ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦༠. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ཀཱ་རཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མྤི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ སུ་ཉྙཱ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྨི་ཉྷི ས་ཏི ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨ་ས་ཏི. ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧི ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ་པ་ཀ་མྤི ས་ར་བྷ་ངྒ་ས་ཏྠཱ་རཱདཱི་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏེ་སཾ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དཱི་ཧི རི་ཏྟ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ སུ་ཉྙཱ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཉྷི ཡ་ཏོ རི་ཏྟ་ཀཾ, ཏཾ ཏེ་ན སུ་ཉྙ་ནྟི. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ་ཡ་པི སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ད་ལ༹ྷཱི་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ན་ཏྠཾ ‘‘པུ་ན སུ་ཉྙ་མི་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ད་གྒེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ, ཏ་ད་གྒེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡཱ. ས་ཏི ཧི ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཉྙ་མི་དཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱ’’ཏི. དྭི་ཀོ་ཊི་ཀནྟི དྭི་ཨཾ་སི་ཀཾ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནེ་ཝ དི་སྭཱ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ, ཨ་ནུ་མཱ་ན་ཏོ ཙ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྟཾ, ས་ངྑཱ་རཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་སཱ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཾ ན དི་སྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པུ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ.
ཀྭ་ཙཱིཏི ཀ་ཏྠ་ཙི ཋཱ་ནེ, ཀཱ་ལེ, དྷ་མྨེ ཝཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀྭ་ཙཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ས་ཀ་ཏྟཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ བྷ་ཝཾ བྲ་ཧྨཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ…པེ… སེ་ཊྛོ ས་ཛི་ཏཱ ཝ་སཱི པི་ཏཱ བྷཱུ་ཏ་བྷ་བྱཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༡.༤༢) པ་རེ་ཧི པ་རི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཀ་སྶ་ཙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ར་སྶཱཏི ‘‘པ་ར་ཛཱ་ཏི, པ་རོ པུ་རི་སོ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་སྶ. ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ་མ-ས་དྡོ ཨ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་མ-ས་དྡཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. པ་ར་སྶ ཙཱཏི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ. ‘‘པ་རོ པུ་རི་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྠོ མ་མ་ཏྠཱ་ཡ ཋི་ཏོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ས་བྦཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཙྩ་དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་རཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ཙ ཀྭ་ཙ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི. ན ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིནྟི ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཾ པ་སྶ་ཏི. ན ཙ མ་མཱཏི ཨེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ས་ངྑྱཾ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠཱིཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ. ན ཙ ཀྭ་ཙ་ནི པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠཱིཏི པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་མ ཀི་ཉྩ་ན་ཏཱ ན ཙ་ཏྠཱིཏི པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཾ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་སུ་ཉྙ་ཏཱ སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ར་པུ་ཉྫ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནེ་ན དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༧༦༡. ‘‘ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏེ པ་ཀཱ་རེ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ནཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ཚ་ཧི ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ཧི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱ. ནི་ཙྩེ་ནཱཏི ‘‘ནི་ཙྩོ’’ཏི པ་རི་ཀ་པྤི་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི. ནི་ཙྩེ་ནཱཏི ཝཱ ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝེ་ན. དྷུ་ཝཱ་ད་ཡོ ‘‘ནི་ཙྩོ’’ཏི ག་ཧི་ཏ་སྶེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཱ. ཏ་བྦི་བྷཱ་གེ་ན ཧི ཨི་མ་སྶ ཚ་ཀྐ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་ཏཱ ནཱ་མ ཀཱུ་ཊ་ཊྛ་ཏཱ. དྷུ་ཝ་བྷཱ་ཝོ ཐི་ར་ཏཱ. ས་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ས་སྶ་ཏ་ཏཱ. ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ. ཡཱ་ཝ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱཏི པེ་ཡྻཱ་ལཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི.
༧༦༢. ན སཱ་ར་ནྟི ཨ་སཱ་རཾ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ སཱ་ར་ནྟི ནི་སྶཱ་རཾ. སཱ་ར་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏཾ, སཱ་རཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏ་ནྟི སཱ་རཱ་པ་ག་ཏཾ. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ནི་ཙྩ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱ སུ་ཁ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱ’’ཏི པཱ་ལཱི༹་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་སཱ་རཾ ནི་སྶཱ་རཾ སཱ་རཱ་པ་ག་ཏ’’ནྟི པ་ད་ཏྟ་ཡཾ ཨེ་ཀོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་ཀཱ་རོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་ཏྟེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་རཱ སི་ཡུཾ, ན ཨ་ཊྛཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘སུ་བྷ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ནཱ་ཏི་པི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ‘ཨ་སཱ་རཾ ནི་སྶཱ་རཾ སཱ་རཱ་པ་ག་ཏ’ནྟི ཨི་དཾ པ་ད་ཏྟ་ཡཾ ‘ནི་ཙྩ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. སེ་ཏ་ཝ་ཙྪོཏི སེ་ཏ་ཝ་རུ་ཎ་ཀོ. ‘‘མི་ན་རུ་ཀྑོ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་ལི༹་བྷ་དྡ་ཀོཏི ཀིཾ་སུ་ཀོ.
༧༦༣. ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རི་ཏྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི. པ་རི་ཏྟ་ཏོ, ལཱ་མ་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཏུ་ཙྪ་ཏོ. ཨ་ཏྟ་སཱ་རཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཉྙ་ཏོ. ས་ཡཾ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ. ཨི་སྶ་རི་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཀེ་ན་ཙི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ནི་སྶ་རི་ཡ་ཏོ. ཕེ་ཎ་པི་ཎྜེ་ན བྷཱ་ཛ་ནཱ་དིཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶ ནི་ཙྩ་ཏཱ་དིཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏཾ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ས་ཀ་ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཙི ཀི་རི་ཡཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཡ་ཏོ. ‘‘ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, མཱ ཨེ་ཝ’’ནྟི ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏོ. ས་ཡཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཏོ. ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ས་ཡཾ ཏ་སྶ པ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་དྷེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ པ་ར་ཏོ. ཀཱ་ར་ཀཱ་དི ཝི་ཡ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ཕ་ལེ་ན ཙ ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏོ. ན ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཕ་ལཾ, ཕ་ལེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ག་བྦྷཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི.
༧༦༤. རཱུ་པཾ ན ས་ཏྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ས་ཏྟོ, རཱུ་པཾ སོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཏ་སྶཱ་ཝུ་ཏྟ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ན ཧི ལོ་ཀོ རཱུ་པ་མ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི, བཱ་ཧི་ར་ཀ་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏོ པ་ན ཨ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ ཧི ཏེ་ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་ཝི་ས་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ས་ཉྫཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱུ་པཾ སོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཉྷེ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ན ཛཱི་ཝོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ཛཱི་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཛཱི་ཝོ. ན་ར་ན་ཊྛེ་ན ནེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་རོ. ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི མཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ མཱ་ནོ ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི མཱ་ན་ཝོ. ཐི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠ ག་བྦྷོ་ཏི ཨི་ཏྠཱི. པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་རི སེ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་སོ. ཨཱ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧཾ་མཱ་ནོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྟཱ. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཙ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱུ་པཾ པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པཾ ན ས་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཧི་པི པ་དེ་ཧི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ. ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཏ་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཏྠ ན མ་མཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ’’ནྟི པ་དེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི.
༧༦༥. ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་སྶ ད་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ས་མྨ་ས་ན་ན་ཡཱ་པི སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ད་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷ་ཡ་སྶ ཨ་ཧིཾ་ས་ནེ་ན ཨ་ས་ར་ཎ་ཏོ. ‘‘ས་ར་ཎ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་ར་ཎཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏོ. ‘‘ཨ་ན་སྶཱ་ད་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ན་ཏྠི. ས་ཏི ཙ ཏེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨཱ་ཀཱ་རཱ སི་ཡུཾ. རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་བྦཱ་དཱི་ན་ཝཱུ་པ་ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ. ‘‘ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ པ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ, ནི་ཙྩ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་དཱི་པ་ནེ་ན ཝཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཡཾ ཁོ རཱུ་པཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་སྶ ཨ་སྶཱ་དོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༢༦) ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ. ‘‘ཡཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༢༦) ཙ ད་སྶ་ནཾ ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་སུ་ཉྙ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཡོ རཱུ་པེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ རཱུ་པ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་དི་ད་སྶ་ནཱ་ནཾ, ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ན་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡཾ པ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ, པུ་བྦེ ཝ་ཏྭཱ་པི པུ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ ད་སྶ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི དྭཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨཱ་ཀཱ་རཱ ནེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝེ་ད་ནཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ…པེ… ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙ ནི་དྡེ་སེ ཨེ་ཏཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ས་ནྡ་སྶ་ནཾ ‘‘ཨ་སུ་ཀཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཏ་སྶ ཕ་ལ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ.
༧༦༦. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ དྭཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སུ་ཉྙ་ཏཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝཾ སུ་ཉྙ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོཏི ས་མྨ་ས་ནྟོ. བྷ་ཡ་ཉྩ ན་ནྡི་ཉྩ ཝི་པྤ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཏེ་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པཱི་ཏི་ཉྩ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཉཱ་ཎ་བྷ་ཡ་ཉྩ ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པཱི་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ན་ནྡི་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ. ན ཧི ས་བྦ་སོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཡ་ན་ནྡཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ས་རོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ ས་ཎྛཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་དཱ་སཱི་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་ན མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ སི་ཡཱ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛ་བྷ་རི་ཡོ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ་པུ་བྦི་ཀཱ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཨི་དྷ ཨོ་པ་མྨ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནཾ མ་མཱ་ཡེ་ཡྻ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཀཱུ་ཊེ་ཡྻ་ཝ་ངྐེ་ཡྻཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱཏི མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ, ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཡཱ་ཝ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ’’ཏི.
པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ན ནི་ལཱི་ཡ་ཏི ནི་ལཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏཱིཏི ས་ངྐུ་ཙ་ཏི. པ་ཊི་ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ས་མྤ་སཱ་རི་ཡ་ཏཱིཏི ན ཝི་ས་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཙྩ་སྶཱཏི ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ ཡོ་གི་ནོ.
༧༦༧. ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་སཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནེ སི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཡི་དཾ ཨི་དྷ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ནེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན. ནོ ཙེ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཏཱ་ཝ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཏ་མེ་ཝཱ་ཧ. ས་མུ་དྡཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ཏི སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ, སཾ་ཡ་ཏྟི་ཀཱ. དི་སཱ་ཛཱ་ན་ན་ཀོ ཀཱ་ཀོ དི་སཱ་ཀཱ་ཀོ, ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ཡོ ཀོ་ཙི ཏཱ་དི་སོ ས་ཀུ་ནྟོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་དེ་སནྟི ཨ་དེ་སཾ ས་མུ་དྡེ ཨ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱཏི ཨ་ནུ ཨ་ནུ ག་ནྟྭཱ.
ཏ་ཡི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. པི་ཊྛཾ ཝ་ཊྚ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡཱཏི ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་པྥོ་ཊི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ཎྷཾ ས་ཎྷཾ པི་ཊྛ་ཙུ་ཎྞཾ ཝི་ཡ. ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཀ་པྤཱ་སནྟི ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་བཱི་ཛཾ ཀ་པྤཱ་སཾ. ཝི་ཧ་ན་མཱ་ནཾ ཝི་ཡཱཏི དྷ་ནུ་ཀེ་ན ཝི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ. ཨུ་པ་མཱ་དྭ་ཡེ་ན་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མྨ་ས་ནེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་མཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན ཏི་ཀྑཱ, ཝི་ས་དཱ, སཱུ་རཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཙི་ན་ནེཏི པ་ཝི་ཙ་ཡ་སྶ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཝི་ཡ ཏེ་སཾ ཝི་ཙི་ན་ནེ་པི ཨུ་དཱ་སཱི་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི པ་ཀཱ་ར་ནྟ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ས་ཏྟ་དྷཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་པི ཧི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་སྭེ་ཝ ཏཱི་སུ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ཏི མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏཱ་སཾ ཨེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི.
༧༦༨. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཛྫ་ནེ, ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་ག་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠེ ཙ. ཨི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏི་ཎྞཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནནྟི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བ་ཧུ་ལ་སྶ ཧི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བ་ཧུ་ལ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བ་ཧུ་ལ་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཏི་སྶ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ…པེ… ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མཱ’’ཏི. ཏི་ཝི་དྷ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ ཀེ པ་ན ཏ་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑཱ, ཀཱ་ནི ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ནྟོ་ལཱི་ནེ ཨ་ནུ་ཡོ་གེ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་དྷཱི་ན་ཏྟཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏི་སྶོ ཧི…པེ… ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠོ པཱ་ལི༹་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ལོ་ཀ་ནི་ཡྻཱ་ནཱ་ཡཱཏི ལོ་ཀ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནཱ་ཡ, ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཝཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནཱ་ཡ. པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་ཏོཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཙེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་ཏོ ཙ. ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏཱ་ཡཱཏི ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་ནུ ཨ་ནུ པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཧི ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་དི་ཏོ ཨུ་ད་ཡེ་ན, ཨ་ནྟ་ཏོ ཝ་ཡེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣེ པ་སྶ་ཏི. ཨཱ་དི་ཨ་ནྟ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཧི ཏེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཏཱ་ཡཱཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི རཱ་ག་པ་ཎི་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ. སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ‘‘སུ་ཉྙ་ཏཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ.
ག་ཏིནྟི ནི་བྦ་ཏྟིཾ. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན སཾ་ཝེ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ནོ་ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ན་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་སཾ་ཝེ་ཛ་ན་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. མ་མཾ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ སཱ་མི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ པ་རཱ་མ་སཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ཧཾ, ན མ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏཱི་ཎི པ་དཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཝ་ཊུ་མ, མ་ནོ་ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ན, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ན་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཏཱི་ཎི ཝཱ་ཀྱཱ་ནི ཏཱི་ཎི པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེཏི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཀ་ཐཾ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཉྷ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ.
༧༦༩. ཨེ་ཝཾ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་མོ་ཀྑེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལོཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. ཡ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཏི་ཀྑཱ སཱུ་རཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཧི ཨཱ་དི་ཏོ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ་ཡ ཏ་རུ་པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ མ་ཎི་ཀ་ན་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཏེ་སཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་ཏྠ་རི ས་དྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི སོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལོ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ས་དྡྷོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི སོ ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་སྶ་དྡྷི་བ་ཧུ་ལོཏི དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ‘‘དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏ་སུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ པ་སྶ་དྡྷི་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན རཱ་ག་པ་ཎི་དྷི་ཡཱ དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་ཀྑ་ཏོ…པེ… པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོཏི ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ནི་པུ་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཉཱ་ཎ་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན མོ་ཧ་སྶ དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མ་དྷི་ག་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ…པེ… པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཡོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཡ་ཏྠ ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ས་བྦ་སོ ན་ཏྠི, ཏཾ ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་མ་གྒེ་ན གྷ་ཊེ་ཏི. ཏ་སྶ མ་གྒོ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ’’ཏི. སྭཱ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ ནེ་ཝ མ་གྒེ་ན ཀ་ཏོ, ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷོ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཙ མ་གྒོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ’’ཏི. ཡོ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཎི་དྷི་ཡཱ དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ, ཡོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷི་ཡཱ དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ་ཏི ཙ ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༧༧༠. ཡ་དི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཝི་མོ་ཀྑ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་མོ་ཀྑ་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏནྟི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་མོ་ཀྑ་དྭ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ན་ཏོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཱ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཀཱ་མཾ སུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་ཧི, མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་མུ་ཛྫ་ཧཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༣༤༤) ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, སཱ པ་ན ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ་དྷུ་ཝ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ནྟཱི་པི ས་ཡཾ ནི་མི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཝ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ནཱ་མ པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཙ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཝེ་ཀ་ལླ་མེ་ཝ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཙ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་ངྒ་མྤི ན ཧོ་ཏི, ཨ་མ་གྒ་ངྒ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑོ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑོ.
ཏེ་སུ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨ་ངྒ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཀེ་ཙི. ཡེ པ་ན ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ནཱ་མཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི ས་གུ་ཎ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་སུ་ཉྙ་ཏ་མ་གྒཱ་པི ས་གུ་ཎ་ཏོ ཨེ་ཝ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ ནཱ་མཾ ལ་བྷེ་ཡྻུ་ནྟི? ཏཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? མ་གྒོ ཧི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི ས་ར་ས་ཏོ ཙ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཙཱ་ཏི, ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་མ་གྒོ ཧི རཱ་ག་པ་ཎི་དྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ, སུ་ཉྙ་ཏ་མ་གྒོ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏེ ས་ར་ས་ཏོ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་མ་གྒོ པ་ཎི་དྷི་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, སུ་ཉྙ་ཏ་མ་གྒོ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ པ་ན རཱ་གཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ, ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ར་ས་ཏོ ཨེ་ཝ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ. ན ཧི སོ ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, སཱ པ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཡ་སྨཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཡཾ ཡཾ ས་མྨ་ས་ནྟཱི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ མ་གྒོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ སུ་ཉྙ་ཏོ, ཏ་སྨཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨེ་སཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཏ་ཡོ་པི ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ. ཡཾ པ་ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ནི་མི་ཏྟ་པ་ཎི་དྷི་མུ་ཉྩ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏི་སྶ་ནྣ་མྤི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཏ་དཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ད་ནྭ་ཡ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ནི་དྡི་ཊྛོ, ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ ‘‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ, ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎནྟི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ. ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ མུ་ཉྩ་ཏཱིཏི ‘‘ཏེ ནི་ཙྩཱ’’ཏི ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན, ཏ་ད་ནྭ་ཡཾ པ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན མུ་ཉྩ་ཏི. ཨི་ཏཱིཏི ཏ་སྨཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཏོ རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ, ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ སུ་ཉྙ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ, ཡ་སྶ ཙ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ནཱ་མ་ལཱ་བྷོ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝི་མོ་ཀྑ་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ. ‘‘ཏི་ཝི་དྷ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཙ་ནེ.
༧༧༡. ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གཱ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ.
༧༧༢. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་སྶ ས་དྡྷཱ་བྷི་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ད་ནྭ་ཡེ མ་གྒེ ས་དྡྷཱ ཏི་ཀྑ་ཏ་རཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ཊྛ་མ་ཀོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སེ་སེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུཏི པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་ཕ་ལཱ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ. ‘‘ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ སེ་སེ་སུ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ན ས་ཙཱ་ཡཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི, པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, ན ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཧི –
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི, ནོ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི (པུ. པ. ༢༠༨) –
ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ སེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘དྭེ དྷུ་རཱ་ནི, དྭེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ, དྭེ སཱི་སཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན་ཏྠི ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཧི ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ, ཨི་དྷ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, ཀོ པ་ན སོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ? ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནྭ་ཡ་ཏཱ. ཡོ ཧི ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་པི ཏ་ད་ནྭ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་དྷཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ར་ཧཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཀཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་དི་ས་ཏཱ? ཡ་ཐཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ སེ་ཀྑ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཀུ་ཎྛེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལི་ཙྪེ་ད་ས་དི་སོ ‘‘ནོ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ད་ནྭ་ཡ་སྶཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་དི་ས་ཏཱ. ཀིཾ པ་ན ནེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་པ་ཧཱ་ནེ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ཧི ཨཱ་ག་མ་ན་མྷི ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ་པི ནེ་སཾ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. སཱ ཙ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་དཱི་སུ ས་ཏི་པི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟེ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཀྑ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༧༧༣. སོཏི དུ་ཀྑ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཨ་ཊྛ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ. ན་ནུ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘དྭེ དྷུ་རཱ་ནཱི’’ཏི ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ སི་ཡཱ, དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ? ཨི་དྷ ན ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཡུ་ཏྟོ, ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ཏཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏོ ན་ཏྠི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཧི –
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི’’ཏི (པུ. པ. ༢༠༨) –
ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ནོ སེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ, ཨི་དྷ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀོ པ་ན སོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི? ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ས་དི་ས་ཏཱ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ཧི སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྥ་སྶཾ ལ་དྡྷཱ ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་པུ་གྒ་ལེ་ན སཱ་ཏི་ས་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྥ་སྶ་ཏ་ད་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་སཱ་མ་ཉྙཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱིཏི ཨ་ར་ཧཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་དྷཱ་པི ཏ་མེ་ཝ ན་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. སུ་ཏྟ་ནྟ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧེ་སཱ་ཏི. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སོ ཙ ཁོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི, ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་ལཱ་བྷཱི, རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མ་ཏྟ་ལཱ་བྷཱི ཝཱ. པ་སྶ་དྡྷི་བ་ཧུ་ལོཏི ཙ པ་སྶ་དྡྷི་སཱི་སེ་ན ས་མཱ་དྷི ཝུ་ཏྟོ་ཏི སཱ་ཏི་ས་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ལཱ་བྷཱི ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶེ་ཝ ཙ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ལ་དྡྷཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན’’མི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ན ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ, ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་མྷི་པི. དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ.
༧༧༤. པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ནི་པུ་ཎ་ཏ་རཱ, ག་མྦྷཱི་རཱ ཙ ཨ་ཏྠཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙ ཝུ་ཏྟོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ. པ་ཉྙཱ ཧི ཨི་དྷ ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ ‘‘ས་ཙྩཾ དྷ་མྨོ དྷི་ཏི ཙཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ (ཛཱ. ༡.༡.༥༧).
༧༧༥. ཡ་སྶཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ, ཏཾ པཱ་ལི༹ཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
༧༧༦. ‘‘ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ཀཾ ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ སེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོཏི ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊྛ་ནྟོ, ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རོ ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཕུ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་ར་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༢). ཡོ ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ, ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ ཙ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ, ནི་རོ་དྷཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཨཱ་ས་ཝེ་སུ ཁེ་པི་ཏེ་སུ ཏེ་ན སོ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སོ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ་ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏཾ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཏུ ཝི་མུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ. དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོཏི ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ་ཏི. ‘‘དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་རོ་དྷཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མེ ཙ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཱ་ཏི ཏཾ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶནྟི སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶཾ. ཏེ་ན ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་མཱ་ཧ, ‘‘སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོཏི ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན ཙ ས་མུ་ད་ཡ་མ་གྒ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཀི་ཙྩཾ, ‘‘དི་ཊྛཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཀི་ཙྩཾ, ‘‘ཝི་དི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་ཀི་ཙྩཾ, ‘‘ས་ཙྪི་ཀ་ཏ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཀི་ཙྩཾ, ‘‘ཕུ་སི་ཏ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ སེ་ས་ཕ་ལ་དྭ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ. ཨི་ཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཉཱ་ཎ་བྱཱ་པཱ་ར་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༧༧༧. ཨི་ཏ་རེ་སཱུཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་ཨཱ་དི་པ་དེ་སུ. ས་དྡྷཾ ཨ་ནུ་ས་ར་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཾ ས་དྡྷཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ སཱ ཏི་ཀྑཱ སཱུ་རཱ ཨ་ཧོ་སི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ནུ་ས་ར་ཏཱིཏི ས་དྡྷཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་ར་ཏི ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭཱི་ཧི་པི ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོཏི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན, ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷོ་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ. པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶེ་ན ཝི་ནཱ པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཏེ་སཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སེ་ན མུ་ཏྟོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ – ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ དུ་ཀྑཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་སྶ་དྡྷི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑུ་པ་ནི་སཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ་པི ཏི་བྦ་ཏ་ར་ཏྟཱ, དྷུ་ར་ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙ. སོ་པི པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་ནྟེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཙ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ, ཨ་ནྟེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ པ་ན ན ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷི་ནོ, ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཝཱ སི་ཡཱ. མ་ཛ྄ཛྷེ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོཏི.
ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ.
༧༧༨. ཡཾ ཏཾ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གཱ་ཡ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ. པུ་རི་མེ་ན ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡེ་ནཱཏི མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷེ་ད་ཏོ ནཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ, པཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་མུ་ཉྩ་ནུ་པཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མ་ཉྙཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་དཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཝོ་ཧཱ་རོ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་དི་ཉཱ་ཎ་ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝི་ས་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༧༨༠. ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨུ་པྤཱ་ད་པ་ཝ་ཏྟཱ་དི་ཨ་པ་དེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ ས་ངྑཱ་རེ. པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱཏི ཏ་པྤ་ཊི་བ་ནྡྷ་ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏཱི་ར་ཎཾ. མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི ནི་རཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨ་ཝ་སཱ་ནེཏི ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལཾ. ཡཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ནཱ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཝི་ཙི་ན་ནེ་པི ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་སྶ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཝནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཱ་ཀཱ་ར་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ‘‘མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཙ སཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན.
༧༨༡. ཨི་མེ དྷ་མྨཱཏི ཨི་མེ ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ, ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝཱ ཨི་དྷ དྷ་མྨ-ས་དྡོ, ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ.
༧༨༢. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི ཧོ་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ག་མ་ན་ཏོ. ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་དི་ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡ་སྶཱཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡ་སྶ. ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན་པི ལོ་ཀི་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་ཏོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཉྷི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ གོ་ཙ་ར་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མྤི པ་ར་ཏོ དི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དེ་ཝ ཧི ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟ་ཏོཏི ས་ས་ནྟཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཨཱ་དི་ཏོ, ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཙ. ཏ་ཉྷི ས་ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་ནྣི་མི་ཏྟཾ ཨ་ས་ཏི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝུ་ཊྛ་ཧ་ན་ཉྩ ནེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཀ་ར་ཎཾ, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཱ་པཱ་ད་ན་ཉྩ. གྷ་ཊི་ཡ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ མ་གྒ་ས་མུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ.
༧༨༣. ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ན་ཏོ’’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནེ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ མཱ་ཏི་ཀཱ ཨུ་དྡེ་སོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱཏི ས་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ པ་ན མ་གྒོ ས་བྦ་ཏོ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ, ཏཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༡.༢༩༨; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦; པ་ཊི. མ. ༢.༣༠) ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཡི་དཾ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ནྟ་སྶ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༧༨༤. སུ་དྡྷ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི མ་མཾ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་ནོ་པི པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, མ་གྒེ་ན ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ.
༧༨༥. རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱཏི བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་ནྟ་ར་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་མྤི ‘‘རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པ’’ནྟི པི་ཎྜ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ རཱུ་པེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ཨ་རཱུ་པེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོཏི ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི.
