༤. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་གཱ་རེཏི ས་ཀེ གྷ་རེ. པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཡཾ གྷ་རེ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏཱ གོ་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པཱུ་ཛ་ཀཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ནཱི་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནེ་སཾ ས་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྲ་ཧྨཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. བ་ཧུ་ཀཱ་རཱཏི པུ་ཏྟཱ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ. ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ. པུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཧི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏཾ པཱ་ལི་ཏཾ གྷ་ཊི་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ. པོ་ས་ཀཱཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་ལོ་ཧི་ཏཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ པོ་སེ་ཏཱ་རོ. ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོཏི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ནྟི ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོ ནཱ་མ.
བྲ་ཧྨཱ་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོཏི སེ་ཊྛཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི མེ་ཏྟཱ ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྨིཾ ཧི དཱ་ར་ཀེ ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་རོ་གཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ནེ་ས མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀོ ཨཱུ་ཀཱ་ཧི ཝཱ མ་ངྐུ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ད་ཊྛོ དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཝཱ པ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ པ་རོ་ད་ཏི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ལོ་བྷ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ དཱ་ར་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ས་པྤི་མ་ཎྜེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏ་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀཾ ཧོ་ཏི ཨཱ་མོ་དི་ཏཾ པ་མོ་དི་ཏཾ, ཏ་དཱ ཏེ་སཾ མུ་དི་ཏཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ནེ་ས པུ་ཏྟོ དཱ་རཱ་བྷ་ར་ཎཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, ཏ་དཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ‘‘ས་ཀྐོ་ཏི དཱ་ནི ནོ པུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘བྲ་ཧྨཱ་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་རེཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་ད, ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ ས་ཡ, ཨེ་ཝཾ ཁཱ་ད, ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཉྫ, ཨ་ཡཾ ཏེ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷ་གི་ནཱི་ཏི, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་སུ་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཧ་ཏྠི་སི་པྤ་ཨ་སྶ་སི་པྤ་ར་ཐ་སི་པྤ་དྷ་ནུ་སི་པྤ་ཐ་རུ་སི་པྤ་མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱ་དཱི་ནི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཉྙོ ས་ར་ཎཱ་ནི དེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཉྙོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དཱི་ནི པཱ་པེ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཙྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ན ས་བྦ་པ་ཋ་མཱ, ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་རེ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་རེཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཀ་ཐི་ཡ་ནྟི. ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ཙ པུ་ཏྟཱ་ནནྟི པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧུ་ཏཾ པཱ་ཧུ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དིཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ཙ པུ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱཏི པ་རེ་སཾ པཱ་ཎེ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཛཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི གོ་པཱ་ཡ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ན་མ་སྶེ་ཡྻཱཏི ན་མོ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱཏི ས་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཊི་མཱ་ནེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣེ་ནཱཏི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན. པཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་པཱ་ནེ་ན. ཝ་ཏྠེ་ནཱཏི ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཀེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན. ས་ཡ་ནེ་ནཱཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནེ་ན. ཨུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ནཱཏི དུ་གྒ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན. ནྷཱ་པ་ནེ་ནཱཏི སཱི་ཏེ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན, ཨུ་ཎྷེ སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ག་ཏྟཱ་ནི པ་རི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ནྷཱ་པ་ནེ་ན. པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནེ་ནཱཏི ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ཧི པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཏེ་ལ་མ་ཀྑ་ནེ་ན ཙ. པེ་ཙྩཱཏི པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ. ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱིཏི ཨི་དྷ ཏཱ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏཾ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཨི་དྷེ་ཝ པ་སཾ་ས་ནྟི, པ་ར་ལོ་ཀཾ པ་ན ག་ནྟྭཱ ས་གྒེ ཋི་ཏོ སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཨཱ་མོ་ད་ཏི པ་མོ་ད་ཏཱི་ཏི.
༢. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོཏི ཏ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ལཱ་བྷོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཙ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཀཱ་ཡོ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨི་ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱཏི ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་དི་ཊྛི ཙ མ་མ་ངྐཱ་ར་ཏ་ཎྷཱ ཙ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཀི་ལེ་སཱ. ནཱ་སྶཱུཏི ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སཱུཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་དྡ་ནི་མི་ཏྟཾ, ག་ནྡྷ་ནི་མི་ཏྟཾ, ར་ས་ནི་མི་ཏྟཾ, ཕོ་ཊྛ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་སྶ་ཏཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཾ, པུ་གྒ་ལ་ནི་མི་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཉྩེ་ཝ ཕ་ལ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. སི་ཡཱཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོཏི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ནོ. ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཧི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཾ ནཱ་མ, ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ནྟི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ་ཝ དི་ཝ་ས་མྤི ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་ནྟ་ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི་པི ས་ནྟཾ. པ་ཎཱི་ཏནྟི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶཱ་པི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ‘‘ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ’’ཏི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཧི དི་ཝ་ས་བྷཱ་ག་མྤི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ་ཏེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཏ་ཐཱ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཝཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ ཨཱ་བྷོ་ག་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རེ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི, དྭེ་པི ས་བྦེ་པི ལ་བྦྷ་ནྟེ་ཝ.
ས་ངྑཱ་ཡཱཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. པ་རོ་པ་རཱ་ནཱིཏི པ་རཱ་ནི ཙ ཨོ་པ་རཱ་ནི ཙ. པ་ར་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཧི པ་རཱ་ནི ཙ ཨོ་པ་རཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ. ཨི་ཉྫི་ཏནྟི རཱ་གི་ཉྫི་ཏཾ དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་ས་དུ་ཙྩ་རི་ཏི་ཉྫི་ཏ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཨི་ཉྫི་ཏཱ་ནི ཙ་ལི་ཏཱ་ནི ཕ་ནྡི་ཏཱ་ནི. ན་ཏྠི ཀུ་ཧི་ཉྩཱིཏི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི ན་ཏྠི. ས་ནྟོཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟོ. ཝི་དྷཱུ་མོཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་དྷཱུ་མ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ནཱི་གྷོཏི རཱ་གཱ་དི་ཨཱི་གྷ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ནི་རཱ་སོཏི ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཨ་ཏཱ་རཱིཏི ཏི་ཎྞོ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. སོཏི སོ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རནྟི ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་ག་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟེ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༣. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ནཱཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ནེ་ན. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནཱཏི ཋ་པི་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཛ་ནེ་ན. སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནཱཏི ཀཱ་ལེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན. ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ ཙ དུ་ལླ་བྷཱཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ པ་ན དུ་ལླ་བྷཱ. ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཉཱ་ཎཾ གྷ་ཊྚེ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཝ་ད་ཏི, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན ‘‘ཝི་སྶ་ཏྠཱ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, དེ་སེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མི, མ་མེ་ས བྷཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ནྟོ ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱཏི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷནྟི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ཏྠེ་ན ཏ་ཎྷཾ ཚི་ནྡི. ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨུ་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་སི. ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ས་མྨཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ མཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏནྟི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, མ་ཡཱ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ ཨུ་ད་ཡ་པ་ཉྷེ ཨི་དཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨུ་ད་ཡ་པ་ཉྷེ ཙ ཨེ་ཏཾ པ་དཾ ‘‘པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ན’’ནྟི (སུ. ནི. ༡༡༡༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༧༥) ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ‘‘ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི ཀཱ་མེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་ཧི ཝཱ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་ཉྙཱ་ནཾ. དོ་མ་ན་སྶཱ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡནྟི ཨེ་ཏཱ་ས་ཉྩ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པ་ཧཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་བྲཱུ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་དྡེ་སེ པ་ན ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཙ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༧༥) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཧཱ་ན་ནྟི ཧི ཁཱི་ཎཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀི་ལེ་སེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ མ་གྒོ་པི, ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལ་མྤི, ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་མྤི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་བྲཱུ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཐི་ན་སྶ ཙ པ་ནཱུ་ད་ནནྟི་པི ཐི་ན་སྶ ཙ པ་ནཱུ་ད་ན་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་སཾ་སུ་དྡྷནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ ཕ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཙ སཾ་སུ་དྡྷཾ. དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝནྟི དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, སོ ཨཱ་དི་ཏོ ཧོ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝོ. ཏཾ དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑནྟི ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ནནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ན་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་ཧཱ་ན་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ནི་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀ་མྨཱ་ནནྟི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ. ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱཏི ལུ་བྦྷ་ན་པ་ལུ་བྦྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ལོ་བྷོ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ པི་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དོ་སོཏི དུ་སྶ་ན་པ་དུ་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ དོ་སོ. མོ་ཧོཏི མུ་ཡ྄ཧ་ན་པ་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ མོ་ཧོ.
ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏནྟི ལོ་བྷེ་ན པ་ཀ་ཏཾ, ལོ་བྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ན ལུ་དྡྷེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་བྷ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ནྟི ལོ་བྷ་ཛཾ. ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ. ལོ་བྷོ ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ. ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ, ལོ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་སྶ ལོ་བྷ་ཛ་ཀ་མྨ་ཝ་ཏོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བཱི་ཛ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནཱིཏི ན ཝཱ་ཏེ་ན ན ཙ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཧ་ཏཱ་ནི. སཱ་རཱ་དཱ་ནཱིཏི ག་ཧི་ཏ་སཱ་རཱ་ནི སཱ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི ན ནི་སྶཱ་རཱ་ནི. སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི ས་ནྣི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏཱ་ནི. སུ་ཁེ་ཏྟེཏི མ་ཎྜ་ཁེ་ཏྟེ. སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱཏི ན་ངྒ་ལ་ཀ་ས་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ད་ནྟ་ཀེ་ན ཙ སུ་ཊྛུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཱ. ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཋ་པི་ཏཱ་ནི རོ་པི་ཏཱ་ནི. ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་སེ་ཡྻ. ཝུ་དྡྷིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡྷ་གྒ་མ་ནེ་ན ཝུ་དྡྷིཾ, ཧེ་ཊྛཱ མཱུ་ལ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ, ས་མ་ནྟཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝེ་པུ་ལླཾ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ཏྟི ནཱ་མ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཡ་གྒ་རུ་ཀཾ ཡ་བྦ་ཧུ་ལཾ ཡ་དཱ་ས་ནྣཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ན ཀ་མྨཾ, ཛ་ན་ཀཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ས་ཏྟ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི ཀཱ་ཀ་ཝ་ལི༹་ཡ་པུ་ཎྞ་སེ་ཊྛཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཾ, ན་ནྡ་ཡ་ཀྑ་ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ན་ནྡ་གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཡ་སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ པ་ན ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀེ་ན མི་གཾ དི་སྭཱ དྷ་ནུཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཁི་ཏྟོ ས་རོ ས་ཙེ ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ མི་གཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ནི་ཙྩ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཏོ་སེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མི་གོ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ དི་སཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ར་སྶ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མི་ག་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ན་ནྟི.
ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ན ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཨེ་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ པུ་རི་མ་ཨུ་པ་མཱ་ཡ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ན པ་ཉྩ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཡ་དཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་དཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ས་ཏི སཾ་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་བྦཾ སུ་ན་ཁ་ལུ་དྡ་ཀེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི སུ་ན་ཁ་ལུ་དྡ་ཀེ་ན མི་གཾ དི་སྭཱ སུ་ན་ཁོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ མི་གཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ ཌཾ་ས་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཏེ་ན མུ་ཏྟོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ན ག་རུ་ཀཱ་ག་རུ་ཀེ་སུ ཡཾ ག་རུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡ་གྒ་རུ་ཀཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ས་ཏི སེ་སཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝཱ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་དེ་ཝ དུ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ དེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི སཱ་ས་པ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི ས་ཀྑ་རཱ ཝཱ ཨ་ཡ་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ཨུ་པླ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀུ་ས་ལེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི ཡཾ ག་རུ་ཀཾ, ཏ་དེ་ཝ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ན ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡ་བྦ་ཧུ་ལཾ ནཱ་མ. ཏཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ ཝཱ བ་ལ་ཝ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ཀ་རཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་སུ ས་ནྟཱ་པ་ཀ་རཾ, ཨེ་ཏཾ ཡ་བྦ་ཧུ་ལཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དྭཱི་སུ མ་ལླེ་སུ ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཡོ བ་ལ་ཝཱ, སོ ཨི་ཏ་རཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ཏ་རཾ དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ལཾ, ཨཱ་ས་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ལ་ཝཾ, ཏཾ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, དུ་ཊྛ་གཱ་མ་ཎི་ཨ་བྷ་ཡ་ར་ཉྙོ ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ཙཱུ་ལ༹་ངྒ་ཎི་ཡ་ཡུ་དྡྷེ པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཝ་ལ༹་ཝཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ལཱ་ཡི. ཏ་སྶ ཙཱུ་ལུ༹་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཏི་སྶཱ་མ་ཙྩོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ བཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ – ‘‘བྷཱ་ཏི་ཀ ཏི་སྶ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ བཱ་དྷ་ཏི, ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, མ་ཡཱ སཱ་ཊ་ཀ་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་བྷ་ཏ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི. སོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཡཾ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ, ཀ་སྨཱ དེ་ཝོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི? བྷཱ་ཏི་ཀ ཏི་སྶ, ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་རཱ་མི, ན མེ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་པུ་བྦོ ཨ་ཏྠི, སྭཱ་ཧཾ ཨ་ཛྫ་པི ཨ་ད་ཏྭཱ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ར་ཉྙེ ཀུ་ཏོ, ཨ་ཡྻེ, ལ་བྷི་སྶཱ་མ དེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ནཱ་ཡཾ ཏ་ཝ བྷཱ་རོ. ས་ཙེ མ་མ ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡྻེ, ལ་བྷི་སྶཱ་མ, ཝི་སྶ་ཏྠོ ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ གྷོ་སེ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ བོ་དྷི་མཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ས་དྡཾ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་ཏྭཱ ‘ཀ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་དྡོ’ཏི ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ དུ་ཊྛ་གཱ་མ་ཎི་ཨ་བྷ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡུ་དྡྷ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀཾ ས་ར་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ལཾ གྷོ་སཱ་པེ་སཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ར་ཉྙོ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ནོ་ག་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ‘‘པ་སྶ, བྷཱ་ཏི་ཀ, ཏི་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཐེ་ར་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ མཱ ཀ་དཱ་ཙི ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏི་སྶཱ་མ་ཙྩོ་པི ‘‘མ་མ ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟེ པ་སྶ་ནྟེ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི. ཝ་ལ༹་ཝཱ་པི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཝ་ལ༹་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ལོ་པ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཨ་དཱ་སི.
རཱ་ཛཱ་པི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ་མྷཱ ཛི་གྷ་ཙྪི་ཏཱ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི པ་ཧི་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ར་ཉྙོ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི, པ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. བྷ་ཏྟཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཛ་ནཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཙྪ་པ་ཏྟཾ ན པེ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟོ ག་ནྟྭཱ མ་མ ཨ་ཡྻ་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི. པ་ཏྟོ ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ར་ཉྙོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མ་བྷཱ་གཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ར་ཏ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡེ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མ་ཡོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ནི་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྩ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཚ་ཧི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཧི ཚ ར་ཐཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘པུ་ཉྙ་པོ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙ་པོ་ཏྠ་ཀཾ ཝཱ་ཙཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ན པ་རི་ཏོ་སེ་སི. སོ ‘‘པ་ར་ཏོ ཝཱ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པོ་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་ངྒ་ཎི་ཡ་ཡུ་དྡྷེ པ་རཱ་ཛི་ཏེ་ན ཏེ དེ་ཝ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་ར་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷི་ཀྑཱ དི་ནྣཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཋ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ་རོ དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ’’ཏི? ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ར་ཐེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་དཾ བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཝ་ཏྠུ.
ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨཱ་ས་ནྣ་མ་ར་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཾ ཡ་དཱ་ས་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གོ་ག་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཝ་ཛ་སྶ དྭཱ་རེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ར་བྷཱ་གེ ད་མྨ་ག་ཝ་བ་ལ་ཝ་ག་ཝེ་སུ ས་ནྟེ་སུ་པི ཡོ ཝ་ཛ་དྭཱ་ར་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ དུ་བྦ་ལ་ཛ་ར་གྒ་ཝོ་པི, སོ ཨེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ས་ནྟེ་སུ་པི མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – མ་དྷུ་ཨ་ངྒ་ཎ་གཱ་མེ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ད་མི་ལ༹་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ པཱ་ཏོ་ཝ བ་ལི༹་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ མ་ཙྪེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཏ་ཎྜུ་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན ད་དྷིཾ, ཨེ་ཀཾ པ་ཙ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་སེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ གི་རི་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ‘‘མཱ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ མ་ཡི པ་སྶ་ནྟེ ན་སྶ་ཏཱུ’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ, ‘‘སཱ་མི, ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཧཾ པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ན ག་ཏ་པུ་བྦོ, ཀ་ཏ་རེ་ན མེ གུ་ཎེ་ན ཐེ་རོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ག་ཙྪཱ་ཏི ནཾ ཝ་ད་ཐཱ་ཏི. སཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཀཱ ས་རཱི་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. དུ་བྦ་ལོ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཐེ་རོ གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ལཾ ག་ཎྷི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎཱ་ནི ད་ཏྭཱ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་སྶ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ པ་པ་ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ. སོ་པི ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཙ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཡཱ ཨི་དཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཐེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ད་མི་ལ༹་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ་སཱི་ཏི? ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ, བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ མེ ཨ་ཡྻོ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ད་སྶ, ཨུ་པ་རི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་སྶཾ. ཨ་ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, པུ་ཏྟ་ཀཱ་ཏི. སོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝ་ཏྠུ.
ཨ་ནྟ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ པ་ན མ་ཧཱ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ལ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ, བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ཡ ན་ཝ་ཨུ་ས་བྷི་ཀོ སུ་སུ་མཱ་ར་པེ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཀ་ཙྪ་ཀ་ཏི་ཏྠེ་ན ས་ཊྛི པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷ་ས་ཀ་ཊཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ས་བྦེ་པི ཏེ གོ་ཎེ ཙ པཱ་སཱ་ཎེ ཙ ཁཱ་དི. ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝ་ཏྠུ.
ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ན ཏཱི་ཧི མུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ན ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཁི་ཏྟ་ད་ཎྜཾ ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི.
ཛ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ ན ཛ་ནེ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི མཱ་ཏཱ ཛ་ནེ་ཏི་ཡེ་ཝ, དྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ན ཛ་གྒ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ, དྷཱ་ཏི ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ ས་མྤ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལེ་པི ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཛ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཧོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི. ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མྤི པ་ཝ་ཏྟེ་པི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ ཛ་ནེ་ཏི. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏེ ཝི་པཱ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏེ ཝི་པཱ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པཱི་ལེ༹་ཏི བཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀཾ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ག་ཙྪཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ས་ཏྠེ་ན ཝཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱ ཚི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱ, ཨ་ཐ སོ རུ་ཀྑོ ཝཱ ག་ཙྪོ ཝཱ ལ་ཏཱ ཝཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨུ་པ་པཱི་ལི༹་ཏཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ པ་ན ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལེ་ན ཨུ་པ་པཱི་ལི༹་ཏཾ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་པཱི་ལེ༹་སི, ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་པཱི་ལེ༹་སི.
རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘དེ་ཝ, ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཐ ནཾ ཏ་སྨཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཱ་ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ ནཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ་པི ཡཱ་ཝ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཙྪཱ་དི་ཏུཾ སུ་ར་བྷི་པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏུཾ པཱ་ཡཱ་སཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་ནྷཱ་པ་ནཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏུཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. སོ ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ མེ ཀི་ལི་ཊྛ་ཝེ་སེ་ན ཙ་རི་ཏ’’ནྟི ‘‘པཱ་ཡཱ་སཾ མེ པ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ནཱི་ཡ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠཾ ག་ནྟྭཱ སཱི་སཾ ནྷ་ཏྭཱ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷེ ཝི་ལི་མྤི་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ་མྷི ཨ་པ་ག་ཏོ, ཨ་ཡྻོ ཙ མེ དི་ཊྛོ’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཐེ་རཾ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ས་པྤི་ས་ཀྐ་ར་ཙུ་ཎྞཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སེ་ན པ་རི་ཝི་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མ་ཀཱ་སི. སོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཁ་ནྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ མ་དྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཏོ ཨ་པ་ནཱི་ཏོ, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི? ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པུ་རི་སེ གྷཱ་ཏེ་སི, ཏུ་མྷེ ཙ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ, ན་ཏྠི ནུ ཁོ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཕ་ལ་ནྟི. མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ, བ་ལ་ཝ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཁ་ནྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ སོ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟོ་ཏི.
‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, ནཱ་ག་རི་ཡོ ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ;
ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཁ་ནྟིཾ ལ་དྡྷཱ་ན, མོ་ད་ཏཱི ཏི་དི་ཝཾ ག་ཏོ’’ཏི.
ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀཾ པ་ན ས་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀ་མྨེ་ན ཀ་ཏེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཏཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ནྟི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ་པི ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪེ་ད་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟིཾ, ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ, པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟི, ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༡༠).
ཏ་ཏྠ པཱ་པ་ཀཱ་ནཱིཏི ལཱ་མ་ཀཱ་ནི. ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀ་མྨ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནི. ག་ཧི་ཏ་ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ར་ཧེ ཀ་མྨེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཏི་བཱ་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན དཱ་སི་ཡཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ཡཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ སཱ་མི་ཀཱ ཏ་སྶ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་སྶཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཱ་དི་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀ་ཀཱ་ལ་ས་དི་སེ སུ་ལ་བྷ་ས་མྤ་ནྣ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནེ སུ་བྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ས་མྨཱ་པ་ཡོ་གཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, པ་ལཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ལཱ་ཡ་ཏི. ལ་ཉྫ་དཱ་ན་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ལ་ཉྫཾ དེ་ཏི, ཙོ་རི་ཀ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཙོ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ.
དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དཱ་སི་ཡཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ཡཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ དུ་བྦ་ཎྞོ ཧོ་ཏི དུ་སྶ་ཎྛཱ་ནོ, ‘‘ཡ་ཀྑོ ནུ ཁོ མ་ནུ་སྶོ ནུ ཁོ’’ཏི ཝི་མ་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ས་ཙེ པུ་རི་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཧ་ཏྠིཾ ཝཱ ར་ཀྑཱ་པེ་ནྟི ཨ་སྶཾ ཝཱ གོ་ཎེ ཝཱ, ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟི, ཁེ་ལ༹་ས་ར་ཀཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི. ས་ཙེ ཨི་ཏྠཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཏྟ་མཱ་སཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ནྟི, ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཝཱ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཝཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པ་ཡོ་གཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཙོ་རི་ཀ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཙོ་རི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ར་ཧེ ཀ་མྨེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་ཎོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཁ་ཉྫོ ཝཱ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཝཱ, ཏ་སྶ ཨོ་པ་ར་ཛྫ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ན ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ན དེ་ནྟི. ཨི་ཙྩ་སྶ ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཝཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ ཝཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་གཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨེ་ན པ་ན སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ས་མུ་སྶི་ཏ་ར་ཏ་ན་ཏོ་ར་ཎ་ས་དི་སཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨོ་པ་ར་ཛྫ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཏཱ་ནི ཋཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི དེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀེ་སུ ཝཱ སུ་ལ་བྷ་ནྣ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་གཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་པ་རཱ་ནི་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ནཱ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༤).
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་སི, རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ནཱ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཨ་ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཾ པ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་སྶ་ཏི, ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙེ་ཝ དྭཱ་ད་ས ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཙ སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱ་ནི་པི ཏ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི. ཏེ་སཾ ས་ངྐ་མ་ནཾ ན་ཏྠི, ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཡ་དི ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ. ས་ཙེ་པི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ཐཱ་པི ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ལོ་བྷེ ཝི་ག་ཏེཏི ལོ་བྷེ ཨ་པ་ག་ཏེ ནི་རུ་དྡྷེ. ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏནྟི ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཾ, མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ པུ་ན ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་ནུ་ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ པུ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་སྶཱུཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏཱ་ནི ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧ་ན་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ཨ་གྒི ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ བཱི་ཛཱ་ནཾ ཌ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ད་ཌྜྷ་ཀཱ་ལོ, མ་སི་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཨོ་པུ་ནི་ཏྭཱ ན་དི་ཡཱ ཝཱ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པུ་ན བྷ་ཝ་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པ་ཝི་དྡ་སཱུཏི མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པི ཨ་ཝི་དྡ་སུ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ སོ ཨ་ཝི་དཱུ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ ལོ་བྷ་ཛ་ཉྩ དོ་ས་ཛ་ཉྩ མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་ཏི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཡཾ ཏེ་ན པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ བ་ཧུཾ. ཨི་དྷེ་ཝ ཏཾ ཝེ་ད་ནི་ཡནྟི ཏཾ ཀ་མྨཾ ཏེ་ན བཱ་ལེ་ན ཨི་དྷ ས་ཀེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཉྙཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠུ ན་ཏྠི. ན ཧི ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ལོ་བྷ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ, མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པི ཝི་དྡ་སཱུཏི ཏ་སྨཱ ཡོ ཝི་དཱུ མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཎྜི་ཏོ ཏཾ ལོ་བྷ་ཛཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི, སོ ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧེ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝཱ པ་ན ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མེ་ཝེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏི་ཡོ་པི པ་ན སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཛ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཏ་སྨཱ ལོ་བྷ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏྠཱ་པི ལོ་བྷ་དོ་ས་སཱི་སེ་ན ལོ་བྷ་ཛ་ཉྩ དོ་ས་ཛ་ཉྩ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥. པ་ཉྩ་མེ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡནྟི ཨཱ་ལ༹་ཝི་ར་ཊྛེ. གོ་མ་གྒེཏི གུ་ནྣཾ ག་མ་ན་མ་གྒེ. པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེཏི ས་ཡཾ པ་ཏི་ཏ་པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེ. ཨ་ཐཱཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ནྣཾ ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨུ་ཛུཾ མ་ཧཱ་པ་ཐཾ ནི་སྶཱ་ཡ སིཾ་ས་པཱ་ཝ་ནེ ས་ཡཾ པ་ཏི་ཏ་པ་ཎྞཱ་ནི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ས་ནྠ་རེ སུ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ. ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོཏི ཧ་ཏྠ་ཏོ ཧ་ཏྠཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཀ་སྨཱ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣོ, ཀ་སྨཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ་ཏི? ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ་པི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཧཱ་མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ གོ་པ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ མི་སྶ་ཀ་མཱ་ལཾ ཨོ་ཙི་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ་ཏི. སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཱཏི སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏྠ.
ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀོཏི མཱ་གྷ་ཕ་གྒུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཊྛ་དི་ཝ་ས་པ་རི་མཱ་ཎོ ཀཱ་ལོ. མཱ་གྷ་སྶ ཧི ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དི་ཝ་སཱ, ཕ་གྒུ་ཎ་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡོཏི ཧི་མ་སྶ པ་ཏ་ན་ས་མ་ཡོ. ཁ་རཱཏི ཕ་རུ་སཱ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ ཝཱ. གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱཏི ན་ཝ་ཝུ་ཊྛེ དེ་ཝེ གཱ་ཝཱི་ནཾ ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ ཁུ་ར་ནྟ་རེ་ཧི ཀ་དྡ་མོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, སོ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སུ་ཀྑོ ཀ་ཀ་ཙ་ད་ནྟ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱ བྷཱུ་མཱི’’ཏི. གུ་ནྣཾ ཁུ་ར་ནྟ་རེ་ཧི ཚི་ནྣཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་ར་མྦྷོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཝཱ དྭཱི་ཧི ཝཱ དི་སཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝཱ དི་སཱ་ཧི ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཝཱ་ཏོ ཝེ་ར་མྦྷོ་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏེ་ན ཧི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ལོ་ཀ་སྨིཾ ནེ་ཝ སུ་ཁ་ཝཱ་སི་ནོ, ན དུ་ཀྑ་ཝཱ་སི་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཨི་དྷ་སྶཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་སྶ. གོ་ན་ཀ་ཏྠ་ཏོཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་ལོ་མེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀོ་ཛ་ཝེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ. པ་ཊི་ཀ་ཏྠ་ཏོཏི ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡེ་ན སེ་ཏ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ. པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏོཏི གྷ་ན་པུ་པྥེ་ན ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོཏི ཀ་ད་ལི་མི་ག་ཙ་མྨ་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཏཾ ཀི་ར པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་རི ཀ་ད་ལི་མི་ག་ཙ་མྨཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སི་བྦི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི. ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དོཏི ས་ཧ ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དེ་ན, ཨུ་པ་རི བ་དྡྷེ་ན ར་ཏྟ་ཝི་ཏཱ་ནེ་ན ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནོཏི སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ན་ཉྩ པཱ་དཱུ་པ་དྷཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི པ་ལླ་ངྐ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ ཋ་པི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནོ. པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡོཏི བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ. མ་ནཱ་པེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་སྶཱུཏི མ་ནཱ་པེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ.
ཀཱ་ཡི་ཀཱཏི པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཀཱ་ཡཾ ཁོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ. ཙེ་ཏ་སི་ཀཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ཁོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ. སོ རཱ་གོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ རཱ་གོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པ་ན ཏ་སྶ རཱ་གོ, ན སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ན ལི་མྤ་ཏི ཀཱ་མེ་སཱུཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ཙ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ལེ་པེ་ཧི ན ལི་མྤ་ཏི. སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཏཱ་པ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ. ནི་རཱུ་པ་དྷཱིཏི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རཱུ་པ་དྷི. ས་བྦཱ ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཚེ་ཏྭཱཏི ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཡོ, ཏཱ ས་བྦཱ་པི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨཱ་ས་ཏྟ་ཝི་ས་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. ཝི་ནེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡེ ད་རནྟི ཧ་ད་ཡ་ནི་སྶི་ཏཾ ད་ར་ཐཾ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ. ས་ནྟིཾ པ་པྤུ་ཡྻ ཙེ་ཏ་སོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ. ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ, ཙེ་ཏ་སཱ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – དེ་ཝོ་ཏི མ་ཙྩུ, ཏ་སྶ དཱུ་ཏཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏཱ ཧི སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏེ མ་ཙྩུ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཙོ་དེ་ནྟི ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ མ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏཱ་པི དི་སྶ་མཱ་ནཱ ‘‘ཏྭ་མྤི ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཙོ་དེ་ནྟི ཝི་ཡ, ཏེ་ས་ཉྩ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི དེ་ཝཱ ཝི་ཡ དཱུ་ཏཱ་ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཧི ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ དི་སྭཱ་ཝ སཾ་ཝེ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ནཾ དཱུ་ཏཱ་ཏི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ. ཨི་དྷ པ་ན ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ‘‘དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷཾ? དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ན་ཊྛཱ་ནུ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་མྨ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨི་མི་ནཱ ཧི ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཏ་ཏྠ ཡ་མོ རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་ཡཱཏི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. མ་ན་སཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི.
ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ‘‘ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡ་ནྟ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ་ཏི, ཨཱ་མ་ནྟཱ. ཨ་ཏྠི ཙ ཀཱ་ར་ཎི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ (ཀ་ཐཱ. ༨༦༦) པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཡ་མ་སྶ ར་ཉྙོཏི ཡ་མ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏ་རཱ་ཛཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དི་བྦ་ཝི་མཱ་ནེ དི་བྦ་ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་དི་བྦ་ཨུ་ཡྻཱ་ན་དི་བྦ་ནཱ་ཊ་ཀཱ་དི་ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཾ, དྷ་མྨི་ཀོ རཱ་ཛཱ, ན ཙེ་ས ཨེ་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ན དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻོཏི མཱ་ཏུ ཧི་ཏོ མ་ཏྟེ་ཡྻོ, མཱ་ཏ་རི ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན མ་ཏྟེ་ཡྻོ་ཏི ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻོ, མཱ་ཏ་རི མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཉྙོཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནཱ་མ, ཏེ་སུ མི་ཙྪཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཉྙོ ནཱ་མ.
ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ པུ་ཙྪ་ཏི, ལ་དྡྷིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ པ་ན ས་མ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཏི ནཱ་མ, ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི ནཱ་མ. ནཱ་དྡ་སནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཧི་ཏ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཡ་མོ ‘‘ནཱ་ཡཾ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ས་ལླ་ཀྑཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་མྦྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཛི་ཎྞནྟི ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཾ. གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐནྟི གོ་པཱ་ན་སཱི ཝི་ཡ ཝ་ངྐཾ. བྷོ་གྒནྟི བྷ་གྒཾ. ཨི་མི་ནཱ་པི་སྶ ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ཎནྟི ད་ཎྜ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ད་ཎྜ་དུ་ཏི་ཡཾ. པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནནྟི ཀ་མྤ་མཱ་ནཾ. ཨཱ་ཏུ་རནྟི ཛ་རཱ་ཏུ་རཾ. ཁ་ཎྜ་ད་ནྟནྟི ཛ་རཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཁ་ཎྜི་ཏ་ད་ནྟཾ. པ་ལི་ཏ་ཀེ་སནྟི པ་ཎྜ་ར་ཀེ་སཾ. ཝི་ལཱུ་ནནྟི ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀེ་སཾ ཝི་ཡ ཁ་ལླཱ་ཊཾ. ཁ་ལི་ཏ་སི་རནྟི མ་ཧཱ་ཁ་ལླཱ་ཊ་སཱི་སཾ. ཝ་ལི་ཏནྟི ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝ་ལིཾ. ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟནྟི སེ་ཏ་ཏི་ལ་ཀ་ཀཱ་ལ༹་ཏི་ལ་ཀེ་ཧི ཝི་ཀི་ཎྞ་ས་རཱི་རཾ. ཛ་རཱ་དྷ་མྨོཏི ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟོ ཛ་རཱ་ཡ, ཛ་རཱ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. པ་ར་ཏོ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོཏི པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ ཏ་རུ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨཱུ་རུ་བ་ལཱི བཱ་ཧུ་བ་ལཱི ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ མེ ཏཱ བ་ལ་ཛ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ཛ་རཱ་ཡ་མྷི ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧ་མེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་པི ཛ་རཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱ་ཝ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཛ་རཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶཱ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ས དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀནྟི བཱ་དྷི་ཀཾ. དུ་ཀྑི་ཏནྟི དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཾ. བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནཾ.
དུ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ་པི གི་ལཱ་ན་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷེ ཝི་ཡ ནི་རོ་གོ ཨ་ཧོ་སིཾ, སོ་མྷི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཏོ, ས་ཀེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སེ པ་ལི་པ་ནྣོ, ཨུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་མི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི མེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, བྱཱ་དྷི་ཏོ་མྷི ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧ་མེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་པི བྱཱ་དྷི་ཏོ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱ་ཝ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྱཱ་དྷི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ས དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཱ་ཧཾ མ་ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏོ, ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ. པ་ར་ཏོ པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷ་སྟཱ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡུ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་མུ་གྒ་ཏེ་ན སཱུ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. ཝི་ནཱི་ལོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞོ, ཝི་ནཱི་ལོ་ཝ ཝི་ནཱི་ལ་ཀོ, ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ནྟི ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. ཝི་པུ་བྦ་ཀནྟི ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ན་པུ་བྦ་ཀཾ, པ་རི་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཧི པ་གྒྷ་རི་ཏེ་ན པུ་བྦེ་ན པ་ལི་མ་ཀྑི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ མ་ཏ་ཀ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, མཾ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ, མ་ར་ཎ་ཏོ་མྷི ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧ་མེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་པི མ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི མ་ཡ྄ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ པུ་རེ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཝ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ དེ་ཝ་དཱུ་ཏོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨི་མཾ པ་ན དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཀོ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ ན ལ་བྷ་ཏི? ཡེ་ན ཏཱ་ཝ བ་ཧུཾ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ, སོ ག་ནྟྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡེ་ན པ་ན པ་རི་ཏྟཾ པཱ་པཾ ཀ་ཏཾ, སོ ལ་བྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ས་བྷ་ཎྜཾ ཙོ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི ན ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ནྟི. ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ན་ཡ་ནྟི, སོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མེ་ཏཾ. པ་རི་ཏྟ་པཱ་པ་ཀ་མྨཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ་པི ས་ར་ནྟི, སཱ་རཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ས་ར་ནྟི.
ཏ་ཏྠ དཱི་གྷ་ཛ་ཡ་ནྟ་ད་མི་ལོ༹ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་རི. སོ ཀི་ར ད་མི་ལོ༹ སུ་མ་ན་གི་རི་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙེ་ཏི་ཡཾ ར་ཏྟ་པ་ཊེ་ན པཱུ་ཛེ་སི, ཨ་ཐ ནི་ར་ཡེ ཨུ་སྶ་ད་སཱ་མ་ནྟེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱུ་ཛི་ཏ་པ་ཊཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི, སོ ག་ནྟྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨ་པ་རོ་པི པུ་ཏྟ་སྶ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཁ་ལི་སཱ་ཊ་ཀཾ དེ་ནྟོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་སི, མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་མྷི པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཏི ས་དྡེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི, སོ་པི ཨུ་སྶ་ད་སཱ་མ་ནྟེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཛཱ་ལ་ས་དྡེ་ན ཏཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ར་ནྟེ པ་ན ཏ་ཡོ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི པ་ཋ་མེ་ན དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ན ས་ར་ཏི, ཀོ་ཙི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་ཧི, ཀོ་ཙི ཏཱི་ཧི་པི ན་སྶ་ར་ཏི. ཏཾ ཡ་མོ རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ ས་ཡཾ སཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨ་མ་ཙྩོ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ན མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་མ་སྶ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཱ་སི, ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཡ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཏཱི་ཧི་པི དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ཧི ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ས་ར་ནྟེ ཡ་མོ ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ དི་སྭཱ – ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ཀུ་མྦྷེ་ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི སཱ་རེ་སི, སོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ཏོ. ཡ་མོ པ་ན ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ – ‘‘མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ’’ཏི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལནྟི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཡ་སཱུ་ལཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཱ་དཱི་སུ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་རེ་ན་པི ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན་པི ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན་པི ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ ཏཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སཾ་ཝེ་སེ་ཏྭཱཏི ཛ་ལི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ. ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧཱིཏི མ་ཧ་ཏཱི་ཧི གེ་ཧ་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ཀྑ་ཙྪ་ད་ན་མ་ཏྟཱ་ཧི ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪ་ནྟི, ལོ་ཧི་ཏཾ ན་དཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྡ་ཏི, ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཙྪ་ནྟཱ པ་ན སུ་ཏྟཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཾ་ས་མྤི ཚ་ལ༹ཾ་ས་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཝཱ་སཱི་ཧཱིཏི མ་ཧཱ་སུ་པྤ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཧི ཝཱ་སཱི་ཧི. ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ཡོ་ཏྟ་པ་ཀྑ་ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་ཀུ་བྦ་ར་པཱ་ཛ་ནེ་ཧི ས་བྦ་ཏོ པ་ཛྫ་ལི་ཏེ ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. མ་ཧ་ནྟནྟི མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨཱ་རོ་པེ་ནྟཱིཏི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ཧི ཨ་ཡ་མུ་གྒ་རེ་ཧི པོ་ཐེ་ནྟཱ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. ས་ཀི་མྤི ཨུ་དྡྷནྟི སུ་པ་ཀྐུ་ཐི་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ་ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེཏི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་མྷི.
བྷཱ་ག་སོ མི་ཏོཏི བྷཱ་གེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ. པ་རི་ཡ་ནྟོཏི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ཡ་སཱཏི ཨུ་པ་རི ཨ་ཡ་པ་ཊྚེ་ན ཚཱ་དི་ཏོ. ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཡ་མ་ཀ་གོ་ལ༹་ཀཱ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི.
ཧཱི་ན་ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱཏི ཧཱི་ནཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནེཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎེ. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཝེཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ མ་ར་ཎ་སྶ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡེཏི ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏཱ. ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུནྟི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ.
༧. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་རི་ས་ཛྫཱཏི པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ. ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ཊྛ་མཱི་དི་ཝ་སེ ཀི་ར ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ཛྫ ཨ་ཊྛ་མཱི་དི་ཝ་སེ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ པེ་སེ་ནྟི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ཀ་ཙྩི བ་ཧཱུཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟཱ ཧི ཏེ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟཱིཏི མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ་ཝཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟི. པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་ཛཱ་ག་ར་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟི. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ་ནུ་གྒ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་རོ་ནྟི. པ་ཉྩ་མཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཚ་ཊྛི་ཡཾ. ཨ་ཊྛ་མཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟཱ ས་ཏྟ་མི་ཡཾ, ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ན་ཝ་མི་ཡཾ. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ནྟཱ ཏེ་ར་སི་ཡཾ, པ་ནྣ་ར་སཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟཱ པཱ་ཊི་པ་དེ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ནི་ཙྩ་སཱི་ལ་པུ་པྥ་པཱུ་ཛཱ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་པ་དཱི་པ་ས་ཧ་སྶ་ཨཱ་རོ་པ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡེ པ་ཊྚེ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དེ་ནྟི. པུ་ཏྟཱ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ཧི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་ད་ཧཱུཏི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ.
ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་རི་ས་ཛྫཱ ཏཱ ཏཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མཱ་རི་སཱ བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, མཱ་རི་ས, ཨི་མ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨ་སུ་ཀོ ཙ ཨ་སུ་ཀོ ཙ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་སཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་མེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི ལི་ཁ་ནྟི. ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི ལི་ཁ་ནྟི. ཏེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚ་པ་རི་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་པྤ་ཀཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བ་ཧུ་ཀཱ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཀཱ ཧོ་ནྟི མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནནྟི པ་ཋ་མཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ ཏེ་ཏྟིཾ་ས དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ པ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ. ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཨཱ་རོ་ཙ་ནེ་ན, ཏེ་ན ཝཱ པུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན. དི་བྦཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཀཱ་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱིཏི ན་ཝ་ན་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ སུ་ཉྙཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་རི་པཱུ་རི་སྶ་ནྟི ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ པ་རི་པཱུ་རི་སྶ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ‘‘མ་ཡཾ པ་རི་པུ་ཎྞེ དེ་ཝ་ན་ག་རེ དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཀྐ་དེ་ཝ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ ས་ཀྐ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་ན་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨ་ནུ་བོ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ. ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡནྟི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ.
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑོ ནཱ་མ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཏེ་མཱ་སཾ ནི་བ་དྡྷུ་པོ་ས་ཐོ, ཏཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ དྭི་ནྣཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་མཱ་སཾ ནི་བ་དྡྷུ་པོ་ས་ཐོ, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སོ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏནྟི ཨ་ཊྛ་ཧི གུ་ཎ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོཏི ཡོ་པི ས་ཏྟོ མཱ་དི་སོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་ཀྐོ་པི ཀི་ར ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ གུ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ དྭེ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཧཱ་ཡ མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཝཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོཏི ཡོ་པི ས་ཏྟོ མཱ་དི་སོ ཨ་སྶ, མ་ཡཱ པ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀྐཱ ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ་ན ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཝུ་སི་ཏ་ཝཱཏི ཝུ་ཏྠ་ཝཱ་སོ. ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོཏི ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ར་ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་ར་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་རེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོཏི ས་ད་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོཏི ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན བ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་སུ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཁཱི་ཎ་ཏྟཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ. ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱཏི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུཾ.
ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོཏི ཡོ་པི མཱ་དི་སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་སྶ, སོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ གུ་ཎཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོཏི ཡོ་པི ས་ཏྟོ མཱ་དི་སོ ཨ་སྶ, མ་ཡཱ པ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀྐཱ ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཊྛ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༩. སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩. ན་ཝ་མེ སུ་ཁུ་མཱ་ལོཏི ནི་དྡུ་ཀྑོ. པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོཏི པ་ར་མ་ནི་དྡུ་ཀྑོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོཏི ས་ཏ་ཏ་ནི་དྡུ་ཀྑོ. ཨི་མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པི་ལ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ, ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཏེ་ན ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨེ་ཀ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཀི་སྶཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ. ཨུ་པྤ་ལཾ ཝ་པྤ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ལཾ རོ་པེ་ཏི. སཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ན་ས་ཉྪ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. པ་དུ་མནྟི པ་ཎྜ་ར་པ་དུ་མཾ. པུ་ཎྜ་རཱི་ཀནྟི ར་ཏྟ་པ་དུ་མཾ. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏ་རཱ་པི དྭེ པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ཝ་ནེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀི་ར ས་ཏྟ་ཊྛ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀཱ ཀ་ཏ་ར་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ དེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ག་ཎྷཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ན ཡུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ནུ་ས་ཀ་པ་རི་བྷོ་གོ, དི་བྦ་པ་རི་བྷོ་གོ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཀཱི་ལཱ༹་བྷཱུ་མི་ཡཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀཱི་དི་སཱ ཧོ་ནྟུ, དེ་ཝཱ་ཏི? ཨ་པ་ག་ཏ་ཀ་ལ་ལ་ཀ་དྡ་མཱ ཧོ་ནྟུ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་མ་ཎི་མུ་ཏྟ་པ་ཝཱ་ལི༹་ཀཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡ་ཨུ་ཎྷཱི་སེ་ཧི མ་ཎི་མ་ཡ་སོ་པཱ་ན་བཱ་ཧུ་ཀེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་མ་ཡ་ཕ་ལ་ཀེ་ཧི སོ་པཱ་ནེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ ཙེ་ཏྠ ནཱ་ཝཱ ཧོ་ནྟུ, སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ར་ཛ་ཏ་པ་ལླ་ངྐོ ཧོ་ཏུ, ར་ཛ་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ལླ་ངྐོ, མ་ཎི་ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཝཱ་ལ༹་པ་ལླ་ངྐོ, པ་ཝཱ་ལ༹་ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཎི་པ་ལླ་ངྐོ, སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སེ་ཙ་ན་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཧོ་ནྟུ, པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཙ པ་དུ་མེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྐ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ གཱ་ཧཱ་པི་ཏ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཊྛཱ་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ མཱ་པེ་སི.
ན་ནུ ཙེ་ཏཱ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀ་ལ་ལ་ཀ་དྡ་མཱ, ཀ་ཐ་མེ་ཏྠ པ་དུ་མཱ་ནི པུ་པྥིཾ་སཱུ་ཏི? སོ ཀི་ར ཏཱ་སུ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ནཱ་ཝཱ་ཡོ མཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཱ ཀ་ལ་ལ་ཀ་དྡ་མ་པཱུ་རི་ཏཱ ཙ ཧོ་ནྟུ, པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཙེ་ཏྠ པ་དུ་མཱ་ནི པུ་པྥ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པ་དུ་མཱ་ནི པུ་པྥིཾ་སུ, རེ་ཎུ་ཝ་ཊྚི་ཡོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ བྷ་མ་ར་ག་ཎཱ ཨུ་པ་ཀཱུ་ཛ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨོ དེ་ཝ་པུ་ར་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཏ་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སྶ་སྶ མཱ་པི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝཱ་རོ ག་ནྟྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ དི་སྭཱ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི མཱ་པི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལི༹་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་མ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་དྷི་ནི་ཡཱ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡཱ་ཝ མ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ན་ཏྠེ་ཏྠ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ཁོ པ་ན་སྶཱ་ཧནྟི ན ཁོ པ་ན་སྶ ཨ་ཧཾ. ཨ་ཀཱ་སི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ནནྟི ཨ་ས་ཎྷཾ ཙ་ནྡ་ནཾ. ཀཱ་སི་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ མེ ཏཾ ཝེ་ཋ་ནནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ཋ་ན་མྤི མེ ཀཱ་སི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི སུཨི་ཏི ཙ ཏནྟི ཙ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, མེཏི སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝེ་ཋ་ན་མྤི མེ ས་ཎྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀཱ་སི་ཀཱ ཀ་ཉྩུ་ཀཱཏི པཱ་རུ་པ་ན་ཀ་ཉྩུ་ཀོ་པི ས་ཎྷ་ཀ་ཉྩུ་ཀོ་ཝ. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི མཱ་ནུ་ས་ཀ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་མྤི དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་མྤི ཨུ་པ་རི་དྷཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. མཱ ནཾ ཕུ་སི སཱི་ཏཾ ཝཱཏི མཱ ཨེ་ཏཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ སཱི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཎྷཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཕུ་ས་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུནྟི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཀི་ར སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀེ ཛཱ་ཏེ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ས་ན་ཀ་པཱ་སཱ་དེ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནོ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་དྡ་ཀེ་ན ན་ཀྑ་ཏྟ་མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ན་ཝ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དེ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་མ་ནྟི་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཧེ་མ་ནྟེ ཝ་སི་ཏུཾ, ཨ་ཡཾ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཧེ་མ་ནྟེ ཝཱ་སོ ཧེ་མ་ནྟཾ, ཧེ་མ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ པཱ་སཱ་དོ ན་ཝ་བྷཱུ་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, བྷཱུ་མི་ཡོ པ་ན་སྶ ཨུ་ཎྷ་ཨུ་ཏུ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱི་ཙཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི སུ་ཕུ་སི་ཏ་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ ནི་བྦི་ཝ་རཱ་ནི. ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་མྤི ཀ་རོ་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཛྫ་ལི་ཏེ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀཾ་སུ. བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀ་མྦ་ལ་མ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ སཱ་ཎི་ཝི་ཏཱ་ན་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཝེ་ཋ་ནཱ་ནི. ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི ཨུ་ཎྷ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ན་ཏྠཾ དི་ཝཱ ཝི་ཝ་ཊཱ་ནི ར་ཏྟིཾ པི་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
གི་མྷི་ཀོ པ་ན པ་ཉྩ་བྷཱུ་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སཱི་ཏ་ཨུ་ཏུ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ན་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏྠ བྷཱུ་མི་ཡོ ཨུ་ཙྩཱ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི ནཱ་ཏི་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི ས་ཝི་ཝ་རཱ་ནི ས་ཛཱ་ལཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨེ ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི པ་དུ་མཱ་ནི པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨ་ཀཾ་སུ. བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ དུ་ཀཱུ་ལ་མ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ སཱ་ཎི་ཝི་ཏཱ་ན་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཝེ་ཋ་ནཱ་ནི. ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ས་མཱི་པེ་སུ ཙེ་ཏྠ ན་ཝ ཙཱ་ཊི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ཧི ས་ཉྪཱ་དེ་ནྟི. ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ ཨུ་ད་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཡེ་ཧི དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. ཨ་ནྟོ་པཱ་སཱ་དེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ལ་ལ་པཱུ་རཱ དོ་ཎི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པ་དུ་མཱ་ནི རོ་པ་ཡིཾ་སུ. པཱ་སཱ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ སུ་ཀྑ་མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཚ་ད་ན་པི་ཊྛི་ཡཱ པཱ་སཱ་ཎེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཙ་མྨེ པ་ཝ་ཊྚ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡོ མེ་གྷ་ག་ཛྫི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ དི་ཝཱ པི་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་ཊཱ་ནི.
ཝ་སྶི་ཀོ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. བྷཱུ་མི་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ དྭི་ནྣ་མྤི ཨུ་ཏཱུ་ནཾ གཱ་ཧཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩཱ ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི སུ་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ས་ཝི་ཝ་རཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་མྤི ཀེ་སུ་ཙི ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན, ཀེ་སུ་ཙི ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཾ. བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཀ་མྦ་ལ་དུ་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མི་སྶ་ཀཱ་ནི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ ར་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་ཊཱ དི་ཝཱ པི་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ དི་ཝཱ ཝི་ཝ་ཊཱ ར་ཏྟིཾ པི་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཡོ་པི པཱ་སཱ་དཱ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ས་མ་པྤ་མཱ་ཎཱ. བྷཱུ་མི་ཀཱ་སུ པ་ན ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨེ་ཝཾ ནི་ཊྛི་ཏེ་སུ པཱ་སཱ་དེ་སུ རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པུ་ཏྟོ མེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ, ཚ་ཏྟ་མ་སྶ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛྫ་སི་རིཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ པ་ཎྞཱ་ནི པ་ཧི་ཎི – ‘‘པུ་ཏྟོ མེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ, ར་ཛྫེ ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སྶཱ་མི, ས་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་སུ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ, དཱ་རི་ཀཱ ཨི་མཾ གེ་ཧཾ པེ་སེ་ནྟཱུ’’ཏི. ཏེ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཀུ་མཱ་རོ ཀེ་ཝ་ལཾ ད་སྶ་ན་ཀྑ་མོ རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཀི་ཉྩི སི་པྤཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱ་ར་བྷ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ན མ་ཡཾ དྷཱི་ཏ་རོ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཀིཾ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མ་དྷ་ནུཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཱ་ཏཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. དྷ་ནུཾ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶཾ ཨོ་རོ་པེ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ དྷ་ནུཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཛི་ཡཾ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ནེ་ཝ དྷ་ནུཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་མེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ད་ཎྜེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཛི་ཡཾ པོ་ཐེ་སི. ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཨུ་པྤ་ཏ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ཀིཾ ས་དྡོ ཨེ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘དེ་ཝོ ག་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཐ་ཉྙེ ‘‘ཏུ་མྷེ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ན དེ་ཝོ ག་ཛྫ་ཏི, ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མ་དྷ་ནུཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཛི་ཡཾ པོ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཛི་ཡ་པྤ་ཧཱ་ར་ས་དྡོ ཨེ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ་ཀི་ཡཱ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་བ་ཧ་ལཾ ཨ་ཡོ་པ་ཊྚཾ ཀ་ཎྜེ་ན ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་བ་ཧ་ལཾ ཨ་ས་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝི་ད་ཏྠི་བ་ཧ་ལཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཕ་ལ་ཀཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཡ་ནྟེ བ་དྡྷཾ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཊྛི་པ་ཊ་ལཾ སུ་ཀྑ་མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཏ་མྤི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཝཱ་ལི་ཀ་ས་ཀ་ཊཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཝཱ་ལི་ཀ་ས་ཀ་ཊ་མྤི པ་ལཱ་ལ་ས་ཀ་ཊ་མྤི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨེ་ཀུ་ས་བྷ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཀ་ཎྜཾ པེ་སེ་སི, ཐ་ལེ ཨ་ཊྛ་ཨུ་ས་བྷ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ་ལཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ་ན ཧི བ་ནྡྷཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ས་དྡ་ནྟ་རེ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏུ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི. པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟུ, གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟ་རེ བ་ནྡྷ་ནྟཱུ་ཏི. པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནེ བ་ནྡྷ་ནྟཱུ་ཏི. པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟུ ཡོ་ཛ་ནེ བ་ནྡྷ་ནྟཱུ་ཏི. བ་ནྡྷཱ་པེ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ་ལཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ མེ་གྷ་པ་ཊ་ལ་ཙྪ་ནྣཱ་སུ དི་སཱ་སུ ཀ་ཎྜཾ ཁི་པི, ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ་ལཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་ཝི་སི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ལོ་ཀེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སི་པྤཾ ས་བྦ་མེ་ཝ ས་ནྡ་སྶེ་སི. ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ པེ་ས་ཡིཾ་སུ, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཏཱི་སུ པཱ་སཱ་དེ་སུ དེ་ཝོ མ་ཉྙེ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི.
ནི་པྤུ་རི་སེ་ཧཱིཏི པུ་རི་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་ཧི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཙེ་ཏྠ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནེ་ཝ ནི་པྤུ་རི་སཱ་ནི, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ནི་པྤུ་རི་སཱ་ནེ་ཝ. དོ་ཝཱ་རི་ཀཱ་པི ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཝ, ནྷཱ་པ་ནཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་པི ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཝ. རཱ་ཛཱ ཀི་ར ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ་སུ་ཁ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ན་སྶ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ པ་རི་ས་ངྐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ མེ པུ་ཏྟ་སྶ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཝ ཋ་པེ་སི. པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོཏི མོ་ད་མཱ་ནོ. ན ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་རོ་ཧཱ་མཱིཏི པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་རཱ་མི. ཨི་ཏི མཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨ་ཉྙོ སི་ཁཱ་བ་དྡྷོ པུ་རི་སོ ནཱ་མ པ་སྶི་ཏུཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན. དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶཱཏི དཱ་སཱ་ན་ཉྩེ་ཝ དེ་ཝ་སི་ཀ་བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཱ་བྷ་ཏཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ན་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་པུ་རི་སཱ་ན་ཉྩ. ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀནྟི ས་ཀུ་ཎྜ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ. བི་ལ་ངྒ་དུ་ཏི་ཡནྟི ཀ་ཉྫི་ཀ་དུ་ཏི་ཡཾ.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཙ སུ་ཁུ་མཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན ཙ ནི་དྡུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན. སོ་ཁུ་མཱ་ལེ་ནཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་སི. ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ ན ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་སི, ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ་པི པ་ན ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏོ པ་མཱ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི ཨ་པྤ་མཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶེ་ཝ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཁོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རནྟི པ་ར་པུ་གྒ་ལཾ. ཛི་ཎྞནྟི ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཾ. ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྚོ པཱི་ལི༹་ཏོ ཧོ་ཏི. ཧ་རཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཧི་རིཾ ཀ་རོ་ཏི ལ་ཛྫ་ཏི. ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་སུ་ཙིཾ ཝི་ཡ དི་སྭཱ ཛི་གུ་ཙྪཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱཏི ཛ་རཱ་དྷ་མྨ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་རཱ་དྷ་མྨོཏི ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོཏི ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, ཨ་ནྟོ ཛ་རཱ་ཡ ཝ་ཏྟཱ་མི. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ཡོ་བྦ་ན་མ་དོཏི ཡོ་བྦ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀོ མཱ་ན་མ་དོ. ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ཡཱིཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཧཱི་ནོ. མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ན་ས་དི་སོ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ. ན པ་ནེ་ས མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནོ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ནོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ཛ་རཱ་པ་ཏྟཾ ད་སྶེ་སུཾ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཡོ་བྦ་ན་མ་དོ ནཱ་མ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དོཏི ཨ་ཧཾ ནི་རོ་གོ་ཏི ཨཱ་རོ་གྱཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀོ མཱ་ན་མ་དོ. ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་དོཏི ཨ་ཧཾ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝཱི་ཏི ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀོ མཱ་ན་མ་དོ. སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱཏི སི་ཀྑཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཧཱི་ནཱ་ཡ ལཱ་མ་ཀཱ་ཡ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཱཏི བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཏ་ཐཱ་ས་ནྟཱཏི ཡ་ཐཱ ས་ནྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟཱིཏི པ་ར་པུ་གྒ་ལཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. མ་མ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རི་ནོཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཾ ན་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. སོ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོཏི སོ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ པ་རཾ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ཨེ་ཝཾ ཝཱ ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ནི་རཱུ་པ་དྷིནྟི ས་བྦཱུ་པ་དྷི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨཾ ཉ་ཏྭཱ. ས་བྦེ མ་དེ ཨ་བྷི་བྷོ་སྨཱིཏི ས་བྦེ ཏ་ཡོ་པི མ་དེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མིཾ. ནེ་ཀྑ་མྨེ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏནྟི ནི་བྦཱ་ནེ ཁེ་མ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ. ནེ་ཀྑ་མྨཾ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཁེ་མ་ཏོ དི་སྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧུ ཨུ་སྶཱ་ཧོཏི ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཨ་ཧུ, ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ཧཾ བྷ་བྦོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ཀཱ་མཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུནྟི ཨ་ཧཾ དཱ་ནི དུ་ཝི་དྷེ་པི ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦོ. ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི པ་བྦ་ཛྫ་ཏོ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ཙ ན ནི་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མི, ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཛཱ་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཐེ་སི.
༡༠. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠. ད་ས་མེ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ གུ་ཎ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ལོ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ན ཨི་ཏི བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏཱུཏི ཨི་ཏི བྷ་ཝོ, ཨི་ཏི བྷ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ, ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ. ཨོ་ཏི་ཎྞོཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ. ཡ་སྶ ཧི ཛཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛཱ, སོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨོ་ཏི་ཎྞོ ནཱ་མ. ཛ་རཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱཏི ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་རཱ་སི་སྶ. ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱཏི ཨ་ནྟ་ཀ་ར་ཎཾ པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ. ཨོ་ཧཱ་ཡཱཏི པ་ཧཱ་ཡ. པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རེཏི ལཱ་མ་ཀ་ཏ་རེ. ཨཱ་ར་དྡྷནྟི པ་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཙ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ ཙ པ་སྶ་དྡྷོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ད་ར་ཐོ. པ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ. ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨཱ ཨཱ་ཧི་ཏཾ སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏཾ. ས་མྨཱ ཨཱ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཨེ་ཀ་གྒཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱིཏི སུ་དྡྷཾ ནི་མྨ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི, གོ་པཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལ་པྤ་ཏྟོ་ཝ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི.
སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༤༧) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནི. ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཏཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ པ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏཱི་ཎི ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི.
པ་ཀུ་བྦ་ཏོཏི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཨ་ཏྟཱ ཏེ པུ་རི་ས ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཙྩཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ མུ་སཱཏི ཡཾ ཏྭཾ ཀ་རོ་སི, ཏཾ ཡ་དི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཡ་དི ཝཱ ནོ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཏ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ‘‘པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ལོ་ཀེ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཀ་ལྱཱ་ཎནྟི སུ་ནྡ་རཾ. ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་སཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྙ་སི. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་གཱུ་ཧ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ མེ ཨ་ཏྟཱ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནཾ པ་རི་གཱུ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་སི. ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཀོཏི ཨ་ཏྟ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ལོ་ཀཱ་དྷི་པོཏི ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ནི་པ་ཀོཏི པ་ཉྙ་ཝཱ. ཛྷཱ་ཡཱིཏི ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ. དྷ་མྨཱ་དྷི་པོཏི དྷ་མྨ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ས་ཙྩ་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ཐི་ར་པ་ར་ཀྐ་མོ བྷཱུ་ཏ་པ་ར་ཀྐ་མོ. པ་ས་ཡ྄ཧ མཱ་རནྟི མཱ་རཾ པ་ས་ཧི་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་ནྟ་ཀནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡོ ཙ ཕུ་སཱི ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་དྷཱ་ན་ཝཱཏི ཡོ ཛྷཱ་ཡཱི པ་དྷཱ་ན་ཝཱ མཱ་རཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཕུ་སི. སོ ཏཱ་དི་སོཏི སོ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ཏ་ཐཱ་ས་ཎྛི་ཏོ. ལོ་ཀ་ཝི་དཱུཏི ཏ་ཡོ ལོ་ཀེ ཝི་དི་ཏེ པཱ་ཀ་ཊེ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. སུ་མེ་དྷོཏི སུ་པ་ཉྙོ. ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཏ་མྨ་ཡོ མུ་ནཱིཏི ས་བྦེ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏ་མྨ་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་མུ་ནི ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ཏྠ་ཙི ན ཧཱི་ཡ་ཏི ན པ་རི་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.