༥. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒོ
༡. ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱཏི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ས་ཝ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱཏི ཡ་དི ཧི ས་དྡྷཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ན བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཀ་ཐཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཏེ་སཾ པ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཏ་སྨཱ ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ དྭེ དྷ་མྨཱ སུ་ལ་བྷཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ཙ, ས་དྡྷཱ པ་ན དུ་ལླ་བྷཱ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཧི ས་དྡྷཱ ཨ་ཐཱ་ཝ་རཱ པ་ད་ཝཱ་རེ་ན ནཱ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ས་དི་སོ་པི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘དྭི་ནྣཾ ཁོ ཏེ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ བྷོ་གཱ་ན་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཙ, ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ན ཏྭཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༡༨).
༢. ཏི་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. དུ་ཏི་ཡེ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ནཱཏི ཝི་ག་ཏ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ལེ་ན. མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོཏི ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙཱ་གོ. པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎཱིཏི དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠོ. ཨ་སྶ་དྡྷོ ཧི ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ་པི མ་ལི་ན་ཧ་ཏྠོ་ཝ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷོ པ་ན དཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏ་ཏྟཱ མ་ལི་ན་ཧ་ཏྠོ་པི དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠོ་ཝ. ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོཏི ཝོ་སྶ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ དཱ་ནེ ར་ཏོ. ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོཏི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ, ཡཱ་ཙ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཡོ་གོ ཨ་སྶཱ་ཏི་པི ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ. དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོཏི དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟོ སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ སཱི་ལ་ཝ་ཏནྟི ད་ས་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཝཱི་ས་མྤི ཏིཾ་ས་མྤི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི ག་ནྟྭཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣེ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝི་ཡ ས་དྡྷཱ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཙ. པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ ཀི་ར ན་ག་ར་དྭཱ་རེ སཱ་ལཱ་ཡ ནི་སི་ནྣཱ དྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླི་མ་ཎྜ་པ་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ད་ཊྛུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི དྭེ་པི ཛ་ནཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཀོ ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་པ་ཊྚ་ནེ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླི་མ་ཎྜ་པོ ཀུ་ཧི’’ནྟི པུ་ཙྪི. རོ་ཧ་ཎ་ཛ་ན་པ་དེ་ཏི. སོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཙཱུ་ལ༹་ན་ག་ར་གཱ་མེ དྷུ་ར་གྷ་རེ ནི་ཝཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཛ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ ཐེ་རཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཀིཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋི་ཏོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟོ ‘‘ཨུ་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཙ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩོ ནཱ་ཏི་ར་སྶོ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ, ཏེ་ན ནཾ པུ་ན ཨཱ་ཧ – ‘‘ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩཱ ཏུ་མྷེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན གུ་ཎཱ མེ་ཙ་ཀ་ཝ་ཎྞ་སྶ ས་མུ་དྡ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ་ན ག་ནྟྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཏཱ, ཨ་ཧ་མྤི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཨ་སྶོ་སི’’ནྟི. སོ ཐེ་ར་སྶ བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་སྶོ་ཝཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
ས་དྡྷཱ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཔི, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ནྡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཡྻཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. བྷི་ཀྑཱུ ‘‘མ་ངྒ་ལ་ཝཱ་སཱི ཀུ་ཊྚ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ཀིཾ ས་དྡོ ཨེ་སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི. ‘‘རཱ་ཛཱ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛ་གེ་ཧེ ཀ་མྨ’’ནྟི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཉྩེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ལེ་ཁཾ ལི་ཁ་ནྟོ ཨ་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ཐེ་རོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ལེ་ཁཾ ལི་ཁ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ནཱ་མ ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ནཱ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ’’ཏི ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་སྶ ས་དྡྷ་སྶ པ་ས་ནྣ་སྶ ར་ཉྙོ ཀ་སྨཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཀ་རི་ཏྠཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ར་ཉྙོ པ་སཱ་ད་ར་ཀྑ་ནཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱ་རོ, མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་མྷི ཨ་ཉྙ་མྤི པ་ལླ་ངྐཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠ་ཏེ ཐེ་རོ – ‘‘ཨི་དཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨ་ག་མཱ་སི. པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒེ དྷ་ཛཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ རུ་ཀྑཱ དྷ་ཛ་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ག་ཙྪཱ་པི གུ་མྦཱ་པི ས་བྦེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ར་ཉྙོ་པི པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ ‘‘ཐེ་རོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ན ས་དྡ་ཧི. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཐཱུ་པཱ་རཱ་མཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སི་ལཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཙེ་ཏི་ཡཾ ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི, སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མ་ཧཱ་བྱ་གྒྷ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ ས་ཏྟ་མ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ས་དྡོ ཨེ་སོ’’ཏི པ་ཊི་པུ་ཙྪི. བྷ་ནྟེ, མ་ངྒ་ལ་ཝཱ་སཱི ཀུ་ཊྚ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏྠ སོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་ས་དྡོ་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་མ་ཉྩེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. རཱ་ཛཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ དི་སྭཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ས་དྡྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་མི་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཾ ས་དྡྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ག་ངྒཱ་ཝ་ན་ཝཱ་ལི་ཨ་ངྒ་ཎ་མྷི ཀི་ར ཏིཾ་ས བྷི་ཀྑཱུ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མ་མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་ཉྩ (ཨ. ནི. ༤.༢༨) ཀ་ཐེ་ནྟི. ཨེ་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རོ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀོ གོ་ན་སོ ཛ་ངྒྷ་པི་ཎྜི་མཾ་སཾ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཌཾ་སི. ཐེ་རོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ གོ་ན་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གོ་ན་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་མུ་ཁཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཉྩ ཝི་སཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཏི་ཎྞཾ ཕ་ལཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཉྩ ཝི་ས་སྶ ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་པ་ཝི་ས་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ནི་ཊྛཱ་པ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཨེ་ཀོ མེ ཙོ་རོ ག་ཧི་ཏོ’’ཏི ཐ་ཝི་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ གོ་ན་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ ད་ཊྛ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཧི་ཡྻོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་ཏྠཱ་ཏི. ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཙཱ་ཧཾ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན ད་ཊྛོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻཾ, ན་ཡི་མཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ལ་བྷེ་ཡྻ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཏྠུ.
དཱི་གྷ་ཝཱ་པི་ཡ་མྤི ‘‘མ་ཧཱ་ཛཱ་ཏ་ཀ་བྷཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རོ གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶཾ མ་ཧཱ་ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་གཱ་མེ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ ད་ཧ་རོ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཐེ་རོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་བྷི. ད་ཧ་རོ དཱུ་ར་མ་གྒཱ་ག་མ་ནེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐ་ཏྟཱ པ་ཊྛཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སཱ་ན་གཱ་ཐཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀ་མྨཾ མོ་གྷཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི རོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀོ མ་ནུ་སྶོ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སོ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཀོ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏོ, སོ ‘ཀཱ་ཡ་ད་ར་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན མེ ཨཱ་ག་མ་ནཾ མོ་གྷཾ ཛཱ་ཏ’ནྟི རོ་ད་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ’’ཏི. ག་ཙྪ་ཐ ས་ཉྙཱ་པེ་ཐ ནཾ ‘‘པུ་ན སྭེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨ་པ་རཱ་པི ཨུ་ལླ་ཀོ་ལི་ཀ་ཎྞི་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི པུ་ཏྟ་ཀཾ པཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཝཱ་ཀ་ཐི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཏྟཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཀ་ཐི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ དྷ་མྨཾ ཨ་སྶོ་སི. ས་ར་བྷཱ་ཎ་ཀེ ཐེ་རེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མ་མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སཾ ཨཱ་ར་བྷི. སཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཏ་ཡོ ཨེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡེ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡྻོ, ‘ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ནི་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་པཱ་ན་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཡ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀ་ཏེ་ལཱ་དཱི་ཧི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཉྩ ཐེ་ར་སྶ ‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི ཙ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་པ་རཱ་པི ཀ་ལ༹་མྤ་ར་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཨ་ངྐེ་ན པུ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ‘‘དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀཾ རུ་ཀྑཾ ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ར་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་ས་མ་ན་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཏ་སྶཱ པ་སྶ་ནྟི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ས་མཱི་པེ ནི་པ་ནྣ་དཱ་ར་ཀཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི དཱ་ཋཱ་ཧི ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ‘པུ་ཏྟོ མེ ས་པྤེ་ན ད་ཊྛོ’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཁོ པ་ན མེ ཨ་ཡཾ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡཱ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ དྷ་མྨཾ པ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་གྒ་ཏེ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་སཾ ནི་མྨ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་གྒ་ལཱ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
༣. ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཏ་ཡོ ཨ་ཏྠེ ཏཱི་ཎི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་སྶ་ནྟེ་ན. ཨ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱིཏི ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི པཱ་ལི༹་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི.