༧༨༦. ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨནྟི ཀཱ་མཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ་ཏི ད་སྶི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ་ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ པ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ, ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཙཱ་རེ་ནྟོ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧ་པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ་དིཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཡ་སྶ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཉཱ་ཎེ་ན ཕ་སྶི་ཏཾ, པུ་ན ཏཾ ཕ་སྶི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
༧༨༨. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གཱ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙ ཡོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནཱཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན བྷེ་དེ ཨ་ས་ཏི་པི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལ་དྡྷཾ བྷེ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
༧༨༩. ས་དྡྷིཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཉཱ་ཎེ་ཧཱིཏི བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་པུ་རི་མ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཨཱ་དི་པ་ཙྪི་མ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཙ ས་ཧ. ཨུ་དྡཱ་ནནྟི ཨུ་དྡེ་སོ.
ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི…པེ… ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ ཏཾ་ཏཾ་ཉཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་མཱ་ཝ་ཏྠུ་ནོ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་དེ་སེ. ས་བྦནྟི ས་བྦཾ ཉཱ་ཎཾ, ས་བྦཾ ཝཱ ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟཱ ཝི་སུ་དྡྷི་ཀ་ཐཱ་ཡཾ.
༧༩༠. ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱཏི ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ.
ག་ཡ྄ཧུ་པ་གཾ ཨ་དི་སྭཱཏི ག་ཧ་ཎ་ཡོ་གྒཾ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དིཾ ཨ་དི་སྭཱ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་ངྐ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནཾ མཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཊྛུ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་སཱ་ཁཱ་ས་དི་ས་ཏཱ. ནི་བྦཱ་ནཱ་ལོ་ཙ་ན་ཏོ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ. ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛེ ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ.
༧༩༡. ས་པྤ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཡ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཏོ. ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨ་བྷ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋཱ་ནནྟི ཨ་བྷ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟ་མཱ་ཧ, ན ཏ་སྶ པཱ་པུ་ཎ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ.
༧༩༢. ཨ་ཏྟ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ཧཾ, མ་མཱ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་སྶ ནི་དྡོ་ཀྐ་མ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱགྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ནཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ. ཏི་སྶ་ནྣ་མྤི ཏཱ་སཾ སཾ་སཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་གྒོ་ལོ་ཀ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ. མ་གྒེ དི་ཊྛེ མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མེ སི་དྡྷེ མ་གྒོ སི་དྡྷོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་སྶ མ་གྒ་ད་སྶ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ. ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་གྷ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཝི་ཡ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ. ཝེ་གེ་ན་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ག་ཧེ་ཏ་བྦ་པ་དེ་སེ་སུ སཱ་དྷ་ན་ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་ག་ཏོ.
༧༩༣. པ་ར་ཏོ ན མ་མཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཧཾ, མ་མཱ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་སྶ རཱ་ཛ་གོ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༧༩༤. ས་བྷ་ཡེ ཨ་བྷ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཧཾ, མ་མཱ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་སྶ ཡ་ཀྑི་ནི་ཡཱ སཾ་ཝཱ་ས་ས་དི་ས་ཏཱ. སུ་སཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་ར་སུ་སཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ གོ་ཏྲ་བྷུ.
༧༩༥. པུ་ཏྟ་གི་དྡྷི་ནཱིཏི པུ་ཏྟ་ཝ་ཙྪ་ལཱ. ཨོ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ནཱཏི སཱ་ར་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཱ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་སྶ ཏ་ཏྠེ་ཝ དཱ་ར་ཀོ་རོ་པ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ.
༧༩༦. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ…པེ… ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ, ན པུ་རི་མཱ་སུ ཝི་ཡ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཡ་ནཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ, ཙི་རཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏོ, དུ་སྶ་ཧ་ཏོ ཙ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ས་དི་སཾ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་དུ་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚ་ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡཱ’’ཏི. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ཨེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་བྷོ་ཛ་ནཾ. སཱ པ་ནེ་ཏྠ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་ཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་མ་ཏ་ར་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏཱ་ཡ ཙ ‘‘ཨ་མ་ཏ་ར་སཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་མ་ཏཾ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཡེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (ཨ. ནི. ༡.༦༠༠).
ཕ་ལ་ར་སཱ་མ་ལ་ཀ་སི་ངྒཱི་ཝེ་ར་མུ་གྒ་མཱ་སཱ་དི ཨ་ནེ་ཀ་ངྒ་ས་མྦྷཱ་རཾ.
ཀ་པ་ཎཱ་སེ་རི་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཎྷཱ་སི་ནེ་ཧ་སྶ སཱི་ཏ་ས་དི་ས་ཏཱ. མ་གྒ་ཏེ་ཛནྟི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་ནྡ་གྒིཾ.
རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་གྒཱི ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་གྒི་ཝཱུ་པ་ས་མཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ.
ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་པ་རེ་ཏོཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ཏྠཾ ཝཱ པ་ར་ཏྠཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ཉཱ་ཎ་མ་ཡོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཱ, མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ.
ཨ་མ་ཏ་བྷཱུ་ཏཾ, ཨ་མ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ ཝཱ ཨོ་ས་དྷཾ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ. ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་བྱཱ་པཱ་རཾ ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༧༩༧. ནི་རཱ་ལ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ས་ཊ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ས་ངྐུ་ཙི་ཏ་ཙི་ཏྟོ པ་ཏི་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ར་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཏི་ལཱི་ན་ཙ་རོ, ཏ་སྶ པ་ཏི་ལཱི་ན་ཙ་ར་སྶ. སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡ་སྶ ཨི་ཀྑ་ན་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ཝི་ཏྟ་མཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་མཱ་ན་སྶ. སཱ་མ་གྒི་ཡནྟི ཡུ་ཏྟཾ, པ་ཏི་རཱུ་པ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝ་ནེཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དི་ཀེ ཏི་ཝི་དྷེ་པི བྷ་ཝེ. སོ ཧི ཨི་དྷ བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན བྷ་ཝ་ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ན ད་སྶ་ཡེཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ན ད་སྶེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ སཱ་མ་གྒི་ཡ་ནྟི བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧཱུཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱཏི ནི་ཡ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཝི་སེ་སཾ, མ་གྒ་ངྒ་ཝི་སེ་སཾ, ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝི་སེ་སཾ, པ་ཊི་པ་དཱ་ཝི་སེ་སཾ, ཝི་མོ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་ནྟི ཝི་སེ་ས་ས་དྡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཝི་སེ་སནྟི ཚ་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ས་ཏྟ་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྩཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་བྷེ་དཾ. པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱཏི མ་གྒཱ་ས་ནྣཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་པ་སྶི་ཏཱ. པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ བྷེ་དེ ས་ཏི ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཋ་མཾ ཀེ་ཙཱིཏི ཝུ་ཏྟོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ. དུ་ཏི་ཡཾ ཀེ་ཙཱིཏི ཝུ་ཏྟོ མོ་ར་ཝཱ་པཱི་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ. ཏ་ཏི་ཡཾ ཀེ་ཙཱིཏི ཝུ་ཏྟོ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ.
ཏེ་ས་མྤི ཝཱ་དེ་སུ ཨ་ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ་པི ཨ་པཱ་ད་ཀ་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པཱ་ད་ཀ་མ་གྒཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ཙ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་དི་མ་གྒཱ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ཧི ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ཝ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ཙ ཨ་ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་གྒཱ་ས་ནྣཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏྟེ མ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མཱ་དི་ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཏཱ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏྟེ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཡ་མ་ནེ ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཾ, པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ན ཨེ་ཝཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ. ཡ་སྨཱ པ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨི་མཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་སཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན པ་དྷཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་ཝཱ་དེ་སུ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཧི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨཱ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་སཱ མ་གྒ་སྶ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ནི་ཡཱ་མི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་ཏཱ ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨཱ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་སཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨཱ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་སཱ ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་སྶ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ཝི་སེ་སཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི.
༧༩༨. ཏ་ཏྲ ཏ་སྨིཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ནི་ཡ་མ་ནེ. ཨ་ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི སུ་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ་ཝ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ. སོ ཧི ཛྷཱ་ན་སི་ནེ་ཧེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་སི་ནི་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཀྑཱ ལཱུ་ཁཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེཏི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙེ ས་ངྑཱ་རེ. ཏེ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་མྨ་སི་ཏེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ན ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནིཾ ཝི་ནཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ ནི་ཡ་མ་ཧེ་ཏཱུ དི་ཊྛཱ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་པི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་དཱི་ནཾ མ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ, ཏ་སྨཱ སཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ནི་ཡ་མ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་སཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོཏི ཨ་ཡཾ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཱ་དི་ཝི་སེ་སོ, ན པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་ཡ་མེ་ན ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ན ཙ. ཏེ་ས་མྤཱིཏི པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི པཱ་ད་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་མ་གྒཱ་ན་མྤི. ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་པ་དེ་སེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ཀེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ པ་ཝི་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༧༩༩. ཏ་ཏྲཱ་པི ཙཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ་པི. ཏཾ་ཏཾ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་དི་ས་ཏཱ ཏཾ་ཏཾ་ས་མྨ་སི་ཏ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ཧི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏཾ་ཏཾ་ཝི་རཱ་གཱ་ཝི་རཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་དི་ནི་ཡ་མཾ མ་གྒ་སྶ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༨༠༠. ཏནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ན་ས་དི་ས་བྷ་ཝཾ. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་སི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་སི་ཛ྄ཛྷ་ན་དཱི་པ་ཀེ་ན ན་ནྡ་ཀོ་ཝཱ་དེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཧི ཡ་ཐཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ཡ་པི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤ་ཏཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡཱ་མ་ཀོ, ནཱ་ཉྙ་སྶཱ’’ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ས་ངྐ་པྤ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ས་ཏི་པི ཨ་སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཡ་སྶ ཡ་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཛྷཱ་ནི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡཱ་མ་ཀོ, ནཱ་ཉྙ་སྶ ས་ཏི་པི ཏ་སྨིཾ ཨ་སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཝཱ་དེ པཱ་ད་ཀ་ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཧོ་ཏི ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ཏཾ་ཏཾ་ས་ངྐ་པྤོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠཱ་པཱིཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ་པི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཏ་སྨཱ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏ་ད་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༨༠༡. ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ནི་ཡཱ་མི་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་པ་དཱ་དི་ནི་ཡཱ་མི་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡནྟི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ་པི ཧི ཀཱ་མཾ ‘‘ཨི་མཾ ཝཱ་རཾ རོ་ཙེ་སུ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཀི་ཙྪ་ཏཱ་ཝཱ་རཾ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི རོ་ཙེ་སུ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ཏི་ཀྑེ སཱུ་རེ པ་ས་ནྣེ ཝ་ཧ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཀ་ནྟིཾ དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟཱི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ཀྑེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་དི་ཏོ ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ཡ་མཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་དཾ ཉཱ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘ཨཱ་དི་ཏོ ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ཡ་མཱ་ནཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ས་པྤ་ཡོ་གེ་ནཱཏི ཙི་ཏྟ་པྤ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ནེ་ན. ས་ས་ངྑཱ་རེ་ནཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་སྶ ཀི་ཙྪ་སི་དྡྷི་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན. མ་གྒ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ པ་རི་ཝ་ས་ཏི ཝི་པྤ་ཝ་ས་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་རི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སོ, མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ, ཏཾ པ་ན སཱི་གྷཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཎི་ཀ’’ནྟི. ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཏོ མ་གྒོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ. མ་གྒ་སྶ པ་བྷ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ནཱ་མཾ དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་དི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ན་ཡོ ཨ་ཉྙོ, ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཝ མ་གྒོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་ན ‘‘དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ན ཧི མ་གྒ་སྶ ས་ར་ས་ཏོ ཨེ་དི་སཾ ནཱ་མཾ ཨ་ཏྠི.
སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ པ་ཊི་པ་དཱ. ནཱ་ནཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི མ་གྒེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི ཙ་ལ་ན་ཏོ. ཨ་ཧེ་སུནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཧོ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་བྦེ་ས་མྤི ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒཱ སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ས་ངྒེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི་མྤི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོཏི ཚ་ནྡཱ་དི་ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ. པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཉྷི མ་གྒོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཝཱ, ན ཀ་སྶ་ཙི ནི་ཡ་མོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་སྶ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༨༠༢. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མ་ལཱ་བྷེ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་ར་སེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སེ་ན. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ་ནཱཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན. ས་གུ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན.
ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ས་གུ་ཎེ་ན, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཙ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མ་ལཱ་བྷོ ཨ་ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ་ན ཝི་ནཱ ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ནཱ་མ་ལཱ་བྷོ, ཏ་ཐཱ་པི ས་ར་སཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ར་སེ་ན ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ ཝཱ-ས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ ཙ ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ས་མྨ་སི་ཏྭཱཏི ས་མྨ་ས་ན་ཧེ་ཏུ. ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ ཧི ཨ་ཡཾ ཏྭཱ-ས་དྡོ ‘‘གྷ་ཏཾ པི་ཝི་ཏྭཱ བ་ལཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ཧཾ དི་སྭཱ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ, མ་གྒ་ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཉྩ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ནེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ‘‘མ་གྒོ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཝཱ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དཾ ས་ར་ས་ཏོ ནཱ་མཾ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ སུ་ཉྙ་ཏ་ནྟི ཏི་ཝི་དྷ་མྤི མ་གྒ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ སི་དྡྷ་ནཱ་མཾ ནཱ་མ.
ཨེ་སཱཏི མ་གྒོ. སོ ཙ ཁོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ནཱ་མཾ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་ཎི་དྷི་ཡཱ, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཾ མ་གྒ་སྶ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ནཱ་མ་ཏྟ་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ སི་དྡྷ་ནཱ་མཾ ནཱ་མ.
སུ་ཉྙ་ཏྟཱཏི ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ. ན ཧི མ་གྒེ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་ནྟི. རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནནྟི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. རཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཝི་གྒ་ཧཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྷེ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ས་གུ་ཎ་ཏོ ནཱ་མ་ནྟི ཨི་དཾ རཱ་གཱ་དི་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་པ་ཎི་དྷི་ཨཱ་དི་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་གུ་ཎ་ཏོ སི་དྡྷཾ ནཱ་མཾ.
སྭཱ་ཡནྟི སོ ཨ་ཡཾ མ་གྒོ. སུ་ཉྙ་ཏནྟི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་སུ་ཉྙ་ཏོ, ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏོ ཙ སུ་ཉྙ་ཏཾ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཎྷཱ་པ་ཎི་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནཱ་མནྟི ཡ་ཐཱ སུ་ཁཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱུ་པཾ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་དི་ནཱ་མ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨི་དཾ ཨ་སྶ མ་གྒ་སྶ སུ་ཉྙ་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ སི་དྡྷཾ ནཱ་མཾ.
༨༠༣. ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ས་ར་ས་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནེ་ན སུ་ཉྙ་ཏོ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཏོ. ཨི་དཾ པ་ན མ་གྒ་སྶ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནཱ་མཾ ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ས་ར་སཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་ཏོ. ཡོ ཧི ས་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ནཱ་མ་ལཱ་བྷོ, སོ ས་ར་ས་པྤ་དྷཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཙ ནཱ་མ་ལཱ་བྷེ ས་བྦ་མ་གྒཱ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན སི་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ས་ཏི་པི དྭཱི་ཧི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནཱ་མ་ལཱ་བྷེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ་ཝ ནཱ་མ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ན ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙ་ནི་ར་པེ་ཀྑེ་ཧི ས་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ? ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ས་ར་ས་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ་ཧི ས་ཧི་ཏེ་ཧི ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་ཏོ. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཉྷི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ ས་ར་ས་སྶ ནཱ་མ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ན་ཏྠི, ཨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་པ་ཎི་དྷི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ལོ་མཱ མ་གྒཱ ས་ཏི་པི ས་ར་ས་ནྟ་རེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ས་ཧི་ཏེ་ན ས་ར་སེ་ན ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་མི་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ན ཧོ་ཏི, ས་ཡཾ ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ནི་མི་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཏ་ད་ནུ་ལོ་མོ མ་གྒོ་པི ན ནི་མི་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ. ཡ་དི སི་ཡཱ, ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ་པི པ་ཊི་པ་ཀྑོ སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ས་ར་སོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནཱ་མ་དཱ་ཡ་ཀོ ན ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ལོ་མོ མ་གྒོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ སི་ཡཱ་ཏི? ན, སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ན་ཡེ ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ ཧི སོ ཝུ་ཏྟོ. སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ན་ཏྟཱ ས་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན་པི ནཱ་མཾ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན་པི མ་གྒ་སྶ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནཱ་མཾ ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྲཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ་ཋཱ་ནེ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.