༧. ཚ་ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ནི་དྡེ་སོ
༡. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ
༡༢༣. ཨ་སུ་བྷཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་སུ པ་ན ད་ས་སུ ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱི་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ན་མྷི་ཡེ་ཝ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ ས་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་དི་དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ་དི་ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱི་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཁ་ཎྜ་ཏཱ་དི་སཱི་ལ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙཱ་གཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏི, མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཏཱ་དི་ཙཱ་ག་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྑི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀེ་སཱ་དི་བྷེ་དཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ག་ཏཱ, ཀཱ་ཡེ ཝཱ ག་ཏཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ ཙ སཱ ས་ཏི ཙཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏ་ས་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ར་སྶཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཀེ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ས་མཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
༡༢༤. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སུ ད་ས་སུ ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱི་སུ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཏཱ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ་ན ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ན་ཡོ – སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པི ཨ་ར་ཧཾ, ཨི་ཏི་པི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… ཨི་ཏི་པི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༢༥. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རཱི་ནཾ ཨ་རཱ་ན་ཉྩ ཧ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ པཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨཱ་ར་ཀཱ ཧི སོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏོ མ་གྒེ་ན ས་ཝཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ.
སོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ, ཡ་སྶ ཡེ་ནཱ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ;
ཨ་ས་མ་ངྒཱི ཙ དོ་སེ་ཧི, ནཱ་ཐོ ཏེ་ནཱར་ཧཾ མ་ཏོ་ཏི.
༡༢༦. ཏེ ཙཱ་ནེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ར་ཡོ མ་གྒེ་ན ཧ་ཏཱ་ཏི ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ་པི ཨ་ར་ཧཾ.
ཡ་སྨཱ རཱ་གཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཱ, ས་བྦེ་པི ཨ་ར་ཡོ ཧ་ཏཱ;
པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠེ་ན ནཱ་ཐེ་ན, ཏ་སྨཱ་པི ཨ་ར་ཧཾ མ་ཏོ་ཏི.
༡༢༧. ཡ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་མ་ཡ་ནཱ་བྷི པུ་ཉྙཱ་དི་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་རཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནེ་མི ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡ་མ་ཡེ་ན ཨ་ཀྑེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏི་བྷ་ཝ་ར་ཐེ ས་མཱ་ཡོ་ཛི་ཏཾ ཨ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐཾ, ཏ་སྶཱ་ནེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་དེ་ཧི སཱི་ལ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་རཾ ཉཱ་ཎ་ཕ་ར་སུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨ་རཱ ཧ་ཏཱ་ཏི ཨ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ་པི ཨ་ར་ཧཾ.
༡༢༨. ཨ་ཐ ཝཱ སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒཾ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་བྷི, མཱུ་ལ་ཏྟཱ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ནེ་མི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏྟཱ. སེ་སཱ ད་ས དྷ་མྨཱ ཨ་རཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏྟཱ ཙ, ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ས་ངྑཱ་རཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་རེ་སུ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏི་ཎྞཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ནཱ་མཾ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཚ་བྦི་དྷ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏཱི་ཎི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏི་ཎྞཾ ཕ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཚ ཕ་སྶཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཚ་ནྣཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏ་ཡོ ཕ་སྶཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་སྶ་ནྣཾ, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཚ ཝེ་ད་ནཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཚ་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏི་སྶོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སཱ སཱ ཏ་ཎྷཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ད་ཡོ བྷ་ཝཱ་དཱི་ནཾ.
ཀ་ཐཾ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་པཱ་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ, ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི ཛཱ་ཏི, པ་རི་པཱ་ཀོ ཛ་རཱ, བྷེ་དོ མ་ར་ཎཾ.
ཨ་པ་རོ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, སུ་ཙ་རི་ཏ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ས་གྒེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ་ཏི སོ ཨེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་པ་རོ པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཨེ་ཝ མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཀ་རུ་ཎཾ, མུ་དི་ཏཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ་ཏི སོ ཨེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་པ་རོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ བྷཱ་ཝེ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ, ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི ཛཱ་ཏི, པ་རི་པཱ་ཀོ ཛ་རཱ, བྷེ་དོ མ་ར་ཎ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སུ་པཱ་དཱ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱ་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཧེ་ཏུ, ས་ངྑཱ་རཱ ཧེ་ཏུ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཧེ་ཏུ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ པ་ཉྙཱ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཧེ་ཏུ, ས་ངྑཱ་རཱ ཧེ་ཏུ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ཧེ་ཏུ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ པ་ཉྙཱ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨེ་ཀོ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ ཨེ་ཀོ, ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན་བྷ་ཝཱ ཨེ་ཀོ, ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀོ. པུ་རི་མ་ས་ངྑེ་པོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྡྷཱ, དྭེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན་བྷ་ཝཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ, ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ན་བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚཾ, ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་པ་དེ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ. ཏེ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀོ ས་ནྡྷི, ཝེ་ད་ནཱ་ཏ་ཎྷཱ་ན་མ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀོ, བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏཱི་ན་མ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀོ་ཏི, ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ངྑེ་པཾ ཏི་ཡ་དྡྷཾ ཝཱི་ས་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་ས་ནྡྷིཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏཾ ཉཱ་ཏ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎཾ, པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ པ་ཉྙཱ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ དྷ་མྨེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ར་ཛྫ་ནྟོ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨི་མ་སྶ སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐ་སྶ ཨ་རེ ཧ་ནི ཝི་ཧ་ནི ཝི་དྡྷཾ་སེ་སི. ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ.
ཨ་རཱ སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐ་སྶ, ཧ་ཏཱ ཉཱ་ཎཱ་སི་ནཱ ཡ་ཏོ;
ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ་ན ཏེ་ནེ་ས, ཨ་ར་ཧནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༢༩. ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ར་ཧ་ཏི པཱུ་ཛཱ་ཝི་སེ་ས་ཉྩ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཡེ་ཀེ་ཙི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ, ན ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི སི་ནེ་རུ་མ་ཏྟེ་ན ར་ཏ་ན་དཱ་མེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པཱུ་ཛེ་སི. ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཙ བི་མྦི་སཱ་ར་ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ད་ཡོ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་མྤི ཙ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་སོ་ཀ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ཉྙེ་སཾ པཱུ་ཛཱ་ཝི་སེ་སཱ་ན་ནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་པི ཨ་ར་ཧཾ.
པཱུ་ཛཱ་ཝི་སེ་སཾ ས་ཧ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི,
ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི ལོ་ཀ་ནཱ་ཐོ;
ཨ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ར་ཧནྟི ལོ་ཀེ,
ཏ་སྨཱ ཛི་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏི ནཱ་མ་མེ་ཏཾ.
༡༣༠. ཡ་ཐཱ ཙ ལོ་ཀེ ཡེ་ཀེ་ཙི པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནི་ནོ བཱ་ལཱ ཨ་སི་ལོ་ཀ་བྷ་ཡེ་ན ར་ཧོ པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ས ན ཀ་དཱ་ཙི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི པཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་པི ཨ་ར་ཧཾ.
ཡ་སྨཱ ན་ཏྠི ར་ཧོ ནཱ་མ, པཱ་པ་ཀ་མྨེ་སུ ཏཱ་དི་ནོ;
ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་ནེ་ས, ཨ་ར་ཧཾ ཨི་ཏི ཝི་སྶུ་ཏོ.
ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི –
ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཙ, ཀི་ལེ་སཱ་རཱི་ན སོ མུ་ནི;
ཧ་ཏ་སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐཱ་རོ, པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ན ཙཱ་ར་ཧོ;
ན ར་ཧོ ཀ་རོ་ཏི པཱ་པཱ་ནི, ཨ་ར་ཧཾ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
༡༣༡. ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཏ་ཐཱ་ཧི ཨེ་ས ས་བྦ་དྷ་མྨེ ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ བུ་དྡྷོ, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏོ བུ་དྡྷོ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻེ དྷ་མྨེ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏོ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ, ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏོ, བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦེ དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙཱ་ཧ –
ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཾ, བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཉྩ བྷཱ་ཝི་ཏཾ;
པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཧཱི་ནཾ མེ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷོ་སྨི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི. (མ. ནི. ༢.༣༩༩; སུ. ནི. ༥༦༣);
༡༣༢. ཨ་པི་ཙ ཙ་ཀྑུཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཏ་སྶ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ནི་རོ་དྷ་པ་ཛཱ་ན་ནཱ པ་ཊི་པ་དཱ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་དུ་དྡྷཱ་རེ་ནཱ་པི ས་བྦ་དྷ་མྨེ ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ བུ་དྡྷོ, ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་མ་ནེ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཚ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ད་ཡོ ཚ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་ད་ཡོ ཚ ཕ་སྶཱ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་ད་ཡོ ཚ ཝེ་ད་ནཱ, རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ད་ཡོ ཚ ས་ཉྙཱ, རཱུ་པ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ ཚ ཙེ་ཏ་ནཱ, རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ད་ཡོ ཚ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ, རཱུ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཚ ཝི་ཏ་ཀྐཱ, རཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ད་ཡོ ཚ ཝི་ཙཱ་རཱ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ནི, ད་ས ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ, ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་ས ས་ཉྙཱ, ཀེ་སཱ་ད་ཡོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཱ, དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ན་ཝ བྷ་ཝཱ, པ་ཋ་མཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི, མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི, ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒཱ་ནི ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཛཱ་ཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ནི་རོ་དྷ་པ་ཛཱ་ན་ནཱ པ་ཊི་པ་དཱ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཀེ་ཀ་པ་དུ་དྡྷཱ་རེ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨེ ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ བུ་དྡྷོ ཨ་ནུ་བུ་དྡྷོ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི.
༡༣༣. ཝི་ཛྫཱ་ཧི པ་ན ཙ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱཏི ཏི་སྶོ་པི ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཊྛ་པི ཝི་ཛྫཱ. ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༥༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཊྛ ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༡.༢༧༨ ཨཱ་ད་ཡོ). ཏ་ཏྲ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ས་ཧ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཝི་ཛྫཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཙ་ར་ཎནྟི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ས་ཏྟ ས་དྡྷ་མྨཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ནྣ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ནྣ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ་ར་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་མ་ཏཾ དི་སཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༤) ས་བྦཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཱ་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཙ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཾ. སོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྠཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ. ཏེ་ན་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ནོ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ཝི་པ་ནྣཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ.
༡༣༤. སོ་བྷ་ན་ག་མ་ན་ཏྟཱ, སུ་ནྡ་རཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ, ས་མྨཱ ག་ཏ་ཏྟཱ, ས་མྨཱ ཙ ག་ད་ཏྟཱ སུ་ག་ཏོ. ག་མ་ན་མྤི ཧི ག་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སོ་བྷ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་མ་ན་ཝ་ཛྫཾ. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ཏེ་ན ཧེ་ས ག་མ་ནེ་ན ཁེ་མཾ དི་སཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཏོ་ཏི སོ་བྷ་ན་ག་མ་ན་ཏྟཱ སུ་ག་ཏོ. སུ་ནྡ་ར་ཉྩེ་ས ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི སུ་ནྡ་རཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོ. ས་མྨཱ ཙ ག་ཏོ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ པུ་ན ཨ་པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཡེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ ཀི་ལེ་སེ ན པུ་ནེ་ཏི ན པ་ཙྩེ་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སུ་ག་ཏོ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཡེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ ཀི་ལེ་སེ ན པུ་ནེ་ཏི ན པ་ཙྩེ་ཏི ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སུ་ག་ཏོ’’ཏི, ས་མྨཱ ཝཱ ག་ཏོ དཱི་པ་ངྐ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ བོ་དྷི་མ་ཎྜཱ ཏཱ་ཝ ས་མ་ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མཱི་པཱུ་རི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟོ ས་སྶ་ཏཾ, ཨུ་ཙྪེ་དཾ, ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ, ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་ནྟི ཨི་མེ ཙ ཨ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཏོ་ཏི ས་མྨཱ ག་ཏ་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོ. ས་མྨཱ ཙེ་ས ག་ད་ཏི ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ ག་ད་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྲི་དཾ སཱ་དྷ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་ཉྩ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་ཉྩ ཁོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝཱ་ཙཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, སཱ ཙ པ་རེ་སཾ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡཱ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༨༦). ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ག་ད་ཏྟཱ་པི སུ་ག་ཏོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༣༥. ས་བྦ་ཐཱ་པི ཝི་དི་ཏ་ལོ་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ནི་རོ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏོ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་དི ཨ་ཉྙཱ་སི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཏྠ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛཱ་ཡ་ཏི ན ཛཱི་ཡ་ཏི ན མཱི་ཡ་ཏི ན ཙ་ཝ་ཏི ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ག་མ་ནེ་ན ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཉཱ་ཏེ་ཡྻཾ ད་ཊྛེ་ཡྻཾ པ་ཏྟེ་ཡྻ་ནྟི ཝ་དཱ་མི, ན ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པ་ཏྭཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ བྱཱ་མ་མ་ཏྟེ ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ ས་ས་ཉྙི་མྷི ས་མ་ན་ཀེ ལོ་ཀ་ཉྩ པ་ཉྙ་པེ་མི ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཾ.
ག་མ་ནེ་ན ན པ་ཏྟ་བྦོ, ལོ་ཀ་སྶ་ནྟོ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
ན ཙ ཨ་པ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནྟཾ, དུ་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི པ་མོ་ཙ་ནཾ.
ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ སུ་མེ་དྷོ,
ལོ་ཀ་ནྟ་གཱུ ཝཱུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ;
ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ས་མི་ཏཱ་ཝི ཉ་ཏྭཱ,
ནཱ་སཱི་ས་ཏི ལོ་ཀ་མི་མཾ པ་ར་ཉྩཱ་ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༠༧; ཨ. ནི. ༤.༤༥);
༡༣༦. ཨ་པི་ཙ ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༢) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ་ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༢༡) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ.
ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི, དི་སཱ བྷ་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཱ;
ཏཱ་ཝ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ ལོ་ཀོ, ཨེ་ཏྠ ཏེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ཝ་སོ་ཏི. (མ. ནི. ༡.༥༠༣) –
ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ. ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཝེ་དི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. དྭེ ལོ་ཀཱ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ. ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ལོ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ. པ་ཉྩ ལོ་ཀཱ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཚ ལོ་ཀཱ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ཏྟ ལོ་ཀཱ ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ཨ་ཊྛ ལོ་ཀཱ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ. ན་ཝ ལོ་ཀཱ ན་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཱ. ད་ས ལོ་ཀཱ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. དྭཱ་ད་ས ལོ་ཀཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ལོ་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༢) ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ་པི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏོ.
ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་རི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ, ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ, སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ, སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ, བྷ་བྦེ ཨ་བྷ་བྦེ ས་ཏྟེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ་སྶ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ་པི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏོ.
༡༣༧. ཡ་ཐཱ ཙ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ་པི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏིཾ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཉྙཱ་ས་ཉྩ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ པ་ན –
ས་བྦཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཚ་ཏྟིཾ་ས་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ;
ད་ས ཙེ་ཝ ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷཱ་ནི ས་ཏཱ་ནི ཙ.
ཏ་ཏྠ –
དུ་ཝེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ན་ཧུ་ཏཱ་ནི ཙ;
ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བ་ཧ་ལ་ཏྟེ་ན, ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡཾ ཝ་སུ་ནྡྷ་རཱ.
ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ར་ཀཾ –
ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཊྛེ་ཝ ན་ཧུ་ཏཱ་ནི ཙ;
ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བ་ཧ་ལ་ཏྟེ་ན, ཛ་ལཾ ཝཱ་ཏེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ.
ཏ་སྶཱ་པི ས་ནྡྷཱ་ར་ཀོ –
ན་ཝ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, མཱ་ལུ་ཏོ ན་བྷ་མུ་གྒ་ཏོ;
ས་ཊྛི་ཉྩེ་ཝ ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨེ་སཱ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཎྛི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ཎྛི་ཏེ ཙེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ –
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོ མ་ཧ་ཎྞ་ཝེ;
ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, སི་ནེ་རུ པ་བྦ་ཏུ་ཏྟ་མོ.
ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷུ་པ་ཌྜྷེ་ན, པ་མཱ་ཎེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ;
ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷུ་གྒ་ཏཱ དི་བྦཱ, ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ཙི་ཏྟི་ཏཱ.
ཡུ་ག་ནྡྷ་རོ ཨཱི་ས་དྷ་རོ, ཀ་ར་ཝཱི་ཀོ སུ་ད་སྶ་ནོ;
ནེ་མི་ནྡྷ་རོ ཝི་ན་ཏ་ཀོ, ཨ་སྶ་ཀ་ཎྞོ གི་རི བྲ་ཧཱ.
ཨེ་ཏེ ས་ཏྟ མ་ཧཱ་སེ་ལཱ, སི་ནེ་རུ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ན་མཱ་ཝཱ་སཱ, དེ་ཝ་ཡ་ཀྑ་ནི་སེ་ཝི་ཏཱ.
ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཏཱ་ནུ་ཙྩོ, ཧི་མ་ཝཱ པ་ཉྩ པ་བྦ་ཏོ;
ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཏཱི་ཎི ཨཱ་ཡ་ཏ་ཝི་ཏྠ་ཏོ.
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶེ་ཧི, ཀཱུ་ཊེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ;
ཏི་པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ནྡྷ-པ་རི་ཀྑེ་པཱ ན་ག་ཝ྄ཧ་ཡཱ.
པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ནྡྷ-སཱ་ཁཱ་ཡཱ་མཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠི་ཎྞཱ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ཨུ་གྒ་ཏཱ;
ཛ་མྦཱུ ཡ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཛ་མྦུ་དཱི་པོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ.
ཡ་ཉྩེ་ཏཾ ཛ་མྦུ་ཡཱ པ་མཱ་ཎཾ, ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཙི་ཏྲ་པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ, ག་རུ་ལཱ༹་ནཾ སི་མྦ་ལི་རུ་ཀྑ་སྶ, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ ཀ་ད་མྦ་སྶ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་སྶ, པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ སི་རཱི་ས་སྶ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་སྶཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘པཱ་ཊ་ལཱི སི་མྦ་ལཱི ཛ་མྦཱུ, དེ་ཝཱ་ནཾ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ;
ཀ་ད་མྦོ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑོ ཙ, སི་རཱི་སེ་ན བྷ་ཝ་ཏི ས་ཏྟ་མ་ནྟི.
‘‘དྭེ་ཨ་སཱི་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོ མ་ཧ་ཎྞ་ཝེ;
ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ལུ་ཙྩ་ཡོ;
པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏཾ ས་བྦཾ, ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་མ་ཡཾ ཋི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ. སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་སུ་ར་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཙ. ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཏ་ཐཱ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཾ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ ཨ་ཊྛ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ ཙེ་ཏྠ མ་ཧཱ་དཱི་པོ པ་ཉྩ་ས་ཏ་པ་ཉྩ་ས་ཏ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རོ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨེ་ཀཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ད་ནྟ་རེ་སུ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡཱ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནྟཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཨ་ན་ནྟཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ན་ནྟེ་ན བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝེ་དི ཨ་ཉྙཱ་སི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ་པི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏོ. ཨེ་ཝ་མྤི ས་བྦ་ཐཱ ཝི་དི་ཏ་ལོ་ཀ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ.
༡༣༨. ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ན གུ་ཎེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་ར་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རོ་ཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས སཱི་ལ་གུ་ཎེ་ནཱ་པི ས་བྦཾ ལོ་ཀ་མ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་གུ་ཎེ་ནཱ་པི. སཱི་ལ་གུ་ཎེ་ནཱ་པི ཨ་ས་མོ ཨ་ས་མ་ས་མོ ཨ་པྤ་ཊི་མོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་གུ་ཎེ་ནཱ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་ཏ་ར’’ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒ་པ་སཱ་ད་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི (ཨ. ནི. ༤.༣༤; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠) ‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ (མ. ནི. ༡.༢༨༥; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡) གཱ་ཐཱ་ཡོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.
༡༣༩. པུ་རི་ས་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི. ད་མེ་ཏི ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་ས་ད་མྨཱཏི ཨ་ད་ནྟཱ ད་མེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པུ་རི་སཱ་པི མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི ཨ་མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པུ་རི་སཱ་པི ཨ་པ་ལཱ་ལོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ཙཱུ་ལོ༹་ད་རོ, མ་ཧོ་ད་རོ, ཨ་གྒི་སི་ཁོ, དྷཱུ་མ་སི་ཁོ, ཨ་ར་ཝཱ་ལོ༹ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀོ ཧ་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ད་མི་ཏཱ ནི་བྦི་སཱ ཀ་ཏཱ ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི ས་ཙྩ་ཀ་ནི་ག་ཎྛ་པུ་ཏྟ་ཨ་མྦ་ཊྛ་མཱ་ཎ་ཝ་པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏི སོ་ཎ་ད་ནྟ་ཀཱུ་ཊ་ད་ནྟཱ་ད་ཡོ, ཨ་མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཱ་པི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སཱུ་ཙི་ལོ་མ་ཁ་ར་ལོ་མ་ཡ་ཀྑ་ས་ཀྐ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ད་ཡོ ད་མི་ཏཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ ཝི་ཙི་ཏྲེ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ནཱུ་པཱ་ཡེ་ཧི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཀེ་སི, པུ་རི་ས་ད་མྨེ ས་ཎྷེ་ན་པི ཝི་ནེ་མི, ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཝི་ནེ་མི, ས་ཎྷ་ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཝི་ནེ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༡) ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རི མ་གྒ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ད་ནྟེ་པི ད་མེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱི་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝི་དཾ ཨ་ཏྠ་པ་དཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཏ་ཐཱ པུ་རི་ས་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ནེ་ཝ ནི་སི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ དི་སཱ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཱ དྷཱ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཧ་ཏྠི་ད་མ་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཏྠི་ད་མྨོ སཱ་རི་ཏོ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དི་སཾ དྷཱ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠ སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༣.༣༡༢) ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
༡༤༠. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱི་ཏི ས་ཏྠཱ. ཨ་པི་ཙ ས་ཏྠཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ས་ཏྠཱ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ. ཡ་ཐཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ ས་ཏྠེ ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏི ཙོ་ར་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏི ཝཱ་ལ༹་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏི དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏི ནི་རུ་ད་ཀ་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ཏི ནི་ཏྟཱ་རེ་ཏི པ་ཏཱ་རེ་ཏི ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ས་མྤཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ ས་ཏྟེ ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏི, ཛཱ་ཏི་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཏཱ་རེ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་དྡེ་ས་ན་ཡེ་ན་པེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྩ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན, བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པྤ་དཱ་ནེ་ན ས་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ. ཏེ་པི ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡེ ཝཱ ཏ་ཏི་ཡེ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་གྒ་ཕ་ལ་བྷཱ་གི་ནོ ཧོ་ནྟི. མ་ཎྜཱུ་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ.
བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀི་ར ག་གྒ་རཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཙ་མྤཱ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀོ མ་ཎྜཱུ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རེ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ཏཾ ཨེ་ཀོ ཝ་ཙྪ་པཱ་ལ་ཀོ ད་ཎྜཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཏི་ཊྛ་ནྟོ སཱི་སེ ས་ནྣི་རུ་མྦྷི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. སུ་ཏྟ་པྤ་བུ་དྡྷོ ཝི་ཡ ཙ ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་རེ ཨ་ཧ་མྤི ནཱ་མ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་དྡ་ས ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རེ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱ. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ས་ཧ ཝི་མཱ་ནེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡི. བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ པུ་ཙྪི –
‘‘ཀོ མེ ཝ་ནྡ་ཏི པཱ་དཱ་ནི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཡ་ས་སཱ ཛ་ལཾ;
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ དི་སཱ’’ཏི.
མ་ཎྜཱུ་ཀོ་ཧཾ པུ་རེ ཨཱ་སིཾ, ཨུ་ད་ཀེ ཝཱ་རི་གོ་ཙ་རོ;
ཏ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཝ་དྷི ཝ་ཙྪ་པཱ་ལ་ཀོ་ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་པི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ སི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མཱི་ཏི.
༡༤༡. ཡཾ པ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠི ཉེ་ཡྻཾ ནཱ་མ, ས་བྦ་སྶེ་ཝ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན བུ་དྡྷོ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི བུ་ཛ྄ཛྷི, ཨ་ཉྙེ་པི ས་ཏྟེ བོ་དྷེ་སི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷོ. ཨི་མ་སྶ ཙ པ་ན་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི བུ་དྡྷོ. བོ་དྷེ་ཏཱ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ ས་བྦོ་པི ནི་དྡེ་ས་ན་ཡོ (མ་ཧཱ་ནི. ༡༩༢) པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ན་ཡོ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༦༢) ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦོ.
༡༤༢. བྷ་ག་ཝཱཏི ཨི་དཾ པ་ན་སྶ གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ས་བྦ་ས་ཏྟུ་ཏྟ་མ་ག་རུ་གཱ་ར་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སེ་ཊྛཾ, བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ཙ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
ག་རུ་གཱ་ར་ཝ་ཡུ་ཏྟོ སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ ནཱ་མཾ ཨཱ་ཝ་ཏྠི་ཀཾ ལི་ངྒི་ཀཾ ནེ་མི་ཏྟི་ཀཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ནྟི. ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ལོ་ཀི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཡ་དི་ཙྪ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙྪོ ད་མྨོ བ་ལཱི་བ་དྡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨཱ་ཝ་ཏྠི་ཀཾ. ད་ཎྜཱི ཚ་ཏྟཱི སི་ཁཱི ཀ་རཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ལི་ངྒི་ཀཾ. ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ནེ་མི་ཏྟི་ཀཾ. སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཀོ དྷ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ. ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱཏི ནཱ་མཾ ནེ་མི་ཏྟི་ཀཾ, ན མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ་ཡ, ན སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ན, ན ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཉཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ས་ཀྐ་ས་ནྟུ་སི་ཏཱ་དཱི་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཝི་སེ་སེ་ཧི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ནེ་ཏཾ ནཱ་མཾ མཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ…པེ… ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀ་མེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ཡཱ མཱུ་ལེ ས་ཧ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ ས་ཙྪི་ཀཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཡ་དི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༨༤).
༡༤༣. ཡཾ་གུ་ཎ་ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཉྩེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཏེ་སཾ གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་ད་ནྟི –
‘‘བྷ་གཱི བྷ་ཛཱི བྷཱ་གི ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝཱ ཨི་ཏི,
ཨ་ཀཱ་སི བྷ་གྒ་ནྟི ག་རཱུ་ཏི བྷཱ་གྱ་ཝཱ;
བ་ཧཱུ་ཧི ཉཱ་ཡེ་ཧི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟ་ནོ,
བྷ་ཝ་ནྟ་གོ སོ བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. –
ནི་དྡེ་སེ (མ་ཧཱ་ནི. ༨༤) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༤༤. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རོ ན་ཡོ.
བྷཱ་གྱ་ཝཱ བྷ་གྒ་ཝཱ ཡུ་ཏྟོ, བྷ་གེ་ཧི ཙ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝཱ;
བྷ་ཏྟ་ཝཱ ཝ་ནྟ་ག་མ་ནོ, བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ ཝ་ཎྞ་ཝི་པ་རི་ཡ་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ནི་རུ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་དྡ་ན་ཡེ་ན ཝཱ པི་སོ་ད་རཱ་དི་པ་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་སྨཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་པཱ་ར་པྤ་ཏྟཾ བྷཱ་གྱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ བྷཱ་གྱ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཧི་རི་ཀཱ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ཀོ་དྷཱུ་པ་ནཱ་ཧ་མ་ཀྑ་པ་ལཱ༹་ས་ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མཱ་ཡཱ་སཱ་ཋེ་ཡྻ་ཐ་མྦྷ་སཱ་ར་མྦྷ་མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་མ་ད་པ་མཱ་ད་ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ- ཏི་ཝི་དྷཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་ཝི་ས་མ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་པ་ཉྩ་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝི་པ་རི་ཡེ་ས- ཨཱ་ས་ཝ་ག་ནྠ་ཨོ་གྷ་ཡོ་ག་ཨ་ག་ཏི་ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཉྩ་ཙེ་ཏོ་ཁཱི་ལ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ- ཚ་ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལ་ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡ་ས་ཏྟཱ་ནུ་ས་ཡ་ཨ་ཊྛ་མི་ཙྪ་ཏྟ་ན་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏ- ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་པྤ་བྷེ་ད་ས་བྦ་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝཱ པ་ཉྩ ཀི་ལེ་ས་ཁ་ནྡྷ་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མ་ཙྩུ་མཱ་རེ ཨ་བྷ་ཉྫི. ཏ་སྨཱ བྷ་གྒ་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཾ བྷ་གྒ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཧ ཙེ་ཏྠ –
‘‘བྷ་གྒ་རཱ་གོ བྷ་གྒ་དོ་སོ, བྷ་གྒ་མོ་ཧོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ;
བྷ་གྒཱ་སྶ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ, བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
བྷཱ་གྱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཙ་སྶ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་དྷ་ར་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. བྷ་གྒ་དོ་ས་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི. ཏ་ཐཱ ལོ་ཀི་ཡ་ས་རི་ཀྑ་ཀཱ་ནཾ བ་ཧུ་མ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཏཱ, ཨ་བྷི་ག་ཏཱ་ན་ཉྩ ནེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ནེ པ་ཊི་བ་ལ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱ་མི་ས་དཱ་ན་དྷ་མྨ་དཱ་ནེ་ཧི ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཏཱ, ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁེ་ཧི ཙ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཙ ལོ་ཀེ ཨི་སྶ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཡ་ས་སི་རི་ཀཱ་མ་པ་ཡ་ཏྟེ་སུ ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷ་ག་ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་ར་མ་ཉྩ་སྶ ས་ཀ་ཙི་ཏྟེ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ, ཨ་ཎི་མཱ་ལ་ངྒྷི་མཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མྨ་ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ དྷ་མྨོ. ལོ་ཀ་ཏྟ་ཡ་བྱཱ་པ་ཀོ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཡ་སོ. རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་བྱཱ་ཝ་ཊ་ཛ་ན་ན་ཡ་ན་པྤ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་སི་རཱི. ཡཾ ཡཾ ཨེ་ཏེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཾ པ་ར་ཧི་ཏཾ ཝཱ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་ནི་བྦ་ཏྟི་ས་ཉྙི་ཏོ ཀཱ་མོ. ས་བྦ་ལོ་ཀ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཡ་ཏྟོ ཙ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་ཧི བྷ་གེ་ཧི ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ་པི