༢. དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ
༡༤༦. དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ་པི ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ་ན ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ ཙེ་ཝ ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ ཙ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཱ.
༡༤༧. སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཧི པ་དེ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏཱ་ཝ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏྟཱ སཱ་ཏྠ་ས་བྱ་ཉྫ་ན་ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྟཱ ཙ. ཡ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐ་མྤི དེ་སེ་ཏི, སཱ ས་མ་ནྟ་བྷ་དྡ་ཀ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ. ཨེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ནི་དཱ་ནེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ནི་ག་མ་ནེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སེ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ. ནཱ་ནཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ སུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སེ་སེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ. ཨ་པི་ཙ ས་ནི་དཱ་ན་ས་ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ ཧེ་ཏུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སོ་ཏཱུ་ནཾ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཛ་ན་ནེ་ན ནི་ག་མ་ནེ་ན ཙ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ.
ས་ཀ་ལོ་པི སཱ་ས་ན་དྷ་མྨོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི ཝཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. བུ་དྡྷ་སུ་བོ་དྷི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ.
སུ་ཡྻ་མཱ་ནོ ཙེ་ས ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ ས་ཝ་ནེ་ན་པི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཏ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ནི་ཊྛི་ཏེ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ན་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
ཡཾ པ་ནེ་ས བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏི ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི དཱི་པེ་ཏི, ཏཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཏྠཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ས་ངྐཱ་ས་ན་པ་ཀཱ་ས་ན་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨ་ཏྠ་པ་ད་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་ནི་རུ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཧི སཱ་ཏྠཾ, དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་དེ་ས་ནཱ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཧི ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཏོ པ་རི་ཀྑ་ཀ་ཛ་ན་པྤ་སཱ་ད་ཀ་ནྟི སཱ་ཏྠཾ, ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཏོ ལོ་ཀི་ཡ་ཛ་ན་པྤ་སཱ་ད་ཀ་ནྟི ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ག་མྦྷཱི་རཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏོ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཀ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷཾ.
ཨ་པི་ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་མ་བྱ་ཏྟི་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་མ་བྱ་ཏྟི་ཏོ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, སཱི་ལཱ་དི་པ་ཉྩ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཏོ ནི་ཏྟ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ལོ་ཀཱ་མི་ས་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ནྟི ཨེ་ཝཾ སཱ་ཏྠ་ས་བྱ་ཉྫ་ན་ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
ཨ་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ སུ་ཊྛུ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ་ཏི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ན ཏེ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ཙ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཁོ པ་ན ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཱ ཙ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་ངྒོ་ད་ཀཾ ཡ་མུ་ནོ་ད་ཀེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏི ས་མེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ (དཱི. ནི. ༢.༢༩༦) ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཱ ཙཱ’’ཏི. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ. སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནེ་ཝ ‘‘པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ནཾ ས་སྶ་ཏཱ་མ་ཏ་ཏཱ་ཎ་ལེ་ཎཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་པི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
༡༤༨. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ་ན སཱ་མཾ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –‘‘ར་ཏྟོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱ་གེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི. ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. རཱ་གེ པ་ཧཱི་ནེ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི(ཨ. ནི. ༣.༥༤). ཨ་པི་ཙ ན་ཝ་ཝི་དྷོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ར་ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦ་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ས་ཏྠཱ དི་ཊྛི ས་ནྡི་ཊྛི, ས་ནྡི་ཊྛི་ཡཱ ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ, ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ནྡི་ཊྛི་ཡཱ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ར་ཐེ་ན ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ར་ཐི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ཝི་དྷོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཡཱ ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ.
ཨ་ཐ ཝཱ དི་ཊྛ་ནྟི ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. དི་ཊྛ་མེ་ཝ ས་ནྡི་ཊྛཾ, ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྡི་ཊྛཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ དི་སྶ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཝ་ཏྠཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྡི་ཊྛཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ.
༡༤༩. ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ནཱ་སྶ ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལོ. ཨ་ཀཱ་ལོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ན པ་ཉྩཱ་ཧ་ས་ཏྟཱ་ཧཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཕ་ལཾ དེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཕ་ལ་དོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་དཱ་ནེ པ་ཀ་ཊྛོ ཀཱ་ལོ པ་ཏྟོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་ལི་ཀོ. ཀོ སོ? ལོ་ཀི་ཡོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་ཏྟཱ ན ཀཱ་ལི་ཀོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ཨི་དཾ མ་གྒ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༥༠. ‘‘ཨེ་ཧི པ་སྶ ཨི་མཾ དྷ་མྨ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨེ་ཧི་པ་སྶ་ཝི་དྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཏཾ ཝི་དྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི? ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ. རི་ཏྟ་མུ་ཊྛི་ཡཾ ཧི ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨེ་ཧི པ་སྶ ཨི་མ’’ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཙ གཱུ་ཐཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཧི པ་སྶ ཨི་མ’’ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཏི་ཎེ་ཧི ཝཱ པ་ཎྞེ་ཧི ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ས་མྤུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎི ཝི་ཡ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཏ་སྨཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ ཨེ་ཧི་པ་སྶ་ཝི་དྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ.
༡༥༡. ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨུ་པ་ན་ཡོ, ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཙེ་ལཾ ཝཱ སཱི་སཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨོ་པ་ན་ཡི་ཀོ. ཨོ་པ་ན་ཡི་ཀོ་ཝ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ. ཨི་དཾ ས་ངྑ་ཏེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ས་ངྑ་ཏེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལླཱི་ཡ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻོ. ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻོ. ཨུ་པ་ནེ་ཡྻོ ཨེ་ཝ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ.
༡༥༢. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱིཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘བྷཱ་ཝི་ཏོ མེ མ་གྒོ, ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཕ་ལཾ, ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི. ན ཧི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ན སོ ཏ་སྶ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཏེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ཨེ་ས པ་ར་སྶ སཱི་སེ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བཱ་ལཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་ས་ཡོ ཙེ་ས.
ཨ་པི་ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ. ཀ་སྨཱ? ས་ནྡི་ཊྛི་ཀ་ཏྟཱ. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, ཨ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ, ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀ་ཏྟཱ. ཡོ ཙ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ, སོ ནཱ་མ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༡༥༣. ཏ་སྶེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ དྷ་མྨ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན དོ་ས…པེ… ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ དེ་སེ་ཏཱ་རཾ ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ན པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་གུ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠ་རི ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི ས་པྤ་ཏི་སྶོ. དྷ་མྨེ ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རོ ས་དྡྷཱ་དི་ཝེ་པུ་ལླཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ, དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ས་མ་ཏྠོ, དྷ་མྨེ་ན སཾ་ཝཱ་ས་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཉྩ་སྶ ས་རཱི་ར་མྤི ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་མི་ཝ པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ཙ་སྶ དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་ན སུ་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ, ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་མེ་དྷ་སོ;
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་དཱ་ཏི.
ཨི་དཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.