༨. ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནི་དྡེ་སོ
མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ
༡༦༧. ཨི་དཱ་ནི ཨི་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་དྡེ་སོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎཾ, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཁ་ཎ་བྷ་ངྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ, རུ་ཀྑོ མ་ཏོ ལོ་ཧཾ མ་ཏ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎ་ཉྩ, ན ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏཾ ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎཾ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡེ་ན ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀྑ་ཡེ་ན ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎཾ ཀ་མྨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི ཨཱ་ཡུ་ས་ནྟཱ་ན་ཛ་ན་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡེ་ན མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཡཾ ག་ཏི་ཀཱ་ལཱ་ཧཱ་རཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛྫ་ཏ་ན་ཀཱ་ལ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝ་སྶ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཡུ་ནོ ཁ་ཡ་ཝ་སེ་ན མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡེ་ན མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན དཱུ་སཱི་མཱ་ར་ཀ་ལཱ་བུ་རཱ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཋཱ་ནཱ་ཙཱ་ཝ་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ས་ནྟཱ་ནཱ་ནཾ, པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ཏྠ་ཧ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ན་ས་ནྟཱ་ནཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་ཀཱ་ལ་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ཨི་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ ས་ར་ཎཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི.
༡༦༨. ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ་ན ‘‘མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘མ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎ’’ནྟི ཝཱ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡོ་ནི་སོ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏོ ཧི ཨི་ཊྛ་ཛ་ན་མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ སོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏུ་ཡཱ པི་ཡ་པུ་ཏྟ་མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ ཝི་ཡ. ཨ་ནི་ཊྛ་ཛ་ན་མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་རཱི་ནཾ ཝེ་རི་མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ ཝི་ཡ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཛ་ན་མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ སཾ་ཝེ་གོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ཏ་ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་ད་སྶ་ནེ ཚ་ཝ་ཌཱ་ཧ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀཾ ཝ་དྷ་ཀཾ དི་སྭཱ བྷཱི་རུ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ. ཏ་དེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་ཏི་སཾ་ཝེ་ག་ཉཱ་ཎ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཧ་ཏ་མ་ཏ་ས་ཏྟེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཏཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཏི་ཉྩ སཾ་ཝེ་ག་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཧི ཡོ་ནི་སོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, མ་ར་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏི ས་ཎྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
༡༦༩. ཡ་སྶ པ་ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཏོ, ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ, ཀཱ་ཡ་བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ, ཨཱ་ཡུ་དུ་བྦ་ལ་ཏོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ, ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ, ཁ་ཎ་པ་རི་ཏྟ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོཏི ཝ་དྷ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨི་མ་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་སིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝ་དྷ་ཀོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་མྤི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ས་ཧ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏོ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཙ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་མ་ཀུ་ལ༹ཾ མ་ཏྠ་ཀེ་ན པཾ་སུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ནེ་སཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཛ་རཾ པ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་སི་ཁ་ར་ཏོ པ་ཏི་ཏ་སི་ལཱ ཝི་ཡ བྷི་ཛྫ་ཏི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཁ་ནྡྷེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ ཏཱ་ཝ ས་ཧ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཛཱ་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ མ་ར་ཎ་ཏོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མ་ར་ཎ་མྤི ས་ཧ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ས ས་ཏྟོ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་ཊྛི་ཏོ སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ, ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ན་དཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ ཧཱ་ར་ཧཱ་རི་ནཱི ས་ནྡ་ཏེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཝ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ མ་ར་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁོ་ཝ ཡཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡ་མེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ པ་ཋ་མཾ, ག་བྦྷེ ཝ་ས་ཏི མཱ་ཎ་ཝོ;
ཨ་བྦྷུ་ཊྛི་ཏོ་ཝ སོ ཡཱ་ཏི, ས ག་ཙྪཾ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༥.༣༦༣);
ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏོ ཙ་སྶ གི་མྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཀུ་ནྣ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡོ ཝི་ཡ, པཱ་ཏོ ཨཱ་པོ་ར་སཱ་ནུ་ག་ཏ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ དུ་མ་པྥ་ལཱ་ནཾ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ, མུ་གྒ་རཱ་བྷི་ཏཱ་ལི༹་ཏཱ་ནཾ མ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནཾ བྷེ་དོ ཝི་ཡ, སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མྥུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡཱུ་ནཾ ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨཱ་ས་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་མུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨཱ་ཡུ ཁཱི་ཡ་ཏི མ་ཙྩཱ་ནཾ, ཀུ་ནྣ་དཱི་ནཾ་ཝ ཨོ་ད་ཀཾ. (སཾ. ནི. ༡.༡༤༦);
‘‘ཕ་ལཱ་ན་མི་ཝ པ་ཀྐཱ་ནཾ, པཱ་ཏོ པ་པ་ཏ་ཏོ བྷ་ཡཾ;
ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏཱ་ན མ་ཙྩཱ་ནཾ, ནི་ཙྩཾ མ་ར་ཎ་ཏོ བྷ་ཡཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ, ཀ་ཏཾ མ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ;
ཁུ་དྡ་ཀ་ཉྩ མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ, ཡཾ པ་ཀྐཾ ཡ་ཉྩ ཨཱ་མ་ཀཾ;
ས་བྦཾ བྷེ་ད་ན་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨེ་ཝཾ མ་ཙྩཱ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ’. (སུ. ནི. ༥༨༡-༥༨༢);
‘‘ཨུ་སྶཱ་ཝོ་ཝ ཏི་ཎ་གྒ་མྷི, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏི;
ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, མཱ མཾ ཨ་མྨ ནི་ཝཱ་ར་ཡཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༡.༧༩);
ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀོ ཝ་དྷ་ཀོ ཝི་ཡ ས་ཧ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ མ་ར་ཎཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ཨ་སིཾ ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ སོ ཝ་དྷ་ཀོ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཧ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ, ན ཨ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ཧ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏོ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀོ ཝ་དྷ་ཀོ ཝི་ཡ མ་ར་ཎ་མྤི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༠. ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཏོཏི ཨི་དྷ ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སོ་བྷ་ཏི, ཡཱ་ཝ ནཾ ཝི་པ་ཏྟི ནཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ སཱ ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡཱ ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ཧི –
‘‘ས་ཀ་ལཾ མེ་དི་ནིཾ བྷུ་ཏྭཱ, ད་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ སུ་ཁཱི;
ཨ་ཌྜྷཱ་མ་ལ་ཀ་མ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ནྟེ ཨི་སྶ་ར་ཏཾ ག་ཏོ.
‘‘ཏེ་ནེ་ཝ དེ་ཧ་བ་ནྡྷེ་ན, པུ་ཉྙ་མྷི ཁ་ཡ་མཱ་ག་ཏེ;
མ་ར་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁོ སོ་པི, ཨ་སོ་ཀོ སོ་ཀ་མཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་གྱཾ བྱཱ་དྷི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ས་བྦཾ ཡོ་བྦ་ནཾ ཛ་རཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ས་བྦཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ས་བྦོ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་ག་ཏོ, ཛ་རཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཊོ, བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ, མ་ར་ཎེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི སེ་ལཱ ཝི་པུ་ལཱ, ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ པ་བྦ་ཏཱ;
ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡེ་ཡྻུཾ, ནི་པྤོ་ཐེ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཛ་རཱ ཙ མ་ཙྩུ ཙ, ཨ་དྷི་ཝ་ཏྟ་ནྟི པཱ་ཎི་ནེ;
ཁ་ཏྟི་ཡེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཝེ་སྶེ, སུ་དྡེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཀྐུ་སེ;
ན ཀི་ཉྩི པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ས་བྦ་མེ་ཝཱ་བྷི་མ་དྡ་ཏི.
‘‘ན ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བྷཱུ་མི, ན ར་ཐཱ་ནཾ ན པ་ཏྟི་ཡཱ;
ན ཙཱ་པི མ་ནྟ་ཡུ་དྡྷེ་ན, ས་ཀྐཱ ཛེ་ཏུཾ དྷ་ནེ་ན ཝཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༣༦);
ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ར་ཎ་ཝི་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟེ་ན ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༡. ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོཏི པ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ས་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ, པུ་ཉྙ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ, ཐཱ་མ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ, ཨི་དྡྷི་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཏོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨི་དཾ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཡ་སཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ས་མྤ་ནྣ་དྷ་ན་ཝཱ་ཧ་ནཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་མ་ནྡྷཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན ད་ལ༹ྷ་ནེ་མི ནི་མི་པྤ་བྷུ་ཏཱི་ན་མྤི ཨུ་པ་རི ནི་རཱ་ས་ངྐ་མེ་ཝ པ་ཏི་ཏཾ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་རི ན པ་ཏི་སྶ་ཏི?
མ་ཧཱ་ཡ་སཱ རཱ་ཛ་ཝ་རཱ, མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་ཨཱ་ད་ཡོ;
ཏེ་པི མ་ཙྩུ་ཝ་སཾ པ་ཏྟཱ, མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཡ་ས་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པུ་ཉྙ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ?
ཛོ་ཏི་ཀོ ཛ་ཊི་ལོ ཨུ་གྒོ, མེ་ཎྜ་ཀོ ཨ་ཐ པུ་ཎྞ་ཀོ;
ཨེ་ཏེ ཙ་ཉྙེ ཙ ཡེ ལོ་ཀེ, མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ་ཏི ཝི་སྶུ་ཏཱ;
ས་བྦེ མ་ར་ཎ་མཱ་པ་ནྣཱ, མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པུ་ཉྙ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ ཐཱ་མ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ?
ཝཱ་སུ་དེ་ཝོ བ་ལ་དེ་ཝོ, བྷཱི་མ་སེ་ནོ ཡུ་དྷི་ཊྛི་ལོ;
ཙཱ་ནུ་རོ ཡོ མ་ཧཱ་མ་ལློ, ཨ་ནྟ་ཀ་སྶ ཝ་སཾ ག་ཏཱ.
ཨེ་ཝཾ ཐཱ་མ་བ་ལཱུ་པེ་ཏཱ, ཨི་ཏི ལོ་ཀ་མྷི ཝི་སྶུ་ཏཱ;
ཨེ་ཏེ་པི མ་ར་ཎཾ ཡཱ་ཏཱ, མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐཱ་མ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ?
པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀ་མ་ཏྟེ་ན, ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་མ་ཀ་མྤ་ཡི;
ཡོ ནཱ་མི་དྡྷི་མ་ཏཾ སེ་ཊྛོ, དུ་ཏི་ཡོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ.
སོ་པི མ་ཙྩུ་མུ་ཁཾ གྷོ་རཾ, མི་གོ སཱི་ཧ་མུ་ཁཾ ཝི་ཡ;
པ་ཝི་ཊྛོ ས་ཧ ཨི་དྡྷཱི་ཧི, མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨི་དྡྷི་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པ་ཉྙཱ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ?
ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ན, ཡེ ཙ་ཉྙེ ཨ་ཏྠི པཱ་ཎི་ནོ;
པ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ, ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ.
ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, པ་ཋ་མོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ;
མ་ར་ཎ་སྶ ཝ་སཾ པ་ཏྟོ, མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཏོ? ཡེ་པི ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཏྟུ་ནི་མྨ་ཐ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ པ་ཏྟཱ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤཱ ས་ཡ་མྦྷུ་ནོ, ཏེ་པི མ་ར་ཎ་ཏོ ན མུ་ཏྟཱ, ཀུ་ཏོ པ་ནཱ་ཧཾ མུ་ཙྩི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཏཾ ཏཾ ནི་མི་ཏྟ་མཱ་ག་མྨ, ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ མ་ཧེ་ས་ཡོ;
ས་ཡ་མྦྷུ་ཉྙཱ་ཎ་ཏེ་ཛེ་ན, ཡེ པ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ.
ཨེ་ཀ་ཙ་རི་ཡ་ནི་ཝཱ་སེ་ན, ཁ་གྒ་སི་ངྒ་ས་མཱུ་པ་མཱ;
ཏེ་པི ནཱ་ཏི་ག་ཏཱ མ་ཙྩུཾ, མཱ་དི་སེ་སུ ཀ་ཐཱ་ཝ ཀཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཐཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ? ཡོ་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ཙི་ཏྲ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་གུ་ཎ་ར་ཏ་ན་ས་མི་དྡྷ་དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ ཡ་ས་མ་ཧ་ཏྟ་པུ་ཉྙ་མ་ཧ་ཏྟ་ཐཱ་མ་མ་ཧ་ཏྟ་ཨི་དྡྷི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་མ་ཧ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་རཾ ག་ཏོ ཨ་ས་མོ ཨ་ས་མ་ས་མོ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, སོ་པི ས་ལི་ལ་ཝུ་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ མ་ར་ཎ་ཝུ་ཊྛི་ནི་པཱ་ཏེ་ན ཋཱ་ན་སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སྶ, ཡཾ ནཱ་མེ་ཏཾ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ན བྷ་ཡེ་ན ན ལ་ཛྫཱ་ཡ, མ་ར་ཎཾ ཝ་ས་མཱ་ག་ཏཾ.
ནི་ལླ་ཛྫཾ ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་ཛྫཾ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་བྷི་མ་དྡ་ནཾ;
ཏ་ཡི་དཾ མཱ་དི་སཾ ས་ཏྟཾ, ཀ་ཐཾ ནཱ་བྷི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ཡ་ས་མ་ཧ་ཏྟ་ཏཱ་དི་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི པ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ར་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝི་ཡ ས་ཏྟ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ མ་ཡ྄ཧ་མྤི མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༢. ཀཱ་ཡ་བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཏཱ་ཝ ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ཏ་ཏྠ ཚ་ཝི་ནི་སྶི་ཏཱ པཱ་ཎཱ ཚ་ཝིཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཙ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ ཙ་མྨཾ ཁཱ་ད་ནྟི, མཾ་ས་ནི་སྶི་ཏཱ མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ནྷཱ་རུ་ནི་སྶི་ཏཱ ནྷཱ་རུཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨ་ཊྛི་ནི་སྶི་ཏཱ ཨ་ཊྛིཾ ཁཱ་ད་ནྟི, མི་ཉྫ་ནི་སྶི་ཏཱ མི་ཉྫཾ ཁཱ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱ་ཡ་ནྟི ཛཱི་ཡ་ནྟི མཱི་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀཱ་ཡོ་ཝ ནེ་སཾ སཱུ་ཏི་གྷ་ར་ཉྩེ་ཝ གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱ ཙ སུ་སཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཙ པ་སྶཱ་ཝ་དོ་ཎི་ཀཱ ཙ. སྭཱ་ཡཾ ཏེ་ས་མྤི ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ནཾ པ་ཀོ་པེ་ན མ་ར་ཎཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ རོ་གཱ་ནཾ བཱ་ཧི་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཧི་ཝི་ཙྪི་ཀཱ་དཱི་ནཾ མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ.
ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཋ་པི་ཏེ ལ་ཀྑ་མྷི ས་བྦ་དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ཏཱ ས་ར་ས་ཏྟི་ཏོ་མ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་ད་ཡོ ནི་པ་ཏ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡེ་པི ས་བྦུ་པ་དྡ་ཝཱ ནི་པ་ཏ་ནྟི. སྭཱ་ཡཾ ཏེ་ས་མྤི ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ ནི་པཱ་ཏེ་ན མ་ར་ཎཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དི་ཝ་སེ ནི་ཀྑ་ནྟེ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི, བ་ཧུ་ཀཱ ཁོ མེ པ་ཙྩ་ཡཱ མ་ར་ཎ་སྶ, ཨ་ཧི ཝཱ མཾ ཌཾ་སེ་ཡྻ, ཝི་ཙྪི་ཀོ ཝཱ མཾ ཌཾ་སེ་ཡྻ, ས་ཏ་པ་དཱི ཝཱ མཾ ཌཾ་སེ་ཡྻ, ཏེ་ན མེ ཨ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ, སོ མ་མ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ཨུ་པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ ཝཱ པ་པ་ཏེ་ཡྻཾ, བྷ་ཏྟཾ ཝཱ མེ བྷུ་ཏྟཾ བྱཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, པི་ཏྟཾ ཝཱ མེ ཀུ་པྤེ་ཡྻ, སེ་མྷཾ ཝཱ མེ ཀུ་པྤེ་ཡྻ, ས་ཏྠ་ཀཱ ཝཱ མེ ཝཱ་ཏཱ ཀུ་པྤེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ན མེ ཨ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ, སོ མ་མ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ (ཨ. ནི. ༦.༢༠) ཀཱ་ཡ་བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༣. ཨཱ་ཡུ་དུ་བྦ་ལ་ཏོཏི ཨཱ་ཡུ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་བ་ལཾ དུ་བྦ་ལཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ཏུ་ཎྷཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཉྩ ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཉྩ. ཏ་དེ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ ས་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ལ་བྷ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ནཱ་སི་ཀ་ཝཱ་ཏེ པ་ན ཨ་ནྟོ ཨ་པ་ཝི་ས་ནྟེ, པ་ཝི་ཊྛེ ཝཱ ཨ་ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ མ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ན་མྤི ས་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ལ་བྷ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི. སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་ན་མྤི ས་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ལ་བྷ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཏི་སཱི་ཏེ་ན པ་ན ཨ་ཏི་ཨུ་ཎྷེ་ན ཝཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་པ་ཛྫ་ཏི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མྤི ས་མ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ལ་བྷ་མཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པ་ཀོ་པེ་ན བ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ་པི པུ་གྒ་ལོ པ་ཏྠ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཨ་ཏི་སཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀི་ལི་ནྣ་པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡོ ཝཱ མ་ཧཱ་ཌཱ་ཧ་པ་རེ་ཏོ ཝཱ ས་མྦྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ས་ནྡྷི་བ་ནྡྷ་ནོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་མྤི ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ལ་བྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ན་སྶ པ་ན པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡུ་དུ་བྦ་ལ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༤. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོཏི ཨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ, པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི –
ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྱཱ་དྷི ཀཱ་ལོ ཙ, དེ་ཧ་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ ག་ཏི;
པ་ཉྩེ་ཏེ ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ན ནཱ་ཡ་རེ.
ཏ་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན ཨི་ཏོ པ་ར’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཀ་ལ་ལ་ཀཱ་ལེ་པི ཧི ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟི, ཨ་བྦུ་ད་པེ་སི་གྷ་ན་མཱ་སི་ཀ་དྭེ་མཱ་ས་ཏེ་མཱ་ས་ཙ་ཏུ་མཱ་ས་པ་ཉྩ་མཱ་ས་ད་ས་མཱ་ས་ཀཱ་ལེ་པི. ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ས་མ་ཡེ་པི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་པི བ་ཧི་པི མ་ར་ནྟི་ཡེ་ཝ. བྱཱ་དྷིཔི ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཝ བྱཱ་དྷི་ནཱ ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟི, ནཱ་ཉྙེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ. ཙ་ཀྑུ་རོ་གེ་ནཱ་པི ཧི ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟི, སོ་ཏ་རོ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱ་པི. ཀཱ་ལོཔི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ མ་རི་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཉྙ་སྨི’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ. པུ་བྦ་ཎྷེ་པི ཧི ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨི་མྤི. དེ་ཧ་ནི་ཀྑེ་པ་ནམྤི ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ མཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ དེ་ཧེ་ན པ་ཏི་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཉྙ་ཏྲཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཧི བ་ཧི་གཱ་མེ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པ་ཏ་ཏི. བ་ཧི་གཱ་མེ ཛཱ་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ. ཏ་ཐཱ ཐ་ལ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཛ་ལེ, ཛ་ལ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཐ་ལེ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ག་ཏིཔི ‘‘ཨི་ཏོ ཙུ་ཏེ་ན ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ. དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཧི ཙུ་ཏཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ་པི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་དཱི་ན་མྤི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ནྟ་ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ ག་ཏི་པ་ཉྩ་ཀེ ལོ་ཀོ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༥. ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ནཱ་མ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་རི་ཏྟོ ཨ་དྡྷཱ. ཡོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ, ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་པྤ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ, ག་མ་ནཱི་ཡོ ས་མྤ་རཱ་ཡོ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ. ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ, ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ་ཏི.
