པ་ཋ་མ་སཱི་ལ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༠. པ་རི་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི, པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཡེ་སཾ ཏེ པ་རི་ཡ་ནྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ, ཏེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑེ ཏ་ད་ཉྙེ་སཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ. སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པི ཧི ཝི་སེ་སེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཡུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙཱ་རེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ. སེ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟཱ པ་ར་མཱ མ་རི་ཡཱ་དཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི སེ་ཀྑ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཏོ ཝཱ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷཱུ, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པྤ་བ་ནྡྷོ སེ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏོ སེ་ཀྑ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. སེ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་བྷཱུ་ཏཱ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སེ་ཀྑ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, ཏ་སྨིཾ སེ་ཀྑ་པ་རི་ཡ་ནྟེ. པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི་ནནྟི ཀི་ཉྩི་པི སི་ཀྑཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཾ ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ་ནཾ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ སཱི་ལ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཨ་ཏྠཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནཾ. དི་ཊྛི་སཾ་ཀི་ལེ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱི་ཡ་ཏོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཝ་ནྟཾ སཱི་ལཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་བྦ་སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཝ་ནྟཾ སཱི་ལཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ.

ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ, སེ་ཀྑཱ་ནཾ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ན་ཉྩ སཱི་ལཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ས་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཙ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡཱ. པེ་ཡྻཱ་ལ་མུ་ཁེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ག་ཎ་ན་ཏོ ནི་དྡི་ཊྛཱ. སི་ཀྑཱཏི སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སི་ཀྑཱ. ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་རེཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ. ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ས་པ་རི་ཡ་ནྟ་མྤི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ སཱི་ལ་ནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན. ས་མཱ་དཱ་ན་བྷཱ་ཝནྟི ས་མཱ་དཱ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝཾ. ལཱ་བྷ…པེ… ཝ་སེ་ན ཨ་དི་ཊྛ་པ་རི་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ལཱ་བྷཱ་དི་ཧེ་ཏུ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ.

དྷ་ནཾ ཙ་ཛེ ཨ་ངྒ་ཝ་ར་སྶ ཧེ་ཏུ པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀ་ཙོ་རཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ. ཨ་ངྒཾ ཙ་ཛེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ར་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་པྤ་ད་ཊྛཱ་དི་ཀཱ་ལེ. ཨ་ངྒཾ དྷ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩཱ་པི ས་བྦཾ, ཙ་ཛེ ན་རོ དྷ་མྨ་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ སུ་ཏ་སོ་མ་མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ’’ཏི. ཛི་གྷ་ཙྪཱ་པ་རི་སྶ་མེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་སཾ་ས་ཡེ ས་ཏི་པི. སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མྨཱཏི ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ་སུ ཨ་མྦ་ཕ་ལེ་སུ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཏེ་སུ ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ས་ནྟེ་སུ་པི པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ.

སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶཱཏི སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཨཾ་སེ་ན ཝཱ་ཧ་ཎཱ་དི་ཀཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ར་ཎཱ སཱི་ལ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སུ་དྷོ་ཏ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎི ཝི་ཡཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ ས་མྨ་དེ་ཝ དྷོ་ཏ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎི ཝི་ཡ. མ་ཧཱ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ཝི་ཡཱཏི མ་ཧཱ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཙ. ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ མ་ཡཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨ་ངྒུ་ལི་ཕོ་ཊ་ནེ་ན. ཨ་ས་ཏི་ཡཱཏི ས་ཏི་ས་མྨོ་སེ་ན. ཨ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཀ་ཏནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ, ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ་པི ཙེ ཧོ་ཏཱིཏི སུ་ཏྟ་གེ་ཡྻཱ་དི་སུ་ཏ་ར་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི ཙེ. སཱི་ལེ་སུ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དི་སཱི་ལེ་སུ་པི ན ས་མྨཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི ཙེ. ནཱ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ སུ་ཏནྟི ཨ་སྶ སཱི་ལ་ར་ཧི་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ, པ་རེ་ས་ཉྩ ཀ་ཏྠ་ཙི བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ཝ་ཧཾ ན ཧོ་ཏི. ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ་ཡཾ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’’ཏི ཧི སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མཱ ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ་པི ཙེཏི ཨེ་ཏྠ ཙེ-ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. པ་སཾ་སི་ཏོཏི པ་སཾ་སི་ཏོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ.

རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ག་ཧ་ཎེ་ན ཏ་ཎྷཱ་པ་རཱ་མཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པནྟི རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཾ. བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཧ་ནི་ཏྭཱ. ས་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མཱིཏི ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་པྤ་ཀཾ ཝེ་ལཾ མཾ ཝི་སྶེ་ཛྫེ་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཊྚི་ཡཱ་མཱིཏི ཛི་གུ་ཙྪཱ་མི. ཧ་རཱ་ཡཱ་མཱིཏི ལ་ཛྫཱ་མི.

པ་ལི་པ་ནྣོཏི སཱི་ད་ནྟོ, ས་མྨ་ཀྑི་ཏོ ཝཱ. སཱི་ལེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ མ་རི་སྶཱ་མཱིཏི སཱི་ལཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ནྟོ ཏེ་ན ས་ཧེ་ཝ མ་རི་སྶཱ་མི, ན ཨི་དཱ་ནི ཀ་དཱ་ཙི་པི ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶཱ་མི. ས་ཏི ཧི བྷ་ཝཱ་དཱ་ནེ སཱི་ལེ་ན ཝི་ཡོ་གོ སི་ཡཱ, བྷ་ཝ་མེ་ཝ ནཱ་དི་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. རོ་གཾ ས་མྨ་ས་ནྟོཏི རོ་ག་བྷཱུ་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་མུ་ཁེ་ན སེ་སཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ, རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ཙ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ.

རུ་པྤ་ཏོཏི ཝི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ན་ས་རཱི་ར་སྶ. པ་རི་སུ་སྶ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ སུ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? པུ་པྥཾ ཡ་ཐཱ པཾ་སུ་ནི ཨཱ་ཏ་པེ ཀ་ཏཾ སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པ་ས་ནྟ་ཏྟེ པཾ་སུ་ནི ཋ་པི་ཏཾ སི་རཱི་སཱ་དི་པུ་པྥཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛ་ཉྙནྟི ཨ་མ་ནུ་ཉྙཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡཾ. ཛ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏནྟི བཱ་ལེ་ཧི ‘‘ཛ་ཉྙ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀི་ཏྟི་ཏཾ. ཛ་ཉྙ་རཱུ་པཾ ཨ་པ་སྶ་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤ་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་དྡ་སུ་ནོ ‘‘ཛ་ཉྙ’’ནྟི པ་སཾ་སི་ཏཾ. དྷི་ར་ཏྠུ་མནྟི དྷི ཨ་ཏྠུ ཨི་མཾ, དྷི-ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨི་མ་སྶ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་སྶ དྷི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་གྒ་ནྡྷི་ཡནྟི དུ་གྒ་ནྡྷི་ཀཾ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཝ་ནྟཾ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ རཱ་ག་ཧེ་ཏུ པ་མ་ཏྟཱ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ. པ་ཛཱཏི ས་ཏྟཱ. ཧཱ་པེ་ནྟི མ་གྒཾ སུ་ག་ཏཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི སུ་ག་ཏཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ, སཱི་ལ་མྤི ཧཱ་པེ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཛྷཱ་ནཱ་དི་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ནྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ སཱ་ཝ་ཀ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ, ཨི་ཏ་རེ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ཏི ས་ཧ ཝི་སེ་ས་ནེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་དཱི་ན’’ནྟི. ས་བྦ་ད་ར་ཐ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ.