༥. ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༣༦. ས་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ནེ. ཨ་ར ག་མ་ནེ, ཨ་ཉྙོ, ཨ་ར་ཉྙཾ. ཀེ་ན ཛ་ལེ་ན ཨ་ན་ནཾ པཱ་ཎ་མ་ན་སྶ ཀཱ་ན་ནཾ, དཱ ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ནེ, དཱ ཚེ་ད་ནེ ཝཱ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཎོ, ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ར་ནྟཱ་ན་མཱ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཡོ. ད་ཡ དཱ་ན་ག་ཏི་ཧིཾ སཱ་དཱ་ནེ་སུ ཝཱ, ཎོ, ག་ཧ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ [གཱ་ཧཱུ ཝི་ལོ་ལ༹་ནེ (?)], ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཡུ. ཝ་པ བཱི་ཛ་ནི་ཀྑེ་པེ, ཨི་ནོ, ཨ་སྶི་ཏྟཾ. ཝ་ན ས་མྦྷ་ཏྟི་ས་དྡེ་སུ, ཀ་ཏྟ་རི ཨ, ཝ་ནཾ. ཨ་ཊཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ སེ་ལཱ ཨ་ཏྲེ་ཏི ཨ་ཊ་ཝི, ཨི, ཨཱིམྷི ཨ་ཊ་ཝཱི.
མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ལ་ཏཱ་ཝ་ནཾ མ་ཧཱ་ར་ཉྙཾ, ན་དཱ་དི, ཨ་ན་ནྟོ ཙ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི.
༥༣༧. ན་ག་ར་ཏོ ནཱ་ཏི་དཱུ་ར་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་ནྟེ་ཧི ཨ་བྷི་རོ་པི་ཏོ ཏ་རུ་ས་ཎྜོ པཱུ་ག་པ་ན་སཱ་དི་ཏ་རུ་ས་མཱུ་ཧོ ཨ་ཏྠི, སོ ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ན’’ནྟི ཙོ་ཙྩ་ཏེ, ཀི་ཏྟི་མ་ཝ་ན་མེ་ཏཾ. ཨཱ་ར་མ་ནྟྱ་སྨི་ནྟི ཨཱ་རཱ་མོ, ཎོ. ཨུ་པ་ག་ཏཾ, ཨུ་པ་རོ་པི་ཏཾ ཝཱ ཝ་ནཾ ཨུ་པ་ཝ་ནཾ.
༥༣༨. ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ་པ་བྷོ་གཾ ར་ཉྙཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ནཾ, ཨུ་ཡྻཱ་ན’’མི་ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ, ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟཱ ཡ་ནྟི ཛ་ནཱ ཨེ་ཏ་སྨི་ནྟི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ, ཡུ. ཨཱ་ཀཱི་ལོ༹་པྱ་ཏྲ.
ཏ་དེ་ཝ རཱ་ཛོ་པ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏཾ, པུ་ར་ས་ནྣི་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནྟེ་པུ་རཱ་ཙི་ཏཾ པ་མ་ད་ཝ་ནཱཁྱཾ. ཡ་ཏྲ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་ས་ཧི་ཏོ ཨེ་ཝ རཱ་ཛཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནཱ་ཉྙ་ཛ་ན་པྤ་ཝེ་སོ. པ་མ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཝ་ནཾ པ་མ་ད་ཝ་ནཾ, ར་སྶོ.
༥༣༩-༥༤༠. སཱ་ནྟ་རཱ་ལཱ༹ པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ – ཏ་རུ་པ་ནྟི, པཱ་སཱ་ད་པ་ནྟི, ནི་ར་ནྟ་རཱ་ལཱ༹ ཏུ རཱ་ཛཱི་ཏི. ཏ་ཏྲ པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ནྟི་ཡཾ. པ་ན བྱ་ཝ་ཧཱ་རེ, ཐུ་ཏི་མྷི ཙ, པ་ནྟི. ཝཱི ག་མ་ནེ, ཐི, ཝཱི་ཐི. ཝ་ལ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཨི, ཨཱ་ཝ་ལི. ཨཱ་ལི་པི, ཨ་ལདྷཱ་ཏུ་མྷཱ ཨི. སི སེ་ཝཱ་ཡཾ, ཎི, སེ་ཎི. པཱ ར་ཀྑ་ཎེ, ལི༹, པཱ་ལི༹, སོ་ག་ཏེ་པི. དྭེ ས་མཱ. ལི་ཁ ལེ་ཁ་ནེ, ཨ. རཱ་ཛ དི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི.
ཏི་པཱ་དཾ རུ་ཀྑ་མ་ཏྟེ. པཱ་དེ་ན མཱུ་ལེ་ན པི་ཝ་ཏཱི་ཏི པཱ་ད་པོ, ཎོ. ཝི་ཊ་པ་ཡོ་གཱ ཝི་ཊ་པཱི. རུ་ཀྑ ཝ་ར་ཎེ, ཨ, རུ་ཧ ཛ་ན་ནེ ཝཱ, ཁོ, ཧསྶ ཀོ. ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་གོ. ས་ལ ག་མ་ནེ, ཎོ, སཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ སཱ་རོ, སོ ཨེ་ཝ སཱ་ལོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲོ་པ་ཙཱ་རཱ. མ་ཧི་ཡཾ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི, ཨ. དུ ག་ཏི་ཡཾ, མོ. ཏ་ར ཏ་ར་ཎེ, ཨུ. ཀུ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཏོ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཛོ, ཨ་ངྒཱ་རེ་པི. སཱ་ཁཱ་ཡོ་ག་ཏོ སཱ་ཁཱི.
ག་མུ ག་མ་ནེ, ཎོ, ‘‘ག་མི་སྶ་ནྟོ ཙྪོ ཝཱ ས་བྦཱ་སཱུ’’ཏི ཙྪོ. ཁུ་དྡོ ཨ་ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟོ པཱ་ད་པོ ཁུ་དྡ་པཱ་ད་པོ. ཡེ རུ་ཀྑཱ པུ་པྥཾ ཝི་ནཱ ཨ་པུ་པྥ་ཀཱ ཕ་ལ་ནྟི, ཏེ ཨ་སྶ་ཏྠོ་དུ་མྦ་ར་པ་ན་སཱ་ད་ཡོ ‘‘ཝ་ན་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཝ་ནཱ་ནཾ པ་ཏི ཝ་ན་པྤ་ཏི. པུ་པྥ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཕ་ལཱ པ་ན ཨ་མྦ་ཁ་ཛྫཱུ་རཱ་ད་ཡོ ཝཱ་ན་པྤ་ཏ་ཡོ. ཝ་ན་པྤ་ཏི་མྷི བྷ་ཝཱ ཝཱ་ན་པྤ་ཏ་ཡོ.
༥༤༡. ཡོ ཕ་ལ་པཱ་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ར་ཏི, སོ ཀ་ད་ལཱི་དྷ་ཉྙཱ་དི་ཀོ ཨོ་ས་དྷི ནཱ་མ བྷ་ཝེ, ཨོ་སོ དྷཱི་ཡ་ཏེ ཡ་སྶཾ [ཨོ་སོ གློ་སོ དི་ཏྟི་བྦཱ དྷཱི་ཡ་ཏེ’ཏྲ བྱཱ་ཁྱཱ་སུ་དྷཱ ༢.༤.༦], སཱ ཨོ་ས་དྷི, ཨི. སཱས་དྡོ ཨོ་ས་དྷིས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟ་དཱི་པ་ཀོ.
དྭ་ཡཾ ཨུ་ཏུ་པྤ་ཏྟེ་པི ཕ་ལ་ཧཱི་ནེ. ཝ་ན ཡཱ་ཙ་ནེ, ཛྷོ, ཝ་ཉྫྷཱ, ཝ་དྷ་ཏི ཕ་ལ་ནྟི ཝཱ ཝ་ཉྫྷཱ, ཝ་ཛཱདི་ནཱ ཡོ, ཛྷསྶ ཛྷོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ ཙ. ན ཝི་ཛྫ་ཏི ཕ་ལ་མེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་ཕ་ལཱ, དྭེ ཏཱི་སུ. ཏི་ཀཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཕ་ལེ རུ་ཀྑཱ་དོ. ཕ་ལ་ཡོ་གཱ, ཨི་ནོ, ཝ་ནྟུ, ཨཱི ཙ.
༥༤༢. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝི་ཀ་སི་ཏེ. ཕུ་ལླ ཝི་ཀ་ས་ནེ, ཀ་ཏྟ་རི ཏོ, ས་ཉྫཱ་ཏ་ཏྠེ ཝཱ ཨི་ཏོ, ཕ་ལ ཝི་ས་ར་ཎེ ཝཱ, ཝི་ས་ར་ཎཾ ཝི་ཀཱ་སོ, ཨ་སྶུ. ཀ་ཙ བ་ནྡྷ་ནེ, ཝིཔུ་བྦོ ཝི་ཀ་ས་ནེ, ཀ་ཏྟ་རི ཨ. ཝི་ཀ་ཙ་ཏེ ཝི་ད་ལ་ཏི ཝི་སི་ལི་ཊྛ་ད་ལོ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཝི་ཀ་ཙོ, ཨ, ཝིས་དྡོ ཝི་སི་ལེ་ས་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཀ་ས ག་མ་ནེ, ཏོ. ད་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་སི་ལེ་ས་ཏོ ས་མུ་དཱ་ཡོ ‘‘ཝི་ཀ་སི་ཏོ’’ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ. ཕུ་ཊོ་པྱ་ཏྲ. ཕུ་ཊ ཝི་ཀ་ས་ནེ.
པཱ་དོ རུ་ཀྑ་གྒེ. ‘‘ན ནཱ’གྒཾ སི་ཁ་རཾ སི་རོ’’ཏི ཝོ་པཱ་ལི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘སི་ར་སོ ཨ་གྒ’’ནྟི ན ཚ་ཊྛཱི་ས་མཱ་སོ. སི་རོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཛ ག་མ་ནེ, གོ, ཨ་གྒཾ, སེ་ཊྛེ ཏཱི་སུ. སཱི ས་ཡེ, ཁ་རོ, སི་ཁཱ ཝཱ ཙཱུ་ལཱ༹, སཱ ཝི་ཡ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི སི་ཁ་རོ. དྭ་ཡཾ སཱ་ཁཱ་ཡཾ. སཱ་ཁ བྱཱ་པ་ནེ, ཨ. ‘‘ལ་ཏཱ ཝ་ལླཱི ས་མཱ་ཁྱཱ་ཏཱ, ལ་ཏཱ སཱ་ཁཱ ཙ སཱ་ཁི་ན’’ནྟི ལ་ཏཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ. ལཱ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཏོ, ར་སྶོ.
༥༤༣. ཚ་ཀྐཾ པ་ཏྟེ. ད་ལ་ཏི ཝི་ཀ་ས་ཏཱི་ཏི ད་ལཾ, ཨ. ལ་ས ཀ་ནྟི་ཡཾ, པ་ཀཱ་རེ་ན ལ་ས་ཏཱི་ཏི པ་ལཱ་སོ, ཎོ. ཚ་ད སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཚཱ་དཱི་ཡ་ཏེ ཡེ་ན ཚ་ད་ནཾ, ཡུ. པཱུ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཎྞཾ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ, པ་ཏ ཨ་དྷོ་ག་མ་ནེ ཝཱ, པ་ཏ་ཏྱ་ཙི་རེ་ན པ་ཎྞཾ, པ་ཏྟཉྩ, ཏོ, པུ་མེ. ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཎམྷི ཚ་དོ.
དྭ་ཡཾ པ་ཏྟཱ་དི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཝ་ཏི སཱ་ཁཱ་ཡ པ་བྦེ. པ་ལླ ག་མ་ནེ, ཨ་ཝོ. ཀི་ས ག་མ་ནེ, ཡོ, ལཱག་མོ མ་ཛ྄ཛྷེ. དྭ་ཡཾ ཨ་ངྐུ་རེ. ན་ཝོ ཨེ་ཝ ཨུ་བྦྷི་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏོ ན་ཝུ་བྦྷི་ནྣོ. ཨ་ངྐ ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨུ་རོ.
༥༤༤. པ་ཀྐཾ ཡཱ་ཝ པཱ་དེ་ན ནཱ་མཾ. ཝི་ཀཱ་སོ མུ་ཁ་པ་བུ་དྡྷ་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡཾ མ་ཀུ་ལཱ༹་དི་དྭ་ཡཾ. མུ་ཙ མོ་ཙ་ནེ, ཨུ་ལོ, ཨུ་སྶ་ཏྟཾ, ཙསྶ ཀོ, མ་ཀུ་ལ༹ཾ, མ་ཀུ་ལོ༹ ཝཱ. ཀུ་ཊ ཚེ་ད་ནེ, མ་ལོ, ཨ་སྶུ, ཀུ་ཊུ་མ་ལོ, ཀུ་ཏུ་མ་ལོ་པི. པུ་པྥ་སྶ ཙ ཕ་ལ་སྶ ཙ པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ ཛཱ་ལ་པ་ཏྟེ ཁཱ་ར་ཀཱདི་དྭ་ཡཾ. ཁུ་ར ཝི་ནཱ་སེ. ཎྭུ. ཛ་ལ དྷ་ཉྙེ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. ཛཱ་ལ་ཀཾ ན་པུཾ་ས་ཀེ. དྭ་ཡཾ ཛཱ་ལ་ཀ་ཏོ པ་ཝུ་དྡྷེ པུ་པྥེ, ཕ་ལེ ཙ. ཀ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ཎྭུ, ཀུ་ར ས་དྡེ, ཎྭུ.
པུ་པྥཱ་དི་བ་ནྡྷ་ནཾ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཝ་ཎྚཾ ནཱ་མ. བ་ནྡྷཱི་ཡ་ཏེ ཡེ་ན ཝ་ཎྚཾ, ཝ་ཛཱ་དི.
༥༤༥. ཏི་ཀཾ པུ་པྥེ. པ་སུ པཱ་ཎི་ག་བྦྷ་ཝི་མོ་ཙ་ནེ, ཎོ. ཁ་པ་ཎ་ཀ་བྷཱ་སཱ་ཡ རུ་ཀྑོ་པི པཱ་ཎི, ཝུ་དྡྷཱ་དི, པ་ས་ཝོ. ཀུ་ས ཨ་ཀྐོ་སེ, ཨུ་མོ, ཀ་ས ག་མ་ནེ ཝཱ, ཀཱ་ས དི་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ, ཨུ་མོ, ར་སྶོ. པུ་པྥ ཝི་ཀ་ས་ནེ, པུ་པྥ་ཏཱི་ཏི, ཨ. པུ་པྥ་ཛོ ར་ཛོ པུ་པྥ་དྷཱུ་ལཱི པ་རཱ་གོ ནཱ་མ, ར་ནྫ ར་ངྒེ, ཎོ.
མ་དྷུ་ར་པུ་པྥ་ར་སོ མ་ཀ་ར་ནྡོ ནཱ་མཱ་ཏི མ་ཏཾ. མ་ཀྑི་ཀཱ ར་མ་ནྟི ཡ་སྨིཾ མ་ཀ་ར་ནྡོ, ཝ་ཛཱ་དི. དྭ་ཡཾ ཀ་ལི་ཀཱ་བྷི ཨཱ་ཀི་ཎྞེ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཝ་ཏི. ཐུ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝེ, ཎྭུ, ཐ་ཝ་ཀོ. གུ་དྷ པ་རི་ཝེ་དྷ་ནེ, ཎྭུ, དྷསྶ ཚོ, གོ་ཙྪ་ཀོ.
༥༤༦-༥༤༧. ཨཱ་མེ ཨ་པ་ཀྐེ ཕ་ལེ ས་ལཱ་ཊུ ཨུ་ཏྟོ, ས་ལཱ་ཊ བཱ་ལྱ་པ་རི་བྷཱ་ས་ནེ་སུ, ཨུ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བཱ་ལྱ་ཏཱ་ཡ ས་ལཱ་ཊུ. པ་ཀྐ་ནྟུ ཕ་ལཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘ཕ་ལ’’མི་ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ, ཏེ་ན ‘‘ཨཱ་མ་སྨིཾ ཕ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རོ རཱུ་ལ༹ྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཉཱ་ཏ་བྦོ, ཕ་ལ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ, ནི་པྥ་ཏྟི ཙཱ་ཏྲ སུ་པ་ཀྐ་ཏྟཾ, སུ་ཀྑེ ཏུ ཕ་ལེ ཝཱ་ནོ. ཏ་ཏྲ ས་ལཱ་ཊུ ཝཱ་ནཱ ཏཱི་སུ, ཡ་ཐཱ ས་ལཱ་ཊུ ཛ་མྦཱུ, ས་ལཱ་ཊ་ཝོ མཱ་སཱ, ས་ལཱ་ཊཱུ་ནི ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་ནི, ཝཱ་ནཱ ཧ་རཱི་ཊ་ཀཱི, ཝཱ་ནོ མུ་གྒོ, ཝཱ་ན་མ་མྦཾ.
ཙ་མྤ་ཀཱ་དི ཙ་མྤ་ཀཾ ཀ་ར་ཝཱི་རཾ ཀ་ད་མྦ་ཀཾ ཨ་སོ་ཀཾ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་རཾ ཙ་མྤ་ཀཱ་དཱི་ནཾ པུ་པྥཾ ཝི་ཀཱ་རོ, ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ ཙེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠེ ཎོ ན བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ད་ནྟ་ཏོ པུ་པྥ་སྶུ་པྤ་ཏི་ཏ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཙ་མྤ་ཀཱ་དཱི་ནི ཀུ་སུ་མ་ནཱ་མཱ་ནི ན་པུཾ་ས་ཀེ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་མྦཱ་དི དཱ་ལི༹་མཾ ནཱ་ར་ངྒཾ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཀུ་ཝ་ལཾ བ་ད་ར་ནྟི པ་ཀ་ཏྱ་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཕ་ལེ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཨཱ་མ་ལ་ཀི་ཡཱ ཀུ་ཝ་ལི་ཡཱ བ་ད་རི་ཡཱ ཕ་ལཾ ཝི་ཀཱ་རོ, ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ ཙེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠེ ཏ་དྡྷི་ཏོ་པི ནོ་པྤ་ཛྫ་ཏེ, ཏ་ད་ནྟ་ཏོ ཕ་ལ་སྶུ་པྤ་ཏི་ཏ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་མྦཱ་དཱི་ནི ཕ་ལ་ནཱ་མཱ་ནི ན་པུཾ་ས་ཀེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. མ་ལླི་ཀཱ་ད་ཡོ ཀུ་སུ་མེ་པི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ས་ལི་ངྒཱ པ་ཀ་ཏི་ལི་ངྒཱ་ཨ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ, ཡ་ཐཱ – མ་ལླི་ཀཱ ཛཱ་ཏི, ཝ་ན་མ་ལླི་ཀཱ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཝཱི་ཧ་ཡོ་པྱ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཕ་ལེ་པི ས་ལི་ངྒཱ, ཡ་ཐཱ མཱ་ས་སྶ ཕ་ལཾ མཱ་སོ, མུ་གྒ་སྶ ཕ་ལཾ མུ་གྒོ, ཨེ་ཝཾ ཡ་ཝོ, ཏི་ལོ, ཨ་ཏ་སཱི, ཀ་ངྒུ, དྷ་ཉྙཾ.
ཏི་ཀཾ ཛ་མྦུ་ཡཱ ཕ་ལེ. ཏ་ཏྲ ཡ་དཱ ལོ་ཀ་ཏོ ཕ་ལེ ཝུ་ཏྟི, ཏ་དཱ ཛ་མྦུས་དྡོ པ་ཀ་ཏྱ་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཕ་ལེ ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཡ་དཱ ན ཕ་ལ་ཝུ་ཏྟི, ཏ་དཱ ཝི་ཀཱ་རེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ ཝཱ་ནོ, ཛ་མ ཨ་ད་ནེ, བཱུ, ཛ་མྦཱུ, པ་ཀ་ཏྱ་ནྟ་རཱ་ཕ་ལེ ཝུ་ཏྟི. ཛ་མྦུ་ཡཱ ཕ་ལཾ ཛ་མྦུ་ཝཾ. ཛ་མྦུ ཙ. ལོ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ ཕ་ལེ་པི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱི་ཊ་ཀྱཱ་ད་ཡོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ཏྠི་ཡཾ བྷ་ཝ་ནྟི [ཨ་མ་ར ༡༤.༡༨-༢༠]. ཧ་རཱི་ཊ་ཀི་ཡཱ ཕ་ལཾ ཧ་རཱི་ཊ་ཀཱི, ཨེ་ཝཾ ཀོ་སཱ་ཏ་ཀཱི, ས་ལླ་ཀཱི, ད་ཀྑཱ, ཀ་ཎྜ་ཀཱ་རི་ཀཱ, སེ་ཕཱ་ལི་ཀཱ ཨི་ཙྩཱ་དི, པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཝི་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཡ་ཝ་ཏྠེ་སུ པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་སྶ་ཏྠཱ་དི་ཀཾ ཚ་ཀྐ་མེ་ཝ ཏ་དྡྷི་ཏ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ན་པུཾ་ས་ཀཾ སི་ཡཱ རཱུ་པ་བྷེ་དོ, ཡ་ཐཱ – ཨ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཕ་ལཾ ཨ་སྶ་ཏྠཾ, ཝེ་ཎུ་ནོ ཕ་ལཾ ཝེ་ཎ་ཝཾ, པི་ལ་ཀྑ་སྶ ཕ་ལཾ པི་ལ་ཀྑཾ, ནི་གྲོ་དྷ་སྶ ཕ་ལཾ ནི་གྲོ་དྷཾ, ཨི་ངྒུ་དི་ཡཱ ཕ་ལཾ ཨི་ངྒུ་དཾ, བྲ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཕ་ལཾ བྲཱ་ཧ་ཏཾ, ཝི་དཱ་རཱི ཨཾ་སུ་མ་ཏཱི ག་མྦྷ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ མཱུ་ལེ, པུ་པྥེ་པི ས་ལི་ངྒཱ [ཨ་མ་ར ༡༤.༡༨-༢༠]. པཱ་ཊ་ལཱས་དྡོ པ་ན ཨ་བྷེ་ད་ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཡཾ མཱུ་ལེ པུ་པྥེ་པི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ, བྷེ་ད་ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཡཾ ཝི་ཀཱ་རེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ ཝཱ ཎམྷི པཱ་ཊ་ལཾ [ཨ་མ་ར ༡༤.༡༨-༢༠]. དྭ་ཡཾ སཱ་ཁཱ་པ་ལླ་ཝཱ་དི་ས་མུ་དཱ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨཱ་བྷོ་གེ, ཝི་ཊ ཝེ་དྷ་ནེ, ཝི་ཊ ཨ་ཀྐོ་སེ ཝཱ, ཨ་པོ, པསྶ བྷཏྟེ ཝི་ཊ་བྷཱི, ན་དཱ་དི.
༥༤༨. མཱུ་ལ་མཱ་ར་བྦྷ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་ཁ་ནྟོ སཱ་ཁཱ་ཝ་དྷི ཏ་རུ་སྶ བྷཱ་གོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ, ཡོ ‘‘པ་ཀ་ཎྜོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཁ་ནུ ཨ་ཝ་དཱ་ར་ཎེ, དྷོ, ཁ་ནྡྷོ, ཁཱ་ད བྷ་ཀྑ་ནེ ཝཱ, ཀོ, ‘‘ཁཱ་དཱ་མ་ག་མཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ནྡྷ་ག་ནྡྷཱ’’ཏི ཁ་ནྡྷཱདེ་སོ, ཀ་ལོ་པོ.
རུ་ཀྑ་ཙྪི་དྡེ རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཝ་རེ ཀོ་ཊ་རོ. ཀུ་ཊ ཚེ་ད་ནེ, ཨ་རོ, ཀོ་ཊ་རོ, ནི་ཀྐུ་ཧོ་པི. དྭེ ས་མཱ. ཀཱ་ས དི་ཏྟི་ཡཾ, ཀཱ་ས་ཏེ ཨ་གྒི་ནཱ དི་པྤ་ཏེ་ཏི ཀ་ཊྛཾ, ཏོ, ཏསྶ ཊྛོ, ར་སྶོ ཙ, ཀ་ས ག་མ་ནེ ཝཱ, ཏོ, ཀ་ཊྛཾ. ད་ར ཝི་དཱ་ར་ཎེ, ཎུ.
༥༤༩. ཏི་ཀཾ མཱུ་ལེ. ཝུ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, དོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, བུ་དྷ ག་མ་ནེ ཝཱ, ཨ, དྷསྶ དོ. མཱུ་ལ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཾ, ཎོ, པཱ་དས་དྡེ་ན ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་ཡཱ ཙ་ར་ཎ་ཏྠཱ ས་བྦེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, པཱ་ད་ས་དི་ས་ཏྟཱ པཱ་དོ, དྭ་ཡཾ ཚི་ནྣ་སྶ ཏ་རུ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ བྷཱུ་མི་ཊྛ་བྷཱ་གེ. ས་ངྐ ས་ངྐཱ་ཡཾ, ཨུ, ས་ཀ ས་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ. ཁ་ནུ ཨ་ཝ་དཱ་ར་ཎེ, ཎུ, ཁཱ་ཎུ. དྷུ་ཝོ་པི, དྷུ་ཝ་ཏི ཐི་རཱ་ཡ་ཏེ་ཏི དྷུ་ཝོ, དྷུ ག་ཏི་ཐེ་རི་ཡེ་སུ, ཨ, ཨུ་ཝཱདེ་སོ.
དྭ་ཡཾ ཝི་དཱ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ནྡེ. ཀུ་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཀུ་རུ་ཧཱ་ཊཾ, ཨ་ཊོ, ཀ་ནྡ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ, རོ་ད་ནེ ཙ, ‘‘ཀ་ར་ཧཱ་ཊོ’མྦུ་ཛ་ཀ་ནྡེ, པུ་པྥ་རུ་ཀྑ་བྷཱི་ཏེ་སུ ཙེ’’ཏི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ. དྭ་ཡཾ ཧ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ལཱི་རེ. ཀ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ཨཱི་རོ. མ་ས ཨཱ་མ་ས་ནེ, ཐ་ཀོ, མ་ཏྠ་ཀེ སཱི་སེ ཝཱ ཛཱ་ཏོ མ་ཏྠ་ཀོ.
༥༥༠. དྭེ ས་མཱ. ཨ་བྷི་ན་ཝ་ནི་གྒ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏཱ ས་ཀུ་སུ་མཱ, ཀུ་སུ་མ་སུ་ཉྙཱ ཙ མ་ཉྫ་རཱི, ཝ་ལླ་རཱི ཏུ ཏ་ད་ཉྙཱ་པི, ཡ་ཐཱ ཏཱ་ལ་ཝ་ལླ་རཱི, ཝ་ལ, ཝ་ལླ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ཨ་རོ, ན་དཱ་དི. མུ་ཉྫ་ཡོ་ག་ཏོ མ་ཉྫ་རཱི, རོ, ན་དཱ་དི, ཨུ་སྶ་ཏྟ་ཉྩ, དྭེ་པི ནཱ་རཱི. དྭ་ཡཾ ལ་ཏཱ་ཡཾ. ཝ་ལླ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, ན་དཱ་དི. ལ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘ལ་ཏཱ པ་ཏཱ་ནི་ནཱི ཝ་ལླཱི མ་ཏ་ཀཱི་ཐཱ’’ཏི ཧ་ལཱ་ཡུ་དྷོ.
ཨ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་པྤ་ཀྑ་ཎྜོ, བ་ཧུ་པ་ཏྟ་ཏ་ཙ་ད་ཎྜི་ཀཱ་དི. ཡོ ཝཱ ཏ་ནུ་པ་ཀ་ཎྜོ ཝཾ་ས་ན་ལཱ༹་དི, སོ ‘‘ཐ་མྦོ, གུ་མྦོ’’ཏི ཙོ་ཙྩ་ཏེ, ཐ་ཀ སཾ་ཝ་ར་ཎེ, བོ, ཀསྶ མོ. གུ་པ ར་ཀྑ་ཎེ, བོ, པསྶ མོ. པ་ཏཱ་ནོ སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་ཙ་ཡོ, ཏེ་ན ཡུ་ཏྟཱ གོ་ར་ཀྑཱ ཏ་མྦཱུ་ལི དྷི་ཝུ་ས་ཛཱི་མཱུ་ཏ ག་ལོ༹་ཛྷཱ་དི་ཀཱ ལ་ཏཱ, སཱ ཝཱི་རུ ནཱ་མ, ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ, ཀྭི, ཝཱི་རུ, དཱི་གྷཱ་དི, གུ་མྦི་ནཱི་པི.
༥༥༡. པ་ཛྫེ པཱ་དེ་ན ནཱ་མཾ. ཡ་ཏྲ དྭ་ཡཾ ‘‘བོ་དྷི་རུ་ཀྑོ’’ཏི ས་ཉྙི་ཏེ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ དུ་མ་རཱ་ཛེ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏཱུ་པ་ཙཱ་རཱ. ཨ་སྶཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་སྶ་ཏྠོ, ཋསྶ ཐོ, དྭི་ཏྟཾ, མཱ་ར་ཝི་ཛ་ཡ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་དི་ཀེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨ་སྶ་ཏྠོ, ཨཱཔུ་བྦོ སཱ་ས ཨ་ནུ་སི་ཊྛི་ཡཾ, ཏོ་ས་ནེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏོ, ར་སྶོ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བོ་དྷི, བུ་དྷ ཨ་ཝ་ག་མ་ནེ, ཨི, བོ་དྷི, དྭཱི་སུ. ཙ་ལ་ད་ལོ, པི་པྤ་ལོ, ཀུ་ཉྫ་རཱ་ས་ནོ་པི. དྭ་ཡཾ བ་ཧུ་པཱ་དེ. ཨ་དྷོ་བྷཱ་གཾ རུ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ནི་གྲོ་དྷོ, ཨུ་སྶོ, གཱག་མོ ཙ. ཝ་ཊ ཝེ་དྷ་ནེ, ཝ་ཊ་ཏཱི་ཏི, ཨ.
དྭ་ཡཾ ཀ་བི་ཊྛེ. ཀ་ཝི་མྷི ཝཱ་ན་རེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཀ་བི་ཊྛོ [པཱ་ཡེ་ན ཀ་པ་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྲ ཀ་པི་ཏྠོ (ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༢༡)] ‘‘ཝཱ་ན་རེ པ་ཎྜི་ཏེ ཀ་ཝཱི’’ཏི ཝོ་པཱ་ལི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཀ་པི་ཏྠོ, ཏོ, ཋསྶ ཐོ ཙ. ད་དྷི་ཏྠོ, ཨ་མྦི་ལ་ཕ་ལོ་པི. དྭ་ཡཾ ཨུ་དུ་མྦ་རེ. ཡ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་ན་མ་ངྒོ ཨེ་ཀ་ངྒ་ཏྟཱ ཡ་ཉྙ་ངྒོ, དུ་བྦཱི ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཨ་རོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, ཨེ་ཀ་སྶ བསྶ ལོ་པོ ཙ. ཛ་ནྟུ་ཕ་ལོ ཧེ་མ་དུ་དྡྷོ་པི.
༥༥༢. དྭ་ཡཾ ཀོ་ཝི་ལཱ༹་རེ.
‘‘སུ་ཀ་པ་དཱ་ཙྪ་རོ ཙ་མྤོ,
ཀོ་ཝི་ལཱ༹་རོ ཏུ ཀ་ཉྩ་ནོ;
པུ་བྦོ སི་ཏོ པ་རོ ར་ཏྟོ,
ཡུ་ག་པ་ཏྟཱ ཨུ་བྷོ་པི་ཏེ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༢༢].
ཧི ར་ཏ་ན་ཀོ་སོ, ཀ་ཉྫ་ནཱ་ལ་ཀོ་པྱ་ཏྲ. ཡུ་གཾ ཡ་མ་ཀཾ པ་ཏྟ་མ་སྶ.
ཏི་པཱ་དཾ ཨུ་དྡཱ་ལེ. ཝཱ་ཏཾ ཨུ་དྡཱ་ལ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དྡཱ་ལོ. སི་ངྒཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན རུ་ཀྑཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ རཱ་ཛ་རུ་ཀྑོ, ཝཱ་ཏ་རོ་ག་ཧ་ན་ནེ རཱ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ རུ་ཀྑོ ཝཱ རཱ་ཛ་རུ་ཀྑོ. ཀ་ཏཱ མཱ་ལཱ ཨ་སྶ པུ་པྥེ་ཧཱི་ཏི ཀ་ཏ་མཱ་ལོ, སི་ངྒཱ་ར་པྤ་ཀཱ་སོ. ཨི་ནྡ་ཏི པ་ར་མི་སྶ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ་ཏ་ཧ་ན་ནེ་ཏི ཨི་ནྡཱི་ཝ་རོ, ཨཱི་ཝ་རོ, ཨི་ནྡི་ཡཱ ས་ཀྐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝཱ ཨི་ནྡཱི་ཝ་རོ. ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལོ, ཨཱ་རེ་ཝ་ཏོ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀོ་པི.
༥༥༣. དྭ་ཡཾ ཛ་མྦྷཱི་རེ, ཡ་སྶ ཕ་ལ་མ་མྦི་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨ་མྦི་ལ་ཏྟཱ ད་ནྟ་སྶ ས་ཋོ ད་ནྟ་ས་ཋོ. ས་ཋ ཀེ་ཏ་ཝ་ཧིཾ་སཱ་སཾ་ཀི་ལེ་སེ་སུ, ཨ. ཛ་མུ ཨ་ད་ནེ, ཨཱི་རོ, བྷནྟོ ཙ, ཛ་མྦྷ ག་ཏྟ་ཝི་ནཱ་མེ ཝཱ, ཛ་མྦྷོ, ཛ་མྦྷ་ལོ, ཛ་མྦཱི་རོ་པི. དྭ་ཡཾ ཝ་ར་ཎེ. ཝ་ར ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཡུ. ཀ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ཨི་རོ, ན་དཱ་དི, ར་སྶ་ནྟོ. ཝ་རུ་ཎོ, ཏི་ཏྟ་སཱ་ཀོ་པི.
དྭ་ཡཾ ཕ་ལ་ཧ་རེ. ‘‘ཀོ ཨ་ཡཾ, སུ་ཀོ’’ཏི ཝི་མ་ཏུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ར་པ་ཏྟ་ཀུ་སུ་མ་ཏཱ་ཡ ཀིཾ་སུ་ཀོ. པཱ་རི ས་མུ་དྡོ, ཏ་ཏྲ བྷ་དྡོ པཱ་རི་བྷ་དྡོ, སོ ཨེ་ཝ པཱ་ལི༹་བྷ་དྡོ, ཀོ་ཝི་ལཱ༹་རོ, ཏཾ་ས་ཎྛཱ་ན་པ་ཏྟ་ཀུ་སུ་མ་ཏཱ་ཡ པཱ་ལི༹་བྷ་དྡོ. དྭ་ཡཾ ཝི་དུ་ལེ, ཡོ ཨ་བྦྷ་ས་མ་ཡེ པུ་པྥ་ཏི. ཝ་ཛ ག་མ་ནེ, ཨུ་ལོ. ཝཱི པ་ཛ་ནེ, ཨ་སོ, ཏོནྟོ ཙ, ཝིཔུ་བྦོ ཨ་ཏ སཱ་ཏ་ཙྩ་ག་མ་ནེ ཝཱ, ཨ་སོ. ཝཱ་ནཱི་རོ་པི.
༥༥༤. དྭ་ཡཾ པཱི་ཏ་ནེ, ཡ་སྶ པ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་མྦི་ལཱ་ནི, པཱུ་ག་ཕ་ལ་པྤ་མཱ་ཎ་ཉྩ ཕ་ལཾ, ས་ལླ་ཀཱི་རུ་ཀྑ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཙ, སོ རུ་ཀྑོ. ཨ་མྦ ས་དྡེ, ཨ་ཊོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. པཱི ཏ་པྤ་ན་ཀ་ནྟཱི་སུ, ཏ་ནོ, པཱི་ཏིཾ ཝཱ ཏ་ནོ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏ་ནོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. དྭ་ཡཾ གུ་ལ༹་པུ་པྥེ. མ་ན ཉཱ་ཎེ, ཀོ, མ་དྷྭཱདེ་སོ ཙ. མ་དྷུ་ནཱ་མོ དུ་མོ མ་དྷུ་དྡུ་མོ. དྭ་ཡཾ ‘‘ལ་མྦཱུ’’ཏི ཁྱཱ་ཏེ. གུ་ལོ༹ ཝི་ཡ སཱ་ཏེ་ན ཕ་ལ་མ་སྶ གུ་ལ༹་ཕ་ལོ. པཱི་ལ པ་ཏི་ཏྠ་མྦྷེ, ཨུ. དྭ་ཡཾ ཏི་ཀྑ་ག་ནྡྷེ. སོ་བྷཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི སོ་བྷ་ཉྫ་ནོ, སོ་བྷཾ ཝི་ས་ཉྫ་ན་མེ་ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ སོ་བྷ་ཉྫ་ནོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘སི་རཱི་ས་པུ་པྥ་སྶ ར་སེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཾ,
ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་རཾ མ་རཱི་ཙཾ སི་ཏ་ཝ྄ཧ་ཡཾ;
ཨེ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟི ཝི་སཱ་ཧི ས་མྦྷ་ཝཱ,
ཀ་ཏ་ཉྫ་ན་སྣེ་ཧ་ན་པཱ་ད་ན་ཏྠུ་ཏོ’’ཏི.
སི སེ་ཝཱ་ཡཾ, ཝི་དྡྷ་ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏྠཾ སེ་ཝཱི་ཏེ་ཏི སི་གྒུ, གུ, ཐཱི. ཙི་ཏྟ་ཧཱ་རཱི, པ་བྷ་ཉྫ་ནོ, ཝི་དྡྷ་ཝི་ནཱ་ས་ནོ་པི.
༥༥༥. དྭ་ཡཾ ཝི་སཱ་ལ་ཏ་ཙེ, ཡོ ས་ར་དེ པུ་པྥ་ཏི པུ་པྥཾ. ས་ཏྟ་པ་ཎྞཱ་ནྱ་སྶ ས་ཏྟ་པ་ཎྞཱི པུ་མེ. ཚ་ཏྟ་མི་ཝ པ་ཎྞ་མ་སྶ ཚ་ཏྟ་པ་ཎྞོ. ཝི་ས་མ་ཙྪ་དོ་པི, ས་ཏྟ་པ་ཎྞ་ཏྟཱ ཝི་ས་མ་ཙྪ་དོ. དྭ་ཡཾ ར་ཐ་དྡུ་མེ. ར་ཐཾ ཏ་ནོ་ཏི ཡེ་ན ཏི་ནི་སོ, ཨི་སོ. ཨ་ཏི་པ་མུ་ཙྩ་ཏི དཱ་ཧ་པི་ཏྟ་མ་ནེ་ནེ་ཏི ཨ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཀོ. ཙི་ཏྟ་ཀི་པི.
དྭ་ཡཾ ཝཱ་ཏ་པོ་ཐེ, པཾ ཝཱ་ཏཾ ལུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ལཱ་སོ, ཨ་སོ. ‘‘པ་ཏྟེ པ་ལཱ་སཾ སོ རུ་ཀྑེ, པཱི་ཏ་ཧ་རི་ཏ་ཀིཾ སུ་ཀེ’’ཏི ཧི རུ་དྡོ. ཝཱ་ཏ་པོ་ཐོ་པི, ཝཱ་ཏ་སྶ པོ་ཐོ ཝཱ་ཏ་པོ་ཐོ, པུ་ཐ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ.
དྭ་ཡཾ ‘‘པུ་ཏཱི་ཏི’’ ཁྱཱ་ཏེ. ཧ་ཏ་ཛ་ནྟུ་པ་མོ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་རི་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་རི་ཊྛོ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ ཧ་ནྟིསྶ ཊྛོ, ཏཾ་རོ་གཱ་རི་ཝ་ནྟ་ཛ་ནེ་ཧི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཕ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་རི་ཊྛོ, ཨི་སུ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ. ཕ་ཎ ག་ཏི་ཡཾ, ཨི་ལོ, ཨ་སྶེ.
༥༥༦. ཏི་ཀཾ སི་རི་ཕ་ལེ. མ་ལ དྷཱ་ར་ཎེ, ཨཱུ་རོ. བི་ལ བྷེ་ད་ནེ, ཎུ་ཝོ, བེ་ལུ་ཝོ. ལཔ་ཙྩ་ཡེ བི་ལློ. ས་ཎྜི་ལྱོ, སེ་ལུ་སོ་པི. ‘‘མུ་ནི་པྤ་བྷེ་དེ མཱ་ལཱུ་རེ, ས་ཎྜི་ལྱོ པཱ་ད་པ་ནྟ་རེ, ན་ཊེ བི་ལླེ ཙ སེ་ལུ་སོ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༣༢] ར་བྷ་སོ.
དྭ་ཡཾ ཏུ་ངྒེ. པུ་མ་ནཱ་མོ ནཱ་གོ རུ་ཀྑོ པུ་ནྣཱ་གོ. ‘‘པུ་ནྣཱ་གེ པུ་རི་སོ ཏུ་ངྒོ, ཀེ་ས་རོ དེ་ཝ་ཝ་ལླ་བྷོ’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༤.༢༥] ཧྱམ་ར་སཱི་ཧོ, དཱི་གྷོ, ‘‘པུ་མ་སྶ ལི་ངྒཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་སེ་སཱུ’’ཏི ཨཀཱ་ར་ལོ་པོ ཙ. ཨ་ཏི་ས་ཡ་པུ་པྥ་ཀེ་ས་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཀེ་ས་རོ, ཀི་ས ཏ་ནུ་ཀ་ར་ཎེ ཝཱ, ཨ་རོ, པུ་པྥ་ཀེ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀེ་ས་རོ, རོ.
དྭ་ཡཾ ལོ་དྡ་མ་ཏྟེ. ས་ལ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཨ་ཝོ. ར་ཏྟ་ཀ་ཕ་པི་ཏྟ་སོ་ཏེ ལུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ལོ་དྡོ, དྡོ. ཏི་རི་ཊོ, སཱ་ཝ་རོ་པི. ‘‘སཱ་ཝ་རོ ཨ་པ་རཱ་དྷེ ཙ, ལོ་དྡེ པཱ་པེ ཙ ཀ་ཐྱ་ཏེ’’ [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༣༣] ཏྱཛ་ཡོ. དྭ་ཡཾ དྷ་ནུ་པ་ཊྚེ ཕ་ལི་ནི. པཱི པཱ་ནེ, ཨ་ལོ, ཨཱིསྶ ཨི་ཡཱདེ་སོ. ས་ནྣ་ཀཱ ཏཱ་པ་སཱ, ཏེ་སཾ དུ དུ་མོ ས་ནྣ་ཀ་དྡུ, ‘‘ས་ནྣ་ཀ་དྡུ ཙཱ་པ་པ་ཊཱ, ཝ་ར་ཎོ ཏཱ་པ་ས་པྤི་ཡོ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༣༥] ཧི ཀོ་ས་ནྟ་རེ.
༥༥༧. དྭ་ཡཾ ‘‘མྷ་ན་ཀཱུ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. ལི་ཀུ་ཙོ ནཱ་མ ཌ་ཧུ་རུ་ཀྑོ, ཏ་གྒུ་ཎ་ཏྟཱ ལི་ཀོ་ཙ་ཀོ, ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཀོ. ཨ་ངྐ ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨོ་ལོ, ཨ་ངྐོ་ལོ. དྭ་ཡཾ ཀུ་མྦྷེ. རོ་ག་ཧ་ར་ཎེ ག་རུ་ནོ་པི ཝེ་ཛྫ་སྶ ག་རུ གུ་གྒུ་ལུ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. ཀུ་ས ཚེ་ད་ནེ, ཎྭུ. ཀུ་མྦྷོ, པུ་རོ་པི.
‘‘རཱ་སི་བྷེ་དེ ག་ཛ་མུ་དྡྷཾ་སེ,
ཀུ་མྦྷ་ཀ་ཎྞ་སུ་ཀེ གྷ་ཊེ;
ཀཱ་མུ་ཀེ ཝཱ་ར་ནཱ་རི་ཡ་ཉྩ,
ཀུ་མྦྷོ ཀླཱི་ཝ་ནྟུ ཝ་གྒུ་ལུ་མྷཱི’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༣༤].
ར་བྷ་སོ. པུ་ར ཨ་གྒ་ག་མ་ནེ, ཎོ, པུ་རོ.
དྭ་ཡཾ ཨ་མྦེ. ཨ་མ ག་ཏི་ཡཾ, བོ, ཨ་མྦ ས་དྡེ ཝཱ, ཨ. ཙུ་ཏི ཨཱ་སེ་ཙ་ནེ, ར་ཀྑ་ཎེ ཙ, ཨ, ཙུ ཙ་ཝ་ནེ ཝཱ, ཏོ, དཱི་གྷཱ་དི. ར་སཱ་ལོ་པི, ར་སཾ ལཱ་ཏཱི་ཏི ར་སཱ་ལོ, དཱི་གྷོ. ཨེ་སོ ཨ་མྦོ སུ་ག་ནྡྷ་ཝཱ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ག་ནྡྷ་ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཧོ, ས་ཧ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཙོ་ཙྩ་ཏེ. ས་ཧ ས་ཏྟི་ཡཾ, སུ་ག་ནྡྷཾ ཀ་ཏྟུཾ ས་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་ཧོ, ཨ. ས་ཧ་ནཾ ས་ཧོ, ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་ཧ་ཀཱ་རོ, ཧཱ ཝཱ པ་མུ་དཱ, ཏཱ་ཡ ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་ཧོ, ས་ཧཾ ས་མུ་དཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་ཧ་ཀཱ་རོ.
༥༥༨. དྭ་ཡཾ སེ་ཏ་མྦེ. པུ་ཎྜ པུ་ཎྜ་ནེ. པུ་ཎྜ ཁ་ཎྜ་ནེ་ཏྱེ་ཀེ, ཎྭུ, ཨ་སྶཱི, ཨ་རཱག་མོ ཙ. སེ་ཏ་ཝ་ཎྞོ ཨ་མྦོ སེ་ཏ་མྦོ. དྭ་ཡཾ བ་ཧུ་ཝཱ་ར་ཀེ, ཡ་སྶ ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཏི་པི་ཙྪི་ལཱ་ནི. སི བ་ནྡྷ་ནེ, ལུ, ས་ལ ག་མ་ན་ཏྠོ ཝཱ, ཨུ, ཨ་སྶེ. པི་ཙྪི་ལ་ཏྟཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ་རཱི་ནི ཡ་སྨིཾ བ་ཧུ་ཝཱ་ར་ཀོ, ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཀོ. སཱི་ཏོ, ཨུ་དྡཱ་ལོ, ཀ་ཕ་ལོ་པི.
དྭ་ཡཾ ཀཱ་སྨ་རི་ཡཾ. སི་རི་མ་ནྟཱ་ནི པ་ཎྞཱ་ནི ཡ་སྶཱ སེ་པ་ཎྞཱི, ན་དཱ་དི, སི་རཱིས་དྡ་སྶ སེ. ཀ་སྨཱི་ར་དེ་ས་ཛ་ཏྟཱ ཀཱ་སྨ་རཱི, ཀཱ་ས དི་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ, མ་རོ, ན་དཱ་དི. མ་དྷུ་པ་ཎྞཱི, བྷ་དྡ་པ་ཎྞཱི་པི. དྭ་ཡཾ ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་མྦི་ལ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ. ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཏྟཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ལཱ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཱི, ན་དཱ་དི. ཝ་ད ཐེ་རི་ཡེ, ཨ་རོ, ན་དཱ་དི. ཀུ་ཝ་ལཱི, ཀ་ཀྐ་ནྡྷཱུ་པི.
