༡༥. པ་ཉྩ
ཨ་ཝ་དྷི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཏོ’ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝ་དྷི་ཏྟེ་ན, ཡ་སྶཱ་ཏི ཡོ ཨཱ་དི་ནོ, ཀཱ་རི་ཡ་ནྟི ‘ཊཱ་ཊེ’ཨཱ་དི་ཀཾ, པུ་བྦ་པ་རཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ་ཏི ཡ་ཐཱ- ‘གཱ་མཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ སོ ཏ་ཏོ པུ་བྦོ པ་རོ་གེ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏྱ་ཝ་དྷི་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་པ་རཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཐེ་ཧཱ་པི ‘‘ཨ་ཏོ ཡོ་ནཾ ཊཱ་ཊེ’’ཏི (༢-༤༡) ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཏོ པུ་བྦེ་སཾ ཡོ་ནཾ ཨ་ཐ་ཝཱ པ་རེ་ས་ནྟི པུ་བྦ་པ་རཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ་ནཱ་ཝ་དྷི་བྷཱ་ཝ་སྶཱ་ཝི་སེ་སཱ་ཏི མ་ཉྙ་ཏེ, པུ་རེ ཝི་ཡཱ་ཏྱ་ནེ་ན ས་ཏྟ་མི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཏི་དི་ས་ཏི, ཝུ་ཏྟི་ཡཾ ‘ན་རཱ་ན་མེ་རེ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པ་ཝཱ་ད་ཝི་པྤ་ཊི་སེ་དྷེ ས་ཏི་པ་ར་ཏྟཱ ཊཱ་ཊེ་ཨཱ་དེ་སཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ‘‘ཨཱ་དི་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ, ཨ་ཐ ཀི་མི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ན་ནུ ཡ་ཏོ ཡ་ཏྠ པ་ཉྩ་མཱི ནི་དྡེ་སོ ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཏྠ ‘‘མཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ས་རཱ་ན་མ་ནྟཱ པ་རོ’’ (༡-༢༡) ཏྱ་ཏོ ‘པ་རོ’ཏྱ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཏ་སྶཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ཡོ་ན་མི་ཙྩ་ནེ་ན སཱ་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎྱཱ‘པ་རེ་སཾ ཡོ་ནཾ’ཏྱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་སཾ པ་ས་ངྒོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི, ནེ་ཏ་ད་ཏྠི, པ་རོ་ཏི ཏྱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ‘ཨ་ཏོ’ཏི པ་ཉྩ་མྱ་ནྟེ་ན ས་མྦ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཾ ན ཀོ་ཙི ཝཱ་རེ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ར་ཏོ-ཀཱ་ར་ཏོ པུ་བྦེ་ས་མྤི ཡོ་ནཾ ཊཱ་ཊེ་ཨཱ་དེ་སཱ པ་པྤོ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་མི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ-‘ཝ་ཙ་ནེ’ཙྩཱ་དི, ཨེ་ཝ་ཉྩ་ར་ཧི ཏ་དེ་ཝོ་དཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ཀིཾ ‘ན་རཱ་ན་རེ’ ཏྱུ་དཱ་ཧ་ཊ་ནྟི ཙེ, ནེ་ས་དོ་སོ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠཾ ཀཱ་རཱི་ཡ་མཱ་ན་མི་ཧཱ-པྱ་ཏྠ་ཝ་ནྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི, པུ་བྦ་ཀོ པ་རི་ཧཱ་རོ་ཏི བྱ་ཝ ཧི་ཏ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟོ ‘‘ས་རེ་ཏོ་པ་སི་ལེ་སི་ཀཱ་དྷཱ་རོ’’ཏི པ་རི་ཧཱ་རོ, ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཧ ས་ཏྟ་མི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཝ་ཙ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ནྟི པཱ་ཎི་ནི་ཡཱ་ནཾ ནི་དྡི་ཊྛ་གྒ་ཧ་ཎ་མི་ཝ བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་རཾ, ཏེ ཧི ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏྱུ་ཏྟ་ར་སྶཱ’’ཏྱེ་ཏྠ (༡-༡-༦༧) ནི་དྡི་ཊྛ་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཡ ཏེ་ན པུ་བྦེ ཝི་ཡ བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ནི་ཝ་ཏྟི་མྤ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟི. ཨ་ན་ནྟ་རེ་ཏི་ཝ་ཙ་ནཱ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི་ཡཱ ནི་སྶ་ཡ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ, ཀ་ཏ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཙ་ནཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཏྱཱ་ཧ- ‘པ་ཙྩཱ་ས་ཏྱཱ ཛཱ་ཏིཾ ས་ནྣི་སྶཱ་ཡཱ’ཏི ཛཱ་ཏིཾ ས་ནྣི་སྶཱ་ཡ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྱཱ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟི་མཱ་ཧེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི ཉཱ་ཡ་བྱཱ་པ་ན་ཉཱ་ཡ་ཛཱ་ཏི་པ་ད་ཏྠ་བྱ་ཏྟི་པ་ད་ཏྠེ་སུ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི་ཉཱ་ཡོ ཛཱ་ཏི་པ་ད་ཏྠོ་ཙེ་ཧ ནི་སྶཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ན ཧི ཀེ་ཝ་ལཾ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ནི་ཝ་ཏྟི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་ཐཱ་ཧི ཡ་དེ་ཏྠ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི་ཉཱ་ཡོ ན ནི་སྶི་ཏོ, ཏ་དཱ བྱཱ་པ་ན་ཉཱ་ཡེ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ ཙཱ་བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ ཙཱ་ས་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནི་སྶ་ཡ་ནེ ས་ཏྱ་པི བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ་པི བྱཱ་པྱ་མཱ་ནཱ ཛཱ་ཏི ཀེ་ན ནི་ཝཱ་རཱི་ཡ་ཏེ ནཱ་པི ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི་ནྣི་སྶཱ་ཡ བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ནི་ཝ་ཏྟི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་ཐཱ་ཧྱ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན བྱ་ཏྟི་ནི་སྶཱི་ཡ་ཏེ, བྱ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ པ་ད་ཏྠེ པ་ཊི་ལ་ཀྑི་ཡཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི ཉཱ་ཡ་ནི་སྶ་ཡ་ནེ་པྱ་བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་མྤ་ཏི ཡཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ནྣཾ ཏ་ད་བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ པ་ཝ་ཏྟཾ, ཡ་མྤ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་མྤ་ཏི བྷི་ནྣཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ མཱ་བྷ་ཝ་ཏྭ་སྶ བྱ་ཏྠ་ཏཱ་ཏི བྱ་ཝ་ཧི་ཏེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷོ་པི ནི་སྶཱ་ཡ ནཱི་ཡཱ་ཏི. ཝི་ས་ཡ་ད་སྶ་ན་པྤ་ས་ངྒེ ཝི་ས་ཡི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྠ་བྱ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཝཱ་ཀྱ་ནྟོ་ག་དྷ་པ་དཱ་ན་མ་ཏྠ་མྤ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་མཱ་སཱ་དི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཀ་ཏོ’ཏྱཱ་དི་ཀ་མཱ་ར་དྡྷཾ, ཛཱ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ་ཏི ཨ་བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་ཏྟ་ཛཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ, ‘ཨོ་ས་དྷྱོ’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀཱ་རེ ཨ་ཀཱ་རཱ པ་ར་སྶ དྷ་ཀཱ་རེ་ན བྱ་ཝ་ཧི་ཏ་སྶ ཡོ་སྶ ཝི་ཡཱ་ཝ་སེ་སཱ་ན་མྤི ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ-‘ཡོ་པྤ་བྷུ་ཏཱི་ན’ནྟི, ཛཱ་ཏི སཱ་མ་ཉྙཾ, ཡཱ་ཝ་ཏི ཝི་ས་ཡེ་ཏི ག་ཝཱ་དི་ཀེ ཡ་ཏྟ་ཀེ ཝི་ས་ཡེ, ཀཱ་མ་ཙཱ་ར་ཏོ ཝི་ས་ཡ པ་རི་ས་མ་ཏྟི་ཡཱ དི་ཊྛ་ནྟ་མཱ་ཧ-‘ཏཾ ཡ་ཐེ’ཏི, བྷོ་ཛ་ཡེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ བྷོ་ཛ་ཡེ་ཨི་ཏཱི་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ, ཀ་ཏོ་ཧི ཛཱ་ཏྱ་ཏྠོ ཀ་སི་ཎོ་ཏི ཡ་སྨཱ ས་ཀ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཛཱ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྠོ པ་རི་ས་མ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི- ‘ཡཱ་ཝ དི་ཊྛ་མྦྷོ་ཛ་ཡེ’ཏི ཝུ་ཏྟེ [ཝུ་ཏྟེ་ན (པོ་ཏྠ་ཀེ)] ས་ནྟཱ་ཡ སཱ་མ་ཉྙ་ཝུ་ཏྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་དྡ་པྤ་ཡོ་ག་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ པ་ཙྩེ་ཀ་མྦྷོ་ཛ་ན་ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏོ ཀ་སི་ཎོ་པི ཛཱ་ཏྱ་ཏྠོ པ་རི་ས་མ་ཏྟོ ནཱ་མཱ་ཏི. ‘‘བྱ་ཉྫ་ནེ དཱི་གྷ་ར་སྶཱ’’ཏི (༡-༣༣) སུ་ཏྟེ བྱ་ཉྫ་ནེ་ཏི ས་ཏྟ་མཱི པུ་བྦ་སྶ དཱི་གྷཱ་དི་ཝི་དྷི་མྷི ཙ་རི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་ར་མྷཱ དྭེ’’ཏི (༡-༣༤) ཨེ་ཏྠ ས་ར་མྷཱ་ཏི པ་ཉྩ་མྱ་ཀ ཏ་ཏྠཱ, ཏ་ཏོ པ་ཉྩ་མཱི་ནི་དྡེ་ས་སྶ བ་ལཱི་ཡ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ‘‘ས་ཏྟ་མི་ཡཾ པུ་བྦ་སྶ’’ ‘‘པ་ཉྩ་མི་ཡཾ པ་ར་སྶཱ’’ཏི དྭི་ནྣཾ པ་ར་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནེ ‘བྱ་ཉྫ་ནེ’ཏི ས་ཏྟ་མཱི པ་ར་སྶ ཀཱ་རི་ཡ ཡོ་གི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ཚ་ཊྛཱི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཎ་མ་ཏཱི… དྭི་ནྣཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཊི་སེ་དྷེ པ་ར་སྶ བ་ལཱི ཡ་ཏྟཱ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་དི་ས་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ-‘ཚ་ཊྛཱི་པ་ཀ་པྤ་ནཱ་པི པུ་རེ་ཝི་ཡ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ’ཏི.