༣. ཀཱ་ལ
ཡ་དཱ ཀཱ་ལ་དྡྷཱ་ན་མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ‘མཱ་ས་མཱ་ས་ཏེ ཀོ་སཾ ས་ཡ་ཏི’ཙྩཱ་དོ ཨ་ཀ་མྨ་ཀེ་ཧི་པི ཡོ་གེ ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་དྡྷ་དེ་སཱ་ནཾ པ་རེ་ཧི ཀ་མྨ་ཏྟ་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཙ, ཡ་དཱ་ཏྭི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཏུ ཀི་རི་ཡཱ་ཝ ས་བྦེ་ན་ས་བྦཾ ན སཱུ་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་ཏི ཀུ་ཏོ ཙ ཀ་མྨ་ཏྟ་ནྟི ཏེ་ཧེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟཱི ཙ ད་སྶེ་ཏི, ག་མྨ མཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡོ་གོ་པི ན ནི་སྶི་ཏོ… མཱ་ས་མཱ་ས་ཏེ་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ས་ནཱ་དི [ཨཱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ མཱ་སཱ་དི་ཡོ་གོ ཝི་ཡ ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཏྟ་གུ་ཎཱ་དི་ཡོ་གོ ཙ ལོ་ཀ་སྶ པ་ཏཱི་ཏི་པ་ཐ་མུ་པ་ཡཱ་ཏཱི་ཏི, ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀི་རི་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི གུ་ཎ་ད་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝཱ ཀ་མྨ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, གུ་ལེ༹་ན མི་སྶཱ དྷཱ་ནཱ བྷ་ཛྫི་ཏ་ཡ་ཝཱ གུ་ལ༹་དྷཱ་ནཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཡ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་བྦ་ཏེ་ན ཙ མཱ་ས་ཀོ་སཱ་ནཾ སཱ་ཀ་ལླེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི མཱ་ས་སྶཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ན དུ་ཏི་ཡཱ. པུ་བྦ་ཎྷེ ས་མ་ཡ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ པུ་བྦ་ཎྷེ ས་མ་ཡོ་ཏི ས་ཏྟ་མཱི་ཨཱ་མཱ་དི་ས་མཱ་སཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཙྩ་ནྟ མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མ་ཡ་སྶ སཱ་ཀ་ལླེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷ་མཱ་ཧ, ཡཾ་ས་མ་ཡཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་སི, ཏཾ ཨེ་ཀཾ་ས་མ་ཡ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝི་ཧ་ར་ཎ ཀི་རི་ཡཱ་ཧི་པི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཱ་དཱི་ན་མ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་ཏཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏི, པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ནཱ་པི སི་དྡྷི་ཡ་མཱ་ས་ངྐ་མུ་བྦྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི ‘ཡ་དཱ ཏྭི’ཙྩཱ་དི་ནཱ, ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཡ་ཐཱ་པ་ཀ་ཏ་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྷ་ཝ་ནཾ, ཨི་དྷ པ་ན ས་ཏྟ་མི ཡ་མྤ་ཏྟཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་མྱ་ཏྠེ བཱ་ཧུ་ལ་ཀེ་ན ‘‘ཀ་མྨེ དུ་ཏི་ཡཱ’’ཙྩེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཱ་པྤ་ཏྟི.
ཏ་ཏི་ཡཱ་བྷི་མ་ཏཱ་ཏི ‘‘ཨ་པ་ཝ་གྒེ ཏ་ཏི་ཡཱ’’ཏི (༢-༣-༦) ཝ་ཙ་ནེ་ན པཱ་ཎི་ནི་ཡཱ་ནཾ་པ་པ་ཉྩ་ཏྟ་མ་བྷི་མ་ཏཱ, ཀ་ཐ་མྤ་ན ཀཱ་ལ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་མི་ཙྩཱ་ས་ངྐི་ཡ ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་མེ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ-‘ཏ་ཐཱ་པི’ཙྩཱ་དི, ཏ་ཐཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ན ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི, སི་ཡཱ་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ སི་ཡཱ, ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཉྩ. ཀཱ་ར་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཚ་ཊྛཱི ས་མཱ་སོ ཀཱ་ར་ཀ་ས་དྡེ་ན ཙ ས་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཀཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི (ཨཱ་ཧ) ‘དྭི་ནྣཾ ཀ་ཏྟུ་ས་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ’ཏི, ཨ་བྷི་ནྣ་སྶཱ་པི ཧི ཨེ་ཀ་སྶ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དི་ཀ་ཏྟུ་ནོ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མ་ཝེ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྟུ་ས་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཀཱ་ལ་དྡྷཱ་ནཱ་ནི, ས་ཏྟི་བྷེ་ད་མེ་ཝ བྱ་ཉྫ་ཡ་མཱ་ཧ-‘ཏ་ཐཱ་ཧི’ཙྩཱ་དི, ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ, དྭཱི་ཧེ་ཏཱི་ཏེ (བྷུ་ཉྫི་ཀྲི་ཡཱ) སཱ་དྷ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, དྭི་ནྣཾ ཨ་ཧཱ་ནཾ ས་མཱ་ཧཱ་རོ དྭཱི་ཧཾ ཏ་སྨིཾ. ཨི་སུ་མ་ས་ཏཱི་ཏི ཝཱ, ཨི་སུ་མྷི ཨཱ་སོ ཨ་སྶེ་ཏི ཝཱ ནི་པྥ་ནྣེ་ན ཨི་སྶཱ་ས་ས་དྡེ་ན ག་མྨ་མཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི ‘ཨི་སྭ་ས་ནེ’ཏི, ན་ནྭི་ཙྩཱ་དི ཙོ་དྱཾ, དྷ་ནུ་པ་ཉྩ་ས་ཏཾ ཀོ་སོ, ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏེ་ཙྩཱ་དི པ་རི་ཧཱ་རོ, ཚ་ཊྛི་ཡཱ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟི ཀོ་ས་སྶེ་ཀ་དེ་སེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་ཊྛི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟཱ་ཡཾ, མུ་ཏྟ་སཾ་ས་ཡེ་ནེ་དཾ ས་མཱ་ན་ནྟི མུ་ཏྟོ སཾ་ས་ཡོ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཝ་དྷྱཱ་དོ ཏེ་ནེ་ཏཾ ཏུ་ལྱ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་བྷི་མ་ཏཱ་ཏི ‘‘ས་ཏྟ་མཱི པ་ཉྩ་མི་ཡོ ཀཱ་ར་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི (༢-༣-༧) ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟ་མཱི་པ་ཉྩ་མི་ཡོ པ་པ་ཉྩ་ཏྟ་མ་བྷི་མ་ཏཱ, དྭཱི་ཧེ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི དྭཱི་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ག་ཏེ་སུ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ‘‘ཡ་བྦྷཱ་ཝོ བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི (༢-༣༦) ས་ཏྟ་མཱི, ས་ཀ་ས་ཀ་ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཧི ཨི་དཾ བཱ་ཧུ་ལླཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, དྭཱི་ཧཱ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི ཀོ་སཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི དྭཱི་ཧཱ ནི་ཀྑ་མྨ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ཀོ་སཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཋི་ཏཾ ལ་ཀྑཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨུ་པཱ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡོ-ཡ་མ་ཝ་དྷི, ཀོ་སེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀོ་སེ ཋི་ཏཾ ལ་ཀྑཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.