པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ཧཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢༩. ཡེ དྷ་མྨཱཏི ཡེ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛེ་ན བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཝི་བཱ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན, ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ, མི་ཙྪཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི མི་ཙྪ་ཏྟཱ, ལོ་ཀེ དྷ་མྨཱ ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, མ་ཙྪེ་ར་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཏི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཊྛེ་ན ཝི་པ་ལླཱ་སཱ, ག་ནྠ་ན་ཊྛེ་ན ག་ནྠཱ, ཨ་ཡུ་ཏྟཱ ག་ཏཱི་ཏི ཨ་ག་ཏི, ཨཱ་ས་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ, ཨོ་ཧ་ན་ནྟཱི་ཏི ཨོ་གྷཱ, ཡོ་ཛ་ན་ཊྛེ་ན ཡོ་གཱ, ནཱི་ཝ་ར་ནྟཱི་ཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ར་ཏོ ཨཱ་མ་ས་ནྟཱི་ཏི པ་རཱ་མཱ་སཱ, བྷུ་སཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི, ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ ཨ་ནུ སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡཱ, མ་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན མ་ལཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་ནཾ, ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ པ་ཐཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ, ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ, ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱ་སི, ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཙ སོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་དྡཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ.
ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ནནྟི ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི པ་ར་ལོ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ. ཡཱ་ཝ་ཉྷི ཏེཏི ཏེ རཱུ་པ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཡཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ན ས་མུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷ་ཕ་ལ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ར་མོ ཨ་ཝི་ཙྪེ་དོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཏེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨུ་དྡྷནྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ, ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་དྡྷཾ. ཨུ་དྡྷཾ བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ནི ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནི.
ཀི་ལི་སྶ་ནྟི, ཀི་ལེ་སེ་ནྟི ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་ཡཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ‘‘ལོ་ཀ་ཐཱུ་པི་ཀཱ་དཱི་སུ མོ་ཀྑོ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟ་མི་ཙྪཱ་ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན མི་ཙྪཱ ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ན ས་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཾ མོ་ཧོ་ཝ.
ལོ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ར་མ་དྷ་མྨ་ཀ་ཏྟཱཏི པུ་ཉྙ་པཱ་པ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨ་ཝི་ཙྪི་ཛྫ་ན་ཏོ. ‘‘ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ལཱ་བྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན.
ཨཱ་ཝཱ་སེ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝཱ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཝཱ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ.
ཏ་ཡོཏི ཝ་ཏྠུཾ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ དྭཱ་ད་ས ཧོ་ནྟི.
ག་ནྠ་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ནྠ་ནནྟི ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ་པི ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙེ་ཝ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ བྱཱ་པཱ་ད་སྶཱ་པི ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ནུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ག་ནྠ་ན་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཡ་ཏོ ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ.
ཚ་ནྡ་དོ་ས་མོ་ཧ་བྷ་ཡེ་ཧཱིཏི ཚ་ནྡ་དོ་ས་མོ་ཧ་བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ. ཏ་ཉྷཱིཏི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ.
ས་ཝ་ནཱཏི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ས་ཝ་ན་ཏོཏི ཀི་ལེ་སཱ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སྶ་ནྡ་ན་ཏོ. པུ་ན ས་ཝ་ན་ཏོཏི པ་ས་ཝ་ན་ཏོ.
ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཊྛེ་ན, དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨོ་གྷཱ ཝི་ཡ ཨོ་གྷཱཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན, དུ་ཀྑེ་ན ཙ ཝི་ཡོ་ག་སྶ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཡོ་ཛ་ན་ཊྛེ་ན ཡོ་གཱཏི ད་སྶེ་ཏི, སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ. ཏེ ཧི སོ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ སོ་ཏོ ཝི་ཡ སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏེ ས་ཏྟེ ཨ་པཱ་ཡ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པེ་ནྟི, སཾ་སཱ་ར་ས་མུ་དྡ་ཏོ ཙ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཡཱ་དི་ས་ཉྩ པཱ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟེ པུ་ན་པི ཏཱ་དི་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ནྟི.
ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཨཱ་དི་ཏོ ཝ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ. ཀི་ལེ་ས་ཝཱ་ས་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཝ་ར་ཎཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ. ཀུ་ཊྚ་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ པི་ད་ཧ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ, ཏཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ས་ངྒ་ཎྷི་ཏུཾ, པ་རི་ཉྙཱ་ཏུཾ, ཉཱ་ཏུ་ཉྩ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་བྷཱ་ཝནྟི ཀཱ་ཡཱ་དི་ཀ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་སུ་བྷཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྷཱ་ཝནྟི སུ་བྷཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ.
ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ཐཱ་མ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཐཱ་མ་ག་ཏནྟི ཙ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡེ་ན ཏེ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ནུ་ས་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཉྩ མ་གྒེ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་སེ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི.
དུ་མྨོ་ཙ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ལ་ཉྫ་ན་ཀ་ལ་ལཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི.
༨༣༠. སེ་སཱཏི ཨ་ན་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ. སུ་ཁུ་མཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཨེ་ཝཱཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ནེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ར་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘ནི་ཡ་མཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ནི་ཡ་མེ ཨ་ཀ་ཏེ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ་པི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ལོ་བྷ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཧ་ཏཱ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ག་ཧི་ཏཱ.
ཡ་སེཏི པ་རི་ཝཱ་རེ.
ཨ་ག་ཏཱི་སུ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་སྶ, ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཙ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ.
ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ས་ཡཾ ཡཾ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཏཾ ཨི་དྷ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༣༨; ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༡༧༦) ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ དྭི་ནྣཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ མ་གྒི་ཏ་བྦོ, ན ཝི་རོ་དྷ་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ པ་ཋ་མ་ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཐ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི, ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༢༠༤) པ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ, ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀཾ པ་ན ‘‘ཀ་པྤ་ཏི ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ན་ཡ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ་ཝ.
ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཝ.
ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ མ་ཀྑ་པ་ལཱ༹་ས་མཱ་ཡཱ་སཱ་ཋེ་ཡྻ་པ་མཱ་ད་ཐ་མྦྷ་སཱ་ར་མྦྷཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༨༣༡. ཨ་ཕ་ལོ ཝཱ་ཡཱ་མོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ནེ ཨ་ཕ་ལོ ཧོ་ཏུ ཝཱ་ཡཱ་མོ ནི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཀ་ཐ་ནྟི ཏེ་ས་མྤི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ན་ཏྠི་ཏཱ་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘ཨ་ཕ་ལོ’’ཏི པུ་བྦེ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཙོ་ད་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ཧཱ་ན་སྶ. ཡ་དི ཧི པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཀ་ཐཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ས་ནྟི? ཨ་ཐ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ས་ནྟི, ཀ་ཐཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི? པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ཙ ས་ནྟི, པ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སི་དྡྷ་མེ་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ས་ནྟེ་སུ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏ་དུ་པ་གོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཕ་ལོ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཏ་མཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཕ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ. ཨ་ཐཱ་པི ཀ་ཐ་ཉྩི པ་ཧཱ་ནཾ སི་ཡཱ? སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་པ་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏཾ པ་ན ནེ་སཾ ཝཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ མ་ཏི་མ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ, ཏེ ཀ་ཐཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ སི་ཡུཾ, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠེ་ཝ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ. ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱཏི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ པཱ་ལི༹ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. སྭཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ. ཧ་ཉྩཱིཏི ཡ་དི.
ཝི་ནི་བ་དྡྷོཏི མཱ་ནེ་ན པ་ཏྠ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ. པ་རཱ་མ་ཊྛོཏི མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ. ཐཱ་མ་ག་ཏོཏི ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སོ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ག་ཏཱ་ནུ་ས་ཡོ. ཏེ་ན ཧི ན་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱཏི ཡ་སྨཱ ཏཱི་སུ་པི ཀཱ་ལེ་སུ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏི་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཏཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན ཧི ན་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཕ་ལེ ཏ་རུ་ཎ་རུ་ཀྑེ མཱུ་ལེ ཚི་ནྣེ ཨ་ས་ཏི ཚེ་ད་ནེ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ་ནི ཚེ་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཝི་ན་ཊྛཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ ཀི་ལེ་སཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ‘‘པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པྤཱ་དོཏི ཨུ་པྤཱ་ད་སཱི་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ནྟོ ཁ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་པྤཱ་དེཏི ནི་བྦཱ་ནེ. ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཧཱི་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན’’ནྟི པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཀ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ‘‘ན ཧཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཏེ པ་ན ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏཱ, ནཱ་པི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ན ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཧེ་ཏུ་ནི་རོ་དྷཱཏི དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཱ. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ནི་རོ་དྷོ. ཨུ་པྤཱ་ད་པ་ཝ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ.
༨༣༢. ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན ཛཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ བྷཱུ་མི་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷ་ཝ་ནྟོ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་གྒི་ཨཱ་ཧི་ཏོ’’ཏི, ལ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་དི་ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཱ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཏེཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༨༣༣. ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ, བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཙ ཨ་པ་ག་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏཾ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱུ་ཏཱ ཧི བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན བྷཱུ་ཏ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. སཱ་མ་ཉྙ་མེ་ཝ ཧི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝི་སེ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏས་དྡོ ཙ ཀ་མྨ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝི་ཀ་པྤ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ཧི, ཏ་བྦི་པ་ཀྑེ་ཧི ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ན ཝི་པཱ་ཀོ ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ, ནཱ་པི ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏི་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཁཱི་ཎ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མ་ན་ཡེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༦༥༡-༦༦༢; ཝི་བྷ. ༣༩༠-༣༩༡) ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཝུ་དྡྷི ཙ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ ཙ-ས་དྡེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་བྦཾ ས་ངྑ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྭཱ་པ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན. ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཉྩ ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཝི་པཱ་ཀོ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣོཏི ཝུ་ཏྟོ ཨོ་ཀཱ་སོ ཀ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ན, ཨོ་ཀཱ་སོ ཀ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡེ་ན ཝི་ནཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི (ཨ. ནི. ༡༠.༢༡༧, ༢༡༩) ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ བྷཱུ་མཱི་སཱུཏི མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝཱ་དི་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ནཱ་པཱ་དི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཾ. ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝོ་ཧཱ་རོ.
༨༣༤. ‘‘ཀཱ བྷཱུ་མི, ཀོ ཝཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷོ’’ཏི ཨཱ་ས་ངྐཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧི ཁ་ནྡྷཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ, པ་གེ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏནྟི ཏཾ ཨ་ཉྙ་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཾ ནཱ་མ ཡ་དི སི་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏ་སྶ. ཨ་པྤ་ཧེ་ཡྻ་ཏོ པ་ར་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ན ཀོ་ཙི བྷ་ཝ་མཱུ་ལཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ. བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཉྷི ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ བྷ་ཝེ, ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ. པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་བྷུ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་སེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༣༥. ཏ་ཏྠ ཙ བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ན ས་བྦེ ས་བྦེ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ ཡེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཡེ་སཱུཏི ས་ཏི་པི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ ཡེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཏེ ཨེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ. ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱི་ཏི? ཡ་ཏོ ཏེ ཨེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠི. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཡོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛོ, སོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ པ་ཝ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠུ་བྷེ་དེ་ན སི་ཡཱ ཏ་སྶ བྷེ་དོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧི ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ལོ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཏཾ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ སཱ་ཡཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ (དཱི. ནི. ༣.༡༢༠) ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཾ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ས ན་ཡོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་སཱུ’’ཏི.
པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛོ ཨ་ནུ་མཱི་ཡ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྶ ཡེ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠུ ཏེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཀུ་ཏོ ནེ་སཾ བྷཱུ་མི་ས་མ་ཉྙཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དྷ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀི་ལེ་སཱཏི ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ, བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཙ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་བྷེ་དཾ, ཀཱ་ཡི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཝཱ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ, ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་སྶཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཏེ པ་ནེ་ཏེ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ནྟཱ་པི ཏེ ཏེ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སེ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༨༣༦. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ནྭ་ཡ་བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ར་སཱ་དི ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་ལ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ས་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ར་སོ པ་ཐ་ཝཱི་ར་སོ. ཨཱ་པོ་ར་སེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཱ་ཁཱ ནཱ་མ ཁུ་དྡ་ཀ་སཱ་ཁཱ. པ་སཱ་ཁོ ཝི་ཊ་པོ. རུ་ཀྑ་པ་ཝེ་ཎིནྟི རུ་ཀྑ་པ་རཱ་པ་རཾ. ས་ནྟཱ་ན་ཡ་མཱ་ནེཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ནྟེ.
མ་ཎྜཱུ་ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀོཏི ཨེ་ཀོ མ་ཙྪ་ཀ་ཎྚ་ཀོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོཏི པ་ཧཱི་ན་ཙ་ཏུ་རུ་པཱ་དཱ་ནོ, རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཀི་ཉྩི་པི ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ.
༨༣༧. ཨི་དྷ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ལ་དྡྷ་ཏྟ་ལཱ་བྷ་ཏཱ་ཏི ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ས་མ་ངྒི་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཏྟ་མཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི. ཨ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱཏི ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེཏི ཨ་པ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལ་བྷཱ་གེ, ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ས་ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་ཡ་མེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཀ་ལྱཱ་ཎི་གཱ་མེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ གཱ་མེ. རོ་ཧ་ཎེ ཀི་ར ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ སོ གཱ་མོ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི་མ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི. ‘‘ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཀ་སྶ ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན་ནུ ཙ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏུ་པྤ་ནྣ་མྤི པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་མེ་ཝ? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, པ་ཧཱ་ན་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏོ པ་ན ནེ་སཾ བྷེ་དོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཾ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏུ་པྤ་ནྣ་མྤཱི་ཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༨༣༨. ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ཨི་ཏ་རཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ, སེ་ས་དྭ་ཡཾ ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ’’ཏི. ཀེ་ན་ཙཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཀེ་ན་ཙི. ཏ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ་པི ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ. ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ནཱ་ས་ཡ་མཱ་ནནྟི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཾ ཝི་ནཱ་སེ་ནྟཾ. པ་ཋ་མཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ པ་ཧཱི་ན་མེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀི་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ.