པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠. ཏ་ཏྠཱཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ས་མྦ་ནྡྷི་ནི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཡ. ཏཾ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི ཙ ཨེ་ཝཾ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ་ཏི (དྷ. ས. ༡༦༨) ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ པ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ན ག་ཧི་ཏོ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཡ་དྭ་ཡ་ཝི་བྷཱ་གོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི? ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ན་ཡ་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ. ཀ་སྨཱ ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ ཏཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི? པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་ཏོ ཙ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ ཀི་ར ཡེ་སཾ ཡ་ཐཱ་དེ་སི་ཏེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨེ་ཝ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, ཨི་ཏ་རེ ས་ནྟ་ཏོ. ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ ཛྷཱ་ནཾ དེ་སི་ཏཾ. ཡེ་སཾ ཝི་ཙཱ་རོ, ཡེ་སཾ པཱི་ཏི, ཡེ་སཾ སུ་ཁཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, ཨི་ཏ་རེ ས་ནྟ་ཏོ. ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ.
ཡ་སྶཱ པ་ན དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཉཱ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ སུ་ཀུ་ས་ལོ ཡཾ ཡཾ ཨ་ངྒཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཙིཾ དེ་ས་ནཾ ནི་ཡཱ་མེ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན, པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏ་ཏྠ ཙ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ པ་ཋ་མཾ, ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ དུ་ཏི་ཡཾ, ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཏ་ཏི་ཡཾ, དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ དེ་སེ་སཱི་ཏི ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཀྑི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡༦༨). ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ས་མཱ་ན་ཕ་ལ་ཏྟཱ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཙ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཧི ‘‘ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཙ ཝི་ཝི་ཏྟ’’ནྟི ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ན ཨི་དྷ ‘‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧཱི’’ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ནཱ་པི ‘‘ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ’’ནྟི. སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་སུ ཙ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ བྷ་ཛ་ནྟི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཝི་ཙཱ་ར་ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟཱ, ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཏྟཱ ཙ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ་པི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ན་ནུ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཙ་ཏྟཱ་རི་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ན, ‘‘ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༣.༣༠༥) ས་མཱ་དྷི་ཏྟ་ཡཱ་པ་དེ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་སྶ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ནི་སྶི་ཏོ པ་ན ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ་པི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ’’ཏི ཧི ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ, ཝི་ཙཱ་ར་སྶ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན་ཉྩ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ན’’ནྟི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི ཙ ཝི་ནཱ, ས་ཧ ཙ ཝི་ཙཱ་རེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ས་ཧ, ཝི་ནཱ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཙཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ནྟི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཝཱ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ས་ཀྐཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཏུཾ.
དུ་ཏི་ཡནྟི ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་ར་ཧི་ཏེ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་དྭ་ཡ་ར་ཧི་ཏེ ཙ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏཱ དེ་ས་ནཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ཏྟཱ, ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་ར་ཧི་ཏེ་པི དྭ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་དྷི་ག་ཏ་ས་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ནི་དྡེ་སེ དུ་ཏི་ཡེ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ་པི ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ན ས་མྨཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་དྭ་ཡ་ར་ཧི་ཏེ ཝི་ཡ ཝི་ཙཱ་ར་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནེ་ཝ ཏ་དུ་པ་ས་མཾ, སེ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡེ་ན ནི་བྦི་སེ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ས་ཧཱ་ཡ་ཝི་ར་ཧེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟཾ, ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཏྟ་ཉྩ ས་མཱ་ན་ནྟི ས་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཏྟཱ་པི དུ་ཏི་ཡནྟི ནི་དྡེ་སོ. ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ཧི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་དྭ་ཡ་ར་ཧི་ཏཾ ཝི་ཡ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡༦༨) ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ནྟི ཝི་བྷ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝཱ ས་ཧ་ཙཱ་རཱི་སུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏྲ་ཊྛ་མེ་ཝ དོ་ས་ཏོ དི་སྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ ཏ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ཏྟཱ. པ་ཋ་མ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན་སྶ དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡོ ན ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི? ཝི་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ནུ་ལོ་མ་དེ་ས་ནཱ ཧི སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཏི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ.