༤༦. ཚ
དྭཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཱ་ཏི ‘ཚ་ཀཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘ཚཱ’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙོ་དེ་ཏི ‘ན་ནུ་ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, པ་རི་ཧ་ར་ཏི ན་ཙྩཱ་དི་ནཱ, ནེ་ཏི ‘ཚ་ལོ༹’ཏི ཨ་ཡུ་ཏྟོ-ཡཾ ནི་དྡེ་སོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཚ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཚ་ས་དྡཱ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ, ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་སཱ་དྷུ་ས་དྡ་རཱུ་པཱ སཱ་དྷུ་ས་དྡ་རཱུ་པ་མ་ནུ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ‘ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ དུ་ཝི་དྷ’མི་ཙྩཱ་དི་ནཱ, པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ ཛ་ཧི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཝི་དྷི་ནི་སེ་དྷ་རཱུ་པོ ཡ་སྶ ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏྠ པ་ན ཚ་ས་དྡེ་ན ཚ་ས་ངྑྱཱ་ཝི་སེ་སོ པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ, ཨ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཚ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱ་རི་ཡེ་ནཱ་ཏྠེ་ནཱ་ཏྠ་ཝ་ནྟ་ཏྠ་མཱ་ཧ, ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་སྶ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ… ཚ་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་སྶ ཚ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ནུ་ཀཱ་རི་ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་དི་ནོ ས་ངྑྱཱ ས་དྡ་སྶ ཏ་ད་ཉྙ་སྶ ཝཱ ཡ་ད་ནུ་ཀཱ་རི་ཡ་མེ་ཀཱ་དི་ཀཾ ཏ་ད་ཉྙཾ ཝཱ ས་དྡ་རཱུ་པཾ ཏ་སྶ. ས་ངྑྱཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ནྟི ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་དི་ས་ངྑྱཱ་ཝི་སེ་སཾ ཏ་ད་ཉྙཾ ཝཱ, ‘‘ཡོ་མྷི དྭི་ནྣཾ དུ་ཝེ དྭེ’’ཏི (༢-༢༡༩) སུ་ཏྟེ དྭི་ས་དྡོ-ནུ་ཀཱ་རི་ཡཾ དྭི་ས་དྡ་རཱུ་པཾ ཏ་བྦ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཉྩ དྭི་ས་ངྑྱཱ་ཝི་སེ་ས་མྤ་རཱ་མ་ས་ཏཱི་ཏི ཏ་བྦཱ་ཙ་ཀཾ དྭི་ནྣ་ནྟི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཐ ‘ལ༹་ཉི’ཏི ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟཾ ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཉཱ་ན་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ་ལ༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་དྱ་ཝ་ཡ་ཝོ བྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ན་མྨ་ན་སི ནི་དྷཱ་ཡ ‘ཚ་ས་དྡཱ’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཨ་ནྟཱ་པ་ཝཱ་དེ་ན ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནོ ལ༹་ཀཱ་རོ ཚ ས་དྡཱ པ་ར་སྶཱ་དི་སྶ ཨཱ་ག་མ་ཏྟཱ…པེ… ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨ་ནྟཱ་པ་ཝཱ་དེ་ནཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘ས་ར་སྶཱ’ཏི ཚ་ཊྛཱི་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ‘‘ཚ་ལཱི༹་ཡ་ནྟ་སྶཱ’’ཏཱི-མ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི, པ་ར་སྶཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘ཚཱ’ཏི པ་ཉྩ་མཱི་ནི་དྡེ་ས་ཏོ ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཡཾ པ་ར་སྶཱ’’ཏཱི་མ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ, ཨཱ་དི་སྶཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ལ༹་སྶེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཏྟཱ ཨ་ནྟཱ་པ་ཝཱ་དེ་ན ‘‘ཨཱ་དི་སྶཱ’’ཏི སུ་ཏྟེ ན ཨཱ་དྱ་ནྟོ ཝི་ཡེ་ཀོ་པི ས་རོ་ཏི ས་ར་སྶཱ་དི་སྶ པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ‘ཚཱ’ཏི པ་ཉྩ་མཱི་ནི་དྡེ་སཱ ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཡཾ པ་ར་སྶཱ’’ཏི (༡-༡༥) པ་ར་སྶ ས་མྤ་ཏྟཾ ཀཱ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཏྟཱ ‘‘ཚ་ཊྛི་ཡ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི (༡-༡༧) ཨ་ནྟ་སྶ ས་མྤ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་དི་སྶཱ’’ཏི (༡-༡༦) ཨཱ་དི་ཝ་ཎྞ་སྶ པ་པྤོ་ཏཱི’’ཏི. ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་ཏི་པི ཉ་ཀཱ་རེ ཨཱ་ག་མ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་མི་ནཾ ས་རཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨཱ་དྱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ལ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི ‘‘ཡ་ཝ་མ་ད་ན་ཏ་ར་ལཱ་ཙཱ་ག་མཱ’’ཏི སུ་ཏྟེ་ན, ཏ་ནྟི ལ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི ‘ཏེ་ས་མྤི’ཙྩཱ་དི་ནཱ, ཏེ་ས་མྤཱི་ཏི ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ་ན་མྤི, ཨ་ཀྑ་ར་ས་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ‘‘ཨ་ཀྑ་རཱ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས’’ནྟི ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ན་ཨ་ཀྑ་ར ས་ཉྙཱ་ཡཾ. ཨ་ཝི་སེ་སེ ལ་ལཱ༹་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ, པཱ་ཀ་ཊོ ཝཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏི་ལི་པི་བྷེ་ད་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་སི་དྡྷ་ཏ་ནྡ་སྶེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཧི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ལ་ལཱ༹་ནཾ ཝི་སུཾ་ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ སུ་ཏི, ཏཾ་ཏཾ དེ་ས་ཝཱ་སཱི་ནཾ ལེ་ཁཱ ཝ ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ལི་པི, ཏེ་སཾ བྷེ་དོ སོ་ཏ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཡ྄ཧ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་སི་དྡྷོ, ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ན ལ༹་ཀཱ་རཱ་ག་མ་པ་ཀྑེ རཱུ་པཾ.