༤. ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. པ་ཝ་ཏྟི་ནཱིཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ.
༥. པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. པ་ཉྩ་མེ པ་ཎྜི་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི པ་ས་ཏྠཱ་ནི. ས་པྤུ་རི་ས་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི པ་ས་ཏྠཱ་ནི. ཨ་ཧིཾ་སཱཏི ཀ་རུ་ཎཱ ཙེ་ཝ ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཙ. སཾ་ཡ་མོཏི སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མོ. ད་མོཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ད་མ་ནཾ, པུ་ཎྞོ་ཝཱ་དེ (མ. ནི. ༣.༣༩༥ ཨཱ་ད་ཡོ; སཾ. ནི. ༤.༨༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཁ་ནྟི་པི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀེ (སཾ. ནི. ༡.༢༤༦; སུ. ནི. ༡༨༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་པི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ར་ཀྑ་ནཾ གོ་པ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ. ས་ནྟཱ་ནནྟི ཨ་ཉྙ་ཏྠ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ནྟོ ནཱ་མ, ཨི་དྷ པ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་ནཾ, སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡ་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. ཨི་དཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦྷི ཨུ་པ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་ཏཾ ཨེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ས་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་རི་ཡོ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨི་དྷ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་རི་ཡོ ཙེ་ཝ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཏཾ ཨེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི མཱ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ པི་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ས་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨི་དྷ ‘‘ཨ་རི་ཡོ ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ས ལོ་ཀཾ བྷ་ཛ་ཏེ སི་ཝནྟི སོ ཁེ་མཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
༦. སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ཚ་ཊྛེ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟེ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཨུ་པ་ལེ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ དེ་ཐ, བྷ་ཏྟཾ དེ་ཐ, ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི དེ་ཐ, ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཐ, ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ཐ, དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཐ, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི ནཱ་མ. བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ལ་བྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ མ་ན་སཱ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟི ནཱ་མ. པ་ས་ཝ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. པུ་ཉྙཾ པ་ནེ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༧. ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧. ས་ཏྟ་མེ ས་ངྑ་ཏ་སྶཱཏི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་སྶ. ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱིཏི ས་ངྑ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ཨུ་པྤཱ་དོཏི ཛཱ་ཏི. ཝ་ཡོཏི བྷེ་དོ. ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཛ་རཱ. ཏ་ཏྠ ས་ངྑ་ཏནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ན ཨ་ས་མྨ་ས་ནཱུ་པ་ག་ཏྟཱ ཨི་དྷ ན ཀ་ཐཱི་ཡ་ནྟི. ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤཱ་དོ, ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཛ་རཱ, བྷེ་ད་ཀྑ་ཎེ ཝ་ཡོ. ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ས་ངྑ་ཏཾ, ས་ངྑ་ཏཾ ན ལ་ཀྑ་ཎཾ, ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ན ས་ངྑ་ཏཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཡ་ཐཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་གོ་མ་ཧིཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱ་དཱི་ནི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ན ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ད་ཡོ, ན་པི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ད་ཡོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནེ་ཝ, ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི པ་ན ཏེ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠཱི, ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཨ་སྶོ, ཨ་སུ་ཀ་ཧ་ཏྠཱི, ཨ་སུ་ཀ་ཨ་སྶོ’’ཏི ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་སྶཱཏི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀ་ཏ་སྶ. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱིཏི ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ན ཨུ་པྤཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤཱ་ད་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
༩. པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩. ན་ཝ་མེ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱཏི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ. ཀུ་ལ་པ་ཏིནྟི ཀུ་ལ་ཛེ་ཊྛ་ཀཾ. སེ་ལོཏི སི་ལཱ་མ་ཡོ. ཨ་ར་ཉྙ་སྨིནྟི ཨ་གཱ་མ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ. བྲ་ཧྨཱཏི མ་ཧ་ནྟོ. ཝ་ནེཏི ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ. ཝ་ན་པྤ་ཏཱིཏི ཝ་ན་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ. ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, མ་གྒཾ སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནནྟི སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ཀ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ.
