༥༤. ཝི་ཙྪཱ
ཡཾ་ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ཝུ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྟུ་མཱ་ར་བྷ་ཏེ ‘ས་མྦྷ་ཝཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡེ’ཙྩཱ་དི, ཡཾ་ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ཙ སུ་ཏྟེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ག་མྨ་མཱ་ན་ཏྠ་སྶ ས་དྡ་སྶ པ་ཡོ་ག་མྤ་ཏི ཀཱ་མ་ཙཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ས་དྡ་སྶཱ་ནི་ཡ་མ་ཏྠ་ཝུ་ཏྟི་ཏྟེ་པི པ་ད་ཝཱ་ཀྱ་ཏོ ནཱ་ཉྙཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཝི་ཙྪཱ་ཡ་མཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ ཙ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘ས་མྦྷ་ཝཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ་པ་དཾ ཝཱ་ཀྱཾ་ཝཱ’ཏི, ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ-པ་དཾ ཝཱ་ཀྱཾ ཝཱ, ཏ་སྨིཾ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ཡ པ་དཾ ཝཱ་ཀྱཾ ཝཱ ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ཝི་ཙྪཱ་ཡ་མཱ་བྷི་ཉྙེ ཙཱ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ན་ནུ པ་ད་སྶ ཝཱ་ཀྱ་སྶ ཝཱ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ད་བྦཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠཱ, ཏཾ ཀ་ཐ་མི་ད མེ་ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྟུ་དྷ་མྨེ ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨེ ཙ ཝི་ཙྪཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ-‘ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི, ཝི་ཙྪཱ་ཡ ཝ་ཏྟུ་དྷ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙ་སྶ ཝི་ས་ཡོ པ་དཾ ཝཱ་ཀྱཾ ཝཱ… ཨ་ན་ཉྙ་ཏྠ་ཝུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ཏཾ ཝ་སེ་ན་ཙ, ཨ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀ་ཏྟེ་ན ཙེ་ཏི གོ་ཙ་ར་ཏྟེ་ན པ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏྟེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཡཾ་ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་ཊ་སྶ ཡ་ནྟི པ་ཋ་མ་ནྟ་སྶ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ད་སྶེ་ཏི (ཏ་སྶཱ་ཏི) ཨཱ་དི་ནཱ, ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ དཱི་པེ་ཏི ‘‘ཡ་ཛྫ་པི ‘ཝི་ཙྪཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ་སྭི’ ཏྱ་ཏྲ ཚ་ཊྛཱི་ནོ་ཙྩཱ་རཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་ཐཱ་པི ཚ་ཊྛཱི་པ་སི་དྡྷི ཧོ་ཏེ་ཝ, ཀ་ཐཾ དྭེ ཨི་ཙྩཱ་དེ་ས་ནི་དྡེ་སཱ ཨཱ་དེ་སོ ཙ ས་མྦ་ནྡྷཱི་ན་མ་པེ་ཀྑ་ཏེ, ‘ཝི་ཙྪཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ་སཱུ’ཏི ཙཱ་ཏྠ་ནི་དྡེ་སོ, ན ཙཱ་ཏྠ་སྶཱ་དེ་སེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏེ, ཏ་སྨཱ ཝི་ཙྪཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ་སུ ཡཾ པ་དཾ ཝཱ་ཀྱཾ ཝཱ ཝ་ཏྟ་ཏེ ཏ་སྶ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟི་ཙྩེ་ཝཾ ཚ་ཊྛཱི་ཡ་ཏྠོ ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ’’ནྟི, དྭེ རཱུ་པཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ས་དྡ་རཱུ་པེ ས་ངྑྱ་ཡྻེ་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཾ པ་ཊི་པཱ་ད་ཡ་མཱ་ནོ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷེ་ནོ་པ་དི་ཊྛཾ, ‘‘ཝཱ་ཀྱ་ནྟ་ར་ཊྛོ་པི ས་དྡོ ཏ་ད་ཉྙ་སྨི་མྤི ས་མྦ་ནྡྷ་མུ་པ་ཡཱ་ཏཱི’’ཏི དྭི་ས་དྡོ་ཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་རི ཝཱ་ཀྱ་དྭ་ཡེ་པྱུ་པ་ཡུ་ཛྫ་ཏི ‘དྭི་ས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ, དྭི་ས་དྡོ ན ས་རཱུ་པ་པྤ་དྷཱ་ནོ’ཏི, ཨ་ཐ ས་རཱུ་པ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ནི་དྡེ་སཱ’ཏི, ཨ་ཐ དྭེ་ཏི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ད་ཝཱ་ཀྱཱ་ནཾ ཋཱ་ནེ དྭི་བྦ་ཙ་ནཾ ཝཱ སི་ཡཱ, ཏཱ་ནེ་ཝཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི དྭི་པྤ་ཡོ་གོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི ‘ཡཾ་ཝ་ཏྟ་ཏེ ཏ་སྶཱ’ཏི ཀ་སྨཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ-‘ཨེ་ཝ་ཉྩཱ’ཏི་ཨཱ་དི, ཨི་དཱ་ནི དྭི་པྤ་ཡོ་ག་པ་ཀྑ་སྶ ས་དོ་ས་ཏྟཱ ཨ་ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ-‘ཡ་དཱ་ཏྭི’ ཏྱཱ་དི, ཏུ་ས་དྡོ པུ་བྦ་སྨཱ པ་ཀྑཱ ཝི་སེ་ས་སྶ པ་ད་སྶ་ཀོ [ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠོ (པོ་ཏྠ་ཀེ)], ཏ་ཏྠ ཧི དྭེ [དྭེ་རཱུ་པ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ས་དྡ་རཱུ་པཱ་ནྱཱ་དི་སཱི་ཡ་ནྟེ, ཨི་ཧ ཏུ སོ་ཝ ས་དྡོ དྭི་རཱ་ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཨཱ་ཝུ་ཏྟཱི ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙ་ཏེ ‘‘དྭི་ས་དྡོ-ཡཾ ‘‘ཨཱ་ད་ས་ཧི ས་ངྑྱཱ ས་ངྑྱེ་ཡྻེ ཝ་ཏྟ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ནོ, ཏ་སྨེ་ཧ ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ས་དྡ་རཱུ་པཾ ཝཱ སི་ཡཱ ཨཱ་ཝུ་ཏྟི ཝཱ, ཨི་ཙྩ་པི ནི་དྡེ་སོ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མ་པེ་ཀྑི་ཡ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ་ན ཝཱ སི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན ཝཱ, ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ་ན ནི་དྡེ་སོ, ཏ་དཱ ས་དྡ་རཱུ་པཱ་ནི ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, ཡ་དཱ ཏུ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན, ཏ་དཱ ས་དྡ་སྶཱ་ཝུ་ཏྟཱི ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀི་རི་ཡཱ ས་ངྑྱེ་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཙེ་ཏྠ ཨཱ་ཝུ་ཏྟཱི་ཨ་པི ས་ངྑྱེ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་དཱ དྭི་པྤ་ཡོ་གོ དྭི་བྦ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨེ་ས པ་ཀྑོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷཱ་ཝོ’’ ཡ་དཱ དྭེ ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་ཡོ ཝི་དྷཱི་ཡ་ནྟེ ཏ་དཱ དྭི་པྤ་ཡོ་གོ དྭི་བྦ་ཙ་ན་ནྟེ སོ་པེ་ཀྑོ, (ཨ་ཏྲ ཋཱ་ནྱཱ་དེ་ས་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི) [ན་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ དྭི་བྦ་ཙ་ན་པ་ཀྑོ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཨཱ་ཝུ་ཏྟི ཧི ཀི་རི་ཡཱ, ཏ་སྶཱ ཙེ་ཧ ས་དྡོ སཱ་དྷ་ནཾ, ན ཙ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཱ་དྷ་ན་སྶ ཙ ཋཱ་ནྱཱ་དེ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏེ, ཏ་སྨཱ ཡ་དཱ་ཝུ་ཏྟཱི ཝི་དྷཱི་ཡ་ནྟེ, ཏ་དཱ དི་པྤ་ཡོ་གོ དྭི་བྦ་ཙ་ན་ནྟེ-སོ པ་ཀྑོ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི, ཨ་ཡ་མྤི པ་ཀྑོ པཱ་ཎི་ནཱི་ཡེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧཱི་ཏོ, ཏ་ད་ཡུ་ཏྟཾ དོ་ས་དུ་ཊྛ་ཏྟཱ་ཏི ས་ནྡ་སྶ་ཡ་མཱ་ཧ-‘སོ པ་ནེ’ཏྱཱ་དི, ཏེ ཧི དུ་ཏི་ཡ་མྤི པ་ཀྑ་མ་བྦྷུ་པ་ག་མྨ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ་ཏོ བྷེ་དོ, ཝ་ཏྠུ་ཏོ་ཏྭ་བྷེ་དོ ཝཱ་ཏི པོ་ནོ་པུ་ཉྙེ་ན ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟི. ཀ་ཐ་མྤ་ན ས་དོ་ས་ཏྟཾ ཡེ་ནཱ་ཡཾ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏྱཱ་ཧ- ‘ཏ་ཐཱ་ཧི’ཙྩཱ་དི, ཎྱོ ན་སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ཏ་སྶ བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨེ་སུ ཏྟ ཏཱ ཏྟ་ན ཎྱ ཎེ་ཡྻ ཎི་ཡ ཎི་ཡཱ’’ཏི (༤-༥༩) བྷཱ་ཝེ ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཎྱོ དྭི་པྤ་ཡོ་ག་པ་ཀྑེ ས་དྡ་བྷེ་ད་ས་བྦྷཱ་ཝཱ པུ་ན པུ་ནེ་ཏི ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་ན་པུ་ན བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠེ པུ་ན་པུ་ན ས་མུ་དཱ་ཡ་ཏོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཎྱོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཀ་པ་ད་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནཾ ས་རཱ་ནཾ ས་རཱ་ན་མཱ་དི་བྷཱུ་ཏ་སྶུ་ཀཱ་ར་སྶ བྷ་ཝ་ནྟོ ཨོ་ཀཱ་རོ་པི ‘‘ས་རཱ་ན་མཱ་དི་སྶཱ ཡུ་ཝ་ཎྞ་སྶཱ ཨེ་ཨོ ཎཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ’’ཏི (༤-༡༢༤) ན སི་ཡཱ, ‘‘མ་ནཱ་དྱཱ་པཱ་དཱི་ན་མོ་མ་ཡེ ཙ ‘‘ཨི་ཏི (༣-༥༩) ཨོ་ཀཱ་རོ པ་ན པ་ཀྑ་དྭ་ཡེ་པི ཧོ་ཏེ་ཝ… ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, པུ་བྦ་པ་ཀྑེ་པི ཧི དྭེ ས་དྡ་རཱུ་པཱ་ནྱེ་ཝཱ་དི་སཱི་ཡ་ནྟེ་ཏི ཧོ་ཏེ་ཝ པ་ད བྷེ་དོ, ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི ‘ས་ཏཱི་པི ཨ་ཏྟ་ག་ཏེ བྷེ་དེ’ཏི. ན་ནུ ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་དྷ་མྨ་བྷེ་ད ས་དྡ་སྶུ་པ་ཙ་རི་ཏོ བྷེ་དོ, ས་རཱུ་པ་ཏོ ཏྭ་བྷེ་དོ་ཝ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན སི་ཡཱ, ཨེ་ཀ་སྶ ཧི ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨཱ་ཝུ་ཏྟི ཧོ་ཏི་ཙྩཱ་ཧ‘ནཱ་ནྟ་རེ་ནེ’ཙྩཱ་དི, ཨ་ཉྙ་ཐེ་ཏི ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏོ བྷེ་དོ ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཙེ, ཀཱ་རི་ཡ་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏྭ་བྷེ་དོ ཝཱ་ཏི ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷེ་ད་མ་ཝ་དྷཱ་ར་ཡ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཡ་དི བྷེ་དོ སི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ན སི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘‘ཡ་དི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ བྷེ་དོ བྷི་ནྣ་སྶ པ་ན ཀ་ཐ་མཱ་ཝུ་ཏྟི སི་ཡཱ’’ཏི, ཋཱ་ནི་ས་དི་ས་ཏྟཱ་ཏི ‘‘ཋཱ་ནཱི་ཝི་ཡཱ་དེ་སོ’’ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་མུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏི.
ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་ཏྠེ ཏ་ཏི་ཡཱ… ཀི་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ད་བྦཱ་དྱ་ཏྠཱ་ནཾ ཝ་ཏྟུ [ཀ་ཏྟུ] བྱཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, དེ་སཱ་དཱི་ཏི ( ) [(ཧི) (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ བྷི་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་ར་ཡུ་ཏྟེ’ཏི, བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཏེ་ནཱ་ཏི ཡེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སེ་ན ས་ཀིཾ བྱཱ་པ་ནི་ཙྪཱ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏི ཏེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ, ཀ་མེ་ན བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ་ཡ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཡ་ཉྩ གཱ་མོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཨ་ཡ་ཉྩ གཱ་མོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ་ཏི ཀ་མེ་ན བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ, ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ར་མ་ཎཱི་ཡ་གུ་ཎེ་ན གཱ་མ་ད་བྦ་ཡོ་གོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི གཱ་མཱ་ནཾ གུ་ཎེ་ན ཡོ་གོ, ས་བྦོ གཱ་མོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ་ཏི བཱ་ཧུ་ལླེ་ན, ན་ཏྠི སཱ་ཀ་ལླེ་ན [ཀ་མེ་ན (པོ་ཏྠ་ཀེ)] བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཊྛ་ཏྟ་ནྟི ས་ཀ་ལ་བྱཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ན དྭི་བྦ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཝོ་ཏི ས་མྤ་ནྣ་གུ་ཎེ་ན ཡ་ཝ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ, ཨེ་ཀ་ཏྠཱ ཛཱ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ ནི་སྶ་ཡཱ ཝི་ཙྪཱ [ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ཛཱ་ཏི, ཨེ་ཀ་མ་ཏྠཾ ཉཱ་པ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཛཱ་ཏི་ས་དྡོ པ་ཡུ་ཛྫ་ཏེ ཨ་ནེ ཀ་ཏྠ་ནི་སྶ་ཡཱ་ཙ ཝི་ཙྪཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠཾ ས་ཉྙཱ་པ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ཙྪཱ་པ་ཡུ་ཛྫ་ཏེ-ཏི མ་ཧཱ་བྷ་སྶེ], སོ་བྷ་ནཾ དྷ་ཝ་ཁ་དི་ར་ནྟི སོ་བྷ་ན་གུ་ཎེ་ན དྷ་ཝཱ་དི་ད་བྦཱ་ནཾ བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ, ཨ་ཏྠ་ས་དྡེ་ནེ་ཏྠ ད་བྦཱ་ད་ཡོ ཝ་ཏྟུ་མི་ཊྛཱ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ད་བྦ་གུ་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ལ་ཀྑ་ཎེ’ཏི, ཝི་ས་དྡོ པ་ནེ་ཏྠ བྱཱ་པ་ན་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘བྱཱ་པི་ཏུཾ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏུ’ནྟི, སཱ་ཏི ཝི་ཙྪཱ, ཝ་ཏྟུ་དྷ་མྨོ་ཏི ‘རུ་ཀྑཾ་རུ་ཀྑ’མི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ཡོ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཏྟུ་ནོ དྷ་མྨོ… ཨི་ཙྪཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ, ས་དྡོ་ཏི རུ་ཀྑ་མི་ཙྩཱ་དི་ཀོ, ཏ་སྶ ས་དྡ་སྶ ཡཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ བྷཱ་ཝོ, ཏ་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྱཱ ‘‘སུ་ཏཱ་ནུ་མི་ཏེ་སུ སུ་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷོ་ཝ བ་ལ་ཝཱ’’ཏི ཝི་ཙྪཱ བྷི་ཀྑ་ཉྙེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ སུ་ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྭི་ས་ངྑྱཱ ཡུ་ཏྟཾ དྭི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་ངྑྱཱ་ཡ ‘རུ་ཀྑཾ རུ་ཀྑ’མི་ཙྩེ་ཝཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་དི་སཱི་ཡ་ཏེ སུ་ཏྟེ དྭེ་ཨི་ཙྩ་ནེ་ན, དྭི་བྦ་ཙ་ན་སྶེ་ཝ [དྭི་བྦ་ཙ་ན་མེ་ཝ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཧི དྭི་ས་ངྑྱཱ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཀ་ཏ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་སྶ དྭི་བྦ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་ཧི ས་བྦེ་ཡེ་ཝེ་ཏེ་ཏྠ ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ དྭི་ཏྟེ་ཧྱ་བྷི་དྷ་ཡ་ནྟེ་ཏི བ་ཧ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་པྤོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟུ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ‘རུ་ཀྑཾ རུ་ཀྑཾ སི་ཉྩ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་བྷི་དྷཱ་ན་བྷི་ནྣ་ས་བྦ་རུ་ཀྑ་པྤ་ཏཱི་ཏཱི་ཏི ཀ་ཐ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་སྶ དྭི་བྦ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཱི ཨཱ་ས་ངྐི་ཡཱ་ཧ-‘ཏ་ཏྠེ’ཙྩཱ་དི, ཨ་ཏྠ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ་ཏི ‘བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་པྤ་ཡོ་གེ་ཧི’ཙྩཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ན་ཡེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་པྤ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙྪཱ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏོ ན ཏ་ཏྠ དྭཱི་བྦ་ཙ་ནཾ སི་ཡཱ, བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ཉྩ དྭི་བྦ་ཙ་ནེ (ན, ཨེ) ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟ་མ་ནྟ་རེ་ན ན ཙཱ་ཏྠི དྭི་བྦ་ཙ་ནཱ་ཝ་ཀཱ སོ་ཏི པ་ཏཱི་ཏི བ་ལཱ་ཝ་ག་ཏོ ཡོ-ཏྠོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ནུ་པ་པ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ, ཨ་ཏྠ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་སྶ དྭཱི་བྦ་ཙ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷཱ, ཀི་རི་ཡཱ་དི་ཡོ་ག་ནྟི ཀི་རི་ཡཱ་གུ་ཎཱ་དི ས་མྦ་ནྡྷོ, མ་ནྟྭཱ་ཏི བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ་ཡ་ནྟཱི་མ་སྶ པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་བྷི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཀ་ཏྭཱ. ས་དྡ་སྶ ཏཱ་དི་ས་ཏྠ་པ་ཙྩཱ་ཡ་ཀ་ཏྟེ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ ས་དྡ་ས་ཏྟི [ས་དྡ་སྶ]. ཡུ་ག་པ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཾ ས་ཧ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, ན ཏ་ཏྠ དྭི་བྦ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ-‘ཨ་ཏོ་ཡེ་ཝེ’ཙྩཱ་དི, ཨ་ཏོ ཡེ་ཝཱ་ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་སྶ ས་དྡ་ས་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཙྪཱ་ཛོ་ཏ་ན་ཏོ དྭི་བྦ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏེ- ‘ཨི་དྷ པ་ན ཡོ་ག་པ་ཛྫཾ དུ་ཝི་དྷཾ ས་དྡ་ཡོ་ག་པ་ཛྫཾ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ག་པ་ཛྫ་ཉྩ, ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩི སཱ་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ ས་དྡ་ཡོ་ག་པ་ཛྫ་མ་ཏྠ་ཡོ་ག པ་ཛྫཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི, ཡུ་ག་པ་དི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྷ་ཝཱ་དི ཨ་ཏྠོ ཡ་སྶ སོ་དྷ་ཝ་ཁ་དི་ར་པ་ལཱ་ས་ས་དྡོ ཡུ་ག་པ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཏ་ཐཱ, ཏ་སྶ་ཉྩ ས་ཏི, ས་དྡ་ཡོ་ག་པ་ཛྫ་མ་ནྟ་རེ་ན བྷི་ནྣ་ཏྠཱ་ན་མེ་ཀ་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་ན མེ་ཀ་ཏོ པ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྠ་ཡོ་ག་པ་ཛྫཾ, ཏཾ ས་ཧ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ཏ་སྶཾ ས་ཧ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ་ཉྩ ས་ཏི, སོ་བྷ་ནཱ དྷ་ཝ་ཁ་དི་ར་པ་ལཱ་སཱ སོ་བྷ་ནཱ རུ་ཀྑཱ་ཏི སོ་བྷ་ན་གུ་ཎ་ཡོ་གེ་པི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙྪཱ་ཛོ་ཏ་ན་ཏོ དྭི་བྦ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི, སོ་བྷ་ནཾ དྷ་ཝ་ཁ་དི་ར་ནྟི པ་ན ས་ཏཱི་པི ས་དྡ་ཡོ་ག་པ་ཛྫེ ས་མཱ་ཧཱ་ར་ཏྟཱ ན་ཏྠ་ཏྠ་ཡོ་ག་པ་ཛྫ [ནཱ་ཏྭ་ཡཱ་ག་པ་ཛྫ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ནྟི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་ཏྟཱ དྭི་ཏྟ་པྤ་ས་ངྒེ་པི སོ་བྷ་ནཾ དྷ་ཝ་ཁ་དི་ར་ནྟི ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཀིཾ བྱཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ ན དྭི་བྦ་ཙ་ན་ནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཝཱ་ཏྟི་ཀ་ཀཱ་རེ་ན ‘‘ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡེ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི (༨-༡-༡-ཝཱ) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་ཧ-‘ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡེ་པི’ཙྩཱ་དི་ནཱ, ཨ་ཏྠེ་ཝཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡེ་པི ཝི་ཙྪཱ ཏ་ཏོ་ཝ དྭི་ཏྟ་ནྟི པ་ཊི་པཱ་ད་ཡ ‘མཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡ’མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ‘ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝེ་ཙྩཱ་དི་ནོ ཝུ་ཏྟི་ཝཱ་ཀྱ་སྶ ཝི་ཝ་ར་ཎ་མཱ་ཧ. གཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཏུ་ལྱ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ནཾ དི་སཱ དེ་སཱ་དི་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣཱ་ན་མི་ཝ གཱ་མཱ་ནཾ, ན ཨེ་ཏྠ ཝི་ཙྪཱ, མཱུ་ལ་མ་གྒཾ ཝཱ ཧི མུ་ཁྱ མེ་ཀ་མེ་ཝ… ཧེ་ཊྛུ་དྡྷ་བྷཱ་ག་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཀ་ཏྟཱ, ཡེ་ནུ་པ་རི་ཡ་དྷོ བྷཱ་གཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ཏ་མཱུ་ལ་གྒ་བྱ་པ་དེ་སེ་ན བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ མཱུ་ལ་གྒ་བྷཱ་གཱ, ཏེ བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ན ཙ བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཙྪཱ ཧོ་ཏི, ན ཧི གོ་གོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ (ཝཱ་ཧཱི་ཀ)ག་ཏཱ ཝི་ཙྪཱ་ཝ་ག་མྱ་ཏེ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཛི་ནི་ནྡ་བུ་དྡྷི་ནཱ ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡེ ཝི་ཙྪཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་པཱ་དི་ཏཾ, ཏཾ ཝི་གྷ་ཊ་ཡི་ཏུཾ ‘ཡ་དི ཧི’ཙྩཱ་དི་ནཱ ཡཾ ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཝི་པ་ཉྩི་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཡ་ཐེ’ཙྩཱ་དི, ན་ས་ནྣི་ཝི་ཊྛོ་ཏི ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཡ་སྶཱུ་པ་རི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི ཏ་མྤི མཱུ་ལ་ནྟི མཱུ་ལ བྱ་པ་དེ་ས་སྶཱ་པེ་ཀྑཱ ཀ་ཏ་ཏྟ་མཱ་ཧ, ཨུ་བྷ་ཡ་ནྟི མཱུ་ལ་མ་གྒ་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་པི མཱུ་ལ་གྒ་བྷཱ་གཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ མཱུ་ལ་གྒ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཡ ག་ཧ་ཎེ ས་ཏི བ་ཧུ་ཏྟ་མཱ་ཧ, པུ་བྦ་ཀ་ཐི་ཏེ་ནཱ་ཏི ‘རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ བཱ་ཧུ་ལླེ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན, ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ‘‘མཱུ་ལཱ་དཱི་ནཾ བཱ་ཧུ་ལླེ་ན ཐཱུ་ལཱ་དི གུ་ཎ་ཡོ་ག་མྨ་ནྟྭཱ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟེ་ན མཱུ་ལཱ་དི་ས་དྡ་ས་ཧི་ཏེ་ན ས་བྦ ས་དྡེ་ན མཱུ་ལཱ་དི་ཀ་མ་ཏྠ་མ་བྷི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་སྨིཾ མཱུ་ལེ ཐཱུ་ལཱ ས་བྦ་སྨིཾ ཨ་གྒེ སུ་ཁུ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ (ཝ་ཏྟུ་ནོ) བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཙྪཱ་ཡ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་སྶ ཝི་ཙྪཱ་ཡ་ནྟྭེ་ཝ དྭི་བྦ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཛེ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཙྪཱ་ས་མྦྷ་ཝེ ས་བྦ་ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ཛེ་ཊྛ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པྤ་ཝེ་སོ ན སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡ་མ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ དྭི་ཏྟ་མ་བྷི་ཧི་ཏཾ ‘ཛེ་ཊྛཾ ཛེ་ཊྛ་མ་ནུ་པྤ་ཝེ་ས་ཡཱ’ཏི ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཏ་ད་དྷུ་ནཱ ཝི་གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི ‘ཛེ་ཊྛ’ མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ, ཀ་ནི་ཊྛོ་པི པ་ཝེ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ་པི ཝི་ཙྪཱ་ས་མྦྷ་ཝ་མཱ་ཧ, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ-‘ཡ་ཐེ་ཝ ཧི’ཙྩཱ་དི, པ་ར་སྶཱ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ནཾ, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶཱ་པི ཛེ་ཊྛ་བྱ་པ་དེ་སོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་མ་ཏྠེ་ཏི ‘ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ནི་བ་ནྡྷ་ནེ ཧི’ཙྩཱ་དི་ནཱ, ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་དི་བ་ནྡྷ་ནེ་ཏི ཝ་ཏྟུ་ནོ ཨི་ཙྪཱ ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི ས་མཱ་སོ, ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཏྠུ ཏ་ཏྠེ, ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ པ་ཝ་ཏྟི, ནཱ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎཱ་ཏི ན པ་པྤོ་ཏི.
‘‘ས་ཀ་ཏྠེ ཝ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ནེ་ཀ་སྨིཾ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི (༨-༡-༡༢-ཝཱ) ཝཱ་ཏྟི་ཀ་ཀཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་ཧ ‘ས་ཀ་ཏྠེ’ཨི་ཙྩཱ་དི, ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ར་ཎཱ་དྱ་ན་པེ་ཀྑ་སྶ པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠེ ས་ཀ་ཏྠེ ཨ་ཝ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝེ་ཏི ག་མྨ་མཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ དྭི་བྦ་ཙ་ན་མི་ཊྛཾ མ་ཏཾ པཱ་ཎི་ནི་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡ་མྤ་ནེ་ས་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘མཱ་ས་ཀཾ མཱ་ས་ཀཾ ཨི་མ་མྷཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དེ་ཧཱི ཏྱ་ཏྲ དྭེ ཨེ་ཝ མཱ་སཱ དཱ་ཏུ་མི་ཙྪི་ཏཱ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནཱ་མ–
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་ཧ་ཡོ གུ་ཉྫཱ, དྭེ་གུ་ཉྫཱ མཱ་ས་ཀོ བྷ་ཝེ;
དྭེ ཨ་ཀྑཱ་ཝ མཱ་ས་ཀཱ་པ་ཉྩ,ཀྑཱ་ནཾ དྷ་ར་ཎ་མ་ཊྛ་ཀཾ་ཏི.
ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ་ནེ་ཀ་མཱ་ས་ཀ་ས་མུ་དཱ་ཡོ, ཏ་ཏྠ ན ས་བྦེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ ས་མྦ་ནྡྷི་ནོ མཱ་སཱ དཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྱཱ་པི་ཏཱ, དྭེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ནེ་ཏྠ་ཏྠ ཝི་ཙྪཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཏྟ་བྦེ་ན དྭི་བྦ་ཙ་ན’’ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཏི ཏཾ དྭི་བྦ་ཙ་ནོ་དཱ་ཧ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, པ་ཊི་པཱ་ད་ཡི་ཏུཾ ཝི་ཙྪཱ་ཡ་མེ་ཝ དྭི་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ… མཱ་ས་ཀཾ མཱ་ས་ཀ་མི་ཙྩཱ་དོ་ཏྭ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ-‘‘དེ་ཧཱི་ཏི དཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ མཱ་སྶ བྱཱ་པི་ཏུ་མི་ཊྛཱ་ཏི ཝི་ཙྪཱ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ དྭི་བྦ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་ཧྱ་ཏོ དྭི་རུ་ཏྟཱ ཝི་ཙྪཱ་ཝ ག་མྱ་ཏེ’’ཏི, ས་དྡ་ནྟ་ར་ཏོ་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ཀི་མཱ་ས་ངྐི་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ‘དེ་ཧཱི’ཏི་ཨཱ་དི, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ པ་ཏཱི་ཡ་མཱ་ནེ་ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་མྦ་ནྡྷི་ནི བ་ཧུ་མྷི མཱ་ས་ཀ་ས་མུ་དཱ་ཡེ མཱ་ས་ཀ་དྭ་ཡ་ནི་ཙྪ་ཡེ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ ས་ཏི, ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན སཱ་མ་ཉྙེ་ན མཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཧཱི་ཏི དཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྱཱ་པ་ནཱ བྷཱ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ས་དྡ་ནྟ་ར་ཏོ་ཙྩཱ་དི་ནོ སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མ་ཏྠ་མ་བྷི་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ར་བྷ་ཏེ ‘པ་དེ་ནེ’ཙྩཱ་དི, ཨེ་ཏྠ པ་དེ་ནཱ་ཏི མཱ་ས་ཀ་མི་ཙྩ་ནེ་ན པ་དེ་ན, ཨི་མ་མྷཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་དྡ་ནྟ་རཾ, ཀ་ཏཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་སྶཱ་ཏི མཱ་ས་ཀཾ མཱ་ས་ཀ་མི་ཙྩེ་ཝཾ ནི་པྥཱ་དི་ཏ་སྶ, ས་དྡ་ནྟ་ར་ཏོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ད་ནྟ་ར་ཡོ་གོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘པ་ད་ནྟ་རེ་ན ཡོ་ག་ཏོ’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘‘དྭི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་དྡ་ནྟ་ར་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་སྶ་ཏྠ་སྶཱ་ན་པེ་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ མཱ་ས་ཀཾ་མཱ་ས་ཀ་ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན མཱ་ས་ཀ་ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ དྭི་ཏྟཾ, ཏ་ད་ནུ པ་ན ཨི་མ་མྷཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ཏི་ས་དྡ་ནྟ་ར་ས་མྦ་ནྡྷེ ས་ཏི ཡ་དི ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་མྦ་ནྡྷྱ ན ཝ་སེ་ས་མཱ་ས་ཀ་ཝི་ཙྪཱ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཏི ཏ་དཱ ཨི་མ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶཱ་ཏི ཚ་ཊྛི་ཡཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མ་མྷཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ཏི པ་ན ཨ་ཝ་དྷི་པ་ཉྩ་མཱི་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཏོ དྭ་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དེ་ཧཱི་ཏི ཨི་མ་མྷཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ཏི ས་དྡ་ནྟ་ར་ཏོ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ ག་མྱ་ཏེ’’ཏི.
‘‘པུ་བྦ་པ་ཋ་མཱ་ན་མ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི (༨-༡-༡༢-ཝཱ) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་ཧ-‘པུ་བྦ་པ་ཋ་མཱ་ནཾ མི་ཙྩཱ་དི, པུ་བྦ་པ་ཋ་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་པ་ཋ་མ ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡོ ཡོ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཀཾ་སོ, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ, ས་བྦ་པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ ཨ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཏི ན ཨེ་ཏྠ ཝི་ཙྪཱ་ཏི ཏེ་ས་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཝི་ཀ་ས་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཝི་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘པུ་བྦཾ པུ་བྦཾ པུ་པྥ’ནྟི ཏྱཱ་དོ, པུ་བྦཾ པུ་བྦཾ ཝི་ཀ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, པ་ཋ་མཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, པུ་བྦཱ་ཏི མ་ཏཱ པ་ཋ་མཱ་བྷི་མ་ཏཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པུ་བྦ་པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་བྷི་མ་ཏཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟ བྱཱ་པ་ནེ་ན ཝི་ཙྪཱ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ.
‘‘ཌ་ཏ་ར ཌ་ཏ་མཱ་ནཾ ས་མ་ས་མྤ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཡ་མི་ཏྠཱི་ནི་ག་དེ བྷཱ་ཝེ དྭེ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི (༨-༡-༡༢-ཝཱ) ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ས་དྡོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཡོ་གཱ ཨི་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ནི་ག་དྱ་ཏེ་ནེ་ནེ་ཏི ནི་ག་དོ, ཨི་ཏྠཱི ནི་ག་དོ ཡ་སྶ སོ ཨི་ཏྠི་ནི་ག་དོ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨིཾ ཨི་ཏྠཱི་ནི་ག་དེ བྷཱ་ཝེ, ཏ་དཱ་ཧ-ར་ཏ་ར་ར་ཏ མ་ནྟཱ་ན’མི་ཙྩཱ་དི, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ཡ་སྶ སོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨིཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ བྷཱ་ཝེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ར་ཏ་ར་ར་ཏ་མ་ནྟཱ་ནཾ དྭི་བྦ་ཙ་ན་མ་བྷི་མ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཀ་སྨིཾ ཝི་ས་ཡེ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ས་མ་ས་མྤ་དྷཱ་ར་ཎ ཝི་ས་ཡེ’ཏི, ས་མེ་ན ཨ་ཌྜྷ་ཏཱ་དི་ནཱ གུ་ཎེ་ན ཨི་མེ ཨུ་བྷོ ཨ་ཌྜྷཱ ཨི་ཏྭེ་ཝཾ རཱུ་པཱ ས་མྤ་དྷཱ་ར་ཎཱ ནི་རཱུ་པ་ནཱ ཨ་ཝ་བོ་དྷོ ས་མ་ས་མྤ་དྷཱ་ར་ཎཱ, སཱ་ཨེ་ཝ ཝི་ས་ཡོ, ཏ་སྨིཾ ས་ཏི, ཨ་ཌྜྷ་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཀི་རི་ཡཱ་དི་ཡོ གཱ་བྷཱ་ཝཱ ཙ ན་ཏྠེ་ཏྠ ཝི་ཙྪཱ་ཏི ཏེ་ས་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་མེ ཨུ་བྷོ’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་ཀྱ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི.
པ་ར་བྱ་ཝ་ཧཱ་རེ་ནཱ་ཧ-‘ཨཱ་ཁྱཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ས་ཡ་ཏྟ’ནྟི, ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏཱ་དཱི་ན་མེ་ཝ ཀི་རི་ཡཱ་ཛོ་ཏ་ཀ་པ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན པོ་ནོ་པུ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ དྷ་མྨ་སྶ དྷ་ན་ས་མེ་ཝ ཝི་ས་ཡ་ཏྟཾ དཱི་པེ་ཏི, ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཝི་སི་ཊྛ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་པ་ཙ་ཏི་ས་དྡེ་པ་ཀཱ་རོ པ་ཀཾ་ས་ཏྠ ཛོ་ཏ་ཀོ ཨུ་པ་ས་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཧི་ཝི་དྷི་མྷཱི་ཏི’ལཱུ-ཙྪེ་ད་ནེ’ཨི་ཙྩ་སྨཱ ཝི་དྷི་མྷི ཧི་པྤ་ཙྩ་ཡོ ‘‘པ་ཉྷ་པ་ཏྟ་ནཱ་ཝི་དྷཱི་སུ’’ཏི (༦-༩) ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨོ་སྶཱ་ཏི ‘‘ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་མེ་ཨོ་པ་ཙྩ་ཡེ’’ཏི (༥-༨༢) ཨོ་ཀཱ་ར་སྶ, ‘པུ་བྦེ་ཀ-ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་ན’’ (༥-༦༢) མི་ཙྩེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་ཀཱ་རེ་ན པ་རེ་ས་མི་ཝཱ་ཡ་མ་པྱཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ པ་ཙྩ་ཡོ ཙེ ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་དཱ པ་པ་ཙ་ཏི་ཨི་ཙྩ་ཏྲ ཝི་ཡ ཨཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙ་ཏྠ་སྶ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ན དྭི་བྦ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི, ཡ་དཱ ཏུ བྷུ་སཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཙ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ ཏ་དཱ་པི པ་པ་ཙ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝ་ཏྱེ་ཝ.
ཨི་ཧ ཨི་མ་སྨིཾ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎེ, ཨཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ ཨི་ཙྩེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ ན་ཏྠེ་ཏྠཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙ་ནྟི པཱ་ཎི་ནི་ཡཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་ན དྭི་ཏྟ་མྤ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟི, ན་ཏྠེ་ཏྠ ཏཱ་དི་སེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ་ཡེ་ཝ དྭི་བྦ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏེ ‘‘པ་ཊ་ཨི་ཙྩེ་ཏ་མ་ནུ་ཀ་ར་ཎཾ བྷ་ཝ་ན ཀི་རི་ཡ་མྤ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི [བྷ་ཝ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་མ་ཏཱི ཝུ་ཏྟཱི་ཏི (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨཾ པོ་ནོ་པུ་ཉྙ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ་ཝཱ’’ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི-‘པ་ཊ་པ་ཊཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་བྷི་ཀྑ་ཉྙེ དྭི་བྦ་ཙ་ན’ནྟི, ཨ་ནི་ཏི་སྨི་ནྟི ཨི་ཏི་ས་དྡེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ, རཱ་པྤ་ཙྩ་ཡོ་ཏི པ་ཋ་མཾ དྭི་ཏྟེ ཀ་ཏེ པ་ཙྪཱ རཱ་པྤ་ཙྩ་ཡོ, རཱ་པྤ་ཙྩ་ཡ་མ་ཀ་ཏྭཱ་པི པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན སཱ་དྷེ་ཏུ་མཱ་ཧ- ‘ཨ་ཐ་ཝཱ’ ཨི་ཙྩཱ་དི, དཱི་གྷོ ནི་ཙྩ་ནྟི པ་ཋ་མཾ དྭི་ཏྟེ པ་ཊ་པ་ཊ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཋི་ཏེ ནི་ཙྩཾ དཱི་གྷོ, པ་ཊ་པ་ཊཱ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ.