༦. ཨ་ར་ཉྙཱ་དི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠༥. ན་ཝ པ་བྦ་ཏ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི. པ་བྦ པཱུ་ར་ཎེ, ཏོ. གི་ར ནི་གྒི་ར་ཎེ, ཨོ་ས་དྷཱ་ད་ཡོ ནི་གྒི་ར་ཏཱི་ཏི གི་རི, ཨི. སི་ལཱ་ནཾ རཱ་སི སེ་ལོ, སི་ལཱ པ་ཙུ་རཱ ས་ནྟྱ་སྨིཾ ཝཱ སེ་ལོ, སེ་ལ ག་ཏི་ཡཾ ཝཱ, ཨ. ཨ་དྡ ག་ཏི་མྷི ཡཱ་ཙ་ནེ ཙ, བྷཱུ་ཝཱ་དི, ཨི, ཨ་དྡ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ ཝཱ, ཙུ་རཱ་དི. ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ན་གོ. ན ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཙ་ལོ. སི་ལཱ་ན་མུ་ཙྩ་ཡོ ཨུ་བྦེ་དྷོ, ཐཱུ་པོ ཝཱ སི་ལུ་ཙྩ་ཡོ. སི་ཁ་ར་ཡོ་གཱ སི་ཁ་རཱི, ཨཱི, ཏི་ལ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏོ. བྷུཾ བྷཱུ་མིཾ དྷ་ར་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་དྷ་རོ, བྷུ་ཡཱ དྷ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ བྷཱུ་དྷ་རོ, བཱ་ཧུ་ལྱེ་ན ཨ, བྷཱུ་དྷ་རོ. ཨ་ཧཱ་རི་ཡོ, གོ་ཏྟོ་པི, དེ་ས་ནྟ་རཾ ནེ་ཏུ་མ་ས་ཀྱ་ཏྟཱ ཨ་ཧཱ་རི་ཡོ, ག་ཝཾ བྷཱུ་མིཾ དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཏཱ་ཡ་ཏེ གོ་ཏྟོ.
པ་ཉྩ་ཀཾ སི་ལཱ་ཡཾ. ཨ་མ ག་ཏི་ཡཾ, བྷོ. ཝ་ན, ས་ན ས་མྦྷ་ཏྟི་ཡཾ, པ་ས་ན་ཏི བྱཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པཱ་སཱ་ཎོ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ, པ་ས བ་ནྡྷ་ནེ ཝཱ, ཡུ. ཨ་སུ ཁེ་པ་ནེ, མོ, ཨ་སྨཱ, རཱ་ཛཱ་དི, ཨ་སུ བྱཱ་པ་ནེ ཝཱ. པ་ལ ར་ཀྑ་ཎེ, ཨུ་པ་ལོ, ཨུ་པ དེ་ཧེ ཝཱ, ཨ་ལཔ་ཙྩ་ཡོ ནི་པཱ་ཏོ. སི་ལ ཨུ་ཙྩེ, ཨ. སི་ལཱ, ནཱ་རཱི.
༦༠༦. གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཱ་ད་ཡོ ཏི་ཀཱུ་ཊ་ནྟཱ ‘‘ཝ་ངྐཱ་དཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དིནཱ མ་ལ་ཡ་ད་དྡུ་རཱ་ད་ཡོ ཙ ན་གཱ ན་ག་ཝི་སེ་སཱ. གི་ཛ྄ཛྷཱ ས་ཀུ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ ཨ་སྶ ཀཱུ་ཊེ ཝ་ས་ནྟི, གི་ཛ྄ཛྷ་ས་དི་ས་ཀཱུ་ཊ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊོ. ཝི་སེ་སེ་ན བྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་བྷཱ་རོ, ཨ་རོ. པུ་ལ མ་ཧ་ཏྟེ, ཝི་སེ་སེ་ན པུ་ལ་ཏཱི་ཏི ཝེ་པུ་ལློ. ཨི་ས་ཡོ གི་ལ་ཏཱི་ཏི ཨི་སི་གི་ལི, ཨི. ཨཱ་དི་ཙྩ་ག་མ་ན་ཝི་རོ་དྷེ་ན ཝི་རུ་དྡྷཾ ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྫྷོ. པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜ་ཝོ, པ་ཎྜ ག་ཏི་ཡཾ ཝཱ, ཨ་ཝོ. ཀུ་ཊི་ལ་ཏཱ་ཡ ཝ་ངྐོ. དྭ་ཡཾ ཨུ་ད་ཡ་གི་རི་མྷི. ཨ་པ་ར་སེ་ལཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ པུ་བྦ་སེ་ལོ. ཨུ་ད་ཡ་ནྟྱ་སྨཱ སཱུ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨུ་ད་ཡོ, སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ན་མུ་ད་ཡ་ཡོ་ག་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཡོ.
ཏི་ཀཾ ཨ་ཏྠ་གི་རི་མྷི. མ་ནྡ་ཡ་ཏི སཱུ་རི་ཡོ ཡ་སྨིཾ མ་ནྡ་རོ. མ་ནྡ་པྤ་བྷོ ཝཱ ཨ་ར་ཏི ཡ་སྨིཾ སཱུ་རི་ཡོ་ཏི མ་ནྡ་རོ, ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་དྡྷིཾ ག་ཧ་ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏྱ་ཏྠོ, ནཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཀཱ་རི་ཏ་ནྟཱ ཨ. དྭ་ཡཾ ཧི་མ་ཝ་ཏི པ་བྦ་ཏེ. ཧི་མ་པྤ་ཙུ་ར་ཏཱ་ཡ ཧི་མ་ཝཱ, ཧི་མཾ ཝཱ ཝ་མ་ཏཱི་ཏི ཧི་མ་ཝཱ, ཀྭི, རཱ་ཛཱ་དི་པ་ཀྑེ་པ་ཏྟཱ སི་སྶཱ. ཧི་མ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཙ་ལོ ཧི་མཱ་ཙ་ལོ.
༦༠༧. ཨ་ཏྟ་ནི ས་ཉྫཱ་ཏ་ག་ནྡྷ་ད་བྦཱ་ནཾ ག་ནྡྷེ་ཧི ལོ་ཀེ མ་ད་ཡ་ཏི, མོ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནོ, ཡུ. ཀེ་ལཱ་སོ ཝུ་ཏྟོ. ཝི་ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊོ. སུ་ཁཾ ད་སྶ་ནཾ ཡ་སྶ, ཡ་སྨིཾ ཝཱ སུ་ད་སྶ་ནོ, ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀཱུ་ཊ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལ༹་ཀཱུ་ཊོ. ཏཱི་ཎི ཀཱུ་ཊཱ་ནྱ་སྶ ཏི་ཀཱུ་ཊོ, ཚ་ལེ༹་ཏེ་པི པ་བྦ་ཏ་ཝི་སེ་སཱ. ཨ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ པ་ཏྠོ ས་མོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ སཱ་ནུ ནཱ་མ, ཨ་སྶ ཝཱ པ་བྦ་ཏ་སྶ ས་མཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏྠོ སཱ་ནུ ཙ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. པ་ཏི་ཊྛ་ཏེ ཨ་སྨི་ནྟི པ་ཏྠོ, ཋསྶ ཐོ. ས་ན ས་མྦྷ་ཏྟི་ཡཾ, ཎུ, ས་མྦྷ་ཛཱི་ཡ་ཏེ སེ་ཝཱི་ཡ་ཏེ་ཏི སཱ་ནུ, དྭེ་པྱ་ནི་ཏྠི་ཡཾ.
༦༠༨. ཏི་ཀཾ སི་ངྒ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀུ་ཊ དཱ་ཧེ, ཀ་མྨ་ནི ཎོ, ཝཱཀཱ་རེ་ན ཀཱུ་ཊ་མྤི. སི་ཁཾ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི སི་ཁ་རཾ. ནེ་རུ་ཏྟོ. སི་ཁཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སི་ངྒཾ, ཨི་ངྒ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཁ་ལོ་པོ. དྭ་ཡཾ པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ན་སྶ ནཱ་མཾ. པ་པ་ཏ་ནྟྱ་སྨཱ, ཎོ. པ་ཏ ཨ་དྷོ་ག་མ་ནེ, པ་པཱ་ཏོ. ཏ་ཊ ས་མུ་སྶ་ཡེ, ཏ་ཊོ.
དྭ་ཡཾ པ་བྦ་ཏ་ནི་ཏ་མྦེ. ནི་ཏ་མྦོ ཛ་གྷ་ནེ་པི, ཀ་ཊ ཝ་སྶཱ་ཝ་ར་ཎེ་སུ, ཎྭུ. པ་བྦ་ཏེ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་མྦུ་ནོ ཛ་ལ་སྶ པ་ས་ཝོ པ་ས་ཝ་ནཾ ནི་ཛ྄ཛྷ་རོ ནཱ་མ, ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནི་ཛ྄ཛྷ་རོ, སསྶ ཛྷོ, ཨ་ས་རཱུ་པ་དྭི་ཏྟཾ. ཛྷ་རོ་པི.
༦༠༩. དྭ་ཡཾ ཀི་ཏྟི་མེ ཨ་ཀི་ཏྟི་མེ, ས་ཛ་ལེ ནི་ཛྫ་ལེ ཝཱ ཀ་ནྡ་རེ. ད་ར ཝི་དཱ་ར་ཎེ, ཨ, ཨཱི, ད་རཱི. ཀཾ ཛ་ལ་ཝཱ་ཙ་ཀ་མ་བྱ་ཡཾ, ཀེ་ན ད་རཱི་ཡ་ཏེ ཀ་ནྡ་རོ, ཨཱ, ཀ་ནྡ་རཱ. ཏི་ཀཾ དེ་ཝ་ཁཱ་ཏ་བི་ལེ. ནི་ལཱི་ཡ་ནྟྱ་སྨིཾ ལེ་ཎཾ, ལཱི སི་ལེ་ས་ནེ, ཡུ. ག་ཏིཾ ཧྭ་ཡ་ཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཡ་ཏཱི་ཏི ག་བྦྷ་རཾ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. ག་བྦྷ དྷཱ་ར་ཎེ ཝཱ, ཨ་རོ. གུ་ཧཱུ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཨ, གུ་ཧཱ.
དྭ་ཡཾ སི་ལཱ་མ་ཡ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ. སོ་ཌི ག་བྦྷེ, ཨཱི. སོ་ཎ ཝ་ཎྞ་ག་ཏི་ས་ངྒྷཱ་ཏེ་སུ ཝཱ, ཌོ, ཨཱི. དྭ་ཡཾ པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ག་བྦྷ་ར་དེ་སེ ལ་ཏཱ་པ་ལླ་ཝ་ཏི་ཎཱ་དཱི་ཧི པི་ཧི་ཏོ་ད་རེ ག་བྦྷ་རེ. ཀུ་ཉྫ ཨ་བྱ་ཏྟ་ས་དྡེ, ཀ་ར་ཎེ, ཎོ, ནི་ཀུ་ཉྫཾ ནིཔུ་བྦོ. དྭ་ཡཾ་པྱ་ནི་ཏྠི་ཡཾ. ནི་ཀུ་ཉྫཝ་ཙ་ནཾ པ་ཀུ་ཉྫཱ་དི་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ.
༦༡༠. སེ་ལ་སྶ པ་བྦ་ཏ་སྶ ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱུ་མི ཨ་དྷི་ཙྩ་ཀཱ ནཱ་མ. སེ་ལ་སྶཱ་དྷོ་བྷཱ་གཱ་ས་ནྣ་བྷཱུ་མི ཨུ་པ་ཙྩ་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་ཏྲ ཏེ་ཧི ཨུ་པཱདི་ས་དྡེ་ཧི ཙྩ་ཀོ ཡ་དཱདི་ནཱ [པཱ་ཎི་ནི ༥.༢.༣༤].
མཱུ་ལ་པ་བྦ་ཏ་སྶ་ནྟེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཁུ་དྡ་པ་བྦ་ཏཱ པཱ་དཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྲ པཱ་དཱདི་དྭ་ཡཾ. པ་ཛྫ་ཏེ ག་མྱ་ཏེ་ཏི, ཎོ. སེ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནྟོ ས་མཱི་པེ པ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ནྟ་སེ་ལོ.
གེ་རི་ཀ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཀ་ཊྛི་ནྱཱ་དི་ཀོ་ས་བྦོ ཨེ་ཝ སི་ལཱ་ཝི་ཀཱ་རོ ‘‘དྷཱ་ཏཱུ’’ཏྱུ་ཏྟོ, དྷ་ར དྷཱ་ར་ཎེ, ཏུ, དྷཱ་ཏུ.
སེ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦༡༡. ཏི་ཀཾ སཱི་ཧེ. ཀེ་ས་རོ ཛ་ཊཱ, ཏཾ་ཡོ་གཱ, ཨཱི, ཀེ་ས་རཱི. མི་གེ ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི སཱི་ཧོ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་པ་རི་ཡ་ཡོ, མི་གེ ཧ་ནྟུཾ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨཱི་ཧཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝཱ སཱི་ཧོ, ས་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝཱ སཱི་ཧོ. པ་ཉྩ་སྶོ, ཧ་རི་པི. མུ་ཁ་མི་ཝ ཙ་ར་ཎཱ་པྱ་སྶ ཀ་རི་ཀུ་མྦྷ་དཱ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ཏེ་ཧི ས་ཧ པ་ཉྩ་སྶཱ་ནི ཡ་སྶ. ཧ་ར་ཏི མི་གེ་ཏི ཧ་རི, ཨི. མ་ཧཱ་ཀུ་ཀྐུ་ར་པྤ་མཱ་ཎོ ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ཀ་ཏི ཀ་ཎྷ་ལེ་ཁཱ་ཙི་ཏྟ་ས་རཱི་རོ གོ་མ་ནུ་སྶཱ་དི་ཧིཾ་ས་ཀྑ་མོ ར་སྶ་མུ་ཁོ ཏ་ར་ཙྪོ ནཱ་མ, སོ ‘‘སུ་ན་ཁ་བྱ་གྒྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ར ཏ་ར་ཎེ, ཚོ, མི་གེ ཨ་ད་ཏཱི་ཏི མི་གཱ་ད་ནོ, ན་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཡུ.
དྭ་ཡཾ བྱ་གྒྷེ. ཝི་ནི་ཧ་ནྟྭཱ ཨཱ་གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི བྱ་གྒྷོ, གྷཱ ག་ནྡྷོ་པཱ་དཱ་ནེ, བྱ་གྒྷོ དཱི་པི་ནི་པི. པུཾ པུ་མཱ་ནོ དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ, ད་ལ ཝི་དཱ་ར་ཎེ, ཎྭུ. དསྶ ཌོ, ལསྶ རོ, ཨ་སྶཱི, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ.
‘‘པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ སི་ཏ་མྦོ་ཛེ,
སི་ཏ་ཙྪ་ཏྲེ ཙ བྷེ་ས་ཛྫེ;
ཀོ་ས་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ བྱ་གྒྷེ,
སོ དི་སཱ་ཝཱ་ར་ཎ་གྒི་སཱུ’’ཏི. –
ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ. ཝ་གྒྷོ་པི. དཱི་པི་ནི་ཝི་ས་ཡེ ས་དྡཱུ་ལོ ཨཱི་རི་ཏོ, ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་དྡཱུ་ལོ, ཨཱུ་ལོ, དོ ཙ་ནྟོ, ས་དྡེ་ན ཨུ་ལ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ས་དྡཱུ་ལོ. དཱི་པཾ ཏ་ཙྩ་མྨཾ, ཏཾ་ཡོ་གཱ དཱི་པཱི, ཏ་སྨིཾ དཱི་པི་ནི.
༦༡༢. པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཙྪེ. ཨ་སུ ཁེ་པ་ནེ, ཚོ. ཨི་ཙ ཐུ་ཏི་ཡཾ, ཨ, ཨི་ཀྐོ. བྷ་ལླུ་ཀོ་པི, བྷ་ལ, བྷ་ལླ པ་རི་བྷཱ་ས་ན་ཧིཾ་སཱ་དཱ་ནེ་སུ, ཎྭུ, ཨ་སྶུ, ཨཱི་ས ག་ཏི་ཧིཾ་སཱ་དཱ་ནེ་སུ, སོ, ར་སྶཱ་དི. ཨཔ་ཙྩ་ཡེ ཨི་སོ.
དྭ་ཡཾ རོ་ཧི་ཏེ. ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ རོ་ཧི་སོ, ལོ་ཧི་ཏོ ཙ, པུ་བྦ་ཏྲ ཏསྶ སོ. ཏི་ཀཾ གོ་ཀ་ཎྞེ. ག་ཝ་སྶ ཀ་ཎྞོ ཝི་ཡ ཡ་སྶ ཀ་ཎྞོ་ཏི གོ་ཀ་ཎྞོ. ག་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ག་ཎཱི ཙ སོ ཀ་ཎྚ་ཀ་ས་དི་ས་སི་ངྒ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྚ་ཀོ ཙེ་ཏི ག་ཎི་ཀ་ཎྚ་ཀོ, ས་མུ་དི་ཏ་ནཱ་མ་མྤི ཝ་ད་ནྟི. ག་ཎི ཙ ཀ་ཎྚ་ཀོ ཙ ག་ཎི་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ཏི དྭེ ནཱ་མཱ་ནི་པི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི, ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ག་ཎི་ཀ་ཎྚ་ཀཱ’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ.
༦༡༣-༦༡༤. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཁ་གྒེ. སི་ངྒ་ཉྩ ཁ་གྒཱ་ཁྱཾ, ཏཾ་ཡོ་གཱ ཁ་གྒོ. ‘‘ཁ་གྒོ ག་ཎྜ་ཀ་སི་ངྒཱ་སི-ཝུ་དྡྷ་བྷེ་དེ་སུ ག་ཎྜ་ཀེ’’ཏི [བྱཱ་ཁྱཱ་སུ་དྷཱ ༢.༥.༤] ཧི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ. ཁ་གྒ་ས་དི་སཾ ཝི་སཱ་ཎ་མ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་ཏི ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎོ, ཎོ. ཨེ་ཏྠ ཁ་གྒས་དྡོ ཨ་སི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. པ་ལཱ་ས་མ་ད་ཏཱི་ཏི པ་ལཱ་སཱ་དོ. ག་ཎྜ ཝ་ད་ནེ་ཀ་དེ་སེ, ཎྭུ, ག་ཎྜ་ཀོ.
བྱ་གྒྷཱ་དི་ཀོ ས་བྦོ་པི མི་ག་བྷེ་དོ ‘‘ཝཱ་ལ༹་མི་གོ, སཱ་པ་དོ’’ཏི ཙོ་ཙྩ་ཏེ. བྱ་གྒྷ་སྶཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཧིཾ་ས་ན་ཏོ དུ་ཊྛ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཏི ཏ་པྤ་མུ་ཁ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཝ་ལ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཝ་ལ་ནྟྱ་ཏྟཱ་ན་མ་སྨཱ་ཏི ཝཱ་ལོ༹, ཎོ, ཝཱ་ལོ༹ ཙ སོ མི་གོ ཙེ་ཏི ཝཱ་ལ༹་མི་གོ, དུ་ཊྛ་མི་གོ་ཏྱ་ཏྠོ. ‘‘བྱ་གྒྷོ ཏཾ ཁཱ་ད་ཏཱུ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ས་པ་ནྟི ཡེ་ནཱ་ཏི སཱ་པ་དོ, ས་པ ཨ་ཀྐོ་སེ, དོ, དཱི་གྷཱ་དི.
པླ་ཝ་ངྒནྟཾ མ་ཀྐ་ཊེ. པླ་ཝོ ག་ཏི་བྷེ་དོ, ཏེ་ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པླ་ཝ་ངྒ་མོ, པླ་ཝ་ངྒོ ཙ. མ་ར པཱ་ཎ་ཙཱ་གེ, ཨ་ཊོ, ཀོ ཙ་ནྟོ, མ་ཀྐ་ཊོ. ན་རོ ཨི་ཝ ཝཱ་ན་རོ, ཝཱས་དྡོ ཨི་ཝཏྠེ, ནཱ་མཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟ་ཏྠ་ཏྟཱ ས་མཱ་སོ. སཱ་ཁཱ་ཡཾ པ་སུ་ཏོ མི་གོ སཱ་ཁཱ་མི་གོ. ག་ཏྱ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཀྲི་ཡཱ་ཡ པ་ཡོ་གཱ. ཀ་པི ཙ་ལ་ནེ, ཨི, ཀ་པི. ཝ་ལཱི སི་ཐི་ལཾ ཙ་མྨཾ མུ་ཁེ ཨ་སྶ ཝ་ལཱི་མུ་ཁོ. ཀི་སོ, ཝ་ནོ་ཀོ་པི, ཀུ་ཙྪི་ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སེ་ཏཱི་ཏི ཀི་སོ, ཨུ་སྶི. ཝ་ན་མོ་ཀ་མཱ་ས་ཡོ ཨ་སྶ ཝ་ནོ་ཀོ. སོ མ་ཀྐ་ཊོ ཙེ ཀ་ཎྷ་ཏུ་ཎྜོ ཀཱ་ལ༹་མུ་ཁོ སི་ཡཱ, ཏ་དཱ ‘‘གོ་ན་ངྒ་ལོ’’ཏི མ་ཏོ, གུ་ནྣཾ ན་ངྒ་ལ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ གོ་ན་ངྒ་ལོ.
༦༡༥. པ་ཛྫ་དྡྷཾ སི་ངྒཱ་ལ་སྶ ནཱ་མཾ. ས་ར ག་ཏི་ཧིཾ་སཱ་ཙི་ནྟཱ་སུ, ཨ་ལོ. ས་རཏི་སྶ སི་ངྒོ. ཛ་མུ ཨ་ད་ནེ, ཎྭུ, བོ ཙ་ནྟོ, ཨ་སྶུ. ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཏུ, ཐུ ཝཱ. བྷེ་ར་ཝ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ བྷེ་ར་ཝོ, ‘‘བྷེ’’ཨི་ཏི ར་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝཱ བྷེ་ར་ཝོ. ས་མུ ཨུ་པ་ས་མེ, ཨི་ཝོ, སི་ཝཱ, ནཱ་རཱི, སི སེ་ཝཱ་ཡཾ ཝཱ, ཝོ. མི་ག་དྷུ་ཏྟོ, ཝ་ཉྩ་ཀོ་པི, མི་གེ་སུ ཝ་ན་པ་སཱུ་སུ དྷུ་ཏྟོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་ཉྩེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཉྩ་ཀོ.
ཏི་ཀཾ བི་ལཱ༹་རེ. བི་ལ བྷེ་ད་ནེ, ཨ་རོ, ལ༹་ཏྟཾ. བ་བྦ ག་ཏི་ཡཾ, ཨུ. མ་ཛ སུ་དྡྷི་ཡཾ, ཨཱ་རོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ. ཨོ་ཏུ, ཨཱ་ཁུ་བྷུ་ཛོ་པི. དྭ་ཡཾ ཀོ་ཀེ, ཨ་ཡཾ ཀུ་ཀྐུ་ར་པྤ་མཱ་ཎོ ཀ་པི་ལོ ཧ་རི་ཎོ. ཀུ་ཀ, ཝ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ. ཨཱི་ཧཱ་མི་གོ་པི, མི་གེ ཨཱི་ཧ་ཏི ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི, ཀ་མྨ་ནི ཎོ.
༦༡༦. དྭ་ཡཾ མ་ཧིཾ་སེ. མ་ཧི་ཡཾ སེ་ཏཱི་ཏི མ་ཧིཾ་སོ, ར་སྶོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ ཙ. ལ་ལ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཨུ་ད་ཀཾ ལ་ལ་ཏཱི་ཏི ལུ་ལཱ་ཡོ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ, ཨ་ཡོ, ཨ་སྶུ ཙ. གོ ཝི་ཡ ཝ་ཛ་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ག་ཝ་ཛོ. གོ ཝི་ཡ ཨ་ཡ་ཏཱི་ཏི ག་ཝ་ཡོ, ས་མཱ དྭེ ཏུ་ལྱ་ཏྠཱ.
དྭ་ཡཾ ས་ལླེ. ས་ལླ ཨཱ་སུ་ག་ཏི་ཡཾ, ཨ, ས་ལློ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ས་ལླ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་ཛཱ་ཏེ་ན ས་ལླེ་ན སུ་ན་ཁཾ ས་ལ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ཝཱ ས་ལློ, ས་ལླ་ཀོ ཙ, ཨ་ཡཾ སཱུ་ཀ་ར་ས་ཎྛཱ་ནོ, ས་ལཱ་ཀཱ་པཱ་ཡོ ཙ. ཨ་སྶ ས་ལླ་སྶ ལོ་མ་མྷི ས་ལ་ལཾ, ས་ལཉྩ བྷ་ཝེ. པ་ལ, ས་ལ, པ་ཐ ག་ཏི་ཡཾ, ཨ་ལོ, ན་དཱ་དི་ཏྟེ ས་ལ་ལཱི, ཐི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ ས་ལ་ལཾ, ཨམྷི ས་ལཾ.
༦༡༧. པ་ཉྩ་ཀཾ མི་གེ, ཧ་ར་ནྟྱ་ནེ་ན ཧ་རི་ཎོ, ཧ་ར ཧ་ར་ཎེ ཡུ. ཎཏྟ་མི་ཏྟ་ཉྩ. མ་ར པཱ་ཎ་ཙཱ་གེ, ཨ, རསྶ གོ, ཨིཏྟ་ཉྩ. སེ་ན སུ་ན་ཁེ་ན ར་ངྒ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི པ་ལཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི སཱ་ར་ངྒོ. དཱི་གྷཱ་དི, མ་གོ, མི་གོ ཙ ཨེ་ཏེ དྭེ མི་ག་མ་ཏྟེ་པི. ཨ་ཛི་ན་སྶོ་པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཡོ་ནི, ཏེ་ན བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཛི་ན་སྶུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཛི་ན་ཡོ་ནི. ཨ་ཡ་མྤི མི་ག་མ་ཏྟེ་པི. ཀུ་ར་ངྒོ, ཝཱ་ཏཱ་ཡུ་པི. ཀུ་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ར་ངྒ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ར་ངྒོ. ཝཱ་ཏ་མ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ་ཏཱ་ཡུ, ཨུ.
དྭ་ཡཾ སཱུ་ཀ་རེ. སུ་ནྡ་རཾ ཕ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི སཱུ་ཀ་རོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ད་བྦ་གུ་ཎེ –
‘‘སྣེ་ཧ་ནཾ བྲཱུ་ཧ་ནཾ ཝ་སྶཾ, ཏ་ཐཱ ཝཱ་ཏ་ས་མཱ་པ་ཧཾ;
ཝཱ་རཱ་ཧཾ པི་སི་ཏཾ བཱ་ལྱཾ, རོ་ཙ་ནཾ སེ་ད་ནཾ ག་རཱུ’’ཏི [ད་བྦ་གུ་ཎ་ས་ངྒ་ཧ ༢.༡༡-༢].
སུ་ཁཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝཱ སཱུ་ཀ་རོ. སུ་ནྡ་རོ ཀ་རོ ཡ་སྶ ཝཱ སཱུ་ཀ་རོ. ཝ་རེ ཨཱ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝ་རཱ་ཧོ, ཝ་རེ ས་ཏི ཨཱ་ཧ་ནྟ་བྦོ་ཏི ཝཱ ཝ་རཱ་ཧོ, ཀོ་ལོ, ཐ་དྡྷ་ལོ་མོ, བྷཱུ་དཱ་རོ་པི. དྭ་ཡཾ ས་སེ. པེ་ལ ག་ཏི་ཡཾ, ཎྭུ. ས་ས པླུ་ཏ་ག་ཏི་ཡཾ, ཨ.
༦༡༨. དྭ་ཡཾ ཨེ་ཎཱི་མི་གེ. ཨེ་ཎི་ཡཱ མི་གི་ཡཱ, ཨེ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་པ་ཙྩཾ ཨེ་ཎེ་ཡྻོ, ཨ་ཡཾ ཙ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ‘‘ཨེ་ཎ་སྶ, ཨེ་ཎི་ཡཱ ཝཱ ཙ་མྨཱ་དི་ཀོ ཨེ་ཎེ་ཡྻོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨེ་ཎི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་ཏྟོ མི་གོ ཨེ་ཎཱི་མི་གོ, ཨི ག་ཏི་ཡཾ, ཡུ, ན་དཱ་དི, ཨ་ན་དཱ་དི་ཏྟེ ཨེ་ཎོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་པྱུ་པྤཱ་དི་ཏཱ. དྭ་ཡཾ པ་མྤ་ཊ་ཀེ. པ་ཊ ག་མ་ནེ, ཎྭུ, ཨུ་པ་ས་གྒ་ནྟེ བི་ནྡཱ་ག་མོ ཙ. པ་བྦ ག་ཏི་ཡཾ, ཎྭུ, བི་ནྡཱ་ག་མོ, བལོ་པོ ཙ.
དྭ་ཡཾ ཝཱ་ཏ་མི་གེ. ག་མ་ནེ་ན ཝཱ་ཏ་ས་མོ མི་གོ ཝཱ་ཏ་མི་གོ. ཙ་ལཏི་སྨཱ ཡུ, ན་དཱ་དི. ཏི་ཀཾ མཱུ་སི་ཀེ. མུ་ས ཐེ་ཡྻེ, ཎྭུ, ཨི་ཏྟ་ཉྩ. ཨཱཔུ་བྦོ ཁ་ནུ ཨ་ཝ་དཱ་ར་ཎེ, ཨུ, ནལོ་པོ. ཨུ་ནྡ པ་ས་ཝ་ན་ཀླེ་ད་ནེ་སུ, ཨཱུ་རོ.
༦༡༩. ཙ་མ་རཱ་ད་ཡོ, ས་ར་བྷཱ་ད་ཡོ ཙ མི་ག་ནྟ་རཱ མི་ག་ཝི་སེ་སཱ. ཙ་མ་རོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐེ ཁྱཱ་ཏོ, ཡ་སྶ པུ་ཙྪཾ ཙཱ་མ་རཾ, ཙ་མུ ཨ་ད་ནེ, ཨ་རོ, ཙ་མ་རོ, ཐི་ཡཾ ཙ་མ་རཱི. པ་ས་དོ ཙི་ཏྟ་ལོ་མཱི, པ་ས བ་ནྡྷ་ནེ, ཨ་དོ. ཀུ་ཡཾ ར་ངྒ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ངྒོ, ཨ་སྶུ, ཨུ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ ཀུ་ར་ངྒོ. ས་བྦེ་ས་མྤི མི་གཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི མི་ག་མཱ་ཏུ་ཀཱ, ཨུ་པ་མཱ་ནེ ཀོ. རུ ས་དྡེ, རུ. རུ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ར་ངྐུ, ཨུ, ཎསྶ ལོ་པོ རཀཱ་ར་སྶ, ཨུ་སྶ ཙ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱི་ཙཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ནཱི་ཀོ. ས་རཏི་སྨཱ ཨ་བྷོ, ས་ར་བྷོ. ཨ་ཊྛཱ་པ་དོ ཨུ་དྡྷཾ་ན་ཡ་ནོ སཱི་ཧ་སྶཱ་པི ཧ་ནྟཱ, ཏ་སྶ ཙ པཱ་ད་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨུ་དྡྷཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི.
༦༢༠. པི་ཡ་ཀཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ, ཨཱ་དིནཱ ཀ་ནྡ་ལཱི་ཙཱི་ན་ས་མཱུ་རུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ ཙ་མྨ་ཡོ་ན་ཡོ, ཏེ་ན བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ, ཨེ་ཏེ ཙ ཙི་ཏྲ་ཏ་ནུ་རུ་ཧཱ་ད་ཡོ ཀ་མྦོ་ཛཱ་དི་མྷི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐེ ཙ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ནཱ་མ་ཁྱཱ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ མི་གས་དྡོ ཝ་ནྱ་པ་སུ་སཱ་མ་ཉྙེ, ཝི་སེ་སེ ཙ ཀུ་ར་ངྒཱ་ཁྱེ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ལོ་ཧས་དྡོ སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཀེ ཏེ་ཛ་ས་སཱ་མ་ཉྙེ, ཝི་སེ་སེ ཙ, ཏ་ཐཱ ཙ་མྨ་ཡོ་ནི་ཨ་ཛི་ན་ཡོ་ནིས་དྡཱ་པི མི་ག་སཱ་མ་ཉྙེ, མི་ག་ཝི་སེ་སེ ཙེ་ཏི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ.
པཱི ཏ་པྤ་ན་ཀ་ནྟཱི་སུ, ཎྭུ, ཨི་ཡཱདེ་སོ. ཨཱུ་རུ་མྷི ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཙ་མྨ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ་མཱུ་རུ, ཨེ་ཀ་སྶ མསྶ ལོ་པོ. ཀ་དི ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ, ཨ་ལོ, ཨཱི, ཀ་ད་ལཱི ཙ སོ མི་གོ ཙེ་ཏི ཀ་ད་ལཱི་མི་གོ.
སཱི་ཧཱ་ད་ཡོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཝུ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦེ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ས་ཏྟཱ ‘‘མི་གཱ, པ་ས་ཝོ’’ཏི ཙོ་ཙྩ་ནྟེ. པ་ས་ཝ་ནྟཱི་ཏི པ་ས་ཝོ, སུ ཨ་བྷི་ས་ཝེ, པ་ས བ་ནྡྷ་ནེ ཝཱ, ཨུ.
༦༢༡. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ལཱུ་ཏཱ་ཡཾ. ལཱུ ཚེ་ད་ནེ, ཏོ, ལཱུ་ཏཱ, ས་ཀ་ཏྠེ ཨི་ཀོ, ལཱུ་ཏི་ཀཱ, དྭེ ནཱ་རི་ཡཾ. ཨུ་ཎྞཱ་པཱ་ཡོ ཏ་ནྟུ ཨུ་ཎྞཱ, སཱ ནཱ་བྷི་ཡཾ ཨ་སྶ ཨུ་ཎྞ་ནཱ་བྷི, ར་སྶོ. མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ སཱ་ཁཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏ་ནྟུ་མྷི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི མ་ཀྐ་ཊ་ཀོ.
དྭ་ཡཾ གོ་མ་ཡ་ཛ་ཝི་ཙྪི་ཀེ. ཝི་ཙྪ ག་མ་ནེ, ཎྭུ, ཝི་ཙྪི་ཀོ, ས་ཏ་པ་དི་ཡ་མྤི, ཨཱ་ལ༹ཾ ཝི་ཙྪི་ཀ་ན་ངྒུ་ལཾ, ཏཾ་ཡོ་གཱ ཨཱ་ལི༹. དྭ་ཡཾ གྷ་ར་གོ་དྷཱ་ཡཾ. ས་རཏི་སྨཱ ཨཱུ, ཨ་ཝོ ཙ་ནྟོ. གྷ་རཾ ནི་སྶི་ཏཱ གོ་དྷཱ གྷ་ར་གོ་ལི༹་ཀཱ, དྷསྶ ལོ༹, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ.
༦༢༢. དྭ་ཡཾ གོ་དྷཱ་ཡཾ. གུ་དྷ རོ་སེ, ཨ, གོ་དྷཱ, ནཱ་རཱི. ཀུ་ཎྜ དཱ་ཧེ, ཨ, ཀུ་ཎྜོ. དྭ་ཡཾ ར་ཏྟ་པཱ་ཡཾ. ཀ་ཎྞ་སྶ ཛ་ལཱུ་ཀཱ ར་ཏྟ་པཱ ཀ་ཎྞ་ཛ་ལཱུ་ཀཱ. ས་ཏཾ པ་དཱ ཡ་སྶཱ ས་ཏ་པ་དཱི, པ་དས་དྡོ པཱ་ད་ཏྠོ.
དྭ་ཡཾ ཀ་ལ་ནྡ་ཀེ. ཀ་ནྡ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ, རོ་ད་ནེ ཙ, ཀ་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལ་ནྡ་ཀོ, ལམ་ཛ྄ཛྷོ, ཎྭུ. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ, ནཱ་རི་ཡཾ. དྭ་ཡཾ ན་ཀུ་ལེ, ན་ཏྠི ཀུ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶ ས་པྤེ་སུ ན་ཀུ་ལོ, ཨ་རི་ས་པྤོ་པི. ན་ཀྐ ནཱ་ས་ནེ ཝཱ, ཨུ་ལོ, ཀལོ་པོ, ས་པྤེ ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ན་ཀུ་ལོ. མ་ངྒ ག་ཏྱ་ཏྠོ ད་ཎྜ་ཀོ དྷཱ་ཏུ, ཨུ་སོ.
༦༢༣. དྭ་ཡཾ ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀེ. ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཀ་ཎྚ་ཀོ ཨ་སྶ, ཨུ་སྶ་ཏྟཾ. ས་ར་ཏི དྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ས་ར་ཊོ, ཨ་ཊོ.
ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཀཱི་ཊེ. ཀཱི་ཊ བ་ནྡྷ་ནེ, ཨ, ཀཱི་ཊ ག་མ་ནེ ཝཱ, དཱི་གྷཱ་དི. པུ་ལ མ་ཧ་ཏྠེ, ཨ་ཝོ, ལ༹་ཏྟཾ. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་མ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀི་མི, ཨི, ཨ་སྶི་ཏྟཾ. པ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཏཱི་ཏི པཱ་ཎ་ཀོ, ཎྭུ, ཎཏྟཾ.
དྭ་ཡཾ ཀ་ཎྚ་ལོ་མ་ཀཱི་ཊེ. ཨུ་ཙྩཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ལི་ངྒ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཙྩཱ་ལི་ངྒོ. བ་ཧུ་ལོ་མ་ཡུ་ཏྟོ པཱ་ཎ་ཀོ ལོ་མ་ས་པཱ་ཎ་ཀོ.
༦༢༤-༦༢༥. སཱ་དྡྷ་པ་ཛྫེ་ན ས་ཀུ་ཎ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི. ཝི་ཧེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཧ་ངྒོ, ཝི་ཧ་ངྒ་མོ ཙ, ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཙེ་ཏྠ ཝི་ཧས་དྡོ, ཝེ་ཧཱ་སསྶ ཝཱ ཝི་ཧཱདེ་སོ. པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཀྑཱི. ཁེ་ན, ཁ་སྨིཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཁ་གོ. ཨ་ཎྜ་ཏོ ཛཱ་ཏོ. ས་ཀྐོ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ག་ནྟུ་ནྟི ས་ཀུ་ཎོ, ས་ཀུ་ནྟོ, ས་ཀུ་ཎཱི ཙ, ས་ཀ ས་ཏྟི་ཡཾ, ཨུ་ཎོ, ཨུ་ནྟོ, ཨུ་ཎཱི ཙ. པ་ཏ་ནྟོ ཌེ་ནྟོ, པ་ཏྟེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པ་ཏ་ངྒོ, ཨ་པ་ར་ཏྲ ཏལོ་པོ. མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ, ཨ་ཎྜ་ཏོ ཙཱ་ཏི དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི དྭི་ཛོ. ཨུ་ཌྜ་ནཱ་དཱི་སུ ཝ་ཀྐཾ ཀུ་ཊི་ལཾ ཨ་ངྒཾ གཱི་ཝཱ་དི་ཀཾ ཨེ་ཏ་སྶ, ཝ་ཀྐེ་ན ག་མ་ནེ་ན ཨ་ངྒ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཝ་ཀྐ་ངྒོ. པ་ཏྟེ་ན ཡཱ་ཏི, ཏཾ ཝཱ ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶ. པ་ཏ་ཏི པ་ཏ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཏ་ནྟོ. ནཱི་ལེ༹ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ནཱི་ལ༹་ཛོ.
ཝ་ཊྚ་ཀཱ་ད་ཡོ, པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ ཏ་བྦྷེ་དཱ ཏེ་སཾ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཱ. ཝ་ཊྚ ཝ་ཊྚ་ནེ, ཎྭུ, ཝ་ཊྚ་ཀཱ ནཱ་རཱི. མ་ཡཱུ་ར་པྤ་མཱ་ཎོ ཏ་དཱ་ཀ་ཏི་ཙི་ཏྟ་པ་ཀྑོ ཛཱི་ཝ་ཉྫཱི་ཝོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་ཐཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ཏེ, ‘‘ཛཱི་ཝ་ཛཱི་ཝཱ’’ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝ་ཉྫཱི་ཝོ. ‘‘ཛཱི་ཝ་ཛཱི་ཝོ’’ཏི ནི་རཱ་ནུ་ནཱ་སི་ཀཱ་པི. ཙ་ནྡི་ཀཱ་ཡུ་ཏྟ་ར་ཏྟི་པྤི་ཡོ པ་ཀྑཱི ཙ་ཀོ་རོ, ཙ་ཀ པ་རི་ཏ་ཀྐ་ནེ, ཨུ་རོ, ཨུ་སྶོ, ཙ་ངྐོ་རོ་པི. ཏ་རཏི་སྨཱ ཨི་རོ, དྭི་ཏྟ་མི་ཏྟ་ཉྩ, ཏི་ཏྟི་རོ.
༦༢༦. ས་ལ ག་ཏི་ཡཾ, ཎི་ཀོ, ལ༹་ཏྟཾ, སཱ་ལི༹་ཀཱ, ནཱ་རཱི. ཀ་ལཾ ར་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ར་ཝཱི་ཀོ, ཨཱི་ཀོ, ལལོ་པོ. ཀ་ར་ཝཱི་ཀོ, ཡ་སྶ ས་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རེ་ན ཨུ་པ་མཱི་ཡ་ཏེ, སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀ་ར་ཝཱི་ཀོ’’ཏི. ཛ་ཝེ་ན ར་ཝི་ནཱ ས་དི་སོ ཧཾ་སོ ར་ཝི་ཧཾ་སོ. ཀུ་ས ས་དྡེ, ཐ་ཀོ, དྭི་ཏྟཾ, ཀུ་སསྶ སསྶ ཏོ,ཀུ་ཀུ་ཏྠ་ཀོ. ཀ་ར་ཎྜ བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠེ, ཨ་ཝོ, ཀ་ར་ཎྜ་ཝོ, ཛ་ལ་ཙ་རོ པ་ཀྑཱི. བི་ལུ པ་ཏི་ཏྠ་མྦྷེ, ཨ, ཨ་ཝཱདེ་སོ, བི་ལ་ཝོ, ‘‘ག་ཎྜ་པླ་ཝོ’’ཏི ཁྱཱ་ཏོ ར་ཏྟ་པ་ཀྑོ མ་ཧཱ་པ་ཀྑཱི པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀོ, པོ་ཀྑ་ར་སྶ ས་ཉྙཱ ཡ་སྶ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀོ, ཉྙསྶ ཏོ, དཱི་གྷོ ཙ, ས་མུ་དི་ཏ་ནཱ་མ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་སྶ, ཏ་དཱ སཱ་ད ཨ་སྶཱ་ད་ནེ, ཎྭུ, དསྶ ཏོ, པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀོ.
