༡༢. ན་ཀྑ

ཏ་ཏི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏྠཾ ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སུ་ཏྟེ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ‘‘ཨི་ནྡུ་ཡུ་ཏྟེ་ན ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན ལ་ཀྑི་ཏོ ཙེ ཀཱ་ལོ, ཏ་དཱ ཏེ་ན ལ་ཀྑི་ཏེ ཀཱ་ལེ་ཏྱ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཏ་ཏི་ཡ་ནྟ་ཏོ ན་ཀྑ་ཏྟཱ ཎོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སུ་ཏྟ་ཝི་ཝ་ར་ཎེ ཏུ ཏ་ཉྩེ་ཏྱཱ་དི་ཀ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཏྱ་ནུ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཏི་ཡ་ནྟ་ཏོ་ཏི ལ་བྦྷ་ཏི ན་ཀྑ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི སུ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དྷེ་ཡྻ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨཱ་དྷཱ་རོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘ལ་ཀྑི་ཏེ ཀཱ་ལེ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཝི་སེ་སྶ་ག་ཏ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ན ག་ཏཱ ཙ (ཝི་ཙཱ་རི་ཏཱ) ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ- ‘ན་ཀྑ་ཏྟེ་ནེ’ཏི་ཙྩཱ་དི, ཨི་ཧ ཀེ་ཙི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀི་རི་ཡཱ་ས་བྷཱ་ཝ་མི་ཙྪ་ནྟི ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨ་པ་རེ ཏུ ད་བྦ་ས་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཙྩཾ. ཏ་སྶོ བྷ་ཡ་སྶ་པི ཀཱ་ལ་སྶ ཙ་ནྡ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཕུ་སྶཱ་དི་ནཱ ལ་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ ལ་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཏི་ཡཱ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ཏྟུ་མཱ་ཧ- ‘ཀི་རི་ཡཱ རཱུ་པོ ཀཱ་ལོ’ཙྩཱ་དི.

ཝི་སེ་སཱ་ཝ་སཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ལ་སྶ ཝི་སེ་སཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཧི ‘ཕུ་སྶཱི ར་ཏྟི’ཙྩཱ་དི. ལོ་ཀེ པ་ཡུ་ཛྫ་ཏེ. གུ་རུ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ གུ་རུ ཛཱི་ཝོ, ན ན་ཀྑ་ཏྟཾ, ཙ་ནྡ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠི… ཙ་ནྡ་ཡུ་ཏྟེ་ན གུ་རུ་ནཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ལ་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ. ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ལ་ཀྑི་ཏོ མུ་ཧུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ནྡཾ ཝི་ནཱ ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཏུ ཀེ་ཝ་ལཱ་ཡ མུ་ཧུ་ཏྟོ ཀཱ་ལོ ལ་ཀྑི་ཏོ ‘ཀ་ཏྟི་ཀཱ མུ་ཧུ་ཏྟོ’ཏི. ཕུ་སྶེ་ན ལ་ཀྑི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཕུ་སྶེ་ནི་ནྡུ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི ལ་ཀྑི་ཏཱ ན ཀཱ་ལོ ཕུ་སྶོ་ཏི. ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ར་ཏྱཱ་དི་ཝི་སེ་སཱ་པ་རཱ་མཱ་སེ་ན ན་ཀྑ་ཏྟ་ཝཱ་ཙི་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་ན ལོ་པཾ ཝི་དྷཱ་ཡ པུ་ན ཨ་ཉྙེ་ན སུ་ཏྟེ་ན ཡུ་ཏྟཱ་ཏི དེ་ས་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན ས་ཀ་ལི་ངྒ་ས་ངྑྱཱ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི-ཊྛ་མ་བྷི་དྷཱ་ནཾ པ་རེ་ཧི, ཏ་དཱ་ཧ- ‘ཨ་ཧོ ར་ཏྟོ’ཙྩཱ་དི.

ར་ཏྱཱ་དི་ཝི་སེ་སཱ་པ་རཱ་མཱ་སེ་ནཱ་ཏི ཕུ་སྶཱི ར་ཏྟི ཕུ་སྶོ ཨ་ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ར་ཏྱཱ་དི་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་པ་རཱ་མཱ་སེ་ན ཨ་ས་མྨ་སྶེ་ན ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན. ས་ཀ་ལི་ངྒ་ས་ངྑྱཱ་ཡུ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཕུ་སྶ་ཀ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཡཾ་ཡཾ ལི་ངྒཾ ཡཱ་ཡཱ ས་ངྑྱཱ, ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ཧི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ལི་ངྒེ་ཧི ཏཱ་ཧི་ཏཱ་ཧི ཙ ས་ངྑྱཱ་ཧི ཡུ་ཏྟེ་ན ན་ཀྑ་ཏྟ་ས་དྡེ་ན. ན ཏ་དུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏོ ཀཱ་ལོ་ཏི ཀ་ཏྟི་ཀཱ ས་དྡོ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟོ བ་ཧུ་ཏཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ་ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ལ་ཀྑི་ཏོ་ཀཱ་ལོ་པ་རེ་ཧི་ཝི་ཡ ན ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཏ་དུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་སྶ་ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ་ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ས་དྡེ་ནཱ་བྷི་དྷཱ་ནེ ཀོ དོ་སོ ཡེ ནེ་ཝ་མུ་ཙྩ་ཏེ་ཙྩཱ་ཧ- ‘ཨ་ཛྫེ་ཏི’ཙྩཱ་དི. ཨི་མི་ནཱ ཙ པ་ར་མ་ཏེ དོ་སོ ཨུ་བྦྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་ད་ཏྠ་ཏྟེ ས་ཏཱི་ཏི ཏ་དུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏྠ་ཏྟེ ས་ཏི.

ས་ཏྟ་མཱི སི་ཡཱ་ཏི ན་ཀྑ་ཏྟ་ས་དྡཱ ཏ་དྡྷི་ཏ་ལོ་པ་ནྟཱ ཕུ་སྶེ་ན པཱ་ཡ་སཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཕུ་སྶེ པཱ་ཡ་སཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ’ཏྱཱ་དོ ཨཱ་དྷེ་ཡྻ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ སི་ཡཱ ས་ཏྟ་མཱི, ཡཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་ན ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏི པཱ་ཎི་ནཱི་ཡེ་ཧི, ཏ་ཏོ ‘ཨ་ཛྫ་ཀ་ཏྟི་ཀཱ’ཏེ་ཏྠཱ་པྱཱ་དྷེ་ཡྻ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ ས་ཏྟ་མཱི སི་ཡཱ ལོ་པ་ནྟ་ཏྟཱ ‘ཨ་ཛྫ་ཀ་ཏྟི་ཀཱ་སཱུ’ཏི, ན པ་ཋ་མཱ. པ་ཋ་མཱ་ཡེ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ པ་ཡོ་གོ ‘ཨ་ཛྫ་ཀ་ཏྟི་ཀཱ,ཏི. ཨ་ཛྫེ་ཏྱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཨ་ཧོ་ར་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་ཙཱི ས་དྡོ, ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ས་དྡོ་པི ཏ་དྡྷི་ཏ་ལོ་པེ་ན ཏ་ཀྐཱ་ལཱ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀོ, ཏ་ཏོ ཡེ་ཝ་ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི་སཱ་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎྱཱ ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡོ་པྱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟེ, ཏ་ཉྩ ན ཝི་ནཱ་དྷེ་ཡྻེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏྱཱ་དྷེ་ཡྻ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡཾ ཏེ་སུ ས་ཏྟ་མཱི་ཡེ་ཝ སི་ཡཱ, ན པ་ཋ་མཱ (ཨུ་པ) པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏྱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཏྟ་ནོ་དཱ་ནི ད་སྶ་ནེ ས་ཏྟ་མི་ཡཱ ཨ་པྤ་ས་ངྒཾ པ་ཋ་མཱ་ཡེ་ཝོ་པ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཙ་ནྡེ པ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ནེ’ཙྩཱ་དི, ནཱ་དྷེ་ཡྻ་ནྟ་རཱ་པེ་ཀྑཱ་ཙྩ་ནེ་ན ས་ཏྟ་མི་ཡཱ ཨ་པྤ་ས་ངྒ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་ཉྩ་ར་ཧི ཝ་ཙ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན པ་རེ་སཾ ཝི་ཡ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་དྷཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ་ཙྩཱ་ས་ངྐི་ཡ ཏ་མྤ་ཊི་པཱ་དེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ’ཙྩཱ་དི. བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་ཏྟེ་པི ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡ་མེ་ཀ ཝ་ཙ་ན་ནྟཾ. པ་ཀཱ་ར་ནྟ་ར་མཱ་ཧ- ‘ལོ་པོ་ཏི’ཙྩཱ་དི. ལོ་པེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྟི་ཀཱ་ཧི ཨི་ནྡུ་ཡུ་ཏྟཱ་ཧི ལ་ཀྑི་ཏོ ཀཱ་ལོ་ཏི ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ཏ་ཎ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ལོ་པེ་ན.