བྷ་གཱ ཨ་སྶ ས་ནྟཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ཧི བྷེ་དེ་ཧི ས་བྦ་དྷ་མྨེ, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ, པཱི་ལ༹་ན་ས་ངྑ་ཏ་ས་ནྟཱ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛེ་ན ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ནི་དཱ་ན་སཾ་ཡོ་ག་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན ས་མུ་ད་ཡཾ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ས་ངྑ་ཏ་ཨ་མ་ཏ་ཊྛེ་ན ནི་རོ་དྷཾ, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཧེ་ཏུ་ད་སྶ་ནཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན མ་གྒཾ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝཱ, ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ས དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀེ སུ་ཉྙ་ཏ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑེ ཨ་ཉྙེ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ བྷ་ཛི སེ་ཝི བ་ཧུ་ལཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏ་སྨཱ བྷ་ཏྟ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ག་མ་ནཾ ཨ་ནེ་ན ཝ་ནྟཾ, ཏ་སྨཱ བྷ་ཝེ་སུ ཝ་ནྟ་ག་མ་ནོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ བྷ་ཝ་ས་དྡ་ཏོ བྷ་ཀཱ་རཾ ག་མ་ན་ས་དྡ་ཏོ ག་ཀཱ་རཾ ཝ་ནྟ་ས་དྡ་ཏོ ཝ་ཀཱ་ར་ཉྩ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཡ་ཐཱ ལོ་ཀེ མེ་ཧ་ན་སྶ ཁ་སྶ མཱ་ལཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ མེ་ཁ་ལཱ་ཏི.
༡༤༥. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ…པེ… ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ་ཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མཱ་ར་བྦྷ (ཨ. ནི. ༦.༡༠). ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་དི་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་པོ་ཎཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ པཱི་ཏི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི. པ་སྶ་དྡྷ་ད་ར་ཐ་སྶ ཀཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་མྤི སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སུ་ཁི་ནོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི ས་པྤ་ཏི་སྶོ, ས་དྡྷཱ་ཝེ་པུ་ལླཾ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླཾ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླཾ པུ་ཉྙ་ཝེ་པུ་ལླ་ཉྩ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ས་མ་ཏྠོ, ས་ཏྠཱ་རཱ སཾ་ཝཱ་ས་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཉྩ་སྶ ས་རཱི་ར་མྤི ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་མི་ཝ པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ཙ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶ་ཏོ ཝི་ཡ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་ན སུ་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ, ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་མེ་དྷ་སོ;
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་དཱ་ཏི.
ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.
༢. དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ
༡༤༦. དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ་པི ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ་ན ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ ཙེ་ཝ ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ ཙ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཱ.
༡༤༧. སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཧི པ་དེ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་ཝ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏཱ་ཝ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏྟཱ སཱ་ཏྠ་ས་བྱ་ཉྫ་ན་ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྟཱ ཙ. ཡ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐ་མྤི དེ་སེ་ཏི, སཱ ས་མ་ནྟ་བྷ་དྡ་ཀ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཋ་མ་པཱ་དེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ, པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ. ཨེ་ཀཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ནི་དཱ་ནེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ནི་ག་མ་ནེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སེ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ. ནཱ་ནཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཾ སུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པ་ཙྪི་མེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སེ་སེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ. ཨ་པི་ཙ ས་ནི་དཱ་ན་ས་ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ ཧེ་ཏུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, སོ་ཏཱུ་ནཾ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཛ་ན་ནེ་ན ནི་ག་མ་ནེ་ན ཙ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ.
ས་ཀ་ལོ་པི སཱ་ས་ན་དྷ་མྨོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏེ་ན སཱི་ལེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི ཝཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. བུ་དྡྷ་སུ་བོ་དྷི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ.
སུ་ཡྻ་མཱ་ནོ ཙེ་ས ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ ས་ཝ་ནེ་ན་པི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཏ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ནི་ཊྛི་ཏེ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ན་པི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
ཡཾ པ་ནེ་ས བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏི ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི དཱི་པེ་ཏི, ཏཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཏྠཾ, བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ས་ངྐཱ་ས་ན་པ་ཀཱ་ས་ན་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨ་ཏྠ་པ་ད་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་ནི་རུ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཧི སཱ་ཏྠཾ, དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་དེ་ས་ནཱ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཧི ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཏོ པ་རི་ཀྑ་ཀ་ཛ་ན་པྤ་སཱ་ད་ཀ་ནྟི སཱ་ཏྠཾ, ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཏོ ལོ་ཀི་ཡ་ཛ་ན་པྤ་སཱ་ད་ཀ་ནྟི ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ག་མྦྷཱི་རཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏོ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ. ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ཀ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷཾ.
ཨ་པི་ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་མ་བྱ་ཏྟི་ཏོ སཱ་ཏྠཾ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་མ་བྱ་ཏྟི་ཏོ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, སཱི་ལཱ་དི་པ་ཉྩ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཏོ ནི་ཏྟ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ལོ་ཀཱ་མི་ས་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ནྟི ཨེ་ཝཾ སཱ་ཏྠ་ས་བྱ་ཉྫ་ན་ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
ཨ་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ སུ་ཊྛུ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ་ཏི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ན ཏེ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་པ་ལླཱ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ ཙ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཁོ པ་ན ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཱ ཙ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ག་ངྒོ་ད་ཀཾ ཡ་མུ་ནོ་ད་ཀེ་ན སཾ་ས་ནྡ་ཏི ས་མེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ (དཱི. ནི. ༢.༢༩༦) ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པ་དཱ ཙཱ’’ཏི. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ. སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནེ་ཝ ‘‘པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ནཾ ས་སྶ་ཏཱ་མ་ཏ་ཏཱ་ཎ་ལེ་ཎཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཏྟཱ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་པི སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ.
༡༤༨. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ་ན སཱ་མཾ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –‘‘ར་ཏྟོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, རཱ་གེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏེ་ཏི. ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. རཱ་གེ པ་ཧཱི་ནེ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན པ་ར་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཨུ་བྷ་ཡ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ དྷ་མྨོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི(ཨ. ནི. ༣.༥༤). ཨ་པི་ཙ ན་ཝ་ཝི་དྷོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཡེ་ན ཡེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ར་ས་དྡྷཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦ་ཏཾ ཧི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ས་ཏྠཱ དི་ཊྛི ས་ནྡི་ཊྛི, ས་ནྡི་ཊྛི་ཡཱ ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ, ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ནྡི་ཊྛི་ཡཱ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ར་ཐེ་ན ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ར་ཐི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ཝི་དྷོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཡཱ ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ.
ཨ་ཐ ཝཱ དི་ཊྛ་ནྟི ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. དི་ཊྛ་མེ་ཝ ས་ནྡི་ཊྛཾ, ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྡི་ཊྛཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ དི་སྶ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཝ་ཏྠཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྡི་ཊྛཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ.
༡༤༩. ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ནཱ་སྶ ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལོ. ཨ་ཀཱ་ལོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ན པ་ཉྩཱ་ཧ་ས་ཏྟཱ་ཧཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཕ་ལཾ དེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཕ་ལ་དོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་དཱ་ནེ པ་ཀ་ཊྛོ ཀཱ་ལོ པ་ཏྟོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀཱ་ལི་ཀོ. ཀོ སོ? ལོ་ཀི་ཡོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་ཏྟཱ ན ཀཱ་ལི་ཀོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ. ཨི་དཾ མ་གྒ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༡༥༠. ‘‘ཨེ་ཧི པ་སྶ ཨི་མཾ དྷ་མྨ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨེ་ཧི་པ་སྶ་ཝི་དྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཏཾ ཝི་དྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི? ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ. རི་ཏྟ་མུ་ཊྛི་ཡཾ ཧི ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨེ་ཧི པ་སྶ ཨི་མ’’ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཙ གཱུ་ཐཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཧི པ་སྶ ཨི་མ’’ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཏི་ཎེ་ཧི ཝཱ པ་ཎྞེ་ཧི ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷོ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ས་མྤུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎི ཝི་ཡ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷོ. ཏ་སྨཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ ཨེ་ཧི་པ་སྶ་ཝི་དྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ.
༡༥༡. ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨུ་པ་ན་ཡོ, ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཙེ་ལཾ ཝཱ སཱི་སཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨོ་པ་ན་ཡི་ཀོ. ཨོ་པ་ན་ཡི་ཀོ་ཝ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ. ཨི་དཾ ས་ངྑ་ཏེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ས་ངྑ་ཏེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལླཱི་ཡ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻོ. ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻོ. ཨུ་པ་ནེ་ཡྻོ ཨེ་ཝ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ.
༡༥༢. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱིཏི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘བྷཱ་ཝི་ཏོ མེ མ་གྒོ, ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཕ་ལཾ, ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི. ན ཧི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ན སོ ཏ་སྶ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧ་ར་ཏི, ན ཏེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན ཨེ་ས པ་ར་སྶ སཱི་སེ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བཱ་ལཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་ས་ཡོ ཙེ་ས.
ཨ་པི་ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ. ཀ་སྨཱ? ས་ནྡི་ཊྛི་ཀ་ཏྟཱ. ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ, ཨ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ, ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀ་ཏྟཱ. ཡོ ཙ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ, སོ ནཱ་མ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༡༥༣. ཏ་སྶེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ དྷ་མྨ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན དོ་ས…པེ… ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ དེ་སེ་ཏཱ་རཾ ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ན པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་གུ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠ་རི ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི ས་པྤ་ཏི་སྶོ. དྷ་མྨེ ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རོ ས་དྡྷཱ་དི་ཝེ་པུ་ལླཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ, དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ས་མ་ཏྠོ, དྷ་མྨེ་ན སཾ་ཝཱ་ས་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཉྩ་སྶ ས་རཱི་ར་མྤི ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་མི་ཝ པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ཙ་སྶ དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་ན སུ་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ, ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་མེ་དྷ་སོ;
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་དཱ་ཏི.
ཨི་དཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.