༦༢༧. ས་ཏྟ་ཀཾ པ་ཀྑེ. པ་ཏ་ནྟི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི པ་ཏ་ཏྟཾ, ཡ་དཱདི་ནཱ ཏོ, དྭི་ཏྟཾ. ཨུ་ཁ ག་ཏི་ཡཾ, ཡུ, ཨུ་སྶེ, ཨ་སྶུ, པེ་ཁུ་ཎཾ, ཎཏྟཾ. པ་ཏ ག་མ་ནེ, ཏོ, པཱ་ཏ་ཏོ ཏཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ པ་ཏྟཾ. པ་ཏ ག་མ་ནེ, ཁོ, ཏ་སྶ ཀོ, པ་ཀྑོ. པ་ཏི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཡེ་ན པི་ཉྪཾ, ནེ་རུ་ཏྟོ, པ་ཏ ག་མ་ནེ ཝཱ, ཚོ, ཏལོ་པོ, བི་ནྡཱ་ག་མོ, ཨ་སྶི. ཚཱ་དྱ་ཏེ ཨ་ནེ་ན ཚ་དོ. གི་ར ནི་གྒི་ར་ཎེ, ཨུ, ཨི་སྶ་ཏྟཾ, ག་མུ ག་མ་ནེ ཝཱ, ཨུ, མ་སྶ རོ.
པ་ཀྑཱི་ནཾ བཱི་ཛེ ‘‘ཨ་ཨུ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ ཨ་ཎྜཾ, ཀ་ཙྪ་པཱ་དཱི་ནཾ བཱི་ཛེ་པི, ‘‘ཨ་ཎྜཾ ཁ་གཱ་དི་ཀོ་སེ ཙཱ’’ཏི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ. ཨ་ཌི ཨ་ཎྜ་ཏྠེ, ཎོ, པེ་སི, ཀོ་སོ་པི, པི་ས ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ, ཨི, པེ་སི, ‘‘པེ་སི་ཡཾ པ་ཏྟ་བྷེ་དེ ཙ, ཀོ་སོ པུ་མེ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏོ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༥.༣༧] རུ་དྡོ. དྭ་ཡཾ པ་ཀྑི་གེ་ཧེ. ནཱི་ལ ཝ་ཎྞེ, ཨ, ལ༹་ཏྟཾ, ནཱི ན་ཡེ ཝཱ, ཨི་ལོ. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ཎྜ་ཝི་ནཱ་ས་ནཱ་དི་ཀཾ ལུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཾ, ཎྭུ.
༦༢༨. དྭ་ཡཾ ག་རུ་ལཱ༹་ནཾ མཱ་ཏ་རི. ཝི་ནོ པ་ཀྑི་ནོ ན་མ་ནྟི ཡཾ ཝི་ན་ཏཱ. ཐཱི་པུ་མ་དྭ་ཡཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ དྭ་ཡཾ མི་ཐུ་ནཾ ནཱ་མ, ས་ངྑྱཱ་ན་སྶ ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ནི་སྶི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ཡེ་ཝ མི་ཐུ་ནཾ, མི་ཐ ས་ངྒ་མེ, ཨུ་ནོ.
ཚ་ཀྐཾ ཡུ་ག་ལ༹་མ་ཏྟེ. ཡུ་ཛ ཡོ་གེ, ཨ, ཡུ་གཾ, ཨ་ལཔ་ཙྩ་ཡེ ཡུ་ག་ལ༹ཾ, ལ༹་ཏྟཾ, ཡུ་ག་ལ་མྤི. ཨུ་བྷ པཱུ་ར་ཎེ, ཎོ, དྭ་ནྡཱདེ་སོ ཙ, དྭ་ནྡཾ, ཡ་མུ ཨུ་པ་ར་མེ, ཎྭུ, ཨ་ལོ ཙ, ཡ་མ་ཀཾ, ཡ་མ་ལ་ཉྩ, ཨཔ་ཙྩ་ཡེ ཡ་མཾ.
༦༢༩-༦༣༡. མ་ཎྜ་ལནྟཾ ས་མཱུ་ཧེ. ས་མྨཱ, ཝི་སེ་སེ་ན ཙ ཨཱུ་ཧ་ཏེ པུ་ཉྫཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ས་མཱུ་ཧོ, ཎོ, ས་མཾ ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ཨཱུ་ཧ་ཏི ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ས་མཱུ་ཧོ. ག་ཎ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ག་ཎཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ས་ཧཱ་ཏི ག་ཎོ. ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ངྒྷཱ་ཏོ, ཧ་ན ག་མ་ནེ, ཎོ, ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ཨུ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་དཱ་ཡོ, དཱག་མོ, མ་ཛ྄ཛྷེ དཱི་གྷོ. ས་ཉྩི་ནོ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ནྟི ས་ཉྩ་ཡོ, ཙི ཙ་ཡེ. ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན དུ་ཧ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡོ་ཧོ, དུ་ཧ པ་པཱུ་ར་ཎེ. ནི་སྶེ་ས་ཏོ ཝ་ཧ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ནྟི ནི་ཝ་ཧོ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ བྱ་པི་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨོ་གྷོ [ཨུ་ཙྱ་ཏེ ཨོ་གྷོ ཨུ་ཙ ས་མ་ཝཱ་ཡེ གྷ་ཨུ ནི་པཱ་ཏ་ནཱ ཙ་སྶ གྷོ (ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༥.༣༩)]. ཝི་ས་ནྟི ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཡ་སྨི་ནྟི ཝི་ས་རོ, ཨ་རོ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ ས་མཱི་པེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ནི་ཀ་རོ. ཨེ་ཀེ་ཀཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏྠེ་ན ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཨཱ་ཡ་ནྟི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ཡོ, ཨ་ཐ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ, སོ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨི་དྷ ས་མཱུ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ནྟ་ཏྠེ་ན ཁཾ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཁ་ནྡྷོ, ཁཱ་ད་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཏི ཝཱ ཁ་ནྡྷོ, ཨ་མ་ཛ྄ཛྷ་དཱི་གྷེ ས་མུ་ད་ཡོ. གྷ་ཊ གྷ་ཊ་ནེ. གྷ་ཊ་ནཾ རཱ་སི་བྷ་ཝ་ནཾ, གྷ་ཊེ་ནྟི ཨ་སྶཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ཏི གྷ་ཊཱ. ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ཨེ་ཏཱི་ཏི ས་མི་ཏི,ཏི. ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སཾ་ཧ་ཏི, ཧ་ན ག་ཏི་ཡཾ,ཏི, ན་ལོ་པོ. ར་ས ཨ་སྶཱ་ད་ནེ, ཨི་ཎ. པུ་ཉྫ ཀུ་ཙྪཱ་ཡཾ. ས་ཧ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཝཱ་ཡོ. པཱུ་གོ ཏ་མྦཱུ་ལེ་པི. ཛ་ནེ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཏི ཛཱ་ཏཾ, ཏོ. ཀཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དེ་ཏཱི་ཏི ཀ་དོ, ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀོ ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝོ. ཀ་དོ ཝི་ཡ ཀ་དོ, ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ, ཏཾ ཝ་ཀ་ཏི ཨཱ་ད་དཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ད་མྦ་ཀཾ. ཝི་སེ་སེ་ན ཨཱུ་ཧ་ནྟྱ་སྨིཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ བྱཱུ་ཧོ. ཝི་ཏ་ནོ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཏི ཝི་ཏཱ་ནཾ, ཎོ. གུ་པ ར་ཀྑ་ཎེ, བོ, པསྶ མོ, གུ་མྦོ, གུ་མྦ་མྤི. ཀ་ལཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལཱ་པོ, ‘‘ཀ་ལཱ སོ་ལ༹་ས་མོ བྷཱ་གོ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་ལཱས་དྡོ བྷཱ་ག་ཏྠོ་པྱ་ཏྠཱི་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི. ཛ་ལ དི་ཏྟི་ཡཾ. ཛ་ལ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཛཱ་ལཾ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན མ་ཎྜ་ཏཱི་ཏི མ་ཎྜ་ལཾ, མ་ཎྜ ཝི་བྷཱུ་སཱ་ཡཾ, ཨ་ལོ.
༦༣༢. སཱ་དྡྷ་པ་ཛྫེ་ན ག་ཎ་བྷེ་དཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ. ཏ་ཏྲ ཛཱ་ཏྱཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་ནཱ་ནཾ པཱ་ཎཱི་ནཾ, ཨ་པཱ་ཎཱི་ན་ཉྩ ག་ཎོ ཝ་གྒོ ནཱ་མ, ཡ་ཐཱ ‘‘བ་ནྡྷུ་ཝ་གྒོ, ཀ་ཝ་གྒོ’’ཙྩཱ་ད་ཡོ, ཝ་ཛྫ ཝ་ཛྫ་ནེ, ཝ་ཛྫེ་ཏི ཨ་ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏྱཱ་ད་ཡོ་ཏི ཝ་གྒོ, ཎོ, ཛྫསྶ གྒོ. ཛ་ནྟཱུ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ནཾ, ཝི་ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ན་ཉྩ ག་ཎོ ‘‘ས་ངྒྷོ, ས་ཏྠོ’’ཏི ཙོ་ཙྩ་ཏེ, ཡ་ཐཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, ཝཱ་ཎི་ཛ་ས་ཏྠོ’’ཙྩཱ་ད་ཡོ. སཾ་ཧ་ཉྙ་ནྟེ ནི་བྦི་སེ་སེ་ན ཉཱ་ཡ་ནྟེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཏ་སྨི་ནྟི ས་ངྒྷོ, རོ. ས་ར་ནྟི ཝ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཡ་སྨི་ནྟི ས་ཏྠོ, ཐོ, རསྶ ཏོ.
ས་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཛ་ནྟཱུ་ན་མེ་ཝ ག་ཎོ ཀུ་ལཾ ནཱ་མ, ཡ་ཐཱ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཾ, གོ་ཀུ་ལ’’མི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཀུ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ, བ་ནྡྷུ་མྷི ཙ, ཨ, ཀུ་ལཾ. ས་དྷ་མྨཱི་ནཾ ས་མཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ ཛ་ནྟཱུ་ནཾ ག་ཎོ ནི་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ, ཡ་ཐཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཀཱ་ཡོ’’ཏི. ཙི ཙ་ཡེ, ཎོ, ནི་བྦི་སེ་སེ་ན ཙི་ནོ་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཏི ནི་ཀཱ་ཡོ.
ས་ཛཱ་ཏི་ཡ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཎོ ‘‘ཡཱུ་ཐོ’’ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ, སོ ཙཱ་ནི་ཏྠཱི, ཡ་ཐཱ ‘‘ཧ་ཏྠི་ཡཱུ་ཐོ, མི་ག་ཡཱུ་ཐ’’མི་ཙྩཱ་ད་ཡོ, ཡུ མི་སྶ་ནེ, ཐོ, དཱི་གྷཱ་དི, ཡཱུ་ཐོ, ‘‘ག་ཎོ པ་སཱུ་ནཾ ས་མ་ཛོ, ས་མཱ་ཛོ་ཉྙེ་ས’མུ་ཙྩ་ཏེ’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༥.༤༢ གཱ་ཐཱ་ཡཾ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཨི་དྷཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ཉཱ་ཏ་བྦཾ.
༦༣༣. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ག་རུ་ལེ༹. ཀ་ན་ཀ་རུ་ཙི་ར་ཏྟཱ སོ་བྷ་ནོ པ་ཎྞོ པ་ཀྑོ ཡ་སྶ སུ་པ་ཎྞོ. ཝི་ན་བྷཱ་ཡ ནཱ་མ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་པ་ཙྩཾ ཝེ་ན་ཏེ་ཡྻོ, ཎེ་ཡྻོ. ག་རཾ ཝི་ས་དྷ་རཾ ཧ་ནྟཱི་ཏི ག་རུ་ལོ༹, ཎོ, ར་ནྟ་སྶུ, ཧསྶ ཙ ལ༹་ཏྟཾ, ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རོ, ག་རུ་ཌོ. པ་ཀྑི་སཱི་ཧོ, ཨུ་ལཱུ༹་ཏཱི་སོ, ཝ་ཛི་ར་ཏུ་ཎྜོ, སུ་དྷཱ་ཧ་རོ, སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཀྑོ, བྷུ་ཛ་གཱ་ས་ནོ་པི [ཏི་ཀ་ཎྜ་སེ་ས ༡.༡.༤༢].
པི་ཀནྟཾ ཀོ་ཀི་ལེ. པ་རེ་ན ཝི་ཛཱ་ཏི་ཡེ་ན ཀཱ་ཀེ་ན པོ་སི་ཏོ་ཏི པ་ར་པུ་ཊྛོ, པུ་ས པོ་ས་ནེ, ཏོ. པ་རེ་ན བྷ་ཏོ པུ་ཊྛོ པ་ར་བྷ་ཏོ, བྷ་ར དྷཱ་ར་ཎ་པོ་ས་ནེ་སུ, ཏོ. ཀུ་ཎ ས་དྡོ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ, ཨ་ལོ. ཀུ་ཀ, ཝ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཨི་ལོ, ཀོ་ཀི་ལོ. ཨ་པི་ཧི་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི པི་ཀོ, ཨ་པི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནེ, ཝ་ཎྞ་ནཱ་སོ, ཨ་པི་སྶཱ་ཀཱ་ར་ལོ་པོ.
༦༣༤. ཨ་ཊྛ་ཀཾ མོ་རེ. མུ་ར སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཎོ. མ་ཡ ག་ཏི་ཡཾ, ཨཱུ་རོ, མ་ཧི་ཡཾ ར་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝཱ མ་ཡཱུ་རོ, དྷཱ་ཏུ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན ཡོ་གོ་ཏི ནེ་རུ་ཏྟོ. ཝ་ར་ཧཾ སི་ཁ་ཎྜོ, ཏཾ་ཡོ་གཱ ཝ་ར་ཧཱི. ནཱི་ལཱ གཱི་ཝཱ ཀ་ཎྛོ ཡ་སྶ, བྷུ་ཛ་ངྒ་བྷུ་ཛོ་པི.
དྭ་ཡཾ མ་ཡཱུ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་སི་ཁཱ་ཡཾ. སི་ཁཱ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་ཡ་ཉྩ, པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ.
༦༣༥-༦༣༦. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ མ་ཡཱུ་ར་ཀ་ལཱ་པེ. སི་ཁ་ཎྜི་ནོ ཨ་ཡཾ སི་ཁ་ཎྜོ, ཝ་ར་ཧ པཱ་དྷཱ་ནྱེ, པ་རི་བྷཱ་ས་ན་ཧིཾ་སཱ་དཱ་ནེ་སུ ཙ, ཀ་ར་ཎེ ཨ. ཀོ མ་ཡཱུ་རོ ལ་ས་ཏི ཡེ་ན ཀ་ལཱ་པོ, ཎོ, སསྶ པོ. པཱི ཏ་པྤ་ན་ཀ་ནྟཱི་སུ, ཚོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, ར་སྶོ ཙ. དྭ་ཡཾ མོ་ར་སྶ པི་ཉྪ་ཊྛེ ཨ་ཀྑི་ས་ཎྛཱ་ནེ. ཙ་དི ཧི་ལཱ་ད་ནེ, དི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ, ཎྭུ. མེ་ཙ་ཀོ ཀ་ཎྷ་ཝ་ཎྞེ་པི ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ལ༹ྱནྟཾ བྷ་མ་རེ, ཚ པ་དཱ་ནི ཨ་སྶ. མ་དྷུཾ ཝ་ཏ་ཡ་ཏི བྷུ་ཉྫ་ཏེ མ་དྷུ་བྦ་ཏོ, ཝ་ཏ བྷོ་ཛ་ནེ. བྷ་མ ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ནེ, པུ་པྥ་མ་ཏྠ་ཀེ བྷ་མ་ཏཱི་ཏི བྷ་མ་རོ, ཨ་རོ. ཨ་ར ག་མ་ནེ, ཨི, ལ༹་ཏྟཾ.
ཙ་ཏུ་ཀྐཾ གེ་ཧ་ཝ་ན་ཀ་པོ་ཏེ་སུ. པཱ་རེ་ན ས་བ་ལེ་ན ཨཱ་པ་ཏ་ཏཱི་ཏི པཱ་རཱ་པ་ཏོ, པཱ་ར་ཝ་ཏོ་པི. ཀ་པ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནེ, ཀ་མྤ ཙ་ལ་ནེ ཝཱ. ཨོ་ཏོ, པ་ར་པ་ཀྑེ མལོ་པོ. ཀུ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཨ་ཊོ, ཨུ་སྶ་ཏྟ་མ་སྶུ་ཏྟ་ཉྩ. པ་ཀཱ་རེ་ན ར་ཝ་ཏཱི་ཏི པཱ་རེ་ཝ་ཊོ, རུ ས་དྡེ, ཨ་ཊོ, ཨུ་པ་ས་གྒ་སྶ དཱི་གྷོ, ཨ་སྶེ, པཱ་རེ་ཝ་ཊོ, པ་རེ་ཝ་ཊོ་པི.
‘‘པཱ་རཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཚེ་ཛྫོ ཙ,
ཀ་པོ་ཏོ ར་ཏྟ་ལོ་ཙ་ནོ;
པཱ་རཱ་པ་ཏོ ཀ་ལ་ར་ཝོ,
པ་ཏྟཱི སེ་ནོ ས་སཱ་ད་ནོ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༥.༡༤]. –
ར་བྷ་སོ.
༦༣༧. དྭ་ཡཾ གི་ཛ྄ཛྷེ. གི་དྷ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་ཡཾ, ཡོ, ཛྷསྶ ཛྷོ, ཨ་ས་རཱུ་པ་དྭི་ཏྟཾ, ཛྷཔ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝཱ སི་དྡྷཾ, ཏ་ཐཱ དྷ་སྶ ཛོ. གི་དྷཏི་སྨཱ ཨ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, ཨི་སྶ་ཏྟཾ, ག་ནྡྷོ. ཏི་ཀཾ སེ་ན་སཱ་མ་ཉྙེ. ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ལཾ ལུ་ནཱ་ཏི ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ལ་ལོ, ཀུ་ལ ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ, ཨ་ལོ. སེ ག་མ་ནེ, ནོ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧིཾ་ས་ན་ཏོ བྱ་གྒྷོ ཝི་ཡ བྱ་གྒྷི, ས་ཏྟེ ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ནཱ་སོ. བྱ་གྒྷི ཨེ་ཝ ནཱ་སོ་ཏི ས་མུ་དི་ཏ་ནཱ་མཾ.
ས་ཀུ་ཎ་གྒྷཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཏ་བྦྷེ་དཱ ཏ་སྶ སེ་ན་སྶ ཝི་སེ་སཱ. ས་ཀུ་ཎཾ ཧ་ནྟཱི་ཏི ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི, སི་ན?. ཨ་ཊ ག་མ་ནེ, ཎོ. ཨཱ་ཊོ. ད་བྦི་ས་དི་སཾ ཏུ་ཎྜཾ ཡ་སྶ དྭི་ཛ་སྶ སོ ད་བྦི་མུ་ཁ་དྭི་ཛོ. ‘‘ད་བྦི་མུ་ཁ་དྭི་ཛོ ཨཱ་ཊོ ནཱ་མཱ’’ཏི་པྱེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཏ་དཱ དྭེ་ཡེ་ཝ སེ་ན་བྷེ་དཱ.
༦༣༨. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཨུ་ལཱུ་ཀེ. ‘‘ཨུ་ཧུ’’ནྟི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཧུ་ངྐཱ་རོ. ‘‘ཨུ་དྡྷཾ ཀ་ཎྞཱ ཡ་སྶ ཨུ་དྡྷཾ་ཀ་ཎྞོ’’ཏི ས་མྤ་ཏྟེ ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ཨུ་ལཱུ་ཀོ [ཨུ་ལ་བྷི་ནེ་ཏྟེ་ཐི ད་ཧ་ཏྱུ་ལཱུ་ཀོ, ཨུ་དྡྷོ་ལོ་ཀ་ནཱ ཨི་ཏི ནི་རུ་ཏྟ་མ (ཨ་མ་ར་ཀོ་སུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཊཱི་ཀཱ ༡༥.༡༥)], ཨུ་ཙ་ཏི ས་མ་ཝེ་ཏི ཀོ་ཊ་ར་ནྟི ཝཱ ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཡ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་ཡ ས་དྡེ་ན ལོ་ཀཱ ཀོ་ས་ནྟི, སོ ཀོ་སི་ཡོ, ཀོ་སི་ཏ་བྦོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ, ཀོ་ཊ་རེ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཀོ་སི་ཡོ, ནེ་རུ་ཏྟོ, ཝཱ་ཡ་སཱ་ནཾ ཀཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རི ས་ཏྟུ, ས་ཀྐ་ཧྭ་ཡོ, དི་ཝཱ་ནྡྷོ ཝ་ཀྐ་ནཱ་སི་ཀོ, ཧ་རི་ནེ་ཏྟོ, དི་ཝཱ་བྷཱི་ཏོ, ཀཱ་ཀ་བྷཱི་རཱུ, ར་ཏྟི་ཙཱ་རཱི་པི.
ཝཱ་ཡ་སནྟཾ ཀཱ་ཀེ. ‘‘ཀཱ’’ཨི་ཏི ས་དྡཾ ཀཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཀོ. རི་ཊྛཾ མ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་ད་སྶ ན་ཏྠི ཨ་རི་ཊྛོ. དྷ་ངྐ གྷོ་ར་ཝཱ་སི་ཏེ, ཨ. བ་ལི་ནཱ པུ་ཊྛོ བྷ་ཏོ. ཝ་ཡ ག་མ་ནེ, ཝ་ཡོ ཨེ་ཝ ཝཱ་ཡ་སོ, ས་ཀ་ཏྠེ སོ, ས་ཀིཾ་པ་ཛོ, ཨ་ཏྟ་གྷོ་སོ, པ་ར་བྷ་རོ, བ་ལི་བྷུ་ཛོ, གུ་ལ༹ྷ་མེ་ཐུ་ནོ་པི. ས་ཀིཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ་པ་ཛཱ པ་སཱུ་ཏི ཡ་སྶ. ‘‘ཀཱ་ཀ’’ཨི་ཙྩ་ཏྟཱ་ནཾ གྷོ་ས་ཡ་ཏི. ཝི་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཀོ་ཀི་ལཾ བྷ་ར་ཏི.
༦༣༩. ཀཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་ལ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཀོ་ལོ༹, ལ༹་ཏྟཾ. དོ་ཎ་ཀཱ་ཀོ, ད་དྡྷ་ཀཱ་ཀོ་པི. དྭ་ཡཾ ‘‘བཱི-ལ྄ौཾ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ ས་ཀུ་ཎེ. ལཱུ ཚེ་ད་ནེ, ཎོ, ཝསྶ པོ, ལཱ་པོ, ལཱ་ཝོ་པི. ལེ་ཌྜུ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་ཏཱི་ཏི ལ་ཊུ་ཀི་ཀཱ [ལེ་ཌྜུ་ཀི་ཀཱ (ཀ.)], ཎྭུ.
ཏི་ཀཾ ཧ་ཏྠི་ལི་ངྒ་ས་ཀུ་ཎེ. ཝཱ་ར་ཎ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཝཱ་ར་ཎོ. ཧ་ཏྠི་ནོ ལི་ངྒཾ ཉཱ་པ་ཀཾ སོ་ཎྜཾ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཧ་ཏྠི་ལི་ངྒོ. ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜཾ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, སོ ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜོ ཙ ཝི་ཧ་ངྒ་མོ ཙེ་ཏི ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ཝི་ཧ་ངྒ་མོ.
༦༤༠. དྭ་ཡཾ ཨུ་ཀྐུ་སེ. ཨུ་ཙྩཾ ཀོ་ས་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཀྐུ་སོ, ཀུ་ས ས་དྡེ, ཨ. ཀུ་ར ས་དྡེ, ཨ་རོ, ཐི་ཡཾ ཀུ་ར་རཱི. ཀོ་ལ་ཊྛི་པ་ཀྑི་མྷི ‘‘ཨུ་བྷུ་ཏ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ པ་ཀྑི་མྷི ཀུ་ཀྐུ་ཧོ. ཀོ་ལ་ཊྛི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་ར་ཀོ པ་ཀྑཱི ཀོ་ལ་ཊྛི་པ་ཀྑཱི. ‘‘ཀུ་ཀྐུ’’ཨི་ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཧོ, ཧོ, ཀུ་ཀ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ ཝཱ, ཨུ་ཧོ.
ཏི་ཀཾ སུ་ཝེ. སུ ས་ཝ་ནེ. མ་ནུ་སྶ་ས་དྡ་མྤི སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སུ་ཝོ, ཨ, ཨུ་ཝཱདེ་སོ. ‘‘ཀཱི’’ཨི་ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱི་རོ. ཀ་རོ་ཏི མ་ནུ་སྶ་ས་དྡ་ནྟི ཝཱ ཀཱི་རོ. ཨ, ཨ་སྶཱི. སུ་ཀ ག་ཏི་ཡཾ, སུ་ནྡ་རཾ, སུ་ཊྛུ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་ས་དྡཾ ཀཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི སུ་ཀོ. དྭ་ཡཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་མ་ཏྟེ. ཏ་མྦཱ ཙཱུ་ལཱ༹ ཡ་སྶ. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊོ, ཀུ་ཀ, ཝ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ ཝཱ, ཨ་ཊོ.
༦༤༡. དྭ་ཡཾ ནི་ཛྫི་ཝ྄ཧེ. ན་ཏྠི ཛི་ཝ྄ཧཱ ཡ་སྶ ནི་ཛྫི་ཝ྄ཧོ. དྭ་ཡཾ ཀོ་ཉྩཱ་ས་ཀུ་ཎེ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན མི་ཐུ་ནཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཀོ་ཉྩ ཀོ་ཊི་ལྱ་པྤཱི་བྷཱ་ཝེ་སུ, ཨ, ཀོ་ཉྩཱ. ཀ་ནྟ ཚེ་ད་ནེ, ཡུ, ན་དཱ་དི, ཨ་སྶུ. ཀུ་ཎྜ་ནཱི་པི, ཀུ་ཎྜ དཱ་ཧེ.
དྭ་ཡཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀེ. ཙ་ཀྐེ་ན ཙ་ཀྐ་ས་དྡེ་ན ཨུ་ཙྩ་ཏེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀོ, ཎོ. ཝ་ཙ ཝི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ, ཙ་ཀྐ་མི་ཙྩཱ་ཝ྄ཧཱ ཡ་སྶ, ར་ཐ་ངྒཱ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནཱ་མ་ཀོ་པི, ར་ཐ་ངྒཾ ཙ་ཀྐཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཝ྄ཧ་ཡོ ར་ཐ་ངྒཱ་ཝ྄ཧ་ཡོ, སོ ནཱ་མཾ ཨ་སྶ ར་ཐ་ངྒཱ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནཱ་མ་ཀོ, ཏེ་ན ར་ཐ་ངྒ་ནཱ་མོ ར་ཐ་ཙ་ར་ཎ་ས་མཱ་ནོ ཨ་ཝ྄ཧ་ཡོ ཙོ་ཙྩ་ཏེ.
ལ་ཀྑི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙཱ་ཏྲ, ལ་ཀྑ་ཎོ་པ་ཙ་རི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ, གོ་ཎ་མུ་ཁྱཱ་ཡ ཝཱ ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ལ་ཀྑི་ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཡ་ཏྲ ཨ་ཏྠ་ནྟ་རཾ ལ་ཀྑྱ་ཏེ, སཱ ལ་ཀྑི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཡ་ཐཱ ‘‘ར་ཐཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ཡུ་དྷོ’’ ཨི་ཙྩ་ཏྲ ར་ཐཱ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་དྡེ་ན ཙ་ཀྐཾ ལ་ཀྑྱ་ཏེ, ན ཏ་དཱ་ཀ་ཏི ཏ་ནྣཱ་མོ ཙཱ་ཡུ་དྷ་ཝི་སེ་སོ. ‘‘པ་ནྟི་ར་ཐོ’’ཨི་ཙྩ་ཏྲ པ་ནྟི་ས་དྡེ་ན ད་ས་ཀྑ་རཾ ཚ་ནྡོ ལ་ཀྑྱ་ཏེ, ན ད་ས་ས་དྡོ, ཏེ་ཧི ཏུ ཨཱ་ཡུ་དྷ་ར་ཐ་ས་དྡ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ ‘‘ཙ་ཀྐཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ཡུ་དྷོ, ད་ས་ར་ཐོ’’ ཨི་ཏི དེ་ཝ་ཝི་སེ་སོ, རཱ་ཛ་ཝི་སེ་སོ ཙ ལ་ཀྑྱ་ཏེ, ཏ་ཐཱ་ཏྲཱ་པི ‘‘ར་ཐ་ངྒ’’ནྟྱ་ནེ་ན ར་ཐེ་ཀ་དེ་སོ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏེ, ‘‘ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏེ’’ཨི་ཙྩ་ནེ་ན ཙ པ་རི་བྷཱ་ས་ནཾ, ན ཏེ་ནཱ་པི ཝཱ་ཀ་ས་དྡོ. ཏེ་ཧི ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀོ་ཏི པ་ཀྑི་ཝི་སེ་སོ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏེ་ཏི གུ་ཎ་ཏོ སུ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝཾ་ག་ཏཱ གོ་ཎཱི ཝུ་ཏྟི.
དྭ་ཡཾ ཙཱ་ཏ་ཀེ. ཨ་ཡཾ མེ་གྷ་ཛ་ལ་པཱ་ཡཱི, ས་ར ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ས་ར་ཎཾ སཱ་རོ, ཏཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སཱ་ར་ངྒོ. ‘‘ཙཱ་ཏ་ཀེ ཧ་རི་ཎེ པུ་མེ, སཱ་ར་ངྒོ ས་བ་ལེ ཏི་སཱུ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༢༣.༢༣] ར་བྷ་སོ. ཙ་ཏ ཡཱ་ཙ་ནེ, ཎྭུ, ཐོ་ཀ་ཀོ་པི, ཐོ་ཀཾ ཀཾ ཛ་ལཾ ཨཱི་ཧ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨ་སྶ་ཏྠི ཐོ་ཀ་ཀོ.
༦༤༢. དྭ་ཡཾ པ་ཀྑི་བི་ལཱ༹་ལེ. ཏུ་ལ ཨུ་མྨཱ་ནེ, ཨི་ཡོ. པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟོ བི་ལཱ༹་ལོ, ‘‘སཱུ’’.
དྭ་ཡཾ རུ་ཀྑ་ཀཱི་ཊ་ཁཱ་ད་ཀེ. ས་ཏཾ པ་ཏྟཱ་ནི ཨ་སྶ. ས་ར་ཏི ཀཱི་ཊེ་ཏི སཱ་ར་སོ, སོ, ‘‘ཁཱ་ཝ སཱ’’.
དྭ་ཡཾ ཀཱ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནཱི་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཀེ སུ་ཀྐ་ས་ཀུ་ཎེ. ཝ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཨ. སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ སུ་ཀྐོ ཙ སོ ཀཱ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཏོ, ཀཱ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཀཱ་ཀོ ཙེ་ཏི སུ་ཀྐ་ཀཱ་ཀོ.
དྭ་ཡཾ ཝི་ས་ཀ་ཎྛི་ཀཱ་ཡཾ. བ་ལ པཱ་ཎ་ནེ, ཎྭུ, དཱི་གྷོ, ཨཱ་ཀོ ཝཱ. ཝི་ས་ས་དི་སོ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞོ ཀ་ཎྛོ ཡ་སྶཱ སཱ ཝི་ས་ཀ་ཎྛི་ཀཱ, ཨེ་ཏི་སྶཱ པུ་མོ ནཱ་མ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་པ་དཱ་ནེ –
‘‘ཡ་ཐཱ བ་ལཱ་ཀ་ཡོ་ནི་མྷི, ན ཝི་ཛྫ་ཏི པུ་མོ ས་དཱ;
མེ་གྷེ་སུ ག་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ, ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟི ཏཱ ཏ་དཱ’’ཏི [ཨ་པ. ཐེ་ར. ༡.༡.༥༡༡].
༦༤༣. དྭ་ཡཾ ཀ་ངྐེ. ལོ་ཧ་ས་དི་སོ པི་ཊྛི ཡ་སྶ ལོ་ཧ་པི་ཊྛོ. ཀ་ངྐ ལོ་ལྱེ, ཨ, ཀ་ངྐོ.
དྭ་ཡཾ པ་ཏྟ་ཀ་ཎྛེ. ཁ་ཉྫོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཁ་ཉྫ་རཱི་ཊོ, ཨཱི་ཊོ. པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཁཾ སུ་ཁཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཁ་ཉྫ་ནོ. ཁ་ཉྫ ག་ཏི་ཝེ་ཀ་ལྱེ ཝཱ, ཡུ.
དྭ་ཡཾ གཱ་མ་ཙཱ་ཊ་ཀེ, ཙཱ་ཊ་ཀ་མ་ཏྟེ ཝཱ. ཀ་ལ་ཧཾ ར་ཝ་ཏཱི་ཏི ཀ་ལ་ཝི་ངྐོ, ཡ་དཱ་དི. ཀཾ སུ་ཁཾ ལུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཀ་ལ་ཝི་ངྐོ, ཨི་ཀོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ ཙ. ཙ་ཊ བྷེ་དེ, ཎྭུ, ཙཱ་ཊ་ཀོ.
དྭ་ཡཾ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཙྪ་ཝི་ལོ་མེ ཙི་ཏྲ་པ་ཀྑེ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཙཱུ་ལེ༹’’ཏི ཁྱཱ་ཏེ. དི་བྷ ས་ནྠ་མྦྷེ, དྭི་ཏྟཾ, བི་ནྡཱ་ག་མོ ཙ. ‘‘ཀི’’ཨི་ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀི་ཀཱི, ཎཱི, ཙཱ་སོ, དི་ཝི་པི [ཙཱ་སོ ཀི་ཀཱི་དི་ཝི (ཨ་མ་ར ༡༥.༡༦)].
༦༤༤. དྭ་ཡཾ མེ་གྷ་སཱ་མེ ‘‘ཊཱི-ཊ྄ौ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. ཀ་ད་མྦ་ཡོ་གཱ ཀཱ་ད་མྦོ. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞོ ཧཾ་སོ ཀཱ་ལ༹་ཧཾ་སོ, ཀཱ་ལ་ཧཾ་སོ་པི.
དྭ་ཡཾ ‘‘ང་ཧེ-ཌོ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ ས་ཀུ་ཎེ. ས་ཀུ་ནྟོ ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ས་ཀུ་ནྟོ པ་ཀྑི་བྷེ་ད་སྨིཾ, བྷཱ་ས་པ་ཀྑཱི་ཁ་གེ་སུ ཙེ’’ཏི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ. སུ་ནྡ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཀྑེ་ན ཡུ་ཏྟོ ས་ཀུ་ཎོ བྷཱ་ས་པ་ཀྑཱི, ‘‘བྷཱ་ས་ནྟོ སུ་ནྡ་རཱ་ཀཱ་རེ, བྷཱ་ས་ནྟོ བྷཱ་ས་པ་ཀྑི་ནཱི’’ཏི ཧི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ.
དྭ་ཡཾ ‘‘ནྭཱ-མཱི-སྭེ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ ནཱི་ལ་པ་ཀྑི་ནི. དྷཱུ་མྱཾ དྷཱུ་མཾ ཨ་ཊ་ཏི ས་ཧ་ཏཱི་ཏི དྷཱུ་མྱཱ་ཊོ, ཎོ. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ལི་ངྒཾ ཡ་སྶ. བྷི་ངྒོ་པི.
དྭ་ཡཾ ཛ་ལ་ཀུ་ཀྐུ་ཊེ. དཱ ལ་ཝ་ནེ,ཏི, དཱ་ཏི ཨཱུ་ཧ་ཏི ཨུ་སྶ་ཧ་ཏཱི་ཏི དཱ་ཏྱཱུ་ཧོ, ཁ་ཎྜི་ཏ་དྡྷ་ནི་ཨི་ཙྩ་ཏྠོ. ཀཱ་ལེ ས་སྶ་མུ་ཏུ་མྷི ཀ་ཎྛོ ཀ་ཎྜ་དྡྷ་ནི ཡ་སྶ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྛ་ཀོ, ས་མཱ་ས་ནྟེ ཀོ.
༦༤༥. ཁུ་དྡཱ་དི མ་དྷུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀ་རཱ་དི་ཀོ ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ ‘‘མ་ཀྑི་ཀཱ་བྷེ་དོ’’ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ, མ་ཀྑི ས་ངྒྷཱ་ཏེ, ཎྭུ, མ་ཀྑི་ཀཱ, ཏཱ་སཾ བྷེ་དོ མ་ཀྑི་ཀཱ་བྷེ་དོ. པི་ངྒ་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡཾ ‘‘མྷ་ཎ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏཱ་ཡཾ དྭ་ཡཾ. ཌཾ་ས ཌཾ་ས་ནེ, ཌཾ་སོ. དཾ་སོ་པི, ཌཾ་ས ཁཱ་ད་ནེ ཝཱ, པི་ངྒ་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཏི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་མཾ.
མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཎྜཾ ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཱ ནཱ་མ, ས་ཊ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ, ཎྭུ. དྭ་ཡཾ ‘‘ནྷཾ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. པ་ཊཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པ་ཊ་ངྒོ, པ་ཏ་ངྒོ་པི, ས་ར་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ས་ལ་བྷོ, ཨ་བྷོ, ལཏྟཾ, ས་ལ ག་མ་ནེ ཝཱ.
༦༤༦. དྭ་ཡཾ ‘‘ཚེཾ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ, མ་ཀ པཱ་ཎེ, ཨ་སོ, མ་ཀ་སོ. དྭ་ཡཾ ནི་དཱ་གྷེ ནུ་ཧཱ་དཱི་སུ ཝ་ར་ཎ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡཾ. ‘‘ཙཱི་རཱི’’ཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙཱི་རཱི, ཙི་རི ཧིཾ་སཱ་ཡཾ ཝཱ, ན་དཱ་དི, དཱི་གྷཱ་དི. ཛྷ་ལླ ས་དྡེ, ཎྭུ, ཛྷ་ལླི་ཀཱ.
དྭ་ཡཾ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟཱ་དྱ་ནྟ་རེ་སུ ནི་ལཱི་ནཱ་ཡཾ ཙ་མྨ་པ་ཏྟཱ་ཡཾ. ཛ་ཏུ ཝི་ཡ ཛ་ཏུ་ཀཱ, ཨུ་པ་མཱ་ནེ ཀོ, ‘‘རཱ་མ་ཋེ ཛ་ཏུ་ཀཾ ཙ་མྨ-པ་ཏྟ་ཛ་ཏུ་ཀ་རེ་སུ ཐཱི’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༩.༤༠] ཧི ར་བྷ་སོ. ཨ་ཛི་ནཾ ཙ་མྨཾ པ་ཏྟཾ ཡ་སྶཱ ཨ་ཛི་ན་པ་ཏྟཱ. དྭ་ཡཾ ཧཾ་ས་སཱ་མ་ཉྙེ. ཧ་ནྟི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཧཾ་སོ. སེ་ཏོ ཚ་དོ པ་ཏྟཾ ཡ་སྶ. ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ཉྩི བྱུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་སེ་ཏ་ཙྪ་དེ་པི, ཙ་ཀྐ་ངྒོ, མཱ་ན་སོ་ཀོ་པི, ཙ་ཀྐ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ནི ཡ་སྶ. མཱ་ན་སཾ ས་རོ ཨོ་ཀོ ཡ་སྶ.
༦༤༧. ཡེ ར་ཏྟེ་ཧི ལོ་ཧི་ཏེ་ཧི པཱ་ད་ཏུ་ཎྜེ་ཧི ཙ་ར་ཎ་ཙ་ཉྩཱུ་ཧི ཝི་སི་ཊྛཱ སི་ཏཱ ཙ ས་རཱི་རེ, ཏེ རཱ་ཛ་ཧཾ་སཱ ནཱ་མ, ཧཾ་སཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ རཱ་ཛ་ཧཾ་སཱ.
མ་ལཱི་ནེ་ཧི པཱ་ད་ཏུ་ཎྜེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛཱ ཡེ ཏེ མ་ལླི་ཀཱ་ཁྱཱ, མ་ལ, མ་ལླ དྷཱ་ར་ཎེ, ཨི, ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཀོ, ‘‘མ་ལླི་ཀོ ཧཾ་ས་བྷེ་དེ ཙ, ཏི་ཎ་སཱུ་ལེ ཙ མ་ལླི་ཀེ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༥.༢༤] རུ་དྡོ. ཨཱ་ཁྱཱས་དྡེ་ན བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི. ཨ་སི་ཏེ་ཧི ཀ་ཎྷེ་ཧི པཱ་ད་ཏུ་ཎྜེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛཱ ཡེ, ཏེ དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩཱ་ནི དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱཏི, ཎོ.
༦༤༨. ཏི་ཀཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ. ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྩ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏི་ར་ཙྪོ, ཏི་རི་ཡ་སྶ ཏི་རོ, ཨ་ཉྩཏི་སྶ ཙྪོ. ཡུམྷི ཏི་ར་ཙྪཱ་ནོ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཾ, ཏ་བྦྷཱ་ཝཾ ཝཱ ག་ཏཾ པ་ཏྟཾ, ཏེ་སུ ཝཱ ག་ཏཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ནྟི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཾ, སི་ཡཱཏི པ་ཀ་ཏྱཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཀྲི་ཡཱ་པ་དཾ, བྷ་ཝ་ཏྱ་ཏྠོ ཝཱ ཧི ཀ་རོ་ཏྱ་ཏྠོ ཝཱ ཀ་དཱ་ཙི པ་ཀ་ཏྱཱ་ན་པེ་ཀྑོ བྷ་ཝ་ཏི, ན པ་ན ཝི་ཀ་ཏྱཱ་ན་པེ་ཀྑོ. ཏ་ཐཱ ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་བྷ་ཡཱ་པེ་ཀྑོ་པི བྷ་ཝ་ཏི, ན པ་ནུ་བྷ་ཡཱ་ན་པེ་ཀྑོ་ཏི ས་བྦ་ཏྲེ་ཝཾ. སཱི་ཧཱ་དི་ཝ་གྒོ.
ཨ་ར་ཉྙཱ་དི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.