ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. ཨི་དཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛེ ཋཱ་ནེ པ་ད་ནྟ་ར་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ སུ་ཁ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
༨༨. ‘‘པུ་བྦེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་དཱ པ་ན ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཱ་ཡཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ ནཱ་མ པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་ཊི་པཱ་ཊི. ཏེ་ན པ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ‘‘དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཀ་སྨཱ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཛྷཱ་ནེ་སྭེ་ཝ ནི་རོ་དྷོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་ཏྠ ཙ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ནི་རོ་དྷ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན ‘‘ཀ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡཾ, ‘‘ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་པི ཧེ་ཏུ་མྷི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ ཧི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཾ ‘‘དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏི་ས་ཡ་ནི་རོ་དྷོ སུ་ཊྛུ པ་ཧཱ་ནཾ ཨུ་ཛུ་པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མོ.
ནཱ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནེཏི ཡེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱི་ཐི, ཏ་ཏོ བྷི་ནྣཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ, ཨ་ནེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ ཝཱ. ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ཡ་ཉྷི ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནོ, ཨི་ཏ་རོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནོ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཝི་ས་མ་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ཝི་ས་མཱ་ས་ནུ་པ་ཏཱ་པོ. པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎེ་ནཱཏི པཱི་ཏི་ཡཱ ཕ་ར་ཎ་ར་ས་ཏྟཱ, པཱི་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྱཱ་པ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ སུ་ཁོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་པཱིཏི པི-ས་དྡོ ཨ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཡུ་ཏྟོ, སོ ‘‘པ་ཧཱི་ན་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ ‘‘པ་ཧཱི་ན་སྶཱ་པི དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶཱ’’ཏི. ཨེ་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཀཱ་ཡོ་པི ཀི་ལ་མི་ཙི་ཏྟ་མྤི ཨུ་ཧ་ཉྙཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཁེ་དཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ་སྶ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟཱིཏི ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཨ་སྶ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་དེ་ཀེ ‘‘ཏ་ཏྠ་སྶ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་ན་མྤི དོ་མ་ནུ་སྶུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝོ ལོ་བྷོ ཝི་ཡ དོ་སོ་པི ཨ་ཏྠཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ན ཧི དོ་སེ་ན ཝི་ནཱ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ན ཙེ་ཏྠ པ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རོ་དྷོ ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཧཱི་ནཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་ནཾ ས་བྦ་སོ དོ་མ་ན་སྶཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་པི ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ན ཧེ་ཝ ཁོ སོ པ་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ དོ་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི སི་ཡཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ན་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་རཱུ་པེ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ བྱཱ་པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊཱ་ནི. ན ཙེ་ཏྠ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཏྟཱ པ་རི་ཧཱ་རོ, ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་པི ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི, ཏ་མྤི ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཙ དོ་མ་ན་སྶེ་ན ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ན་ཏོ. ལ་ཧུ་ཀེ་ན པ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་རི་ཧཱི་ནཾ ཏཱ་དི་སཱ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཏ་ཏྠ་སྶ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀྑ་ཎེ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཏྭེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ’’ནྟི. ཡ་དི པ་ན ཏ་དཱ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི་སྶ པ་རི་ཧཱི་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཧཱི་ན་མྤི སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ པཱི་ཏི ཝི་ཡ ན དཱུ་རེ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ པ་ཧཱི་ན་མྤི པ་ཧཱ་ན་ངྒཾ པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཏོ པུ་བྦེ དྭེ ཏ་ཡོ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ ས་དི་སཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་ར་ཏོ པུ་བྦེ དྭེ ཏ་ཡོ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ས་མཱ་ཧ་ཊཱཏི ས་མཱ་ནཱི་ཏཱ, ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ནོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་མི་ནི་ཏ་བྦ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ. དུ་ཊྛ་སྶཱཏི དུ་ཊྛ་པ་ཡོ་ག་སྶ, དུ་དྡ་མྨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨེ་སཱ གཱ་ཧ་ཡི་ཏུཾ ཨ་ཉྙཱ་པོ་ཧ་ན་ན་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཧི ཏ་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི. དུ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ད་ཡོཏི ཙ སོ་པ་ཙཱ་རཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ་ཝེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཏཱཏི སུ་ཁཱ་ད་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ.
སོ་མ་ན་སྶཾ རཱ་ག་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༥). དོ་མ་ན་སྶཾ དོ་ས་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི’’ཏི. སུ་ཁཱ་དི་གྷཱ་ཏེ་ནཱཏི སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན. ཨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ.
ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་དུ་ཀྑཾ, དུ་ཀྑ་ཝི་དྷུ་རཾ. ཡ་སྨཱ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་སུ་ཁནྟི ཨེ་ཏྠ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏེ་ནཱཏི དུ་ཀྑ་སུ་ཁ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ‘‘པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ. ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ, ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་སཱ. ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནི ཝི་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ཀཱ་རཱ, པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ མི་ག་ག་ཏ་མ་གྒོ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་མཱ་ཏ་བྦཱ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. སུ་ཁ་ནི་རོ་དྷོ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ, སོ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི སུ་ཁ་ནི་རོ་དྷ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
༨༩. ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི’’ནྟི པུ་རི་མ་པ་དེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ནེ་ཏཾ ས་མཱ་ས་པ་ད་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཛ་ནི་ཏ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི’’ནྟི. ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ས་མ་ནེ་པི ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ་ཡ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ས་ཏི ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་པ་ཉྙཱ ཝི་ཡ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, སུ་ཝི་ས་དཱ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཱ ཙ ཏ་སྶཱ ས་ཏི་ཡཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི, སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ཏཱ, ན ཨ་ཉྙེ་ནཱ’’ཏི. ཡ་དི ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཨི་དྷ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཀ་ཐཾ ས་ཏི་ཡེ་ཝ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཨེ་ཝ་མྤི ཀ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ས་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏོ, ས་ཧཱ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏོ ཙ ཨ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི, ཏ་ཐཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ རཱུ་པ་ཀ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཱུ་རི་ཡ་པྤ་བྷཱ་བྷི་བྷ་ཝཱཏི སཱུ་རི་ཡ་པྤ་བྷཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ཏི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ ར་ཏྟི་པི སོ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཱ ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཙ་ནྡ་ལེ་ཁཱ ས་མུ་ཛྫ་ལ་ཏཱི་ཏི སཱ ཏ་སྶཱ ས་བྷཱ་གཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སོ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟེ་ན ཝཱ ས་བྷཱ་གཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
‘‘ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡ’’ནྟི ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ སོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏ་ཏོ པུ་རི་མ་ཏ་རེ་སུ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པུ་རི་མ་ཛ་ཝ་ནེ་སུ, ན ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐེ.