༢༤. ཝ་ཎྞ

‘ཨ་ཏེ་ནཱ’ཏི (༢-༡༠༨) ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏོ་ཏི ར་སྶ་བྱ་ཏྟི་ནི་དྡེ་སོ ཝཱ སི་ཡཱ ར་སྶ་ཛཱ་ཏི་ནི་དྡེ་སོ ཝཱ ས་ཀ་ལ་ནི་སྶ་ཡ་བྱཱ་པཱི ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏི ནི་དྡེ་སོ་ཝཱ, ཏ་ཏྠ ར་སྶ་བྱ་ཏྟི་ནི་དྡེ་སེ ས་ཏི བུ་དྡྷ་སི་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཀཱ་རོ ག་ཡ྄ཧ་ཏེ་ཏི ནེ་ཊྛ་པྤ་སི་དྡྷི… ཀེ་ས་ཉྩི ཨ་སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ, ར་སྶ ཛཱ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ པ་ན བུ་དྡྷ་སི་དྡྷཱ་དི་ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ནྟཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ག་ཝཱ་དྱ་ཀཱ ར་ནྟཱ་ན་ཉྩཱ་ཀཱ་རོ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ཨི་ཊྛ་པྤ་སི་དྡྷི, ནཱ་ཉྙོ དཱི་གྷོ བྱ་ཏྟ་ནྟ་ར་ཏྟཱ་ཏི ནཱ་ནི་ཊྛ་པྤ་ཏྟི ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ནཱ་སྶེ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏོ་ཏི ར་སྶ་ཛཱ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ ནི་སྶི་ཏེ ས་བྦ་མི་ད་མི་ཊྛཾ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ནཱ་ཏྠ་ཛཱ་ཏི ནི་སྶཱི་ཡ་ཏེ, ན ར་སྶ་བྱ་ཏྟི་ཙ, ‘‘ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་ན་མེ ཨོ་ལུ་ཏྟཱ’’ཏི (༡-༢༩) ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ར་སྶ་བྱ་ཏྟི་ཡཱ ར་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱ ནི་དྡེ་སེ ‘ཏ་སྶེ་དཾ ནོ་པེ་ཏི’ཙྩཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཨོ་ཨཱ་དི་ཀ་མི་ཊྛཾ ཀ་ཏྠ་ཙི བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ས་བྦ་ཏྠ, ས་བྦ་ཏྠ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ‘ཝཱ་ཏེ་རི་ཏཾ ས་མོ་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བྱ་ཏྟ་ནྟ ར་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨི་ཊྛ་པྤ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་ཏྟ་ཛཱ་ཏྱཱ་དི ནི་སྶཱི་ཡ་ཏེ, ཨ་ཐ་ཝཱ ཝ་ཎྞུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་མྤ་ཏི ཀེ་ས་ཉྩི ཝ་ཎྞུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙ་ཏ་དུ་བྷ་ཡ སཾ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སུ་པྤ་ཏྟི ད་སྶ་ན་ཏོ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ར་སྶ བྱ་ཏྟི་ནི་དྡེ་སེ ར་སྶ་ཛཱ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨི་ཊྛ་པྤ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་ཏྟ་ཛཱ་ཏྱཱ་དི ནི་སྶཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞ པ་རེ་ན ས་ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎཾ ནི་ཡ་མི་ཏུཾ ཝ་ཙ་ན་མི་ད་མཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ‘ས་བྦ་ཏྠེ་ཝཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙ་ནཱ་ར་མྦྷ་ཕ་ལ་མཱ་ཧ, ས་བྦ་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི ས་བྦ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སེ. ན་ནུ ས་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི པ་རི་ཡ་ཏྟཾ, ན ཧྱ་ཉྙཾ རཱུ་པཱ ས་ཡ་མ་ཏྠི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ (ས་ཡ)ཏོ རཱུ་པ་ནྟི སི་དྡྷེ་པྱེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ཏྠེ་ཏྠ པ་རོ ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ་ཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཉྩ རཱུ་པ’ནྟི ཝུ་ཏྟི་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, རཱུ་པ་སྶ ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘ས་ཉྩ རཱུ་པ’ནྟི ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ནི་དྡི་སཱི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘ས་ཉྩ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སཾ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡཱ་པི་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏོ-དྷི་པྤཱ་ཡོ-ཡ་ནྟི ཝ་ཏྟུ་མཱ་ཧ-‘ཨ་ཉྙ་ཐེ’ཙྩཱ་དི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཉྙེ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན སཾ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ ཨ་པི་ས་དྡཱ་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠེ་ཏི ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ ས་མཱ་ས་ཝི་ས་ཡེ, གུ་ཎཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཀཱ་རེ ཀཱ་རཱ་དི་ནོ, ས་མཱ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་དྷཱ་ན་ཏཱུ ཏ་ཏྟེ་པི གུ་ཎོ བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠོ-ཀཱ་རེ་ཀཱ་རཱ་དི ཝི་དྷཱ་ཡ ཀ་ཏྟཱ, ཝི་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཝ་ཎྞོ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ… ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི. ན་ནུ ཝུ་ཏྟི་ཡ་མ་པི་ས་དྡ་སྶཱ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏཱ ས་ཡ་ཉྩེ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ‘‘ཏ་ཐཱ ས་ཡ་མ་ཏྟ་ནཱི’’ཏི ནི་གྷ་ཎྜུ་ཏོ ས་ཡ་ཉྩ-ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ཀཱ་རཱ་དི་ཉྩ ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏྱ་མ་ཏྠོ ས་མྦྷཱ་ཝཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ན་མྤ་ན་སི ནི་དྷཱ་ཡ ‘ས་ཉྩ རཱུ་པ’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཧཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ-‘ས་ཡ་ཉྩེ’ཏྱཱ་དི, ‘‘དྷ་ན་ཉྙཱ་ཏཱི་སུ སཾ་ས་དྡོ, ཏ་ཐཱ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡེ་སུ་པཱི’’ཏི ནི་གྷ་ཎྜུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘ས’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི, ཀོ སོ ས་དྡ་རཱུ་པཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ‘ས’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་མྤི, ཀི་ནྟཾ ས་དྡཱ་ན མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་དྡ་རཱུ་པཾ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མཱ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་དྡ་ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཏི ཨཱ་ཧ-‘སཾ་རཱུ་པཾ ས་དྡཱ་ན་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ རཱུ་པ’ནྟི, ཨེ་ཏ་ཉྩ ཨི་ད་ནྟཱི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་དྡ་རཱུ་པཾ, ས་ཏི ས་མྦྷ་ཝེ བྱ་བྷི་ཙཱ་རེ ཙ ཝི་སེ་ས་ན་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི རཱུ་པཾ ཝི་སེ་ས་ཏཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶཱ་པི ས་མྦྷ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘དུ་ཝི་དྷཾ ཧི’ཙྩཱ་དི, ཀི་ནྟཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ་རཱུ་པ་ནྟི སཱ་མ་ཉྙེ་ན རཱུ་པཾ ནི་དྡི་སི་ཏུ་མཱ་ཧ-‘ཏ་ཏྠཱ’ཏི་ཨཱ་དི, ཏ་ཏྠཱ་ཏི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ ས་ཏྟ་མཱི, ས་དྡཱ་ན་ནྟི སཱ་ཏྠ་ཀ་ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ ཡེ་སཾ་ཀེ་ས་ཉྩི ས་དྡཱ་ནཾ, ཏཾ་ཏཾ ས་དྡ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཏེ་སཾ་ཏེ་སཾ བུ་དྡྷ ཨ་ཨི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་དྡ་ཏྟཱ་དི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཏྠོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, ཏེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་དྡ་རཱུ་པ་མ་ཏྠ་རཱུ་པཾ ཏ་ཐཱ-སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཾ་རཱུ་པ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཙེ་ཏེ་སྭ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ ས་དྡ་རཱུ་པ་སྶེ་ཝོ་པཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ-‘ཏ་ཏྠཱ’ཏི་ཨཱ་དི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་རཱུ་པ་བྱུ་དཱ་སེ་ནཱ་ཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་རཱུ་པ་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན, ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟོ རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་དྡ་སྶ་སཾ, ནཱ་ཏྠོ་ཏི ཙ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཙ ས་དྡོ པ་ནེ་ཏྠ ‘ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏཱི’ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶེ་ཝོ་པཱ་དི་ཡ་ནེ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ-‘ཏ་ནྟ’མི་ཙྩཱ་དི, ཨི་ཏ་ར་ནྟི ཡེ སཾ་ཀེ་ས་ཉྩི ས་དྡཱ་ནཾ ས་དྡ་ཏྟཱ་དི, པ་ར་སྶཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཡ་སྶ་ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡ་སྶཱ་པི, ཨི་ཏི ཨི་དཾ, པ་ཏི་ཏཾ པ་སི་དྡྷཾ, ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་མྷི, ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ པ་སི་དྡྷཾ ཏ་སྨཱ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡཱ་ག་ཏོ པ་དེ་ས་ཏོ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ནྟོ་ཏི པ་ཀ་ཏཾ, སཾ་ས་དྡ་ཝི་སེ་ས་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་རཱུ་པོ་པཱ་དི་ཡ་ནེ་པི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་དྡ་རཱུ་པ་མེ་ཝོ་པཱ་དཱི་ཡ་ཏི ནཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཏྠ་རཱུ་པཾ… ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཏཱ [ཏཱ་ཡ (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ-‘ས་དྡ་སྶེ’ཙྩཱ་དི, ཨཱ་ས་ནྣཾ…ས་དྡ་ཏོ ས་དྡ་བྷཱ་ཝ་སཱ ན་ཉྙ་ཏྟཱ, ཝི་པ་རི་ཡ་ཡ་ཏོ་ཏི ཝི་པ་རི་ཡཱ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ནྣ བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ས་ཡོ་པི ཧི ཨ་ཏྠོ ཀ་ཐཾ སོ་ཏ་ཝི་ས་ཡ་ས་དྡ་སྶ ན ཨཱ་ས་ནྣོ སཾ་རཱུ་པ་མྦྷ་ཝི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི, ཀཱ་ར་ཎ་ནྟ་ར་མཱ་ཧ-‘ཨ་ཧེ་ཡྻ་ཏྟཱ་ཙཱ’ཏི་ཨཱ་དི, ཨ་ཧེ་ཡྻ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ, ཨི་ད་མྤི ནི་ཙྩ་ས་མྦ་ནྡྷི་ཏྟེ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ས་དྡ་རཱུ་པཾ, ནི་ཙྩ་ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཏི ནི་ར་ནྟ་ར་སཾ་ཡོ་གཱི, ཝི་པ་རི་ཡ་ཡ་ཏོ་ཏི ཧེ་ཡྻ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་ཧི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཧེ་ཡྻ་ཏྟཾ བོ་དྷེ་ཏི, ཨ་པ་རཾ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ-‘ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ རཱུ་པཾ’ཏྱཱ་དི་ནཱ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ པ་རི་ཡཱ་ཡ ས་དྡཱ་ནཾ, པ་ཙྩེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ, ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་དྡ་སྶ སཾ་ནཱ་མ, ནཱ་ཏྠོ་ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཏ་དེ་ཝ’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ, ཏ་དེ་ཝ་ནྟི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ, ཏཾ ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ས་རཱུ་པ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ཏི ‘‘གོ་སྶཱ ཝ་ང’’ (༡-༣༢) ཏྱཱ་དོ གོ་སྶཱ་ཏྱཱ་དི་ཀེ ས་རཱུ་པ་པྤ་དྷཱ་ནེ.