༥༥༩. དྭ་ཡཾ ཏ་སྶཱ ཀོ་ལི་ཡཱ ཕ་ལེ. ཀོ་ལི་ཡཱ ཕ་ལཾ ཀོ་ལཾ. བ་ད་རི་ཡཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ བ་ད་རོ. ཀུ་ཝ་ལཾ, ཕེ་ནི་ལཾ, སོ་ཝཱི་ར་མྤི. ‘‘སོ་ཏ་ཉྫ་ནེ ཏུ སོ་ཝཱི་རཾ, ཀ་ཉྫི་ཀེ བ་ད་རེ་པི ཙེ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༣༦] ར་བྷ་སོ. དྭ་ཡཾ ཨ་སྶ་ཏྠ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ རུ་ཀྑ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཏ་རུ་ཀྑེ. པི་ལཾ པ་རཾ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ས་ཏཱི་ཏི པི་ལ་ཀྑོ, ཀ་ས ཝི་ལེ་ཁ་ནེ, སསྶ ཁཏྟཱ་དི ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. ཨ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་རཱུ་པཾ ཕ་ལ་མ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི པི་པྥ་ལཱི, ཨཱི, ན་དཱ་དི, ཝིསྶ་པི ཙ.
དྭ་ཡཾ ཏོ་ཡཱ་དི་ཝཱ་པི་ནི་ཡཾ, ཡ་སྶཱ མཱུ་ལཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྩ་མཱུ་ལེ པ་ཝི་ཊྛཾ. པ་ཊ ག་མ་ནེ, ཨ་ལོ, ན་དཱ་དི, པཱ་ཊ་ལཱི, པཱ་ཊ་ལཱ་པི. ཀ་ཎྷཾ པུ་པྥ་ཝ་ཎྚཾ ཡ་སྶཱ སཱ ཀ་ཎྷ་ཝ་ཎྚཱ, ཀཱ་སྨ་རི་ཡ་མྤི. ཨ་ལི་པྤི་ཡཾ, ཏ་མྦ་པུ་པྥི་པྱ་ཏྲ. དྭ་ཡཾ ག་ནྡྷི་ལེ. སཱ་དུ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ སཱ་དུ ཙ སོ ཀ་ཎྚ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྚོ ཙེ་ཏི སཱ་དུ་ཀ་ཎྚོ. ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་རཱུ་པཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཀ་ངྐ་ཏོ, དྭི་ཏྟཾ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ ཙ.
༥༦༠. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཏི་ནྡུ་ཀེ. ཏ་ནུ ཝི་ཏྠཱ་རེ, ཨུ་ཀོ, དནྟོ ཙ. ཏི་དི ཧིཾ་སཱ་ཡཾ ཝཱ, ཨུ, ས་ཉྙཱ་ཡཾ ཀོ. ཀཱ་ལོ༹ ཁ་ནྡྷོ པ་ཀ་ཎྜོ ཡ་སྶཱ་ཏི. ཏི་མ ཨ་དྡ་བྷཱ་ཝེ, ཨཱུ་སོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ཝ་རནྟོ ཙ. ཨུཔ་ཙྩ་ཡེ ཏི་མྦ་རུ.
དྭ་ཡཾ ཏ་མྦ་ཕ་ལེ. ཨི་རཱ་ཝ་ཏཱི ན་དཱི, པ་ཋ་མ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶཱ ཏཱི་རེ ཛཱ་ཏོ ཨེ་རཱ་ཝ་ཏོ. ནཱ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནཱི་རཾ, ཏཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནཱ་ར་ངྒོ. དྭ་ཡཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཏི་ནྡུ་ཀེ. ཀུ་ལ ས་ངྑྱཱ་ནེ, ཎྭུ. ཀཱ་ཀེ་ནྡུ, ཀཱ་ཀ་ལུ་ཀོ་པི.
༥༦༡. ཏི་ཀཾ ཀ་ད་མྦེ. ཀཾ ཝཱ་ཏཾ ད་མེ་ཏཱི་ཏི ཀ་ད་མྦོ, བོ. པི་ནེ་ཏཱི་ཏི པི་ཡ་ཀོ, ཎྭུ, ཨི་ཡཱདེ་སོ. ན་ཡ་ཏི མུ་དཾ ནཱི་པོ, པོ. དྭ་ཡཾ, ཝི་ད་རུ་ཀྑེ, ཡ་སྶ ནི་ཡྻཱ་སེ་ན པེ་ལཱ༹་ད་ཡོ ལི་མྤ་ནྟི. བྷ་ལ, བྷ་ལླ པ་རི་བྷཱ་ས་ན་ཧིཾ་སཱ་དཱ་ནེ་སུ, ན་དཱ་དི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏོ, ཀནྟོ ཙ, བྷ་ལླཱ་ཏ་ཀོ, ཏཱི་སྭ་ཡཾ. ཨ་རུ་ཀ་རོ, ཨ་གྒི་མུ་ཁོ་པི.
དྭ་ཡཾ ‘‘པཱ་ཝུ་སཱ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. ཛྷ་པ དཱ་ཧེ, ཎྭུ. པསྶ ཝོ. པ་ཙ པཱ་ཀེ, ཨུ་ལོ. དྭ་ཡཾ སི་རི་མ་ཏི, ཡ་སྶ ཕ་ལཱ་ནི མ་རཱི་ཙ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི, ཨ་མྦི་ལཱ་ནི ཙ. ཏི་ལ ག་མ་ནེ, ཎྭུ. ཁུ་ར ཚེ་ད་ནེ, ཎྭུ.
༥༦༢. དྭ་ཡཾ ཨ་མྦི་ལི་ཀཱ་ཡཾ. ཙི ཙ་ཡ་ནེ, ཙོ, ཙི་ཙ ཨཱ་དཱ་ན་སཾ་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཝཱ. ཏ་ནུ ཝི་ཏྠཱ་རེ, ཨ་མྦི་ལ་ར་སཾ ཏ་ནོ་ཏཱི་ཏི ཏི་ནྟི་ཎཱི, དྭི་ཏྟ་མི་ཏྟཾ, ཎཏྟ་ཉྩ, ན་དཱ་དི. དྭ་ཡཾ ཨ་མྦི་ལ་ངྐུ་ར་ཕ་ལེ སེ་ཏ་རུ་ཀྑེ. ག་དྲ་བྷ་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཏྟཱ ག་དྡ་བྷ་ཎྜོ, རལོ་པོ. ཀ་པི ཙ་ལ་ནེ, ཏ་ནོ, དཱི་གྷོ ཨཱ་ག་མ་སྶ. ཀ་ནྡ་རཱ་ལོ, པི་ལ་ཀྑོ་པི.
ཏི་ཀཾ སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ. ས་ལ ག་མ་ནེ, ཎོ, སཱ་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ སཱ་ལོ. ཨ་སྶ་ཀ་ཎྞ་ས་དི་ས་པ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཨ་སྶ་ཀ་ཎྞོ. ས་ནྫ ས་ངྒེ, ཨ, ས་ཛྫ ཨ་ད་ནེ ཝཱ, ཨ. དྭ་ཡཾ ན་དཱི་ས་ཛྫེ. ཨ་ཛྫ ཨ་ཛྫ་ནེ, ཨུ་ནོ. ཀ་ཀ ལོ་ལྱེ, ཨུ་དྷོ. ཝཱི་ར་ཏ་རུ, ཨི་ནྡ་དུ་མོ་པི.
༥༦༣. ཏི་ཀཾ མུ་ཙ་ལི་ནྡེ. ཙུ་ལ ནི་མུ་ཛྫ་ནེ. མུ་ཙ་ལ ས་ངྒཱ་ཏེ, ཨི་ནྡོ. ནཱི་པོ ཀ་ད་མྦེ་པི. ཏི་ཀཾ པཱི་ཏ་སཱ་ལེ. པི་ཡ་ཀོ ཀ་ད་མྦེ་པི. ཨ་ས བྷ་ཀྑ་ནེ, ཡུ, པཱི་ཏ་པུ་པྥོ སཱ་ལོ རུ་ཀྑོ པཱི་ཏ་སཱ་ལོ. བ་ནྡྷཱུ་ཀ་པུ་པྥོ, ཛཱི་ཝ་ཀོ་པི.
དྭ་ཡཾ ཛྷཱ་ཊ་ལི་ཡཾ. གཱ་ཝོ ལི་ཧ་ནྟཱི་ཏི གོ་ལཱི་སོ, ཧསྶ སོ. ཛྷ་ཊ ས་ངྒྷཱ་ཏེ, ཨ་ལོ. ཛྷཱ་ཊ་ལོ, པཱ་ཊ་ལི་པུ་པྥཱ་ཀཱ་རོ དཱི་གྷ་ཕ་ལོ རུ་ཀྑོ. པ་མོ་ཀྑོ་པི.
༥༦༤. དྭ་ཡཾ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ནེ, ཁཱི་ར་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཁཱི་རི་ཀཱ. དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, པི་ཡཱ་ལེ་པི. དྭ་ཡཾ ཀ་པྥ་ལེ. ཀུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཕ་ལེ་ན ཨུ་མྦྷ་ཏི པཱུ་ར་ཏཱི་ཏི ཀུ་མྦྷོ. ཀུ་ཙྪི་ཏེ་ན མོ་ད་ཏཱི་ཏི ཀུ་མུ་དི་ཀཱ, ཎྭུ.
དྭ་ཡཾ གུ་ཝཱ་ཀ་རུ་ཀྑེ, ཡ་སྶ ཕ་ལེ་ན ཏ་མྦཱུ་ལ་ནཱ་མཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. པཱུ་ཛ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ, ཎོ, ཛསྶ གོ. ཀ་མུ ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟ་རི ཎྭུ. ཁ་པུ་རོ་པི. དྭ་ཡཾ ལོ་ཧི་ཏ་ལོ་དྡེ. པ་ཊྚི་ཨི་ཏྱཱ་ཁྱཱ ཡ་སྶ པ་ཊྚི. ‘‘པ་དྡྷཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་སྨིཾ པ་ཀྑི་ཏྟེ ལཱ་ཁཱ ར་ཏྟཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ལཱ་ཁཱ་པ་སཱ་ད་ནོ. ཀ་མུ་ཀོ་པི.
༥༦༥. དྭ་ཡཾ ཨི་ངྒུ་དི་ཡཾ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཀ་ཎྚ་ཀཱི བཱ་ཧུ་ལྱེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཛཱ་ཡ་ཏེ. ཨི་ངྒ ག་མ་ན་ཏྠོ, ཨི་དོ, ཨི་སྶུ, ན་དཱ་དི. ཏཱ་པ་སོ པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཕ་ལ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་ཏ་རུ. དྭ་ཡཾ ‘‘བྷུ་ཛ་པ་ཏྟོ’’ཨི་ཏི་ཁྱཱ་ཏེ སུ་ནྡ་ར་ཏ་ཙེ རུ་ཀྑེ, ཡ་སྶ ཏ་ཙེ མ་ནྟ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁ་ནྟི. བྷུ་ཛོ པཱ་ཎི, ཏཾ་ས་དི་ས་པ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ བྷུ་ཛ་པ་ཏྟོ. མ་ནྟ་ལེ་ཁ་ཀེ་ཧི ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏ་ཏ་ཙ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་བྷུ་ཛཱི. བྷཱུ་ཛོ, ཙ་མྨཱི, མུ་དུ་ཏྟ་ཙོ་པི.
དྭ་ཡཾ སི་མྦ་ལི་ཡཾ. པི་ཙྪཱ་ཡོ་གཱ པི་ཙྪི་ལཱ, ཨི་ལོ. ས་མྦ མ་ཎྜ་ལེ, ཨ་ལི, ཨ་སྶི. ‘‘པི་ཙྪི་ལཱ པཱུ་ར་ཎཱི མོ་ཙཱ, ཐི་རཱ་ཡུ སི་མྦ་ལཱི དྭི་སཱུ’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༤.༤༦] ཨ་མ་ར་ཀོ་སོ. དྭ་ཡཾ པི་ཙྪི་ལཱ་ཀཱ་རེ ཀ་ཎྚ་ཀ་ས་ཧི་ཏེ རུ་ཀྑེ. རུ་ཙ དི་ཏྟི་ཡཾ, ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟ་རི ཡུ, ཀུ་ཊ ཀོ་ཊི་ལྱེ, ཀ་ཏྟ་རི ཎོ, ཀོ་ཊོ ཨ་སི་མྦ་ལི ས་མཱ་ནོ་པི སི་མྦ་ལི་ས་དི་སཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏོ ཀོ་ཊ་སི་མྦ་ལི, པུ་མེ. ཀ་ས་མྦ་ལོ་པི.
༥༦༦. དྭ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཎྚ་ཀ་ར་ཉྫ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ ཀ་ཎྚ་ཀི་ནི ཀ་ར་ཉྫ་གུ་མྦེ, ཡཾ ལོ་ཀེ ‘‘ཀ་ལི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ར ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཀ་རཏོ རི་རི་ཡཱ. པཱུ པ་ཝ་ནེ, ཨི་ཀོ, ཏོནྟོ ཙ. པཱུ་ཏི་ཀ་ར་ཛོ, ཀ་ལི་མཱ་ར་ཀོ་པི, ཀ་ལི་ནོ. དྭ་ཡཾ དཱ་ལི་མ་པུ་པྥཱ་ཀཱ་རེ པཱི་ཏ་ནཱ་ས་ཀ་རུ་ཀྑེ. རུ་ཧ ཛ་ན་ནེ, ཎཱི. ལོ་ཧི་ཏ་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ རོ་ཧི་ཏ་ཀོ.
དྭ་ཡཾ ཨེ་ར་ཎྜེ. ཨེ་ར་ཌི ཧིཾ་སཱ་ཡཾ. ཝཱ་ཏཾ ཨེ་ར་ཎྜ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ར་ཎྜོ, ཎོ. མ་ཎྜ བྷཱུ་ས་ནེ, ཨཱི་སཾ་པ་ས་ནྣ་ཏེ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་མ་ཎྜོ, ཨཱ་མཾ ཝཱ ཝཱ་ཏཾ, ཏཾ དཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་མ་ཎྜོ. དཱ ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ནེ, དཱསྶ ཌོ. ཙི་ཏྟ་ཀོ, ཙ་ཉྩུ་པི.
‘‘ཨ་གྒི་ས་ཉྙེ་པི ཙི་ཏྟ་ཀོ, པུ་མེ ཨེ་ར་ཎྜ་ཀེ ཙ་ཉྩུ.
པ་ཀྑི་ཏུ་ཎྜེ ཐི་ཡཾ མ་ཏོ’’.
དྭ་ཡཾ སི་ཝཱ་རུ་ཀྑེ. ས་ཏྟུ་ཡུ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟུ་ཕ་ལཱ. ག་ཎྜཾ ས་མེ་ཏཱི་ཏི ས་མཱི, ཨ, ན་དཱ་དི, པཱ་རི་བྷ་དྡ་ཀེ་པི. ག་རུ་དཱ་རུ, པཱུ་ཏི་ཀ་ཊྛ་མྤི.
༥༦༧. དྭ་ཡཾ ཀ་ར་ཉྫེ. ན་ཏྟཾ ར་ཏྟཱ མཱ་ལཱ ཡ་སྶ. ཀཾ ར་ཉྫ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ར་ཉྫོ, ཎོ. ཙི་ལླ་ཝི་ལློ, ཀ་ར་ཛོ་པི. དྭ་ཡཾ ཁ་དི་རེ. ཁ་ད ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཐེ་རི་ཡེ ཙ. ཁ་ད་ནྟི ད་ནྟཱ ཡེ་ནཱ་ཏི ཁ་དི་རོ, ཨི་རོ. ད་ནྟཱ དྷཱ་ཝ་ནྟི ཡེ་ན ནི་རོ་ག་ཏྟཱ་ཏི ད་ནྟ་དྷཱ་ཝ་ནོ, ཡུ, དྷཱ་ཝ ག་ཏི་སུ་དྡྷི་ཡཾ. གཱ་ཡ་ཏྟཱི, བཱ་ལ་ཏ་ན་ཡོ་པི. ‘‘གཱ་ཡ་ཏྟཱི ཁ་དི་རེ ཨི་ཏྠཱི, ཚ་ནྡ་སི་པི ཚ་ལ༹་ཀྑ་རེ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༤༩ བྱཱ་ཁྱཱ་སུ་དྷཱ ༢.༤.༥༠] ར་བྷ་སོ. བཱ་ལོ སུ་ཁུ་མོ པ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏོ ཏ་ན་ཡོ ཡ་སྶ བཱ་ལ་ཏ་ན་ཡོ. དྭ་ཡཾ པཱི་ཏ་སཱ་རེ ཁ་དི་རེ. ཁ་དི་རཱ་དི་ཀ་ནྟུ པཱི་ཏ་སཱ་རེ. སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ སོ་མོ ཀ་པྤཱུ་ར་ས་དི་སོ ཝ་ཀྐོ ཝ་ཀྐ་ལ་མེ་ཏ་སྶ སོ་མ་ཝ་ཀྐོ. ‘‘སོ་མོ ཀུ་ཝེ་རེ པི་ཏུ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡཾ, ཝ་སུ་པྤ་བྷེ་དེ ཝ་སུ་དྷཱ་ཀ་རེ ཙ. དི་བྦོ་ས་དྷཱི སོ་མ་ལ་ཏཱ ས་མཱི་ར་ཎེ, ཀ་པྤཱུ་ར་ནཱི་རེ་སུ ཙ ཝཱ་ན་རེ ཙཱ’’ཏི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧོ. ཨཱི་སཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ ད་ལ་མེ་ཏ་སྶ ཀ་ད་རོ, ལསྶ རོ. དྭ་ཡཾ པི་ཎྜཱི་ཏ་ཀེ. ས་ལ ག་མ་ནེ, ལོ. མ་ད ཨུ་མྨཱ་དེ, ཡུ. ‘‘པི་ཎྜཱི་ཏ་ཀོ མ་ར་ཝ་ཀོ, ས་ས་ནོ ཀ་ར་ཧཱ་ཊ་ཀོ’’ཏྱམ་ར་ཀོ་སེ [ཨ་མ་ར ༡༤.༥༢].
༥༦༨. ཏི་ཀཾ ཨི་ནྡ་སཱ་ལེ. སཱ་ལཱ་ནཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨི་ནྡོ རཱ་ཛཱ ཨི་ནྡ་སཱ་ལོ, དཱ་སཱ་དཱི་སུ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱདི་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མི་དཾ. ཨི་ནྡ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ སཱ་ལོ་ཏི་པི ཨི་ནྡ་སཱ་ལོ. ས་ལླཏོ ཎྭུ, ན་དཱ་དི, ས་ལླ་ཀཱི. ཁ་ར ཚེ་ད་ན་ཝི་ནཱ་ས་ནེ་སུ, ཎྭུ.
དྭ་ཡཾ དེ་ཝ་དཱ་རུ་མྷི. དེ་ཝཱ་ནཾ དཱ་རུ. བྷ་དྡ་ཏྟཱ བྷ་དྡ་དཱ་རུ. ས་ཀྐ་པཱ་ད་པོ, པཱ་རི་བྷ་དྡ་ཀོ, པཱི་ཏ་དཱ་རུ, དཱ་རུ, པཱུ་ཏི་ཀ་ཊྛ་མྤི. དྭ་ཡཾ ཧེ་མ་པུ་པྥ་ཀེ. པ་ཋ་མ་ཀཱ་ལེ ཙ་མྤཱ་ན་ག་རེ ཛཱ་ཏོ ཙ་མྤེ་ཡྻོ, ཎེ་ཡྻོ. ཀཔ་ཙྩ་ཡེ ཙ་མྤ་ཀོ.
