པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣༩. ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལ་སྨིནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀྑ་ཎེ. ཝུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ‘‘དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༩), ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༥.༡༡༠༠) ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཛཱ་ན་ན་ཝི་དྷིཾ ཨུ་པ་མཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པ་དཱི་པོཏི་ཨཱ་དི ཨེ་ཀ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཐཾ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ན ཧི ཏཱ་དི་སཾ ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ དི་ཊྛཾ ཨ་ཏྠི, ན ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟོ་ལཱི་ན་ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཛཱ་ན་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ནཱཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་སེ་ས་མ་གྒཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན. ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨོ་ཧཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི་པི ས་མྨོ་ཧཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ནི་རོ་དྷནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན. པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. སྭཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་མོ ད་སྶ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་སྶ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ནི་རོ་དྷཾ…པེ… པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་མེ་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཨཱ་ག་མེ་ན་པི སཱ་དྷེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་བྦཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཡོ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, སོ དུ་ཀྑ་མྤི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༥.༡༡༠༠) ཨཱ་ག་ཏཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ས་ཙྩཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ན ཙེ་ཏཾ ཀཱ་ལ་ནྟ་ར་ད་སྶ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑེ་པེ་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༧༩༤; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༩) ཨ་པ་རཾ སུ་ཏྟ་པ་དཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་ཀྑཾ པ་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་མྤི སོ པ་སྶ་ཏི…པེ… པ་ཊི་པ་ད་མྤི སོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༡༠༠) ཨེ་ཀ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ངྒི་ནོ ཨ་ཉྙ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏ་མ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ག་ཝ་མྤ་ཏིཏྠེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་ཉྩ ས་ཙྩ་ཏྟ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་མཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ པུ་རི་མ་དི་ཊྛ་སྶ པུ་ན ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ ས་མུ་ད་ཡཱ་དིཾ པ་སྶ་ཏོ དུ་ཀྑཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ པུ་ན ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཙ ས་བྦ་ད་སྶ་ནཾ ད་སྶ་ན་ནྟ་ར་པ་ར་མ་ནྟི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་པ་ར་མོ ཨེ་ཝ སི་ཡཱ་ཏི.
ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ཊྚི་ཛྷཱ་པ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ, པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཏཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ན་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ, ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ས་དི་ས་ཏཱ, ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཀི་ལེ་ས་སྣེ་ཧ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སྣེ་ཧ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ ཀཱ་ར་ཎཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ.
༨༤༠. ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏཱིཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིནྟི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་བྷཱུ་ཏཾ.
༨༤༡. ཨ་པྤེ་ཏཱིཏི པ་པྤོ་ཏི. དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་ཏཱི་ར་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་པྤ་ཧཱ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ, མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཏྟིཾ་ས་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ བྷ་ཎྜ་ཝ་ཧ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ.
༨༤༢. པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎོ, མ་གྒོ. ཨ་སྶ མ་གྒ་སྶ.
ཏ་ཐ་ཊྛེ་ནཱཏི ཏ་ཐ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཱ་ནི.
དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ཝི་སུ་དྡྷི. མ་ཧཱ་ཊཱི. ༡.༡༤༤) ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཀེ་ན? ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན, ས་ཙྩ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ད་སྶ་ནཾ. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི ནི་རོ་དྷ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟ་མྤི ཡོ སོ དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཏ་ཙྪཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ཙྩ་ཊྛོ, ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ས་མྨོ་ཧ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནེ་ན ཏཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པཱི་ལ༹་ནཱ་ད་ཡོ སོ་ལ༹་ས་པི ས་ཙྩ་ཊྛཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཧ་ཏྠཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི.
༨༤༣. ཨ་ཏྠཱཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ཏྠཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ས་མ་ཉྙཱ ཨཱ་ཀཱ་རཱ. ཨ་ཉྙ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མུ་ད་ཡཱ་དི་ས་ཙྩ་ནྟ་ར་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི པ་ཀཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡེ ཨཱ་ཀཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན, ས་ཙྩ་ནྟ་ར་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ པཱི་ལ༹་ནཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི སོ་ལ༹་སེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཉྙེ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཀ་ཐ་མི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི – ཡ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན་པི ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ ཀི་ཙྩ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན་པི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ‘‘ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་ཙྩ་ནྟ་ར་ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི.
ཀི་ཙྩ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ན་ས་དི་ས་ནྟི ཏཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་ར་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ད་སྶ་ནེ་སུ. ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏནྟི པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ. ཡ་ཉྷི ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ, ས་བྦཾ ཏཾ ས་མུ་དི་ཏ་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ས་ངྑ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་རེ་ཧི ས་མེ་ཙྩ ས་མྦྷཱུ་ཡ ཀ་ཏཾ. རཱ་སི་ཀ་ཏནྟི པུ་ཉྫ་ཀ་ཏཾ. ཨ་ནེ་ཀ་མེ་ཝ ཧི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི རཱ་སི་ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ས་མུ་ད་ཡེ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་སྶཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ. ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཧ་རོ. ས་ཡ་མྤི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་སཱི་ཏ་ལོ. ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་ད་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ར་སྶ སུ་ཁ་སི་དྡྷི་ཏོ.
ནི་དཱ་ན་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཨི་ད་མ་སྶ ནི་ད་དཱ་ཏཱི་ཏི. སཾ་ཡོ་ག་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་སཾ་ཡོ་ག་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑེ་ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛོ སཾ་ཡོ་ག་ཊྛོ. སཾ་སཱ་ར་ཙཱ་ར་ཀེ པ་ལི་བུ་དྡྷ་ན་ཊྛོ པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛོ.
ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་སྶ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏཱ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ས་ངྑ་ཏོ ཨེ་ཝ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ངྑ་ཏོ་ཏི ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝོ སུ་པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑཾ ཝི་སཾ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ག་ད་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
‘‘མ་གྒོ’’ཏི ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཏཾ པ་ཏྟོ སུ་ཁུ་མ་ས་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ནི་ཀ་ནྟི་བྷཱུ་ཏོ་པི ནཱ་ཡཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཧེ་ཏུ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཧེ་ཏཱུཏི མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མ་གྒ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི. ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནི་པུ་ཎ་སྶ པ་ར་མ་ག་མྦྷཱི་ར་སྶ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པུ་ལ་ཏ་རཱ་དཱི་ན་ཝ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་རོ་གཱ་ཏུ་ར…པེ… ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ, བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ ས་ཙྩེ་སུ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ.
ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ, པཱི་ལ༹་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ནི་སྶ་ར་ཎ་ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞནྟི ས་ངྑ་ཏཱ་དི་ཨ་ཏྠེ. ཡེ པ་ན ཝཱ་དི་ནོ. ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡནྟི ནཱ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ནཱ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི ཧི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ སི་ཡཱ, དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་དཱི་ཧི པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ཨེ་ཀ་དེ་ས་སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་ཏཱ་དི་པྤ་ས་ངྒོ. ཏཾ་ཏཾ་ད་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏཾ་ཏཾ་པ་ཧེ་ཡྻ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཕ་ལཱ་ནཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཏཱ སི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ཨེ་ཀ་དེ་ས་སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་དི་པྤ་ས་ངྒོ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཡ་དི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ སི་ཡཱ, ཨ་ཉྙེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན དུ་ཀྑཾ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན ས་མུ་ད་ཡཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ནི་རོ་དྷཾ, ཨ་ཉྙེ་ན མ་གྒཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི མ་གྒ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ སི་ཡཱ. མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ན ཧི དྭ་ཡ་ག་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཏ་སྶ ད་སྶ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མོ ཏཱ་ཝ པ་ཀྑོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལ་གྒེ་ན ཏ་མེ་ཝ པ་རཱ་མ་སི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཨ་ཐ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ས་ངྒོ ‘‘ཡེ་ན མ་གྒཾ པ་སྶ་ཏི, སོ་པི མ་གྒོ. ཏ་མྤི ཡེ་ན པ་སྶ་ཏི, སོ་པི མ་གྒོ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཝ ཡུ་ཏྟོ. ཨ་པི་ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ, ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦ་ཉྩ ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནཱ་ནི ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ. ན ཧི དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ་ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན པ་ན ཏ་ཏྠ, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡེ ཙ ས་མྨོ་ཧཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨེ་ཝ ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏྠོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཏེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི.