༡༤. ཏ་མ

ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏྠོ་ཏི ཎ་སྶཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏྠོ ན ཧོ་ཏི. ཡ་དྱཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཏྠོ ཨ་སྶ, ཏ་དཱ ཙཱ་ནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ ནོ་ཏྟ་ར་ཏྲཱ་ནུ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻཱ་ཏི མ་ཉྙ་ཏེ, ཀོ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་ཏོ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་དཱ དེ་ས་སྶཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཏ་དཱ་དེ་སཱ ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་མུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏི. ཀ་ཏ་ཡཱ་དེ་ས་སྶཱ་པཱི་ཏི ཀ་ཏོ ཡཱ་དེ་སོ ཡ་སྶ ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཡཱ་དེ་ས་སྶཱ་པཱི་ཏི. ཨི་ཀཱ་ར་སྶཱ་ཏི ཡཱ་དེ་ས་ཏོ པུ་བྦེ ཨི་ཀཱ་ར་སྶ, ཨི་མི་ནཱ ཙཱ་དེ་སཱ་དེ་སཱི་ན་མ་བྷེ་དོ ད་སྶི་ཏོ. ཏ་ས་དྡེ ནེ་ཀེ་ནཱ་པི པ་ཙྩེ་ཀཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷེ སི་དྡྷེ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏེ- ‘‘ཡ་ཐཱ’ཏེ་ན ཀ་ཏཾ་ཀཱི་ཏ’ (༤-༢༩) ནྟྱཱ་དི་སུ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ་ཝ ཏ་ས་དྡོ བ་ཧཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟེ་ཧི ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ, ཏ་ཐི་ཧཱ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཏ་ས་དྡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ‘ཏ་མ་དྷཱི་ཏེ ཏཾ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི པ་ཙྩེ་ཀ་མ་བྷི་ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ, ཏ་སྨཱ ཀི་མེ་ཏ་ད་ཏྠེ་ན དྭི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ’’ཏི. དྭི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཛཱ་ན་ནི་ཙྩཱ་དི་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མཱ་ཝཱི་ཀ་ཏྭཱ དྭི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ པ་ད་ཏྠ་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ-‘ཡོ ཡ་མ་དྷཱི་ཏེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་མི་ནཱ དྭི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཝ་ཡ་ཝ་སྶ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ས་ངྒ་མཱ་ཧ. ས་མུ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི(ཡོ) ཡ་མ་དྷཱི་ཏེ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ, ཏ་ཏྠེ་ཝ སི་ཡཱ, ཡོ པ་ནཱ་དྷཱི་ཏེ ཀེ་ཝ་ལཾ, ན (ཛཱ་ནཱ་ཏི) ཏ་ཏྠ ན སི་ཡཱ་ཏི བོ་དྷ་ཡི་ཏུཾ བྱ་བྷི་ཙཱ་ར་མཱ་ཧ‘ན པ་ཙྩེ་ཀཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷེ་ནེ’ཏི. ཡ་ཐཱ ‘‘ཏེ་ན ཀ་ཐཾ ཀཱི་ཏ’’མི་ཙྩཱ་དོ ‘‘ཏེ་ན ཛི་ཏཾ ཛ་ཡ་ཏི’’ཙྩཱ་དི པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཝ་མྨཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཡཱི་ཏི ཡ་ཐེ་ཙྩཱ་དི ཀ་སྶཱ་ཏྠོ. ‘ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ཀཱི་ཏ’’མི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཛི་ཏཾ ཛ་ཡ་ཏི’’ཙྩཱ་དི་སུ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྠ་བྱ་ཏྟི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན ཛི་ཏ་མི་ཙྩཱ་དོ ཛ་ཡ་ནཱ་དི་ཀཱ ཀི་རི་ཡཱ་ནེ ཀ་ད་བྦ་ས་མ་ཝཱ་ཡི་ཏྟེ་ན པ་སི་དྡྷཱ་ཏི ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཏྠ པ་ཙྩེ་ཀཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷོ, ནེ་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ པྱེ་ཀ་ད་བྦ་ས་མ་ཝཱ་ཡི་ཏྟཱ་བྷི་ཡྻོ་ཏྱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཨི་དཱ་ནི དུ་ཏི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི ‘ཛཱ་ན་ན’མི་ཙྩཱ་དི, ནི་མི་ཏྟ མི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་བོ་དྷ་ཀཱ་ར་ཎཾ མུ་ཧུ་ཏྟོ ཀ་ཏྟི་ཀཱ་དི, ཨུ་པྤཱ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་སཱུ་ཙ་ཀཾ པ་ཐ་ཝི་ས་མུ་དྡཱ་དཱི་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ནཱ་ཉྙ་ཏ་ཏྟ་ག་མ་ནཾ. ཛཱ་ན་ན་སཱ་མ་ཉྙེ་ཏི ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཛཱ་ན་ན སཱ་མ་ཉྙེ. ‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝི་ས་ཡ་ཏྟེ ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཏ་ས་དྡེ་ན ཨ་དྷཱི་ཡ་མཱ་ན་པ་རཱ་མ་ས་ཏོ’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི ‘ཡ་ཏོ ཙེ’ཙྩཱ་དི་ནཱ. ཡ་ཏོ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཉཱ་ཏུ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་མྤ་སི་དྡྷ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ཏུ་ཉཱ་ཏཱུ་སུ་ཏི པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘‘ཀ་ཏྠ་ཙི པ་སི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡོ ཧོ་ཏི ཏ་ས་དྡོ, ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ སུ་བོ་དྷཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཀྐ་ནྟ་ཝི་ས་ཡོ ཏ་ཐཱ པ་སི་དྡྷ་ཝི་ས་ཡོ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ས་ཡོ ཙ ཏཾ་ས་དྡོ ཡཾ ས་དྡཾ ནཱ པེ་ཀྑ་ཏེ’ཏི, ཏ་སྨཱ པ་སི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡེ་ན ཏ་ས་དྡེ་ན པུ་ཐ་གེ་ཝ པ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ དྭི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི. ཨ་ཏྠ་ཏྟ་ཡེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཏུ ཏ་ས་དྡ་སྶ ས་ཝི་ས་ཡོ ཝི་སེ་སོ ཏ་ཏོ་ཝཱ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.