༥༧. ཀ་ཏྟ
ན་ནུ་ཙཱ་ར་མྦྷེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ- ‘ཀི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ’ཏི ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ- ‘སོ་ཙེ’ཙྩཱ་དི. སོ ཙ ཨཱ་ར་མྦྷོ. ཀི་རི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྦྷོ་ཀི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ ཏ་སྨིཾ. ཀི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ་ཏི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀི་རི་ཡ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ་སི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ན དོ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཀི་རི་ཡ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཙེ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དི. པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ན་པ་ཀྑེ་པི སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྦྷེ ཀི་རི་ཡ་ཏྠ་སྶཱ་པི པ་ཝ་ཏྟཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཀི་རི་ཡ་ཏྠ་སྶཱ་པི’ཙྩཱ་དི. སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི ‘སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་མྤ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ་ན ཡོ ཝི་ཧི་ཏོ ཀྟོ, སོ་པི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ ཨཱ་ར་མྦྷེ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ་ཏི ‘‘ཀྟོ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སཱུ’’ཏི (༥-༥༦) སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ. བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ་ཙེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ‘ཡ་ཐཱ་པ་ཏྟ་ཉྩེ’ཏི ཝ་ད་ཏཱ ཝུ་ཏྟི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ- ‘པུ་བྦ་སྨིཾ ཝི་ཡཱ’ཏི ཨཱ་དི. ཨ་ནི་ཡ་མུ་པྤ་ཏྟི ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི ཉཱ་པ་ན་ནྟི ཏ་ནྣི་སེ་དྷེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘པུ་ན་བྦ་ཙ་ན་ཏོ’ཏི་ཨཱ་དི. མཱ་ས་ངྐཱི་ཏི ཀ་མྨ་ནི, ཏེ་ནེ་ཝུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཋ་མཱ. ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙ་ཏེ ‘‘བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ ག་ཧ་ཎཾ ཙཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ ‘བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ ཙཱ’ཏྱ་ནེ་ན ཀྟེ་ཝི་དྷཱི་ཡ མཱ་ནེ ཨི་ད་མཱ་ས་ངྐཱི་ཡ་ཏེ ‘པུ་བྦེ་ནེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙེ་ན སི་དྡྷེ པུ་ན་བྦ་ཙ་ནཱ [པུ་ན་བྦ་ཙ་ནཾ] ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ནི་ཡ་མེ་ན ཏྟ་སྶུ་པྤ་ཏྟཱི’ཏི, ཡ་ཐཱ་པ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏི ཧྱུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཙ་ཀཱ་རེ་ན ཡ་ཐཱ་པ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་རི་ཡ་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ་ཏི པུ་བྦེ་ནེ་ཝ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སྭཱ་ར་མྦྷེ་པི ཡ་ཐཱ་པ་ཏྟོ ཀྟོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ར་ཧི བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སྭཱ་ར་མྦྷེ་པི པུ་བྦེ་ནེ་ཝ སི་དྡྷ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་ཏྟ་རི་ཨཱ་ར་མྦྷེ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ ཀིཾ ཙ་ཀཱ་རེ་ནེ ཙྩཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ- ‘པ་དཱ་ན་མ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ ཕ་ལ་ཏྟཱ’ཙྩཱ་དི.
ན་ནུ་ཙཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ ཀི་རི་ཡཱ་ཀྑ་ཎོ ཨཱ་ར་མྦྷོ ནཱ་མ, བ་ཧཱུ་ཧི ཀི་རི་ཡཱ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ཀ་ཊེ པ་རི་ས་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་ཏོ ཀཱ་ལོ ཙ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཕ་ལ་སྶཱ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ་ཝ ཀཱ་ལོ་ཏི ཏ་ཏྲ་ཀྟོ ན པ་པྤོ་ཏི་ཙྩཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ- ‘ཀི་རི་ཡཱ་ཕ་ལ་སྶི’ཙྩཱ་དི. ཀ་ཊེ་ཀ་དེ་ས་སྶཱ་པི ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཙ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཏི བྷཱ་ཝོ. ན་ནུ་ཙཱ་དི་སཱུ་ཏེ ཀི་རི་ཡཱ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཊོ ནཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟོ, ཀ་ཊ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ བཱི་ར་ཎཱ་ཝ ཧི ཏ་དཱ ས་ནྟི, ན ཙ ཏ་ད་ཝ་ཏྠཱ ཏེ ཨེ་ཝ ཀ་ཊོ་ཏི ཀ་ཐཾ ‘པ་ཀ་ཏོ ཀ་ཊོ’ཏི བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ་ན པ་ཀ་ཏ་ས་དྡེ་ན ཀ་ཊ་ས་དྡ་ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་མི་ཙྩཱ་ཧ- ‘ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏེ་ནེ’ཙྩཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཝི་སེ་སེ. པ་ཀ་ཏྟུཾ ཨཱ་ར་བྷི, པ་ཀ་ཏྟུཾ ཨཱ་ར་བྷཱི་ཡི་ཏྠ, པ་སོ་ཏྟུཾ ཨཱ་ར་བྷི, པ་སོ་ཏྟུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠེ ཏྟོ.