱི་རཾ. ཛ་རཱ་དྷ་མྨོཏི ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟོ ཛ་རཱ་ཡ, ཛ་རཱ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. པ་ར་ཏོ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ ཏ་རུ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨཱུ་རུ་བ་ལཱི བཱ་ཧུ་བ་ལཱི ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ མེ ཏཱ བ་ལ་ཛ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཛ་རཱ་ཡ་མྷི ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧ་མེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་པི ཛ་རཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱ་ཝ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཛ་རཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶཱ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ས དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀནྟི བཱ་དྷི་ཀཾ. དུ་ཀྑི་ཏནྟི དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཾ. བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནཾ.
དུ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ་པི གི་ལཱ་ན་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ ནི་རོ་གོ ཨ་ཧོ་སིཾ, སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཏོ, ས་ཀེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སེ པ་ལི་པ་ནྣོ, ཨུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་མི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, བྱཱ་དྷི་ཏོ་མྷི ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧ་མེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་པི བྱཱ་དྷི་ཏོ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱ་ཝ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྱཱ་དྷི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ས དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཱ་ཧཾ མ་ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏོ, ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ. པ་ར་ཏོ པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷ་སྟཱ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡུ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་མུ་གྒ་ཏེ་ན སཱུ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. ཝི་ནཱི་ལོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞོ, ཝི་ནཱི་ལོ་ཝ ཝི་ནཱི་ལ་ཀོ, ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ནྟི ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. ཝི་པུ་བྦ་ཀནྟི ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ན་པུ་བྦ་ཀཾ, པ་རི་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཧི པ་གྒྷ་རི་ཏེ་ན པུ་བྦེ་ན པ་ལི་མ་ཀྑི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ མ་ཏ་ཀ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, མཾ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ, མ་ར་ཎ་ཏོ་མྷི ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧ་མེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་པི མ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨི་མཾ པ་ན དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཀོ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ ན ལ་བྷ་ཏི? ཡེ་ན ཏཱ་ཝ བ་ཧུཾ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ, སོ ག་ནྟྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡེ་ན པ་ན པ་རི་ཏྟཾ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ, སོ ལ་བྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ས་བྷ་ཎྜཾ ཙོ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི ན ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟི. ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཡ་ནྟི, སོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མེ་ཏཾ. པ་རི་ཏྟ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ས་ར་ནྟི, སཱ་རཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ས་ར་ནྟི.
ཏ་ཏྠ དཱི་གྷ་ཛ་ཡ་ནྟ་ད་མི་ལོ༹ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་རི. སོ ཀི་ར ད་མི་ལོ༹ སུ་མ་ན་གི་རི་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙེ་ཏི་ཡཾ ར་ཏྟ་པ་ཊེ་ན པཱུ་ཛེ་སི, ཨ་ཐ ནི་ར་ཡེ ཨུ་སྶ་ད་སཱ་མ་ནྟེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱུ་ཛི་ཏ་པ་ཊཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི, སོ ག་ནྟྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨ་པ་རོ་པི པུ་ཏྟ་སྶ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཁ་ལི་སཱ་ཊ་ཀཾ དེ་ནྟོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་སི, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་མྷི པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཏི ས་དྡེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི, སོ་པི ཨུ་སྶ་ད་སཱ་མ་ནྟེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཛཱ་ལ་ས་དྡེ་ན ཏཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ར་ནྟེ པ་ན ཏ་ཡོ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི པ་ཋ་མེ་ན དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ན ས་ར་ཏི, ཀོ་ཙི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་ཧི, ཀོ་ཙི ཏཱི་ཧི་པི ན་སྶ་ར་ཏི. ཏཾ ཡ་མོ རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ ས་ཡཾ སཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨ་མ་ཙྩོ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ན མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་མ་སྶ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཱ་སི, ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཡ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཏཱི་ཧི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ཧི ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ས་ར་ནྟེ ཡ་མོ ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དི་སྭཱ – ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི སཱ་རེ་སི, སོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ཏོ. ཡ་མོ པ་ན ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ – ‘‘མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ’’ཏི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལནྟི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཡ་སཱུ་ལཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཱ་དཱི་སུ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་རེ་ན་པི ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན་པི ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན་པི ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ ཏཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སཾ་ཝེ་སེ་ཏྭཱཏི ཛ་ལི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ. ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧཱིཏི མ་ཧ་ཏཱི་ཧི གེ་ཧ་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ཀྑ་ཙྪ་ད་ན་མ་ཏྟཱ་ཧི ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪ་ནྟི, ལོ་ཧི་ཏཾ ན་དཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྡ་ཏི, ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཙྪ་ནྟཱ པ་ན སུ་ཏྟཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཾ་ས་མྤི ཚ་ལ༹ཾ་ས་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཝཱ་སཱི་ཧཱིཏི མ་ཧཱ་སུ་པྤ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཧི ཝཱ་སཱི་ཧི. ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ཡོ་ཏྟ་པ་ཀྑ་ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་ཀུ་བྦ་ར་པཱ་ཛ་ནེ་ཧི ས་བྦ་ཏོ པ་ཛྫ་ལི་ཏེ ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. མ་ཧ་ནྟནྟི མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨཱ་རོ་པེ་ནྟཱིཏི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ཧི ཨ་ཡ་མུ་གྒ་རེ་ཧི པོ་ཐེ་ནྟཱ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. ས་ཀི་མྤི ཨུ་དྡྷནྟི སུ་པ་ཀྐུ་ཐི་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ་ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེཏི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་མྷི.
བྷཱ་ག་སོ མི་ཏོཏི བྷཱ་གེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ. པ་རི་ཡ་ནྟོཏི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ཡ་སཱཏི ཨུ་པ་རི ཨ་ཡ་པ་ཊྚེ་ན ཚཱ་དི་ཏོ. ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཡ་མ་ཀ་གོ་ལ༹་ཀཱ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི.
ཧཱི་ན་ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱཏི ཧཱི་ནཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནེཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎེ. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཝེཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ མ་ར་ཎ་སྶ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡེཏི ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏཱ. ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུནྟི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ.