༢. ནཱ་མ་ཀ་ཎྜ
ཨ་ཐ ནཱ་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཏཾ ཨ་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ན་མ་ན་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ+ཏྠ་སྶ ནཱ་མ་ན་ཏོ ནཱ་མཾ, ད་བྦཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ས་ལི་ངྒཱ+ལི་ངྒ་ཏོ, ཨ་ནྭ་ཏྠ་རུ་ལ༹ྷི་ཏོ ཙ, ཏི་ཝི་དྷཾ པུ་མི+ཏྠི+ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཏོ, རུ་ཀྑོ, ལ་ཏཱ, ཝ་ན་ནྟི. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཱ་མ་ཉྙ+གུ་ཎ+ཀྲི་ཡཱ+ཡ་དི་ཙྪཱ་ནཱ་མ་ཏོ, རུ་ཀྑོ, ནཱི་ལོ, པཱ་ཙ་ཀོ, སི་རི་ཝ་ཌྜྷོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཝ་ཎྞི+ཝ་ཎྞུ+ཝ་ཎྞོ+ཀཱ་ར+ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་པ་ཀ་ཏི་བྷེ་ད་ཏོ, ཨེ་ཏྠ ཀིཾ་ས་དྡོ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟོ. པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཀ་ཏི, ས་དྡོ, དྷཱ་ཏུ ཙ.
ཏ་ཏྠ ས་ལི་ངྒེ་སུ ཏཱ་ཝ ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ པུ་ལླི་ངྒཱ སུ་ག་ཏ་ས་དྡཱ ས་ཏྟ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ པ་རཱ ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟེ. སུ་ག་ཏ་ཨི་ཏི ཋི་ཏེ –
༡. དྭེ དྭེ+ཀཱ་ནེ་ཀེ་སུ ནཱ་མ་སྨཱ སི་ཡོ ཨཾ་ཡོ ནཱ ཧི ས ནཾ སྨཱ ཧི ས ནཾ སྨིཾ སུ
ཨེ་ཏེ་སཾ དྭེ དྭེ ཧོ་ནྟི ཨེ་ཀཱ་ནེ་ཀ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ. ཡ་ཏོ ཨི་མེ ས་ཏྟ དུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ‘‘ཨ་ཏྠ་ཝ་ནྟ+མ་དྷཱ་ཏུ་ཀ+མ་པ་ཙྩ་ཡཾ པཱ་ཊི་པ་དི་ཀཾ ཀི་ཏ་ཀ+ཏ་དྡྷི་ཏ+ས་མཱ་སཱ ཙེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཾ ནཱ་མཾ པཱ་ཊི་པ་དི་ཀཾ ནཱ་མ. ཀེ་ཙི ས་ཀ་ཏྠ+ད་བྦ+ལི་ངྒ+ས་ངྑྱཱ+ཀ་མྨཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀཾ པཱ་ཊི་པ་དི་ཀ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ནེ+ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
ས་ཀ་ཏྠ+ད་བྦ+ལི་ངྒཱ་ནི, ས་དྡ་ཏྠ+མ་བྲ་ཝུཾ པ་རེ;
ས་ངྑྱཱ+ཀ་མྨཱ་དི་ཀཱ་ན་ནྟུ, ཝི་བྷ་ཏྟི ཝཱ་ཙ་ཀཱ མ་ཏཱ.
ས་ཀ་ཏྠ+ད་བྦ+ལི་ངྒཱ་ནི, ས་ངྑྱཱ+ཀ་མྨཱ་དི་པ་ཉྩ་ཀཾ;
ས་དྡ་ཏྠ+མ་བྲ་ཝུཾ ཀེ་ཙི, ཝི་བྷ་ཏྟི པ་ན ཛོ་ཏ་ཀཱ་ཏི ཙ.
ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ བ་ཧུ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ན པ་ས་ངྒེ ‘‘ནཱ་མ་སྨཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ.
༣༧. པ་ཋ་མཱ+ཏྠ་མ་ཏྟེ
ནཱ་མ་སྶཱ+བྷི་དྷེ་ཡྻ་མ་ཏྟེ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཝ་སཱ པ་ཋ་མཱ་ཡེ+ཀ་ཝ་ཙ་ན་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. སི ཡོ་ཨི་ཏི པ་ཋ་མཱ. སི་སྶི+ཀཱ་ར་སྶཱ+ནུ་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཡོ་གོ. པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ‘‘ཀི+མཾ་སི་སཱུ’’ཏི སཾ་ཀེ་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨཾ་ཝ་ཙ་ན་སྶཱ+ཀཱ་ར་སྶ. ཨེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི་དེ་སོ ཨ་ཉྙ་དཱི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ན+མ་ཉྙ་ཏྠ་པཱ་པ་ན+མ་ཏི་དེ་སོ. ཨེ་ཀ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སི.
ཨ་ཏོ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཨ་ཏོ་ཏི ནཱ་མ་ཝི་སེ་ས་ན་ཏྟཱ ‘‘ཝི་དྷི་བྦི་སེ་ས་ན་ནྟ་སྶཱ’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏོ ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ ཝི་དྷི.
༡༠༩. སི་སྶོ
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ སི་སྶ ཨོ ཧོ་ཏི. པུ་བྦ་ས་ར་ལོ་པེ སུ་ག་ཏོ ཏི་ཊྛ་ཏི. བ་ཧུ་མྷི ཝ་ཏྟ་བྦེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༤༡. ཨ་ཏོ ཡོ་ནཾ ཊཱ་ཊེ
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ པ་ཋ་མཱ་དུ་ཏི་ཡཱ་ཡོ་ནཾ ཊཱ་ཊེ ཧོ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ. ཊ་ཀཱ་རཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ‘‘ཊཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ+ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ ས་བྦ་སྶཱ’’ཏི ས་བྦཱ་དེ་སོ. སུ་ག་ཏཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི.
‘‘པ་ཋ་མཱ+ཏྠ་མ་ཏྟེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༣༨. ཨཱ་མ་ནྟ་ཎེ
ཨཱ་མ་ནྟ་ཎཱ་དྷི་ཀེ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟེ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སི.
༡༡༢. གོ སྱཱ+ལ་པ་ནེ
ཨཱ་ལ་པ་ནེ སི ག་ས་ཉྙོ ཧོ་ཏི.
‘‘ལོ་པོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༡༧. ག་སཱི་ནཾ
ནཱ་མ་སྨཱ ག+སཱི་ནཾ ལོ་པོ ཧོ་ཏི. བྷོ སུ་ག་ཏ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ.
‘‘གེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༥༩. ཨ་ཡུ་ནཾ ཝཱ དཱི་གྷོ
ཨ་ཨི་ཨུ་ཨི་ཙྩེ་ཏེ་སཾ ཝཱ དཱི་གྷོ ཧོ་ཏི གེ པ་རེ ཏི་ལི་ངྒེ+ཏི དཱི་གྷེ བྷོ སུ་ག་ཏ སུ་ག་ཏཱ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ. ས་ཀྐ་ཏེ སུ་ག་ཏཱ་ཏི དཱི་གྷཾ དཱུ་རཱ་ལ་པ་ནེ་ཡེ་ཝི+ཙྪ་ནྟི, ས་མཱི་པཱ་ལ་པ་ནེ་པི ད་སྶ་ན་ཏོ ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ཡོ་སྶ ཊཱ, སུ་ག་ཏཱ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཐ.
༢. ཀ་མྨེ དུ་ཏི་ཡཱ
ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཀེ དུ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨཾ་ཡོ་ཨི་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ. ཨེ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡཱ་ཏ་ཏི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟེ སི་ཡོ ཨི་ཏི པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྱཱ་དཱི་ནི+མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ. དུ་ཏི་ཡེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཾ, ཨ་ཀཱ་ར་སྶཱ+པ་ཡོ་གོ. སུ་ག་ཏཾ པ་སྶ. དུ་ཏི་ཡཱ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡོ, ཏ་སྶ ཊེ, སུ་ག་ཏེ པ་སྶ.
༡༩. ཀ་ཏྟུ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཏ་ཏི་ཡཱ
ཏ་སྨིཾ ཀ་ཏྟ་རི ཀ་ར་ཎེ ཙ ཀཱ་ར་ཀེ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ནཱ+ཧི་ཨི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི. ཏ་ཏི་ཡཱ་ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ.
‘‘ནཱ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༠༨. ཨ་ཏེ+ན
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ པ་ར་སྶ ནཱ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨེ་ནཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏི ནི་ཙྩཾ. སུ་ག་ཏེ་ན ཀ་ཏཾ.
༩༨. སུ་ཧི་སྭ+སྶེ
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་སྶ སུ་ཧི་སྭེ+ཧོ་ཏི. སུ་ག་ཏེ་ཧི.
‘‘ཝེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༩༥. སྨཱ་ཧི་སྨིཾ་ནཾ མྷཱ་བྷི་མྷི
ནཱ་མ་སྨཱ པ་རེ་སཾ སྨཱ་ཧི་སྨིཾ་ནཾ མྷཱ་བྷི་མྷི ཧོ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ་ཏི ཧི་སྶ བྷི་ཨཱ་དེ་སེ སུ་ག་ཏེ་བྷི. ཀ་ར་ཎེ སུ་ག་ཏེ་ན ལོ་ཀོ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ཏི, སུ་ག་ཏེ་ཧི སུ་ག་ཏེ་ཧི ཝཱ.
༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠཱི ས་མྤ་དཱ་ནེ
ཏ་སྨིཾ ས་མྤ་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི སི་ཡཱ. ས+ནཾ་ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠཱི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ+ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ས. ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟེ སྶ+ནཾ་ཏི དཱི་གྷ་པཱ་ཋེ་ན སུ་ག་ཏ་སྶཱ་ཏི སི་དྡྷེ་པི ‘‘ཛྷ་ལཱ ས་སྶ ནོ’’ ཏྱཱ་དི་ཀཱ་རི་ཡ་སུ་ཏྟེ་སུ སྶ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཀྑ་ར་གཱ་ར་ཝ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ལཱ་གྷ་ཝ་ཏྠ+མི་ད+མཱ་ར་དྡྷཾ –
༥༡. སུ་ཉ ས་སྶ
ནཱ་མ་སྨཱ པ་ར་སྶ ས་སྶ སུ་ཉཱ་ག་མོ ཧོ་ཏི. ས ཙ ‘‘ཚ་ཊྛི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ –
༡,༢༠. ཉཱ་ཀཱ་ནུ བ་ནྡྷཱ+དྱ་ནྟཱ
ཚ་ཊྛཱི་ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ཉཱ་ནུ་བ་ནྡྷ+ཀཱ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཨཱ་དྱ་ནྟཱ་ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་དྱ་ཝ་ཡ་ཝོ. ཨུ་ཀཱ་རོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཏྠོ, ཉྙ་ཀཱ་རོ ཨ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སཾ་ཀེ་ཏ་ཏྠོ. སུ་ག་ཏ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི.
༡,༥༨. ‘‘བ་ཧུ་ལཾ’’ཏྱ+དྷི་ཀཱ་རོ
བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཀ་པྤ་དུ་མ་མི་ཝ མ་ཉྙ་ནྟི ས་དྡི་ཀཱ. ཏ་ཉྩ –
ཀྭ་ཙི པ་ཝ་ཏྟྱ+པ་ཝ་ཏྟི, ཀྭ་ཙ+ཉྙཾ ཀྭ་ཙི ཝཱ ཀྭ་ཙི;
སི་ཡཱ བ་ཧུ་ལ་ས་དྡེ་ན, ཝི་དྷི ས་བྦོ ཡ་ཐཱ་ག་མཾ་ཏི –
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ བ་ཧུ་ལཾ ས་མི་ཀྑ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཏོ ཝཱ’’ཏྭེ་ཝ,
༤༤. ས་སྶཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠི་ཡཱ
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ པ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠི་ཡཱ ས་སྶ ཨཱ་ཡོ ཧོ་ཏི ཝཱ བ་ཧུ་ལཾ. སུ་ག་ཏཱ་ཡ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏཱ་ད་ཏྠེ་ཡེ་ཝཱ+ཡ+མཱ་ཡོ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཏོ པ་རཾ ནོ+དཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏེ. ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཾ,
‘‘དཱི་གྷོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༨༩. སུ་ནཾ་ཧི་སུ
ནཱ་མ་སྶ དཱི་གྷོ ཧོ་ཏི སུ་ནཾ་ཧི་སུ. སུ་ག་ཏཱ་ནཾ.
༢༩. པ་ཉྩ་མྱ+ཝ་དྷི་སྨཱ
ཨེ་ཏ་སྨཱ ཨ་ཝ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཱ པ་ཉྩ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. སྨཱ+ཧི་ཨི་ཏི པ་ཉྩ་མཱི. པ་ཉྩ་མྱེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སྨཱ,
‘‘ཨ་ཏོ’’ ‘‘ཊཱ་ཊེ’’ ‘‘ཝེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༤༣. སྨཱ+སྨིཾ་ནཾ
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ པ་རེ་སཾ སྨཱ+སྨིཾ་ནཾ ཊཱ+ཊེ ཧོ་ནྟི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ. སུ་ག་ཏཱ ཨ་པེ་ཧི སུ་ག་ཏ་མྷཱ སུ་ག་ཏ་སྨཱ ཝཱ. པ་ཉྩ་མཱི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཉྷི, སུ་ག་ཏེ་བྷི སུ་ག་ཏེ་ཧི.
༣༩. ཚ་ཊྛཱི ས་མྦ་ནྡྷེ
ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨ་ཉྙོ ས་མྦ་ནྡྷོ, ཏ་ཏྲ ཚ་ཊྛཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ས+ནཾ་ཨི་ཏི ཚ་ཊྛཱི, ཚ་ཊྛེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ས, སུ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ, ཚ་ཊྛཱི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཾ, སུ་ག་ཏཱ་ནཾ.
༡༤. ས་ཏྟ་མྱཱ+དྷཱ་རེ
ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཱ་ར་ཀེ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི ཧོ་ཏི. སྨིཾ+སུ་ཨི་ཏི ས་ཏྟ་མཱི. ས་ཏྟ་མྱེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ སྨིཾ, སུ་ག་ཏེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ སུ་ག་ཏ་མྷི སུ་ག་ཏ་སྨིཾ ཝཱ. ས་ཏྟ་མཱི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ, ‘‘སུ+ཧི་སྭ+སྶེ’’ཏི ཨེ, སུ་ག་ཏེ་སུ.
སུ་ག་ཏོ, སུ་ག་ཏཱ. བྷོ སུ་ག་ཏ, བྷོ སུ་ག་ཏཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ སུ་ག་ཏཱ. སུ་ག་ཏཾ, སུ་ག་ཏེ. སུ་ག་ཏེ་ན, སུ་ག་ཏེ་བྷི, སུ་ག་ཏེ་ཧི. ཀ་ར་ཎེ སུ་ག་ཏེ་ན, སུ་ག་ཏེ་བྷི, སུ་ག་ཏེ་ཧི. སུ་ག་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏཱ་ཡ, སུ་ག་ཏཱ་ནཾ. སུ་ག་ཏཱ, སུ་ག་ཏ་མྷཱ, སུ་ག་ཏ་སྨཱ, སུ་ག་ཏེ་བྷི, སུ་ག་ཏེ་ཧི. སུ་ག་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏཱ་ནཾ. སུ་ག་ཏེ, སུ་ག་ཏ་མྷི, སུ་ག་ཏ་སྨིཾ, སུ་ག་ཏེ་སུ.
སུ་ག་ཏོ སུ་ག་ཏོ. སུ་ག་ཏཾ ན་མ་ཏི. སུ་ག་ཏེ་ན ཀ་ཏོ. སུ་ག་ཏེ་ན ཛི་ཏོ. སུ་ག་ཏ་སྶ ད་དེ. སུ་ག་ཏཱ ཝི་ག་ཏོ. སུ་ག་ཏ་སྶ སུ་ཏོ. སུ་ག་ཏེ ར་མ་ཏེ. ཨེ་ཝཾ –
སཱུ་རཱ+སུ་ར+ན་རོ+ར་ག+ནཱ་ག+ཡ་ཀྑཱ,
ག་ནྡྷ་བྦ+ཀི་ནྣ་ར+མ་ནུ་སྶ+པི་སཱ་ཙ+པེ་ཏཱ;
མཱ་ཏ་ངྒ+ཛ་ངྒ་མ+ཏུ་ར་ངྒ+ཝ་རཱ་ཧ+སཱི་ཧཱ,
བྱ་གྒྷ+ཙྪ+ཀ་ཙྪ་པ+ཏ་ར་ཙྪ+མི་ག+སྶ+སོ་ཎཱ.
ཨཱ་ལོ་ཀ+ལོ་ཀ+ནི་ལ་ཡཱ+ནི་ལ+ཙཱ་ག+ཡོ་གཱ,
ཝཱ་ཡཱ་མ+གཱ་མ+ནི་ག་མཱ+ག་མ+དྷ་མྨ+ཀཱ་མཱ;
ས་ངྒྷོ+གྷ+གྷོ་ས+པ་ཊི་གྷཱ+ས་ཝ+ཀོ་དྷ+ལོ་བྷཱ,
སཱ་ར་མྦྷ+ཐ་མྦྷ+མ་ད+མཱ་ན+པ་མཱ་ད+མ་ཀྑཱ.
པུ་ནྣཱ་ག+པཱུ་ག+པ་ན་སཱ+ས་ན+ཙ་མྤ་ཀ+མྦ-
ཧི་ནྟཱ་ལ+ཏཱ་ལ+ཝ་ཀུ་ལ+ཛྫུ་ན+ཀིཾ་སུ་ཀཱ ཙ;
མ་ནྡཱ་ར+ཀུ་ནྡ+པུ་ཙི་མ་ནྡ+ཀ་ར་ཉྫ+རུ་ཀྑཱ,
ཉེ་ཡྻཱ མ་ཡཱུ་ར+ས་ཀུ་ཎ+ཎྜ་ཛ+ཀོ་ཉྩ+ཧཾ་སཱ.
སུ་ག་ཏ་ས་དྡོ་ཝ, ཡ་ཏོ ས་བྦོ ས་དྡོ, ན ས་དྡ་ཏཱ་ལི་ཏ་ཏྠོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ སཾ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ནེ+ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
སཾ་ཡོ་གཱ ཝི་པྤ་ཡོ་གཱ ཙ, སཱ་ཧ་ཙ་རི་ཡཱ+ཝི་རོ་དྷ་ཏོ;
ཨ་ཏྠཱ པ་ཀ་ར་ཎཱ ལི་ངྒཱ, ས་དྡ་ནྟ་ར་ས་མཱི་པ་ཏོ.
སཱ་མ་ཏྠྱོ+ཙི་ཏྲ+དེ་སེ་ཧི, ཀཱ་ལ+བྱ་ཏྟཱ+ནུ་རཱུ་པ་ཏོ;
ཨུ་པ་ཙཱ་ར+ཀཱ་ཀུ་བྷེ་ད, ས་མྦ་ནྡྷེ་ཧུ+པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ.
ཝ་ཙ་ནཱ ཙ ཏ་ད་ངྒ་ཏྟཱ, པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཧི;
ས་དྡ+ཏྠཱ པ་ཝི་བྷ་ཛྫ་ནྟེ, ན ས་དྡཱ་དེ་ཝ ཀེ་ཝ་ལཱ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ག་ཏོ ཏཱ་ཝ, ‘‘ས་ཀི་སོ་རཱ དྷེ་ནུ དཱི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི, ཀི་སོ་རོ ཨ་སྶ་པོ་ཏ་ཀོ, ཏཾ་སཾ་ཡོ་ག་ཏོ ཝ་ལ༹་ཝཱ ཨེ་ཝ པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ.
ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཏོ – ‘‘ཨ་ཀི་སོ་རཱ ཨཱ་ནཱི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི ཏ་པྤ་ཊི་སེ་དྷཱ ཝ་ལ༹་ཝཱ ཨེ་ཝ པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ.
ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ – ‘‘རཱ་མ+ལ་ཀྑ་ཎ’’ཨི་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་ཧ་ཙ་ར་ཎེ་ན རཱ་མོ་ཏི དཱ་ས་ར་ཐི ཨེ་ཝ རཱ་མོ, ན ཨ་ཉྙཱ་བྷི་དྷཱ་ནོ ཛཱ་མ་ད་ག་ནྱཱ་དི. ལ་ཀྑ་ཎོ་པི སོ་མི་ཏྟི ཨེ་ཝ, ན ཏུ ཡོ ཀོ་ཙི ལ་ཀྑ་ཎོ.
ཝི་རོ་དྷ་ཏོ – ‘‘རཱ་མ+ཛྫུ་ནཱ’’ ཨི་ཏི བྷ་གྒ་ཝོ ས་ཧ་སྶ་བཱ་ཧུ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཏི ཏེ ཨེ་ཝ པ་ཏཱི་ཡ་ནྟེ, ན དཱ་ས་ར་ཐི ས་བྱ་སཱ་ཙི ཙ.
ཨ་ཏྠ་ཏོ – ‘‘སི་ནྡྷ་ཝ+མཱ་ན་ཡ, པ་ཝི་སཱ་མི ར་ཎ་ངྒ་ཎ’’མི་ཏི ར་ཎ་ངྒ་ཎ་པ་ཝེ་སོ ཝཱ་ཧ་ན་ཝི་སེ་སེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏུ་ར་ངྒ་པ་ཏཱི་ཏི, ན ཏུ ལ་ཝ་ཎ་ཝི་སེ་སཾ.
པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ-བྷོ་ཛ་ན་ཝི་དྷི་མྷི ཨུ་པ་ས་ངྑ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘སི་ནྡྷ་ཝ+མཱ་ན་ཡེ’’ཏི, ཨ་ཏྲ ཧི ས་དྡ་ནྟ་ར་སྶཱ+བྷཱ་ཝེ་པི བྷོ་ཛ་ནོ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཝཱ་ཡ+མཱ་ལོ་ཀི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ལ་ཝ་ཎེ པ་ཊི་པ་ཏྟི, ཏཱ་དི་སོ ཧི པ་ཏྠཱ་ཝོ་ཏི.
ལི་ངྒ་ཏོ – ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ པ་ཋ་མ+མུ་པ་ཝེ་ས་ཡ ས་མཱ་རཱ་དྷི་ཏ་གུ་རུཾ’’ཏི, ཨ་ཏྲ ས་མཱ་རཱ་དྷི་ཏ་གུ་རུ་ཏྟེ་ན ལི་ངྒེ་ན ཏ་སྶ བཱ་ཧུ་སྶ་ཙྩ+མ་ཝ་ག་མྱ་ཏེ, ན ཏུ ཡོ ཀོ་ཙི དེ་ཝ་གུ་ཎོ.
ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཏོ – ‘‘ཨ་ཛྫུ་ནོ ཀ་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཏི’’ པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ, ནོ ཨ་ཀ་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨ་ཛྫུ་ནོ་ཏི.
སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ – ‘‘ཨ་ནུ་ད་རཱ ཀ་ཉྙཱ’’ཏི ཨུ་ད་རེ ཨ་ས་ཏི ཀ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏ་སྶཱ ཀི་སཱ་ངྒི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་པ་དེ་སོ་ཏི པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ.
ཨོ་ཙི་ཏྲ་ཏོ – ‘‘རཱ་མ་ས་དི་སོ+ཡཾ’’ ཨི་ཏི, ཨ་ཏྲ ཧི རཱ་མོ པ་ཡུ་ཏྟ་དཱ་ས་ར་ཐི་སྨིཾ བྷི་ཡྻོ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ པ་རི་ཙ་ཡོ་ཏི དཱ་ས་ར་ཐི ཨེ་ཝ པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ, ན བྷ་གྒ་ཝ་རཱ་མོ.
དེ་ས་ཏོ – ‘‘པོ་ཊྛ་པཱ’’ ཨི་ཏི ཀི་སྨི་ཉྩི དེ་སེ པ་སཾ་སཱ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀི་སྨི་ཉྩི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཀཱ་ལ་ཏོ – ‘‘པ་ཙེ’’ཏི ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཀ་ཏྠ་ཙི པུ་བྦ་ཎྷེ ཡཱ་གུ་པཱ་ཀེ, སཱ་ཡ་ཎྷེ ཏུ ཨོ་ད་ན་པཱ་ཀེ.
བྱ་ཏྟི་ཏོ – ‘‘གཱ་མ་སྶ ཨ་དྡྷ’’ མི་ཏི ས་མ་བྷཱ་གེ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟཱ. ‘‘གཱ་མ་སྶ ཨ་དྡྷོ’’ཏི པུ་མ་ཏྟེ་ན ཏུ ཨ་ས་མ་བྷཱ་གེ.
ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ – ‘‘ན་ར་པ་ཏི སཱ་དྷུ ར་ཀྑ་ཏི གོ་མ་ཎྜ་ལ’’མི་ཏི མ་ཧཱི་མ་ཎྜ་ལ་པཱ་ལ་ནཾ རཱ་ཛི་ནོ+ནུ་རཱུ་པ+མི་ཏི མ་ཧཱི་མ་ཎྜ་ལ་པཱ་ལ་ནེ་ཝ པ་ཏཱི་ཏི, ན ཏུ གོ་ཡཱུ་ཐ་ར་ཀྑ་ནེ.
ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ – ཨ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝེ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་རོ་པ་ན+མུ་པ་ཙཱ་རོ, ས ཙ ཏ་ད་ཊྛོ, ཏ་དྡྷ་མྨོ, ཏཾ་ས་ཧ་ཙ་རི་ཡོ, ཏཾ་ས་མཱི་པོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ མ་ཉྩཱ ཨུ་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཨ་གྒི མཱ་ཎ་ཝོ, ཡ་ཊྛིཾ པ་ཝེ་ས་ཡ, ག་ངྒཱ་ཡཾ ཝ་ཛོ་ཏི.
ཀཱ་ཀུ་ཏོ-ཀཱ་ཀུ་ས་དྡོ ཨི་ཏྠི་ཡཾ, ས ཙ ཝི་ཀཱ་ར+སོ་ཀ+བྷཱི་ཏི+དྷ་ནི་རཱུ་པེ་སུ དི་སྶ་ཏི, ཝ་ཏྟུ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཱ ཀ་ཐ་ཉྩི ཏཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཝཱ་ཨ་པི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཉྙེ་ན ‘‘ཀིཾ ཏྭཾ ཏཾ ཨ་ཀཱ་སི ‘‘ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ཀོ་པེ་ན བྷ་མུ་བྷེ་དཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཀ་ཏ་ཝཱ ཨ་མྷཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་སྶ བྷ་མུ་བྷེ་ད་ཀྲི་ཡཱ ཨ་ཀྲི་ཡཱ་པ་ཊི་ཉྙཾ སཱུ་ཙ་ཡ་ཏི.
ས་མྦ་ནྡྷ ཏོ – ‘‘མཱ་ཏ་རི ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, པི་ཏ་རི སུ་སྶཱུ་ཡི་ཏ་བྦཾ’’ ཨི་ཏི, ཨ་ཏྲ ཧི ས་མཱ་ཏ་རི ས་པི་ཏ་རཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷི་ས་དྡཱ་བྷཱ་ཝེ་པི སཱ མཱ་ཏཱ སོ པི་ཏཱ ཙ ཨ་སྶ པུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ.
ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ – ‘‘ཀཱ་ཀེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ད་དྷཱི’’ཏི ཀཱ་ཀ་ས་དྡོ ས་བྦེ་ས+མུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏཱི་ཏི སུ་ན་ཁཱ་དི་ས་བྦེ་ཧི་པི ནི་ཝཱ་རཱི་ཡ་ཏེ.
ཝ་ཙ་ན་ཏོ – ‘‘དཱ་རཱ’’ཨི་ཏི དཱ་ར་ས་དྡོ ཀ་ལ་ཏྟེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟོ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཙ་ནོ.
ཏ་ད་ངྒ་ཏྟཱ – ‘‘ས་ཛྫི་ཏཾ བྷོ་ཛ་ན’’མི་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་པྤ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏྟཱ ཏ་དུ་པ་ཀ་ར་ཎ ཨཱ་ས་ན, པཱ་ཏི, བྱ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་མྤཱ་ད་ན་མྤི པ་ཏཱི་ཡ་ཏེ.
པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ – ‘‘ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི ཨ་ཝ་ནི་ནཱ་ཐོ’’ཏི ར་ཉྙོ ནི་གྒ་མ་ནེ་ན ཏ་དུ་པ་ཛཱི་ཝཱི་ན་མྤི ནི་གྒ་མ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
ནེ་ཡྻ་ནཱི་ཏ་ཏྠ་སུ་ཏྟེ་སུ, ཉེ་ཡྻཾ ས་དྡ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ཀཾ;
ནེ+ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཨ་ཏྠེ་ན, སུ་ཏྟཾ ནཱི་ཏ་ཏྠ་ཀཾ བྷ་ཝེ་ཏི.
ཨེ་ཝ+མ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨ་ཀཱ་ར་ནྟཱ་ནཾ པུ་ལླི་ངྒཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ རཱུ་པ་ན་ཡོ ཀྲི་ཡཱ+བྷི་ས་མྦ་ནྡྷོ ཙ. སུ་ག་ཏ་ས་དྡ་ཏོ ཡ་སྶ ས་དྡ་སྶ ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཝ་ཀྑཱ་མ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཚ་ཊྛི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ས་མ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་མཱི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ཏ་ཏི་ཡཱ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མ་ཏྟཱ ན ཏཱ ད་སྶི་ཡ་ནྟེ.
གུ་མྦ སི, ‘‘ཨ་ཏོ’’ ‘‘སི་སྶཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༡༠. ཀྭ་ཙེ+ཝཱ.
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཏོ ནཱ་མ་སྨཱ པ་ར་སྶ སི་སྶ ཨེ ཧོ་ཏི ཝཱ ཀྭ་ཙི. གུ་མྦེ གུ་མྦོ, གུ་མྦཱ. བྷོ གུ་མྦ གུ་མྦཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ གུ་མྦཱ ཨི་ཙྩཱ་དི སུ་ག་ཏ་ས་མཾ. ཨེ་ཝཾ ཕུ་སྶི་ཏ་གྒེ ཕུ་སྶི་ཏ་གྒོ, ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨི་ཙྩཱ་དི. སི་སྶོ+ཀཱ་ར་སྶ ནི་ཙྩ་ཏྟཱ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཀྑེ ཨེ་ཀཱ་ར་ཏྟ+མི་ད+མཱ་ར་དྡྷ་ནྟི སི་སྶོ+ཀཱ་ར་པ་ཀྑེ ཨེ་ཝ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨཾ ན་པུཾ་ས་ཀེ’’ཏི ཨ+མཱ་དེ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ར་སྶ ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝི་ས་ཡེ བཱ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘བ་ཧུ་ལཾ’’ ཝི་དྷཱ་ནཱ ན་པུཾ་ས་ཀེ་པི སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ་ཏི ཀྭ་ཙི ཧོ་ཏེ་ཝ.
‘‘ཡོ་སྶ’’ ‘‘ཊེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༣༥. ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་དཱི་ཧ+ཏོ
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ནཾ ཊེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ. བྷོ ཨེ་ཀ་ཙྩ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ. ཨེ་ཀ་ཙྩཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ས+ས+པ་ཋ་མ་ས་དྡཱ་ནཾ.
ཀོ་དྷོ, ཀོ་དྷཱ. བྷོ ཀོ་དྷ ཀོ་དྷཱ, ཀོ་དྷཱ. ཀོ་དྷཾ, ཀོ་དྷེ.
‘‘ནཱ་སྶ’’ ‘‘སཱ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༠༧. ཀོ་དྷཱ་དཱི་ཧི
ཀོ་དྷཱ་དཱི་ཧི ནཱ་སྶ སཱ ཧོ་ཏི ཝཱ. ཀོ་དྷ་སཱ ཀོ་དྷེ་ན. ཨ་ཏྠ་སཱ ཨ་ཏྠེ་ན. ‘‘ཡེ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཱ་ནི ཏ་ཡི ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ས་དྡོ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒོ་པི དི་སྶ་ཏི.
‘‘སྨི་ནོ ཊཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༧༥. དི་ཝཱ་དི་ཏོ
དི་ཝཱ་དཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི སྨི་ནོ ཊི ཧོ་ཏི ནི་ཙྩཾ. དི་ཝི, ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཝི. ཨེ་ཏྠ་ཊི་མྷི ནི་ཙྩཾ ཝ་ཀཱ་རཱ་ག་མོ ར་སྶོ ཙ. ཨེ་ཏྠ བྷཱུ་ས་དྡོ ཝ་དྷཱུ་ས་དྡ་ས་མཾ.
‘‘ཝེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་ཏེ.
