༡༡༨. ཨ་སཾ་ཁྱེ་ཧི ས་བྦཱ་སཾ
ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སཾ་ཁྱེ་ཧི པ་རཱ་སཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ ཧོ་ཏི. ན ས་ནྟི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་སཾ་ཁྱཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་སཾ་ཁྱཱ, ཏེ་སཾ ཨ་སཾ་ཁྱཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ བྷེ་དེ ཨ་ས་ཏི་པི སྱཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ནཾ ‘‘མཱ ནོ ཨ་ཛྫ ཝི་ཀ་ནྟིཾ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དོ ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་ཏྟཱ པ་ད་ཏྟ་སི་དྡྷཱི་ཏི ཝོ+ནོ་ཨཱ་དཱི་ནཾ སི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠེ ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི. པ་ཧཱ་རོ པ་རཱ་བྷ་ཝོ ཨ་པ་ཧཱ་རོ སཾ་ཧཱ་རོ ཨ་ཝ་ཧཱ་རོ ཨོ་ཧཱ་རོ ཨི་ཙྩཱ་དི ཧོ་ཏི.
ཨུ་པེ་ཙྩ+ཏྠཾ ས་ཛ་ནྟཱི་ཏི, ཨུ་པ་ས་གྒཱ ཧི པཱ་ད་ཡོ;
ཙཱ་དཱི པ་དཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ, ནི་པཱ་ཏཱ ནི་པ་ཏ་ནྟཱི་ཏི.
ཨོ་པ་ས་གྒི་ཀ་པ་དཾ.
ས་མུ་ཙྩ་ཡ+ཝི་ཀ་པྤ་ན+པ་ཊི་སེ་དྷ+པཱུ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ཏྟ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ ནེ་པཱ་ཏི་ཀཾ.
ཙ-ཨི་ཏི ས་མུ་ཙྩ་ཡཱ+ནྭཱ་ཙ་ཡ+ཨི་ཏ་རེ་ཏ་ར་ཡོ་ག+ས་མཱ་ཧཱ་རཱ+ཝ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ. ཝཱ-ཨི་ཏི ཝི་ཀ་པྤ་ནུ+པ་མཱ་ན+ས་མུ་ཙྩ་ཡ+ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ. ན, ནོ, མཱ, ཨ, ཨ་ལཾ, ཧ་ལཾ ཨི་ཙྩེ་ཏེ པ་ཊི་སེ་དྷེ. ‘‘དྭེ པ་ཊི་སེ་དྷཱ པ་ཀ་ཏི་ཨ་ཏྠཾ ག་མ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཉཱ་ཡཱ ‘‘ན ཏེ་སཾ པ་ན རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཙ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ན ཙ ན ཧོ་ནྟི-ཧོ་ནྟེ་ཝཱ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཨ་ཏྠཾ ག་མ་ཡ་ཏི. ཨ་ལཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི+བྷཱུ་ས་ནེ་སུ ཙ.
པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཎཾ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཉྩ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཐ, ཁ་ལུ, ཝ་ཏ, ཨ་ཐོ, ཨ་སྶུ, ཡ་གྒྷེ, ཧི, ཙ་ར་ཧི, ནཾ, ཏཾ, ཙ, ཏུ, ཝཱ, ཝོ, པ་ན, ཧ་ཝེ, ཀཱི་ཝ, ཧ, ཏ་ཏོ, ཡ་ཐཱ, སུ་དཾ, ཁོ, ཝེ, ཧཾ, ཨེ་ནཾ, (ཨེ་ཝཾ, རཱུ) སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དི པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཐ-ཨི་ཏི པ་ཉྷཱ+ན་ནྟ་རི་ཡཱ+དྷི་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཙ. ཁ་ལུ-ཨི་ཏི པ་ཊི་སེ་དྷཱ+ཝ་དྷཱ་ར་ཎ, པ་སི་དྡྷཱི་སུ ཙ. ཝ་ཏ+ཨི་ཏི ཨེ་ཀཾ་ས, ཁེ་དཱ+ནུ་ཀ་མྤ, སཾ་ཀ་པྤེ་སུ ཙ. ཨ་ཐོ-ཨི་ཏི ཨ་ནྭཱ་དེ་སེ ཙ. ཧི-ཨི་ཏི ཧེ་ཏུ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ ཙ. ཏུ-ཨི་ཏི ཝི་སེ་ས, ཧེ་ཏུ, ནི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ. པ་ན-ཨི་ཏི ཝི་སེ་སེ་པི. ཧ་ཝེ+ཝེ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ་པི. ཧཾ-ཝི་སཱ་ད, ཝི་མྷེ་སུ་པི. (ཝི་སཱ་ད, ས་མྦྷ་ཝེ་སུ, རཱུ). སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ་ཏི ཏཾ ཀ་ཏ་མཾ་ཏི ཨ་ཏྠེ་པི.
ཨ་ཏྠ་པཱུ་ར་ཎཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ. ཨ་ཏྠི, ས་ཀྐཱ, ལ་བྦྷཱ ཨི་ཙྩེ་ཏེ པ་ཋ་མཱ་ཡཾ. ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་མྦྷོ ཧ་མྦྷོ ཨ་རེ ཧ་རེ རེ ཛེ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཨཱ་མ་ནྟ་ཎེ. དི་ཝཱ བྷི་ཡྻོ (ན་མོ, རཱུ) ཨི་ཙྩེ་ཏེ པ་ཋ་མཱ་དུ་ཏི་ཡཱ་སུ. ས་ཡཾ སཱ་མཾ སཾ ས་མྨཱ ཀི་ནྟི ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ. སོ+ཏོ+དྷཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ ཙ སུ་ཏྟ་སོ པ་ད་སོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨེ་ཀ་དྷཱ དྭི་དྷཱ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཏ་ཝེ+ཏུཾ པ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠི་ཡཱ་ཝ, ཀཱ་ཏ་ཝེ དཱ་ཏ་ཝེ, ཀཱ་ཏུཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ, (དཱ་ཏུཾ, རཱུ) དཱ་པེ་ཏུཾ ཨི་ཙྩཱ་དི. སོ+ཏོ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ པ་ཉྩ་མི་ཡ་ཏྠེ, དཱི་གྷ་སོ ཨོ་ར་སོ རཱ་ཛ་ཏོ ཝཱ ཙོ་ར་ཏོ ཝཱ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཏོ ས་ཏྟ- མྱ་ཏྠེ་པི ཏྲ+ཏྠཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ ཙ, ཨེ་ཀ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ པ་སྶ་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ པཱ་ད་ཏོ སཱི་ས་ཏོ ཨ་གྒ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ, ཡ་ཏྲ ཡ་ཏྠ ཡ་ཧིཾ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྠ ཏ་ཧིཾ ཨི་ཙྩཱ་དི. ས་མ་ནྟཱ སཱ་མ་ནྟཱ པ་རི་ཏོ ཨ་བྷི་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ར་མུ་ཁཱ ཨཱ་ཝི ར་ཧོ ཏི་རོ ཨུ་ཙྩཾ ནཱི་ཙཾ ཨ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ནྟ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བ་ཧི་དྡྷཱ བཱ་ཧི་རཱ བཱ་ཧི་རཾ བ་ཧི ཨོ་རཾ པཱ་རཾ ཨཱ་རཱ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་ཙྪཱ པུ་རེ ཧུ་རཾ པེ་ཙྩ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ས་ཏྟ་མི་ཡཱ. ས་མྤ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཛྫ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷ སུ་ཝེ སྭེ ཨུ་ཏྟ་ར་སུ་ཝེ (ཀི་སུ, རཱུ) ཧི་ཡྻོ པ་རེ (པ་ར་སུ་ཝེ, རཱུ) ས་ཛྫུ སཱ་ཡཾ པཱ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ལླཾ དི་ཝཱ ར་ཏྟཾ ནི་ཙྩཾ ས་ཏ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ མུ་ཧུཾ མུ་ཧུ་ཏྟཾ བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ པུ་རཱ ཡ་དཱ ཏ་དཱ (ཀ་དཱ, རཱུ) ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཀཱ་ལ་ས་ཏྟ་མི་ཡཾ. ཨི་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཨ་པྤེ་ཝ ཨ་པྤེ་ཝ་ནཱ་མ ནུ ཨི་ཙྩེ་ཏེ སཾ་ས་ཡ་ཏྠེ. ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཏ་གྒྷ ཛཱ་ཏུ ཀཱ་མཾ ས་ས་ཀྐཾ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ. ཀ་ཙྩི ནུ ན་ནུ ཀ་ཐཾ (ཀིཾ་སུ, རཱུ) ཀིཾ ཨི་ཙྩེ་ཏེ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠེ. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏི ཨི་ཏྠཾ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ. ཨི་ཏི ཧེ་ཏུ+ཝཱ་ཀྱ་པ་རི་ས་མ་ཏྟཱི་སུ ཙ. ཡཱ་ཝ ཏཱ་ཝ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀཱི་ཝ ཨི་ཙྩེ་ཏེ པ་རི་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠེ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཧུ ལ་ཧུ ཨོ་པཱ་ཡི་ཀཾ པ་ཊི་རཱུ་པཾ ཨཱ་མ སཱ་དྷུ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠེ. ཏ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐེ་ཝ ཏ་ཐེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཝ་མྤི ཡ་ཐཱ་པི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི་ནཱ་མ ཝི་ཡ ཨི་ཝ ཡ་ཐ་རི་ཝ ཏ་ཐ་རི་ཝ ཡ་ཐཱ་ནཱ་མ ཏ་ཐཱ་ནཱ་མ ཡ་ཐཱ་ཧི ཏ་ཐཱ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཙ ཏ་ཐཱ་ཙ ཨི་ཙྩེ་ཏེ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏྠེ. ཡ་ཐཱ་ཨི་ཏི ཡོ་གྒ་ཏཱ+ཝི་ཙྪཱ+པ་ད་ཏྠཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟི+ནི་ད་སྶ་ནེ་སུ ཙ. ཨེ་ཝཾ་ཨི་ཏི ཨུ་པ་དེ་ས+པ་ཉྷཱ་དཱི་སུ ཙ. ཀི་ཉྩཱ་པི་ཨི་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠེ. དྷི་ཨི་ཏི ག་ར་ཧེ. ཨ་ཧོ་ཨི་ཏི ག་ར་ཧ+པ་སཾ་ས་ན+པ་ཏྠ་ནེ་སུ. ནཱ་མ་ཨི་ཏི ག་ར་ཧ+པ་སཾ་ས་ན+ས་ཉྙཱ+པ་ཉྷེ་སུ. སཱ་དྷཱུ་ཏི པ་སཾ་ས་ན+ཡཱ་ཙ་ནེ་སུ. ཨི་ངྒྷ ཧ་ནྡ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཙོ་ད་ན་ཏྠེ. སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ་ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནེ. ཀི་ར་ཨི་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ན+ཨ་ས་དྡྷེ་ཡྻེ་སུ. ནུ་ན་ཨི་ཏི ཨ་ནུ་མཱ་ནཱ+ནུ་སྶ་ར་ཎ+པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪ་ནེ. ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ་ན ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཀཱ་ར་ཎ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠེ. ས་ཧ ས་དྡྷིཾ ཨ་མཱ (ས་མཾ, རཱུ) ཨི་ཏི ས་མ་ཀྲི་ཡཱ་ཡཾ. ཝི་ནཱ རི་ཏེ ཝི་པྤ་ཡོ་གེ. ནཱ་ནཱ པུ་ཐུ བ་ཧུ་པ་ཀཱ་རེ. པུ་ཐུ ཝི་སུཾ ཨ་ས་ངྒྷཱ་ཏེ ཙ. དུ་ཊྛུ ཀུ ཀུ་ཙྪཱ་ཡཾ (ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡཾ, རཱུ). པུ་ན ཨ་པྤ་ཋ་མེ. ཀ་ཐཾ ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏྠེ. དྷཱ ཀྑ་ཏྟུཾ སོ ཀི་ཉྩ་ཨི་ཏི སཾ་ཁྱཱ་ཝི་བྷཱ་གེ. ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་པྤ་མཱ་ནེ་སུ (ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ, རཱུ). ས་ཎི་ཀཾ མ་ནྡ་ཏྠེ. ཁི་པྤཾ ཨ་རཾ ལ་ཧུཾ ཨཱ་སུ ཏུ་ཎྷཾ ཨ་ཙི་རཾ སཱི་གྷ་ཏྠེ. ཙི་རཾ ཙི་ར་སྶཾ དཱི་གྷ་ཀཱ་ལེ. ཙེ ཡ་དི སཾ་ཀཱ+ཝ་ཊྛཱ་ནེ. དྷུ་རཾ ཐི་རཱ+ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ (དྷུ་ཝཾ ཐི་རཱ+ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ, རཱུ). ཧཱ ཝི་སཱ་དེ. ཏུ་ཎྷཱི ཨ་བྷཱ་ས་ནེ. ས་ཙྪི པ་ཙྩ་ཀྑེ. མུ་སཱ མི་ཙྪཱ་ཨ་ལི་ཀཾ ཨ་ས་ཙྩེ. སུ་ཝ་ཏྠི ཨཱ་སི་ཊྛེ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཏུ་ན+ཀྟྭཱ་ན+ཀྟྭཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་ན་ཏྠེ བྷ་ཝ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་སྶི་ཏུ་ན པ་སྶི་ཡ པ་སྶི་ཏྭཱ་ན པ་སྶི་ཏྭཱ, དི་སྭཱ དི་སྭཱ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུ་ན ད་ཏྭཱ་ན ད་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ནེ་ཡྻ ས་མེ་ཙྩ ནི་ཧ་ཙྩ ཨུ་པེ་ཙྩ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨཱ་ག་མྨ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏོ བྷེ་དོ, ས་ལི་ངྒཱ་ནཾ བྷ་ཝེ ཏ་ཐཱ;
ཏུ་མྷཱ་དཱི་ནཾ ཏྭ+ལི་ངྒེ་སུ, ནེ་ཝ+ཏྠི པཱ་དི+ཙཱ་དི་ནཾ.
ཨེ་ཝཾ ནཱ་མཱ་ཁྱཱ་ཏོ་པ་ས་གྒེ་ཧི ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏཾ ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནེ་པཱ་ཏི་ཀ་པ་དཾ.
པུ་ལླི་ངྒཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཉྩ, ན་པུཾ་ས་ཀ+མ་ཐཱ+པ་རཾ;
ཏི་ལི་ངྒ་ཉྩ ཨ་ལི་ངྒ་ཉྩ, ནཱ་མི་ཀཾ པ་ཉྩ་དྷཱ ཋི་ཏཾ.
ཨི་ཏི པ་ཡོ་ག་སི་དྡྷི་ཡཾ ནཱ་མ་ཀ་ཎྜོ དུ་ཏི་ཡོ.