པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༢. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཏཾ ནི་སྶ་ཡཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་མྷི ཡཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘པུ་བྦེ’’ཏི ཨི་དཾ པ་དཾ ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་ཝི་ས་ཡཾ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཛཱ་ཏཱི་སཱུ’’ཏི ནི་ཝཱ་ས-ས་དྡོ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ནོ, ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཙ ནི་ཝ་སི་ཏ་དྷ་མྨོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི. ནི་ཝུ་ཏྠ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ས་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཏེ ཨ་ནུ ཨ་ནུ བྷཱུ་ཏཱ ཛཱ་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཝུ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝཱ་ས-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ‘‘ནི་ཝུ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ ཝཱ ནི་ཝུ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘གོ་ཙ་ར་ནི་ཝཱ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་པི ཧི གོ་ཙ་རཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ ནི་ཝུ་ཏྠཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཏེ པ་ན དུ་ཝི་དྷཱ ས་པ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་པི ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཡེ ཏེ གོ་ཙ་ར་ནི་ཝཱ་སེ་ན ནི་ཝུ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ, ཏེ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ཛཱ་ཏི་ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ལི་ངྒཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ཝི་སེ་སེ་ཧི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ག་ཧི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་པི ཝཱ ནི་ཝུ་ཏྠཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ པ་རེ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་པི ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ’’ཏི པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ ‘‘པ་རེ་ས་མྤི ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ’’ཏི. ཏ་སྶ ཙ ག་ཧ་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ ཙ ཁོ ཡ་སྨཱ ཨ་བྷཱི་ཏཱ་སུ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཏཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ, ཏེ ཙ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ་པི ཧོ་ནྟི. ཡེ ཧི ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཏ་དཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་ནྟཱ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཏེ་ས་མྤི ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ཝ་ཏྟི ཉཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མ་ཀཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མ་ཀཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མ་ཀཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་ནི ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཚི་ནྣ་ཝ་ཊུ་མ་ཀཱ པ་ན ས་བྦེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ, སཱ པ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ཏཱ་ནི ཨི་དྷ པ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏེ པ་ནེ་ཏེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ས་ཡཱ, ན ཨ་ཉྙེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟཱི’’ཏི. ན ཧི ཨ་ཏཱི་ཏེ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་སུཾ, ཨེ་ཝཾ ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ས་ཙྪཱ་ཀཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ནེ་ཡྻེ ཝི་ནེ་སུ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་དཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཉཱ་ཎ་སྶ ག་ཏི ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཡཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷནྟི ནཱ་ནཱ་བྷ་ཝ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ. པ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ, ས་ཧ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ’’ནྟི, ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ནི་ཝཱ་ས’’ནྟི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་བྷེ་ད་སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏ་ནྟི ཏེ བྷེ་དེ བྱཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་ཝུ་ཏྠ་ས་ནྟཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ་ཝ་ཀ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ, ན ས་ཏྠུ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝཱ’’ཏི. ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མོ. སཱ ཙ ཁོ ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཝ་སེ་ན. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་ཊི་པཱ་ཊི ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱཏི ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ. ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ, ཏེ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ ཏཱ་པ་སཱ་ད་ཡོ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ ཨི་ཏ་རེ ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ.
ཡ་སྨཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ན ཏ་ཏོ པ་ར’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟོ ‘‘དུ་བྦ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ཡོ་གོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. བ་ལ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་དི་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཉྷེ་ཏྠ ནེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀོཏི ཀ་པྤཱ་ནཾ ལ་ཀྑཾ, ཏ་ད་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ, དྭེ ཙ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ་པ་རི་མཱ་ཎོ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཏེ་སཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ སཱ་ཝ་ཀ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་པཱ་ར་མི་ཏཱ ས་མི་ཏཱ. ཡ་དི བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷཱ་གོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཝི་ས་ཡ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༥༦; ཙཱུ་ལ༹་ནི. མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༨༥; པ་ཊི. མ. ༣.༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ན་མྤི ཝི་ས་ཡེ པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ཉཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཏཾ ཛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཏི་པི ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཀཱ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་དི་ནཱ སཱ་ཏི་ས་ཡ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཀ་པྤཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ.
ཨེ་ཝཾ ཚ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཀཱ་ལ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་ས་ཏོ, པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཙ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ, པ་ར་སྶ ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཙུ་ཏིཾ དི་སྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཝ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ, ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་ས་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཀ་ཏི་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན་པི ས་ངྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘བ་ལ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’ཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ, ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ངྐ་མ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ད་སྶ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཉཱ་ཎ་བ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏཾ ཏཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཋི་ཏ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ནི་ཀེ གེ་ཧེ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ རཱུ་པ་ག་ཏཾ སུ་པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀ་སི་དྡྷ་མེ་ཏཾ, སི་ཡཱ པ་ན ཏ་སྶ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ར་ཏི་རོ་ཧི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ རཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ. ན་ཏྠེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་སྶ ཉེ་ཡྻ་སྶ ཨ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏཾ ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀེ་ན ཨོ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ སུ་པཱ་ཀ་ཊཾ སུ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ ཉེ་ཡྻཱ་ཝ་ར་ཎ་སྶ སུ་པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. པེ་ཡྻཱ་ལ་པཱ་ལི༹ཾ ཝི་ཡ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ པེ་ཡྻཱ་ལ་པཱ་ལི༹ཾ པ་ཋ་ནྟཱ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… པ་ཉྩ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་དི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟཱ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ན ཨ་ནུ་པ་དཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་པི ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ. ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀ་པྤེ, ཡ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཡཾ ཡཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཉཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪི་ཏེ ཨེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ. སཱི་ཧོ་ཀྐ་ནྟ་ཝ་སེ་ན སཱི་ཧ་ག་ཏི་པ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཏ་དྷཱ བྷི་ནྣ་སྶ ཝཱ་ལ༹་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊི་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ཝཱ་ལ་ཝེ་དྷ་པ་རི་ཙ་ཡ་སྶ. ས་ར་བྷ་ངྒ་ས་དི་ས་སྶཱཏི ས་ར་བྷ་ངྒ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ས་དི་ས་སྶ (ཛཱ. ༢.༡༧.༥༠ ཨཱ་ད་ཡོ). ལ་ཀྑ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ན ས་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་པ་སྶ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཁ་ཛྫུ་པ་ན་ཀ་པྤ་བྷཱ་ས་དི་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་པྤཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཁ་ཛྫོ་ཏོ་བྷཱ་ས་ས་མཾ ཧུ་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. དཱི་པ་པྤ་བྷཱ་ས་དི་སནྟི པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་དཱི་པཱ་ལོ་ཀ་ས་དི་སཾ. ཨུ་ཀྐཱ་པ་བྷཱ མ་ཧཱ་ཨུ་མྨུ་ཀཱ་ལོ་ཀོ. ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀ་པྤ་བྷཱཏི ཨུ་སྶ་ནྣཱ པ་བྷཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ས་དྷི, ཨོ་ས་དྷཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ཡི་ཀ་ཏྟཱ ཨོ་ས་དྷཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ ཏཱ་ར་ཀཱ་ཡ པ་བྷཱ. ས་ར་ད་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་སཾ ས་ཝི་ས་ཡེ ས་བྦ་སོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏོ.
ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ. ཀུ་ནྣ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ རུ་ཀྑ་ད་ཎྜེ་ན ཀ་ཏ་ས་ངྐ་མོ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུ. ཙ་ཏཱུ་ཧི, པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཛ་ནེ་ཧི ག་ནྟུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ ཕ་ལ་ཀེ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཎི་ཡོ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ས་ངྐ་མོ ཛ་ངྒྷ་སེ་ཏུ. ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠ་སྶ ག་མ་ན་ཡོ་གྒོ ས་ངྐ་མོ ཛ་ངྒྷ་སེ་ཏུ ཛ་ངྒྷ་མ་གྒོ ཝི་ཡ. ས་ཀ་ཊ་སྶ ག་མ་ན་ཡོ་གྒོ ས་ངྐ་མོ ས་ཀ་ཊ་སེ་ཏུ ས་ཀ་ཊ་མ་གྒོ ཝི་ཡ. མ་ཧ་ཏཱ ཛ་ངྒྷ་ས་ཏྠེ་ན ག་ནྟ་བྦ་མ་གྒོ མ་ཧཱ་ཛ་ངྒྷ་མ་གྒོ. བ་ཧཱུ་ཧི ཝཱི་སཱ་ཡ ཝཱ ཏིཾ་སཱ་ཡ ཝཱ ས་ཀ་ཊེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ནྟ་བྦ་མ་གྒོ མ་ཧཱ་ས་ཀ་ཊ་མ་གྒོ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་དྷི་ཀཱ་རེཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༣, ༡༩༢; པེ་ཊ་ཀོ. ༢༢; མི. པ. ༢.༡.༩) ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ནི་དྡི་ཊྛ་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ.
༤༠༣. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ. ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཏེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན. ཧེ་ཊྛཱ ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤཱི་ན་ནཱ་ཡ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཡཱ་ཡ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་ར་མྦྷོ, སཱ ཨི་དྷ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཱ ནི་ས་ཛྫཱ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནནྟི ཏ་ཏོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ པུ་རི་མ་ཀཾ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལ་སཱི་སེ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་མཱ་ཧ. ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལོཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎེ་སུ ཙེ་ཏི་ཡ་བོ་དྷཱི་ནཾ ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལོ. ས་ཀ་ལཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཀི་ཉྩི ཀི་ཙྩཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན. པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྷི ས་ཏྠ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ནི་སཱ་ན་སི་ལཱ ས་ཏི་པ་ཉྙཱ་ན་མྤི ནི་སི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཾ. ཡཾ ཏ་སྶ, ཏཱ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན པ་ར་མ་ནེ་པ་ཀྐ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དཱི་པེ ཛ་ལི་ཏེ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པུ་རི་མ་བྷ་ཝེཏི ཨི་མ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རེ པུ་རི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ. པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱ་མཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. པ་ཋ་མཾ ནཱ་མཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ རཱུ་པ་ནྟི ཨ་པ་རེ. པ་ཧོ་ཏཱིཏི ས་ཀྐོ་ཏི. པ་ཎྜི་ཏོ ནཱ་མ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ.
‘‘ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཨི་དཾ ཨ་ཉྙ་སྨཱ ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨེ་ཀ་བྷ་ཝེ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་རུ་དྡྷ་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘ཡེ ནི་རུ་དྡྷཱ མ་ར་ནྟ་སྶ, ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་སྶ ཝཱ ཨི་དྷ;
ས་བྦེ་པི ས་དི་སཱ ཁ་ནྡྷཱ, ག་ཏཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ’’ཏི. (མ་ཧཱ་ནི. ༣༩);
ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཏཾ ནི་ཀྑེ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ཧུ་ནྡ་རི་ཀནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ, ཨུ་པ་རི ཙ གྷ་ན་ས་ཉྪ་ནྣཾ ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནྡྷ་ཏ་མ་མི་ཝཱཏི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ ཝི་ཡ.
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཀ་ཎྞི་ཀ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཀཱུ་ཊ་ཏྠཱ་ཡ. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སྶ ཀ་ཎྞི་ཀཱ ཝི་ཡ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཱ ཝི་ཡ ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཾ ཨི་མ་སྨིཾ བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཕ་ར་སུ་དྷཱ་རཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཀ་མྨཱ་ར་སཱ་ལཱ ཝི་ཡ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཊྛ་ཕཱ་ལ་ཀོ་པ་མཱ་པི ‘‘ཡ་ཐཱ ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཨོ་ད་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུཾ ཕཱ་ལེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཏ་ཙ་ཕེ་གྒུ་མ་ཏྟ་ཕཱ་ལ་ནེ ཕ་ར་སུ་དྷཱ་རཱ་ཡ ཝི་པ་ནྣཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུཾ ཕཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཀེ་སོ་ཧཱ་ར་ཀཱུ་པ་མཱ.
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ ནི་ཝུ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ. ཏནྟི པ་ཙྪི་མ་ནི་ས་ཛྫ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ. ཏཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏཾ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཙེ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠི. ཡེ་སཾ ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ པུ་རི་མཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་དཱ པ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མཱཏི ཀཱ་མཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཏཾ པ་ན ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ ཉཱ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་སྶ ཛོ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏ་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ས་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ, ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཙ ས་བྦོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༤. ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིནྟི ཨེ་ཀ་མྤི བྷ་ཝཾ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟོ ཨཱ་དཱ་ན་ནི་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་དོ ཁ་ནྡྷ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཨི་དྷ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི…པེ… ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ན’’ནྟི. པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཁཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནོ. ཀ་པྤོཏི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤོ. སོ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཀཱ་ལོ, ཏ་དཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡོ པ་ན ‘‘ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏཱི’’ཏི, ‘‘ཀཱ་ལོ གྷ་ས་ཏི བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ཏྟ་ནཱ’’ཏི (ཛཱ. ༡.༢.༡༩༠) ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལ་སྶཱ་པི ཁ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཨ་ནི་ཊྛ་པྤ་ས་ངྒ་ཏོ. སཾ་ཝ་ཊྚ་ནཾ ཝི་ན་སྶ་ནཾ སཾ་ཝ་ཊྚོ, སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ ཋཱ་ཡཱི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི. ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱཏི ཏཾ་པུ་བྦ་ཀ་ཏྟཱ. ཝི་ཝ་ཊྚ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ, ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཝཱ ཝི་ཝ་ཊྚོ.
ཏེ་ཛོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ ཨཱ་པོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ ཝཱ་ཡོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ་ཏི ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་སཱི་མཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་པོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ་ཏེ་ཛོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ ཝཱ་ཡོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་དེ་ས་ནཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡཱ་ཏི ཀེ་ཙི. སཾ་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡཱ་ཏི ཨ་པ་རེ. ཨཱ་པེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚོ ཨཱ་པོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ. སཾ་ཝ་ཊྚ་སཱི་མཱཏི སཾ་ཝ་ཊྚ་མ་རི་ཡཱ་དཱ.
སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི. ས་དཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ, ཏཱི་སུ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀཱ་ལེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དྷ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་ར་སེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི ཝི་ཛ་མྦྷ་ཏི, ཏཾ ས་བྦ་མྤི བུ་དྡྷ་ངྐུ་ར་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟ’’ནྟི. ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨི་དྷ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ག་ཏོ་པི ཀ་ཏ་པ་རི་ཏྟོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཋ་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཏྟེ ཀ་ཏེ ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟེ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎཱ་ཏྭེ་ཝ པ་རི་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་རི་ཏྟཱ་ཎཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཡཾ ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ས་རེ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝཱ པ་ན ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༡) ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མཱ་ཎེ ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟེ. ཡཾ ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ་ཏྟ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ. ས་ཎྛ་ཧ་ནྟནྟི ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ནཾ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཾ.
༤༠༥. གོ་ཁཱ་ཡི་ཏ་ཀ་མ་ཏྟེ་སཱུཏི གོ་ཧི ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་པྤ་མཱ་ཎེ་སུ. ཡནྟི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ. པུ་པྥ་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡོ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཏེ་སནྟི ‘‘ཝ་སྶཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠཱཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ. སོ ཙ ཁོ པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ ས་མྦྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་དཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ལོ་ཀཾ བྱཱུ་ཧེ་ནྟི ས་མྤི་ཎྜེ་ནྟཱི་ཏི ལོ་ཀ་བྱཱུ་ཧཱ. ཏེ ཀི་ར དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ་པི ནི་སི་ནྣཱ་པི སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏཱ, ས་མྦྷ་མ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ནེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི. སི་ཁཱ་བ་ནྡྷ་སྶ མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ མུ་ཏྟ་སི་རཱ. ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་དྷཱུ་ཡ་མཱ་ན་ཀེ་ས་ཏཱ་ཡ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཀེ་སཱ. ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་ས་བྷ་ཡེ་ན སོ་ཀ་ཝ་ནྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རཱུ་པ་ཝེ་ས་དྷཱ་རི་ནོ. མཱ་རི་སཱཏི དེ་ཝཱ་ནཾ པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏེ ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི? དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྩོ་དི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཏཱ་དི་ས་ནི་མི་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. བྲ་ཧྨ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཨ་པ་རེ.
མེ་ཏྟཱ་དཱི་ནཱིཏི མེ་ཏྟཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པུ་ཉྙཱ་ནི. དེ་ཝ་ལོ་ཀེཏི ཀཱ་མ་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ. དེ་ཝཱ་ནཾ ཀི་ར སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶ་ཝཱ་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ད་ཉྙེ པ་ནཱཏི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏ་ཏྠཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ.
དུ་ཏི་ཡོ སཱུ་རི་ཡོཏི དུ་ཏི་ཡཾ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ. ས་ཏྟ་སཱུ་རི་ཡནྟི ས་ཏྟ་སཱུ་རི་ཡ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་སུ་ཏྟཾ. པ་ཀ་ཏི་སཱུ་རི་ཡེཏི ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པུ་བྦེ ཨུ་པྤ་ནྣ་སཱུ་རི་ཡ་ཝི་མཱ་ནེ. ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ, ཨེ་ཝཾ སཱུ་རི་ཡ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་པི ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ན པ་བྷ་སྶ་ར་ཏ་ར་ཉྩེ་ཝ ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟ་ཏ་ར་ཉྩ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རེ. ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ ས་ར་བྷཱུ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི མ་ཧཱི་ཏི ཨི་མཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ.
པ་བྷ་ཝཱཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ. ཧཾ་ས་པཱ་ཏ་ནོཏི མ་ནྡཱ་ཀི་ནི་མཱ་ཧ.
ན ས་ཎྛཱ་ཏཱིཏི ན ཏི་ཊྛ་ཏི.
པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་སི་ནེ་ཧནྟི པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་སི་ནེ་ཧཾ. ཡཱ་ཡ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ས་མྤི་ཎྜ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, སཱ ཚ་སཱུ་རི་ཡ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙི་དནྟི ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་དཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ. ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི་པཱིཏི ཝི་པ་ཏྟི་མ་ཧཱ་མེ་གྷུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦཾ ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི.
པ་ལུ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ. ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏནྟི བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་པྤ་བྷེ་དཾ ས་ངྑཱ་ར་ཛཱ་ཏཾ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ. ས་ཡ་མྤི ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ས་མཱ་ནཾ ཨི་ནྡྷ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཚཱ་རི་ཀ་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ནི་ཌྜ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་པྤི…པེ… ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
༤༠༦. དཱི་གྷ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོཏི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི་ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དཱི་གྷ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན སཱ་ཀ་སཱ་ལཱ་དི་རུ་ཀྑེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. གྷ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཝི་ས་རི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ པི་ཎྜི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཝ་ཊུ་མ’’ནྟི, ཝ་ཊྚ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཏནྟི ཨུ་ད་ཀཾ. ཨ་སྶཱཏི ཝཱ་ཏ་སྶ. ཝི་ཝ་རཾ དེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ གྷ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཾ དེ་ཏི. པ་རི་ཀྑ་ཡ་མཱ་ནནྟི པུ་བྦེ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨེ་ཀོ་གྷ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏེ་ན པ་རི་སོ་སི་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ. བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོཏི ཙ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་མཱ་ཧ. ཨུ་པ་རི ཙ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཊྛཱ་ནེཏི ཡཱ་མ་དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ. ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཱ་ནཾ པ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཐ་ཝཱི་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ ན ཏཱ་ཝ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི.
རུ་ནྡྷ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ན བྷ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷེ་ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མ་ཏ་རཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ, ཏེ་ན དྭི་ནྣཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝཱ ཀ་པྤཱ་ནཾ ཨཱ་དི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏོཏི ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ. པ་རི་ཏྟཱ་བྷ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷཱ་པི ཧི ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ‘‘ཏེ ཧོ་ནྟི ས་ཡཾ་པ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པུ་ཉྙ་སྶ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀནྟི ཨཱ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨཱ་ལུ་པྤ་ནཾ ཝི་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཧ་ཊྛཱ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ. ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཏ་ཐཱ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི.
སི་ནེ་རུ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ དཱི་པ་ས་མུ་དྡཱ་པཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ནི་ནྣ་ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ས་མུ་དྡཱ, ས་མ་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ དཱི་པཱ’’ཏི. ཐཱུ་པ་ཐཱུ་པཱཏི ཨུ་ནྣ་ཏུ་ནྣ་ཏཱ.
ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྙ་ནྟི, ཧཱི་ལེ༹་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༣.༡༢༣) ཝུ་ཏྟེ་ན ན་ཡེ་ནེ་ཝ. པ་དཱ་ལ་ཏཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ ལ་ཏཱ་ཛཱ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཀི་ར པཱ་རཱ་ས་ཝ་ཛཱ་ཏི ག་ལོ༹་ཙཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཀ་ཊྛེ ཨེ་ཝ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ པ་ཙྩ་ན་ཀོ ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀོ. ཨ་ཀ་ཎོཏི ཀུ་ཎྜ་ཀ་ར་ཧི་ཏོ.
སུ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ཛཱ་ཏི་པུ་པྥ་ས་དི་སོ སུ་མ་ན་ཛཱ་ཏི་པུ་པྥ་ས་དི་སོ. ཡོ ཡོ ར་སོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཡཾ་ཡཾ་ར་སོ, ཨོ་ད་ནོ, ཏཾ ཡཾ་ཡཾ་ར་སཾ, ཡཱ་དི་ས་ར་ས་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ར་ས་པ་ཐ་ཝཱི, བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀོ, པ་དཱ་ལ་ཏཱ ཙ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ སུ་དྷཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཡ ཁུ་དྡཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ར་ས་ཧ་ར་ཎཱི་ཧི ར་ས་མེ་ཝ བྲཱུ་ཧེ་ནྟཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ན ཝ་ཏྠུ་ནོ སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་སྶ་ནྡཱ, སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ག་ཧ་ཎི་ནྡྷ་ན་མེ་ཝ ཙ ཧོ་ནྟི. ཨོ་ད་ནོ པ་ན པ་རི་བྷུ་ཏྟོ ར་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ་པི ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་སྶ་ནྡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ པ་སྶཱ་ཝཾ, ཀ་ས་ཊ་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཾ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. པུ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝེ་གོ ན ས་མི་ཏོ, ན ཏཱ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་མ་རཱ་གཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ ཝི་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་མ་རཱ་གོ ལ་དྡྷཱ་ཝ་ས་རོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་དཱ ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ ས་ཉྫཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་རི་ས་སྶ…པེ… པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྲ སུ་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཨ་ལ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶཱཏི ས་ཛྫུ་ཀ་མེ་ཝ ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་དི་ཝ་ས་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ལ་ས་པ་ཀ་ཏི་ཀ་སྶ.
ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ནྟི. ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻཱ་མཱཏི ས་མ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མ. ནོཏི ཨ་མྷེ་སུ. ས་མྨཱཏི ས་མྨ་དེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ. ཁཱི་ཡི་ཏ་བྦནྟི ཁཱི་ཡ་ནཱ་ར་ཧཾ ནི་ནྡ་ནཱི་ཡཾ. ག་ར་ཧི་ཏ་བྦནྟི ཧཱི་ལེ༹་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་བ་ལོ པ་གྒ་ཧ་ནི་གྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ར་ཉྫེ་ཏཱིཏི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་མྨ་དེ་ཝ ར་མེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི.
ཝི་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡཱི་ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤ་ས་ངྒ་ཧཾ. ཝཱི་ས་ཏི་ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤ་ས་ངྒ་ཧ་ནྟི ཀེ་ཙི. སེ་སཱ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀཱ་ལ་ཏོ ཏེ་ན ས་མ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནེ་ཝ.
༤༠༧. མ་ཧཱ་དྷཱ་རཱ་ཧཱིཏི ཏཱ་ལ་སཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཧི མ་ཧ་ཏཱི་ཧི ཁཱ་རུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་ཧི. ས་མ་ནྟ་ཏོཏི ས་བྦ་སོ. པ་ཐ་ཝི་ཏོཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི. ཏེ་ན ཧི ཁཱ་རུ་ད་ཀེ་ན ཕུ་ཊྛ་ཕུ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི་པ་བྦ་ཏཱ་ད་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ལོ་ཎ་ས་ཀྑ་རཱ ཝི་ཡ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྡྷཱ་རུ་ད་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀེ་ཙི. ཨ་པ་རེ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ ཝཱ་ཡུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཀོ་གྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཏ་ཡོ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེཏི པ་རི་ཏྟཱ་བྷ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷ་ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ, ཏ་ཡི་དཾ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཚ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. སུ་བྷ་ཀི་ཎྷེཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་རི་ཏྟཱ་སུ་བྷ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་སུ་བྷེ་པི ཧི ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨུ་ད་ཀཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ ‘‘ཨཱ་བྷ་སྶ་རེ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏནྟི ཏཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་ཨུ་ད་ཀཾ. ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་ག་ཏནྟི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ག་ཏཾ ཕུ་ཊྛཾ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱཏི ཝི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ.
ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻནྟི ཨི་དཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་པྤ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ.