༡༠. ཨཱ་ཏ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ད་ས་མེ ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ སཱ་དྷེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ནནྟི ས་རཱི་ར་ས་མྦྷ་ཝཱ་ནཾ. དུ་ཀྑཱ་ནནྟི དུ་ཀྑ་མཱ་ནཾ. ཏི་བྦཱ་ནནྟི བ་ཧ་ལཱ་ནཾ, ཏཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏི་བྦཱ་ནཾ. ཁ་རཱ་ནནྟི ཕ་རུ་སཱ་ནཾ. ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནནྟི ཏི་ཁི་ཎཱ་ནཾ. ཨ་སཱ་ཏཱ་ནནྟི ཨ་མ་དྷུ་རཱ་ནཾ. ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ནནྟི མ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ. པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧ་རཱ་ནཾ. ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཁ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ.
ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟིཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་མཱ་ད་པེ་ནྟོ ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ. ནི་པ་ཀོཏི ས་པྤ་ཉྙོ. ས་ཏོཏི ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨི་མེ ཙ པ་ན ཨཱ་ཏཱ་པཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ་པི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༡༡. མ་ཧཱ་ཙོ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ མ་ཧཱ་ཙོ་རོཏི མ་ཧ་ནྟོ བ་ལ་ཝ་ཙོ་རོ. ས་ནྡྷིནྟི གྷ་ར་ས་ནྡྷིཾ. ནི་ལློ་པནྟི མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་པཾ. ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ གེ་ཧཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ལུ་མྤ་ནཾ. པ་རི་པ་ནྠེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི པ་ནྠ་དཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒནྟི ན་དཱི་ནཾ དུ་གྒ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དཱི་པ་ཀཾ, ཡ་ཏྠ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི དྭཱི་ཧི་པི ཏཱི་ཧི་པི ཛ་ངྒྷ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ལཱི་ཡི་ཏུཾ. པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མནྟི པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རཾ, ཡ་ཏྠ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ས་ཏྟ་ཧི ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཧི ཝཱ ཛ་ངྒྷ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ལཱི་ཡི་ཏུཾ. ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནནྟི ཏི་ཎེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་ཉྪ་ནྣཾ དྭ་ཏྟི་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. རོ་དྷནྟི གྷ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ཊྛ་སཱ་ཁཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜཾ. པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎི་སྶ་ནྟཱིཏི པ་རི་ཡོ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཏྱཱ་སྶཱཏི ཏེ ཨ་སྶ. པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟཱིཏི ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟུཾ ཨཱ་ར་དྡྷེ་ཡེ་ཝ ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ, མ་ཡཾ ཨེ་ཏཾ ཀུ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཛཱ་ནཱ་མ, ན ཨེ་ས ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟ་མྤི དོ་སཾ ཧ་ར་ནྟཱ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཡོ་དྷཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཧི ཏ་སྶ་པི དོ་སཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎ་ནྟི. ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏནྟི གུ་ཎ་ཁ་ན་ནེ་ན ཁ་ཏཾ, གུ་ཎུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ན ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ. ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ནཱཏི ས་མྤ་ཀྑ་ལ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨེ་ན. ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡཱཏི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.