༣. ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་ཐཱ
༡༥༤. ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ་པི ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ་ན ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ, ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ, པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦཱ.
༡༥༥. ཏ་ཏྠ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི སུ་ཊྛུ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་པ་དཾ ཨ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི སཱ་ཝ་ཀཱ. སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, སཱི་ལ་དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་མཱུ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་ཛུ ཨ་ཝ་ངྐཱ ཨ་ཀུ་ཊི་ལཱ ཨ་ཛི་མྷཱ, ཨ་རི་ཡོ ཙ ཉཱ་ཡོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ ཙ སཱ་མཱི་ཙཱི་ཏི་པི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་མྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷོ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི་པི ཝུ་ཏྟོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ མ་གྒ་ཊྛཱ, ཏེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཡེ ཕ་ལ་ཊྛཱ, ཏེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ པ་ཊི་པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་པི་ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ་པི ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ་པི སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ.
མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་མ་ནུ་པ་ག་མྨ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཝ་ངྐ་ཀུ་ཊི་ལ་ཛི་མྷ་དོ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ.
ཉཱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ.
ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ར་ཧཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ.
༡༥༦. ཡ་དི་དནྟི ཡཱ་ནི ཨི་མཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནཱིཏི ཡུ་ག་ལ༹་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཊྛོ ཕ་ལ་ཊྛོ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཡུ་ག་ལ༹་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་ག་ལཱ༹་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱཏི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཊྛོ ཨེ་ཀོ ཕ་ལ་ཊྛོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཝ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་སོ་ཏི ཝཱ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི. ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོཏི ཡཱ་ནི་མཱ་ནི ཡུ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི, པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐ་ཏོ ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ, ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཧུ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧུ་ནཾ, དཱུ་ར་ཏོ་པི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་མེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཨཱ་ཧུ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ ཏ་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ. ཨ་ཐ ཝཱ དཱུ་ར་ཏོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ་མྤི ཨེ་ཏྠ ཧུ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ས་ཀྐཱ་དཱི་ན་མྤི ཝཱ ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ཡོ ཙཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་གྒི, ཡ་ཏྠ ཧུ་ཏཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ནྟི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི. ས་ཙེ ཧུ་ཏ་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ, ས་ངྒྷོ་ཝ ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ས་ངྒྷེ ཧུ་ཏ་ཉྷི མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛ་ནྟུ, ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རེ ཝ་ནེ;
ཨེ་ཀ་ཉྩ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ, མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་པི པཱུ་ཛ་ཡེ;
སཱ་ཡེ་ཝ པཱུ་ཛ་ནཱ སེ་ཡྻོ, ཡ་ཉྩེ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཧུ་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༡༠༧);
ཏ་དེ་ཏཾ ནི་ཀཱ་ཡ་ནྟ་རེ ཨཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ་ཏི པ་དཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཀི་ཉྩི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཨི་ཏི ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ.
པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པཱ་ཧུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དི་སཱ་ཝི་དི་ས་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པི་ཡ་མ་ནཱ་པཱ་ནཾ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟཱ་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་དཱ་ནཾ. ཏ་མྤི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ པཱ་ཧུ་ན་ཀེ ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ, ས་ངྒྷོ་ཝ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ. ས་ངྒྷ་ས་དི་སོ ཧི པཱ་ཧུ་ན་ཀོ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ནྟ་རེ ཙ དི་སྶ་ཏི, ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞ་ཉྩ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏྟ་ཀ་རེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཧུ་ན་མ་སྶ དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ པཱ་ཧུ་ན་ཉྩ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ. ཡེ་སཾ པ་ན པཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ་ཏི པཱ་ལི༹, ཏེ་སཾ ཡ་སྨཱ ས་ངྒྷོ པུ་བྦ་ཀཱ་ར་མ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠ ཧུ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི པཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཧ་ཝ་ན་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཧ་ཝ་ནཱི་ཡོ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠེ་ན པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ད་ཀྑི་ཎཱ་ཏི པ་ན པ་ར་ལོ་ཀཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཝཱ ཧི་ཏོ ཡ་སྨཱ ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝི་སོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ.
ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ན ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ.
ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱཏི ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ས་དི་སཾ པུ་ཉྙ་ཝི་རཱུ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙོ ཝཱ ཨ་མ་ཙྩ་སྶ ཝཱ སཱ་ལཱི་ནཾ ཝཱ ཡ་ཝཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་རཱུ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ར་ཉྙོ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཾ ར་ཉྙོ ཡ་ཝ་ཀྑེ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷོ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་རཱུ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ངྒྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི ལོ་ཀ་སྶ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཧི་ཏ་སུ་ཁ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཝི་རཱུ་ཧ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི.
༡༥༧. ཨེ་ཝཾ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན དོ་ས…པེ… ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི (ཨ. ནི. ༦.༡༠) པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ ས་གཱ་ར་ཝོ ཧོ་ཏི ས་པྤ་ཏི་སྶོ. ས་དྡྷཱ་དི་ཝེ་པུ་ལླཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ, དུ་ཀྑཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ས་མ་ཏྠོ, ས་ངྒྷེ་ན སཾ་ཝཱ་ས་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཉྩ་སྶ ས་རཱི་རཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་ས་ངྒྷ་མི་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མ་ཏི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ཙ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ས་ངྒྷཾ པ་སྶ་ཏོ ཝི་ཡ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་ན སུ་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཧོ་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཧ་ཝེ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ, ཀ་ཡི་རཱ་ཐ སུ་མེ་དྷ་སོ;
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ ས་དཱ་ཏི.
ཨི་དཾ ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་མུ་ཁཾ.