༡༤༤. མ་ནཱ་དཱི་ཧི སྨིཾ+སཾ+ནཱ+སྨཱ་ནཾ སི+སོ+ཨོ+སཱ+སཱ
མ་ནཱ་དཱི་ཧི སྨི+མཱ་དཱི་ནཾ སི+སོ+ཨོ+སཱ+སཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ. མ་ནོ, མ་ནཱ. བྷོ མ་ན མ་ནཱ, མ་ནཱ. མ་ནོ, མ་ནཾ, མ་ནེ. མ་ན་སཱ མ་ནེ་ན, མ་ནེ་ཧི མ་ནེ་བྷི. མ་ན་སོ མ་ན་སྶ, མ་ནཱ་ནཾ. མ་ན་སཱ མ་ནཱ མ་ན་མྷཱ མ་ན་སྨཱ, མ་ནེ་ཧི མ་ནེ་བྷི. མ་ན་སི མ་ན་མྷི མ་ན་སྨིཾ, མ་ནེ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙོ པ་ཡོ ཏེ་ཛོ,
ཏ་པོ ཙེ་ཏོ ཏ་མོ ཡ་སོ.
ཨ་ཡོ ཝ་ཡོ སི་རོ ས་རོ,
ཨུ་རོ+ཏྱེ+ཏེ མ་ནཱ་ད་ཡོ.
རཱུ་པ་སི་དྡྷི་ཡཾ ཨ་ཧ+ར་ཧ་ས་དྡཱ མ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཋི་ཏཱ. ཨ་ཧ་སྶ ཨཱ་པཱ་དི་ཏྟཱ ར་ཧོ་ཏི ནི་པཱ་ཏ་ཏྟཱ ར་ཧ་སཱི་ཏི ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ.
ག་ཙྪ་ནྟ སི, ‘‘སི་སྶ’’ ‘‘ཝེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ. པ་ར་ཏོ བྷི་ཡྻོ ནཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མ, ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་སྶ ག་མྱ་མཱ་ན་ཏྟཱ.
༡༤༨. ནྟ་སྶཾ
སི་མྷི ནྟ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨཾ ཧོ་ཏི ཝཱ. ‘‘སུ་ཏཱ་ནུ་མི་ཏེ་སུ སུ་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷོ་ཝ བ་ལ་ཝཱ’’ཏི ཉཱ་ཡཱ ‘‘ནྟ་སྶཱ’’ཏི སུ་ཏ་ཏྟཱ ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཾ, ན ཏ་ད་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་མི་ཏ་སྶ ས་དྡ་སྶ. ཨེ་ཝ+མུ་པ་རི་པི ནྟ+ནྟཱུ་ནཾ ཨཱ་དེ་ས་ཝི་དྷཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ. ‘‘ག་སི་ནཾ’’ཏི སི་ལོ་པོ. ག་ཙྪཾ ག་ཙྪ་ནྟོ.
༢༡༥. ནྟ+ནྟཱུ་ནཾ ནྟོ ཡོ་མྷི པ་ཋ་མེ
པ་ཋ་མེ ཡོ་མྷི ནྟ+ནྟཱུ་ནཾ ས་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ནྟོ་ཨི་ཙྩཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏི ཝཱ. ས ཙ བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ པུ་མེ་ཝ, ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟཱ.
༢༡༨. ཊ+ཊཱ+ཨཾ གེ
གེ པ་རེ ནྟ+ནྟཱུ་ནཾ ས་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཊ+ཊཱ+ཨཾ་ཨི་ཙྩཱ་དེ་སཱ ནི་ཙྩཾ ཧོ་ནྟི བ་ཧུ་ལཾ. བྷོ ག་ཙྪ ག་ཙྪཱ ག་ཙྪཾ, ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟཱ.
༩༢. ནྟ་སྶ ཙ ཊ ཝཾ+སེ
ཨཾ་སེ་སུ ནྟ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཊ ཧོ་ཏི ཝཱ ནྟུ་སྶ ཙ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་སཱ+ཡཾ. ག་ཙྪཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ, ག་ཙྪ་ནྟེ.
༢༡༧. ཏོ+ཏཱ+ཏི+ཏཱ ས+སྨཱ+སྨིཾ ནཱ་སུ
ས+སྨཱ+སྨིཾ+ནཱ་སུ ནྟ+ནྟཱུ་ནཾ ས་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཏོ+ཏཱ+ཏི+ཏཱ ཧོ་ནྟི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ. ག་ཙྪ་ཏཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན, ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ག་ཙྪ་ནྟེ་བྷི. ག་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་སྶ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ.
༢༡༦. ཏཾ ནཾ་མྷི
ནཾ་མྷི ནྟ+ནྟཱུ་ནཾ ས་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏི. ག་ཙྪ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ. ག་ཙྪ་ཏཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟ་མྷཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྨཱ. ག་ཙྪ་ཏི ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟ་མྷི ག་ཙྪ་ནྠ་སྨིཾ, ཙྪེ་ནྟེ་སུ.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཾ ཙ་རཾ ཏི་ཊྛཾ, ད་དཾ བྷུ་ཉྫཾ སུ་ཎཾ པ་ཙཾ;
ཛ་ཡཾ ཛཱི་རཾ ཝ་ཙཾ པཱི་ཡཾ, ས་རཾ ཀུ་བྦཾ ཛ་པཾ ཝ་ཛཾ.
ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ.
བྷ་ཝ་ནྟ སི,