ཨ་པྤ་མཱ་ཡུ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཧཱི་ལེ༹་ཡྻ ནཾ སུ་པོ་རི་སོ;
ཙ་རེ་ཡྻཱ་དི་ཏྟ་སཱི་སོ་ཝ, ན་ཏྠི མ་ཙྩུ་སྶ ནཱ་ག་མོ་ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༤༥);
ཨ་པ་ར་མྤི ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཀོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ས་བྦ་མྤི ས་ཏྟ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡོ་ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཡོ་ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ དི་ཝ་སཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཏ་ད་ནྟ་རཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, ཡ་ད་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཏ་ད་ནྟ་རཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, ཡ་ད་ནྟ་རཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པེ ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ པ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ད་ནྡྷཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཡོ ཙ ཁྭཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཏ་ད་ནྟ་རཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, ཡ་ད་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ལོ་པཾ ས་ངྑཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཏ་ད་ནྟ་རཾ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, ཡ་ད་ནྟ་རཾ ཨ་སྶ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་སྶ་སཱ་མི, པ་སྶ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་སྶ་སཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻཾ, བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏི་ཀྑཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༩). ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩཱ་ལོ་པ་ས་ངྑཱ་ད་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་སྶཱ་སི་ཡོ པ་རི་ཏྟོ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་དྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༦. ཁ་ཎ་པ་རི་ཏྟ་ཏོཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨ་ཏི་པ་རི་ཏྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཎོ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ར་ཐ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མྤི ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ནེ་མི་པྤ་དེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་མྤི ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ. ཏ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ནི་རུ་དྡྷ་མ་ཏྟེ ས་ཏྟོ ནི་རུ་དྡྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཛཱི་ཝི་ཏྠ, ན ཛཱི་ཝ་ཏི, ན ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ན ཛཱི་ཝི་ཏྠ, ན ཛཱི་ཝ་ཏི, ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ན ཛཱི་ཝི་ཏྠ, ཛཱི་ཝ་ཏི, ན ཛཱི་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཙ, སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ;
ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་ཡུ་ཏྟཱ, ལ་ཧུ སོ ཝ་ཏྟ་ཏེ ཁ་ཎོ.
‘‘ཡེ ནི་རུ་དྡྷཱ མ་ར་ནྟ་སྶ, ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་སྶ ཝཱ ཨི་དྷ;
ས་བྦེ་པི ས་དི་སཱ ཁ་ནྡྷཱ, ག་ཏཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ.
‘‘ཨ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ན ཛཱ་ཏོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཛཱི་ཝ་ཏི;
ཙི་ཏྟ་བྷ་ངྒཱ མ་ཏོ ལོ་ཀོ, པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ར་མ་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི. (མ་ཧཱ་ནི. ༣༩);
ཨེ་ཝཾ ཁ་ཎ་པ་རི་ཏྟ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཾ.
༡༧༧. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨཱ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, མ་ར་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ པ་ན སཾ་ཝེ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི ཙ ཨཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་རུ་པྤཾ. ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཧི ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་མ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་བ་ལེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏ་ཏཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནི་ཀ་ནྟིཾ ཛ་ཧཱ་ཏི, པཱ་པ་ག་ར་ཧཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ནྣི་དྷི་བ་ཧུ་ལོ པ་རི་ཀྑཱ་རེ་སུ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རོ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཙ་སྶ པ་རི་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་མ་ར་ཎཱ ས་ཏྟཱ ས་ཧ་སཱ ཝཱ་ལ༹་མི་ག་ཡ་ཀྑ་ས་པྤ་ཙོ་ར་ཝ་དྷ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་ཡ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ བྷ་ཡཾ ས་ནྟཱ་སཾ ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་བྷ་ཡོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་མ་ཏཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ སུ་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ, ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་མེ་དྷ་སོ;
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་དཱ་ཏི.
ཨི་དཾ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.
ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཀ་ཐཱ
༡༧༨. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་པུ་བྦཾ ས་བྦ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཏེ་སུ ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ ‘‘ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་ཏོ སཾ་ཝེ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ཧ་ཏོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ཧ་ཏོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ? ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ ས་ཏི… (ཨ. ནི. ༡.༥༦༣ ཨཱ་ད་ཡོ). ཨ་མ་ཏཾ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཡེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨ་མ་ཏཾ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཡེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏིཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨ་མ་ཏཾ ཏེ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ… ཨ་པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ… པ་རི་ཧཱི་ནཾ… ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནཾ… ཝི་ར་དྡྷཾ… ཨ་ཝི་ར་དྡྷཾ, ཡེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི (ཨ. ནི. ༡.༦༠༣) ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༡༥༤) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦཾ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་བྦཾ, ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་བྦཾ, པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦཾ, དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦཾ, ན་ཝ་སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ པ་བྦཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་དྡེ་སོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་བྦཾ ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་བྦཾ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ན་ཝ སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦཱ་ནི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡཱ་པི ཙེ་ཏྠ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, སཱ ཨ་སུ་བྷ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦ་ཉྩ ཨི་མཱ་ནེ་ཝེ་ཏྠ དྭེ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སུ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝི་སུཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ…པེ… མུ་ཏྟ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༡༥༤) ཨེ་ཝཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་ད་མི་དྷ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
༡༧༩. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹་ཝ་ཎྞ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་དྡེ་སོ. ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི ཨི་མཾ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ. ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱཏི པཱ་ད་ཏ་ལ་ཏོ ཨུ་པ་རི. ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱཏི ཀེ་ས་གྒ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ. ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ཙ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀེ་སཱ་དི་ཨ་སུ་ཙི་བྷ་རི་ཏོ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ…པེ… མུ་ཏྟ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱིཏི སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིནྟི ཡྭཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟོ པཱུ་རོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ. ཀཱ་ཡེཏི ས་རཱི་རེ. ས་རཱི་རཾ ཧི ཨ་སུ་ཙི་ས་ཉྩ་ཡ་ཏོ ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་དཱི་ན་ཉྩ རོ་ག་ས་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་སཱ ལོ་མཱཏི ཨེ་ཏེ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ, ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ལོ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཧི པཱ་ད་ཏ་ལཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི, ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ, ཏ་ཙ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ བྱཱ་མ་མ་ཏྟེ ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ན ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི མུ་ཏྟཾ ཝཱ མ་ཎིཾ ཝཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ག་རུཾ ཝཱ ཀུ་ངྐུ་མཾ ཝཱ ཀ་པྤཱུ་རཾ ཝཱ ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དིཾ ཝཱ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི སུ་ཙི་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪཾ ཨ་སི་རི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་སུ་ཙིཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ…པེ… མུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༨༠. ཨི་མཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་པི་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ད་ས་དྷཱ ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་སཱ མ་ན་སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ དི་ས་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཧི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཡོ་པི ཏི་པི་ཊ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནཱ་པི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི མ་ལ་ཡ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཝི་ཡ. ཐེ་རོ ཀི་ར ཏེ་ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་ར་པཱ་ལི༹ཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ ཀི་ཉྩཱ་པི ནེ་སཾ དྭེ ཏ་ཡོ ནི་ཀཱ་ཡཱ པ་གུ་ཎཱ, པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི.
ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱིནི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ་ཏི ཧི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀེ མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཝ་ཀྐ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ, ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ པ་པྥཱ་ས་པ་ཉྩ་ཀེ ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་ས་ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ, ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ, ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟཾ, པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ, ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ, ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ མེ་ད་ཚ་ཀྐེ པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ་ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ མེ་དོ སེ་དོ ལོ་ཧི་ཏཾ པུ་བྦོ སེ་མྷཾ པི་ཏྟཾ, མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟཾ, པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ, ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ, ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ མུ་ཏྟ་ཚ་ཀྐེ ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ མུ་ཏྟཾ ལ་སི་ཀཱ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ཁེ་ལོ༹ ཝ་སཱ ཨ་སྶུ, མེ་དོ སེ་དོ ལོ་ཧི་ཏཾ པུ་བྦོ སེ་མྷཾ པི་ཏྟཾ, མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟཾ, པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ, ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ, ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་ས་ཏཾ ཀཱ་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ཀཱ་ལ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏ་ནྟི པ་གུ་ཎཱ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟཾ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏི. ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ ཝ་ཏི་པཱ་ད་པ་ནྟི ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ནྟི.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཝ་ཙ་སཱ, ཏ་ཐེ་ཝ མ་ན་སཱ་པི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཧི མ་ན་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. མ་ན་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
ཝ་ཎྞ་ཏོཏི ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ.
ས་ཎྛཱ་ན་ཏོཏི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ.
དི་ས་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཧི ས་རཱི་རེ ནཱ་བྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ, ཨ་དྷོ ཧེ་ཊྛི་མ་དི་སཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨི་མི་སྶཱ ནཱ་མ དི་སཱ་ཡཱ་ཏི དི་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ.
ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོཏི ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ.
པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོཏི ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི དྭེ པ་རི་ཙྪེ་དཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་སཱ ན ལོ་མཱ, ལོ་མཱ་པི ན ཀེ་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟེ་ན པ་ན ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྷི མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ (དཱི. ནི. ༢.༣༧༧) པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མ(མ. ནི. ༡.༣༠༠ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་ཧཱ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད(མ. ནི. ༢.༡༡༣ ཨཱ་ད་ཡོ) དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒེ་སུ(མ. ནི. ༣.༣༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ) དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༣.༡༥༣) པ་ན ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཨི་དྷ ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༡༨༡. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ, ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ, ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ, ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ, ཨ་པྤ་ནཱ་ཏོ, ཏ་ཡོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་དྷཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོཏི ཨི་ད་ཉྷི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཧི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཀུ་ས་ལོ པུ་རི་སོ དྭ་ཏྟིཾ་ས་པ་དཾ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟོ ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡོ པ་ཏ་ཏི, ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་མཱ ཀི་ལ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ པ་ཏ་ཏི, ན བྷཱ་ཝ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི.
ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཙ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སཱི་གྷེ་ན ཛ་ཝེ་ན ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན ཧོ་ཏི, ན ཝི་སེ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ ཙ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོཔི. ཨ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ རུ་ཀྑ་པ་བྦ་ཏ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཝི་ལ་མྦ་མཱ་ན་སྶ མ་གྒོ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི.
ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦོ. ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ པ་པཱ་ཏ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཀྐ་མ་ན་པ་དཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ པ་ད་ཝཱ་རོ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ས་ཏ་པོ་རི་སེ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པེ ས་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི པ་རི་དྷཾ་ས་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོཏི ཡཱ་ཡཾ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཎྞ་ཏྟི, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨུ་ད་ཀ་དུ་ལླ་བྷ་ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨུ་ད་པཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དི་ཀཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཎཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟི ཙེ་ཝ པི་ཝ་ནྟི ཙ. ཡ་དཱ པ་ན ནེ་སཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་ཉྩཱ་རེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་པ་དཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ག་ནྟྭཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟི ཙེ་ཝ པི་ཝ་ནྟི ཙ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ་ཏི་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ་ཏི་པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོཏི ཡོ ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ མུ་ཉྩ་ནྟེ་ན ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཧི ཀེ་སཱ་ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ག་ནྟྭཱ མུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་མཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. མུ་ཏྟ་ནྟི ཙ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ཀེ་སཱ་ཏི ཨི་མཾ ཨཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཀེ་ཙི ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀེ་ཙི ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཡེ ཡེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཏཱ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ཝ དྭཱི་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཏེ་ས་མྤི ཨེ་ཀོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ པ་ན ཏ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱ་ལ་ཀེ ཏཱ་ལ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟཾ མ་ཀྐ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ལུ་དྡོ ཨཱ་དི་མྷི ཋི་ཏ་ཏཱ་ལ་སྶ པ་ཎྞཾ ས་རེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཁོ སོ མ་ཀྐ་ཊོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏཱ་ལ་མེ་ཝ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ་པི ག་ནྟྭཱ ལུ་དྡེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏེ པུ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨཱ་དི་ཏཱ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, སོ ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཀུ་ལ༹་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་སཱུ་ཙིཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ན ཨུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཡ་ཐཱ ཧི ཏཱ་ལ་ཝ་ནེ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱ་ལཱ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ. མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ. ལུ་དྡོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. མ་ཀྐ་ཊ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱ་ལ་ཀེ ཏཱ་ལ་ཝ་ནེ ནི་ཝཱ་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ཙི་ཏྟ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ. ལུ་དྡེ་ན ཨཱ་དི་མྷི ཋི་ཏ་ཏཱ་ལ་སྶ པ་ཎྞཾ ས་རེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏཱ་ལ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ཀེ་སཱ་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཨཱ་ར་དྡྷེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཾ. པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་མ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་སྶ མ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཀེ་སུ་ཙི ཀེ་སུ་ཙི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཀུ་ལ༹་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་སཱུ་ཙིཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ན་སྶ་པི ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ དྭཱི་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཡོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ.
ཨ་པ་རཱ་པི ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ བྷི་ཀྑུ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ལཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ པ་ཋ་མ་གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏི་སྶོ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ དྭེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་པཱུ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ལ་གཱ་མོ ཝི་ཡ ཧི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རོ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཏ་སྶ ཏཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱ་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ. པ་ཋ་མ་གེ་ཧེ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཏི་སྶོ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ དྭི་ནྣཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཡཱ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་ས་དྭ་ཡེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་པཱུ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གོ ཝི་ཡ དྭཱི་སུ ཡོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ.
ཨ་པྤ་ནཱ་ཏོཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཡོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱཏི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ, སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཀོ་ས་ལླ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཡོ སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏཱི་ཎི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ནྟཾ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཡྻ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཉྩ པ་བྷ་སྶ་ར་ཉྩ, ན ཙ པ་བྷ་ངྒུ, ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཏི, ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷི་དྷ་མ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་བྷི་དྷ་མེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཌ་ཧེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ན ས་མྨཱ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷི་དྷ་མ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ཧོ་ཏི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ མུ་དུ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཉྩ པ་བྷ་སྶ་ར་ཉྩ, ན ཙ པ་བྷ་ངྒུ, ས་མྨཱ ཨུ་པེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཡ. ཡ་སྶཱ ཡ་སྶཱ ཙ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ཝི་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཡ་དི པ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཡ་དི ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ཡ ཡ་དི གཱི་ཝེ་ཡྻཱ་ཡ ཡ་དི སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ་ཡ, ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན…པེ… ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༠༣).
ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཚ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཚ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི. པ་ཎཱི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༦.༨༥).
ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཀོ་ས་ལླཾ ‘‘པ་ན ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ལོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤) ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ས་ལླ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ.
ཨི་ཏི ཨི་དཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ད་ཉྩ ད་ས་ཝི་དྷཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ སུ་ཊྛུ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ཊྛུ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཛྫ་ནྟེ་ན ཝི་སེ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཀ་ཐཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ག་ཎྛི་ཊྛཱ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ན ཀེ་སེ་སུ ཏཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཀེ་སེ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞོ ཏཱ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཀེ་སེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེ ཝཱ ཡཱ་གུ་པ་ཏྟེ ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཀཱ་ལེ དི་སྭཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. སེ་ཏ་ཀཱ་ལེ སེ་ཏཱ་ཏི. མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཀེ་སེ་སུ, ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལེ་པི ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀེ དི་སྭཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཀ་ཐཱ
༡༨༢. ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་དི་སོ་ཀཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ནྡྷ་ཨཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀ་ཐཱ. ཀེ་སཱ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཨ་དྡཱ་རི་ཊྛ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ དཱི་གྷ་ཝ་ཊྚ་ལི་ཀཱ ཏུ་ལཱ་ད་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཧི, པུ་ར་ཏོ ན་ལཱ་ཊ་ནྟེ་ན, པ་ཙྪ་ཏོ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཝེ་ཋ་ནཾ ཨ་ལླ་ཙ་མྨཾ ཀེ་སཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཀེ་སཱ སཱི་ས་ཝེ་ཋ་ན་ཙ་མྨེ ཝཱི་ཧ་གྒ་མ་ཏྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ, དྭེ ཀེ་སཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཀེ་སཱ ན ལོ་མཱ, ལོ་མཱ ན ཀེ་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏཱ ཀེ་སཱ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨི་དཾ ཀེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ.
༡༨༣. ཨི་དཾ པ་ན ནེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ. ཀེ་སཱ ནཱ་མེ་ཏེ ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི ག་ནྡྷ་ཏོ་པི ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ.
མ་ནུ་ཉྙེ་པི ཧི ཡཱ་གུ་པ་ཏྟེ ཝཱ བྷ་ཏྟ་པ་ཏྟེ ཝཱ ཀེ་ས་ཝ་ཎྞཾ ཀི་ཉྩི དི་སྭཱ ཀེ་ས་མི་སྶ་ཀ་མི་དཾ ཧ་ར་ཐ ན་ནྟི ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀེ་སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ. ར་ཏྟིཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་པི ཀེ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཾ ཝཱ མ་ཀ་ཙི་ཝཱ་ཀཾ ཝཱ ཚུ་པི་ཏྭཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ.
ཏེ་ལ་མ་ཀྑ་ན་པུ་པྥ་དྷཱུ་པཱ་དི ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ན་ཉྩ ཀེ་སཱ་ནཾ ག་ནྡྷོ པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཛེ་གུ་ཙྪ་ཏ་རོ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ. ཀེ་སཱ ཧི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་པི སི་ཡུཾ, ག་ནྡྷེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི ད་ཧ་ར་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་ཙྩཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཧ་ལི་དྡི་ཝ་ཎྞཾ, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི ཧ་ལི་དྡི་པི་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཉྩ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ཀཱ་ལ༹་སུ་ན་ཁ་ས་རཱི་རཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཏཱ་ལ་པ་ཀྐ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དཱ་ཋཱ་པི་སྶ སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ༹་ས་དི་སཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ སི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ག་ནྡྷེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀེ་སཱ་པི སི་ཡུཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ ག་ནྡྷེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་སུ་ཙི་ཊྛཱ་ནེ གཱ་མ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཛཱ་ཏཱ་ནི སཱུ་པེ་ཡྻ་པ་ཎྞཱ་ནི ནཱ་ག་རི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཀེ་སཱ་པི པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དི་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ཏི ཨི་དཾ ནེ་སཾ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ པཱ་ཊི་ཀྐུ་ལྱཾ.
ཨི་མེ ཙ ཀེ་སཱ ནཱ་མ གཱུ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་ས་རཱ་སི་མྷི ཛཱ་ཏཱ. ཏེ སུ་སཱ་ན་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏ་སཱ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡཱ་དི་པུ་པྥཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་སུ་ཙི་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ཏི ཨི་དཾ ནེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པཱ་ཊི་ཀྐུ་ལྱཾ.