༤༠༨. ཐཱུ་ལ་ར་ཛེ ཨ་པ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི་ནི་སྶི་ཏཾ ས་ཎྷ་ར་ཛཾ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏོ ས་ཎྷ་ར་ཛ’’ནྟི. ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མྤི སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་མྤཱིཏི མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་མྤི སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་མྤི ཝཱ་ཏོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པ་ཏི. ཏེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཱ་ད་ཡོ. ཨ་བྷི་ཧ་ནྟྭཱཏི གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙནྟི ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སི་ནེ་རུཾ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་དཱི་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མཱ་ག་མ་ཝ་སེ་ན གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏནྟི པ་ཐ་ཝཱི་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀ་ཨུ་ད་ཀཾ, ཏཾ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཏ་ནྟི ས་བྦཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཝི་ན་སྶ་ཏི ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
༤༠༩. ཡ་དི་པི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ས་ར་ས་ནི་རོ་དྷོ ཝི་ནཱ་ས་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ས་ནྟཱ་ན་ནི་རོ་དྷོ པ་ན ཧེ་ཏུ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ན་ཏྠི ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ་སཱུ་ཏི. བྷཱ་ཛ་ན་ལོ་ཀ་སྶཱ་པི ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན ཝི་ནཱ་སེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཧེ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀོ ཝི་ན་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏ་རོ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་བ་ལེ་ན པ་ཋ་མཾ ལོ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ པཱ་པ་བ་ལེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ རོ་ག་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ, ས་ཏྠ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ, དུ་བྦྷི་ཀྑ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ་ཏི ཨི་མེ ཏི་ཝི་དྷཱ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཊྛཱ་ཡི་མྷི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤེ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ སཾ་ཝ་ཊྚཱ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་སུ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་སྶ་ནྣེ. དོ་སེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་དོ་སེ་ན ཝི་ཡ ཏི་ཀྑ་ཏ་རེ་ན ཁཱ་རུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ནཱ་སོ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དོ་སེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ན་སྶ་ཏཱི’’ཏི. པཱ་ཀ་ཊ་ས་ཏྟུ་ས་དི་ས་སྶ དོ་ས་སྶ ཨ་གྒི་ས་དི་ས་ཏཱ, ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ས་ཏྟུ་ས་དི་ས་སྶ རཱ་ག་སྶ ཁཱ་རུ་ད་ཀ་ས་དི་ས་ཏཱ ཙ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘དོ་སེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨ་གྒི་ནཱ, རཱ་གེ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏ་རེ ཨུ་ད་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. རཱ་གོ ས་ཏྟཱ་ནཾ བ་ཧུ་ལཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི རཱ་ག་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་སོ ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་སོ.
༤༡༠. ཨེ་ཝཾ པ་ས་ངྒེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚཱ་དི་ཀེ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་དྷི་ཀ་ཏཾ ནེ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ.
‘‘ཨ་མུ་མྷི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ’’ཏི ཨི་དཾ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤ་སྶ ཨཱ་དི་ཏོ པཱ་ལི༹་ཡཾ (དཱི. ནི. ༡.༢༤༤) ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཧི ཨི་མ་སྶ ཀ་ཏི་པ་ཡཾ ཀཱ་ལཾ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ སཾ་ས་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི. སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཝཱ ཝ་ཊྚ་མཱ་ནེ་སུ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨི་མ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་མུ་མྷི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏེ་ན ཙ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠེ་ན ཨི་ཏ་རཱ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧོ སི་དྡྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ཝེ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་མཱ་དི་བྷ་ཝེ ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཛཱ་དིཡོ་ནི་ཡཱ ཝཱ དེ་ཝཱ་དི ག་ཏི་ཡཱ ཝཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི་ཨཱ་དིཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ. ཨཱ་སིནྟི ཨ་ཧོ་སིཾ. ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱཏི ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཝ་ཎྞ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ནཱ་ཧཱ་རོ ཝཱ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ. པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནོ ཝཱ ཏཱ་པ་སཱ་དི་ཀཱ་ལེ. སཱ་མི་སཱ གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཱ་ད་ཡོ. ནི་རཱ་མི་སཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶི་ཏཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ་ས་མཱ་དྷི་ཛ་སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ.
‘‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦཾ ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ནི་དྡེ་སོ་ཡཾ, བྱཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་ལོ་པོ ཝཱ, ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་མུ་ཏྲཱ་སི་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟ་སྶ ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟ་སྶཱཏི པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟ་སྶ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎནྟི ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ, ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ. ཨི་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་ཏོ, ན ཡ་ཐཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཝ་ཎྞཱ་ཧཱ་ར་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ཧི. ཨོ་དཱ་ཏོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ, པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ ཝཱ, ཏེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རནཱ་ན་ཏྟ་ཏོཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.