༥༦༩. དྭ་ཡཾ པ་ན་སེ. པ་ན བྱ་ཝ་ཧཱ་རེ, ཐུ་ཏི་མྷི ཙ, ཨ་སོ. ཀ་ཎྚ་ཀ་ཡུ་ཏྟཾ ཕ་ལ་མ་སྶ ཀ་ཎྚ་ཀི་ཕ་ལོ. དྭ་ཡཾ སི་ཝཱ་ཡཾ. ན ཝི་ཛྫ་ཏེ རོ་ག་བྷ་ཡཾ, རོ་ག་བྱ་ཐོ ཙོ་པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་མ་སྶ་ནྟི ཨ་བྷ་ཡཱ. རོ་ག་བྷ་ཡཾ ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱི, ཏོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ན་དཱ་དི. ཧ་རི་ཏྟ་ཀཱི་པི. ཨ་བྱ་ཐཱ, པུ་ཏ་ནཱ, ཨ་མ་ཏཱ, ཧེ་མ་ཝ་ཏཱི, ཙེ་ཏ་ཀཱི, སི་ཝཱ་པི.
དྭ་ཡཾ ཀ་རི་ས་ཕ་ལེ. རོ་གཾ ཨ་ས་ཏི བྷ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀྑོ, ཁོ, སསྶ ཀོ. རོ་གཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝི་བྷཱི་ཏ་ཀོ, ཝི་བྷཱི་ཊ་ཀོ་པི. བྷཱུ་ཏཱ་ཝཱ་སོ, ཀ་ལི་དྡུ་མོ་པི, ཀ་ལི་སྶ ཨཱ་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏོ དུ་མོ ཀ་ལི་དྡུ་མོ. དྭ་ཡཾ པུ་སྶ་ཕ་ལེ. ན་ཏྠི མ་ཏ་མེ་ཏི་སྶཾ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡཾ ཨ་མ་ཏཱ. མ་ལ དྷཱ་ར་ཎེ, ཎྭུ, ན་དཱ་དི, ཨཱ་མ་ལ་ཀཱི. ཝ་ཡ་ཊྛཱ་པི. ཝ་ཡོ ཏི་ཊྛ་ཏི ཐི་རཱི་བྷ་ཝ་ཏྱེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཡ་ཊྛཱ.
༥༧༠. དྭ་ཡཾ ཌ་ཧུ་རུ་ཀྑེ. ལ་བུ་ནཱ་མ་ཀེ པ་བྦ་ཏེ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ལ་བུ་ཛོ. ཁུ་དྡ་ཀ་ཏྟཱ ལཱི་ནཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཀུ་ཙ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལ་མེ་ཏ་སྶ ལི་ཀུ་ཙོ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. དྭ་ཡཾ པཱི་ཏ་པུ་པྥེ. ཨ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཎི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཎི་ཀཱ་རོ, ཊྛལོ་པོ, པ་དུ་མ་པྤ་མཱ་ཎ་པུ་པྥ་དུ་མ་ཏཱ་ཡ དུ་མུ་པྤ་ལོ.
ཏི་ཀཾ ཧི་ངྒུ་ནི་ཡྻཱ་སེ. ནཱི ན་ཡེ, བོ, མོནྟོ ཙ. ཏི་ཏྟ་ར་ས་ཏྟཱ ཨ་རི་བྷཱ་ཝེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་རི་ཊྛོ. པུ་ཙིཾ ཀུ་ཊྛཾ མ་དྡ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙི་མ་ནྡོ, ཨི་ཏྟཾ, བི་ནྡཱ་ག་མོ. དྷ་མྨ་སེ་ནོ, མཱ་ལ་ཀོ་པི. མ་ལ་ཏེ རོ་གཾ མཱ་ལ་ཀོ, ཎྭུ. དྭ་ཡཾ ར་ཏྟ་པུ་པྥེ. ཀ་རོཏི་སྨཱ ཎྭུ. ད་ལ ཝི་དཱ་ར་ཎེ, མོ, ཨི་ཀཱ་རཱ་ག་མོ. དཱ་ལི༹་མོ་པི.
༥༧༡. དྭ་ཡཾ པཱི་ཏ་དྡུ་མེ. ས་ར་ཏི ཀཱ་ལ་ནྟ་རཾ ས་ར་ལོ, ཨ་ལོ. པཱུ་ཏི་ཡེ་ཝ ཀ་ཊྛཾ པཱུ་ཏི་ཀ་ཊྛཾ, པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟནྟི ཡ་ཐཱ. དྭ་ཡཾ པི་ཙྪི་ལཱ་ཡཾ. ཀ་པི ཙ་ལ་ནེ, ཨི་ལོ. སཱ་ས ཨ་ནུ་སི་ཊྛི་ཡཾ, སི་ས ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ ཝཱ, ཨ་པོ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ, སིཾ་ས་པཱ. ཨ་གུ་རུ་པི.
ཏི་ཀཾ ཕ་ལི་ནི་ཡཾ. སཱ ཏ་ནུ་ཀ་ར་ཎེ, མོ. པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པི་ཡ་ངྒུ, ཨུ. ཀ་མ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀ་ངྒུ, ཨུ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. མ་ཧི་ལཱ་ཝ྄ཧ་ཡཱ, ལ་ཏཱ, གུ་ནྡཱ, ག་ནྡྷ་ཕ་ལཱི, ཀཱ་ར་མྦྷཱ་པི. དྭ་ཡཾ སི་རཱི་སེ. ས་ར་ཏི རོ་གཾ ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི སི་རཱི་སོ. ཨཱི་སོ, ཨ་སྶི. བྷ་ཎྜ པ་རི་བྷཱ་ས་ནེ, ཨི་ལོ. ཀ་པཱི་ཏ་ནོ་པི. ཨ་མྦཱ་ཊ་ཀེ, ག་དྡ་བྷ་ཎྜེ ཙ ཀ་པཱི་ཏ་ནོ.
༥༧༢. དྭ་ཡཾ མ་ཎྜཱུ་ཀ་པ་ཎྞེ. སུ་ཎ ག་ཏི་ཡཾ, ཎྭུ, དཱི་གྷཾ ཕ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ཡ་སྶ. ན་ཊོ ཀུ་ཊ་ནྣ་ཊཱ་པི. དྭ་ཡཾ བ་ཀུ་ལེ. ཝ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཨུ་ལོ. ཀེ་ས་ར་ཡུ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ཀེ་ས་རོ.
དྭ་ཡཾ མ་ལ་པུ་པྥ་སྨིཾ. ཀཱ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་དུ་མྦ་རོ ཀཱ་ཀོ་དུ་མྦ་རོ, སོ ཨེ་ཝ ཀཱ་ཀོ་དུ་མྦ་རི་ཀཱ, ས་ཀ་ཏྠེ ཨི་ཀོ. ཕ་ལ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ, གུ, ལསྶ གོ. དྭ་ཡཾ ནཱ་ག་རུ་ཀྑེ. ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནཱ་གོ, དཱི་གྷཱ་དི. ནཱ་གཱ་ནཾ མཱ་ལཱ, སཱ ས་ཉྫཱ་ཏཱ ཡ་ཏྲ ནཱ་ག་མཱ་ལི་ཀཱ.
༥༧༣. དྭ་ཡཾ ཨ་སོ་ཀེ. ན་ཏྠི སོ་ཀོ ཡེ་ན. ཝ་ཛ ག་མ་ནེ, ཨུ་ལོ. དྭ་ཡཾ ཛ་ཡཱ་ཡཾ. ཏཾ་ཏཾ་རོ་ག་ཛ་ཡཱ་དི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཀྐཱ་རཱི, ཎཱི. ཝི་སེ་སེ་ན ཛ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟི་ཀཱ, ཨ་ནྟོ, ན་དཱ་དི, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. ‘‘ཛ་ཡཱ ཛ་ཡ་ནྟཱི ཏ་ཀྐཱ་རཱི, ནཱ་དེ་ཡཱི ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟི་ཀཱ’’ཏྱམ་ར་ཀོ་སོ [ཨ་མ་ར ༡༤.༦༥].
དྭ་ཡཾ ས་མུ་དྡ་ས་མཱི་པ་དེ་ས་ཛེ སཱ་མ་ད་ལེ ཏ་མཱ་ལ་ནཱ་མེ ཏ་རུ་མྷི. ཏཱ་པི་ཡཾ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏཱ་པི་ཉྪོ, ཨ་ཉྙ་ཏྠེ ཚོ, བི་ནྡཱ་ག་མོ, ‘‘ཏཱ་པཱི ཏུ ས་རི་ཏཱ་ནྟ་རེ’’ཏི ཧི ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧོ. ཏ་མུ ཀ་ངྑཱ་ཡཾ, ཨ་ལོ. དྭ་ཡཾ ཀུ་ཊ་ཛེ. རོ་གཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཊ་ཛོ, ཛོ. གི་རི་མྷི ཛཱ་ཏཱ མ་ལླི་ཀཱ གི་རི་མ་ལླི་ཀཱ, ས་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་པྱ་ཏྲ.
༥༧༤. ཏ་སྶ ཀུ་ཊ་ཛ་སྶ ཕ་ལེ ཨི་ནྡ་ཡ་ཝོ. ཨི་ནྡ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཡ་ཝོ དྷ་ཉྙ་ཝི་སེ་སོ ཨི་ནྡ་ཡ་ཝོ. ཀ་ལི་ངྒཾ, ཀ་དྡ་ཡ་ཝ་མྤི.
‘‘པཱུ་ཏི་ཀ་ར་ཉྫ དྷཱུ་མྱཱ་ཊེ, དེ་ས་བྷེ་དེ པུ་མཱ བྷ་ཝེ;
ཀུ་ཊ་ཛ་སྶ ཕ་ལེ ཀླཱི་ཝཾ, ཀ་ལི་ངྒཾ ཐཱི ཏུ ནཱ་རི་ཡ’’ནྟི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༦༧]. –
ར་བྷ་སོ. ཨ་མ་ར་མཱ་ལཱ་ཡནྟུ ‘‘ཀ་ལི་ངྒེ’ནྡ་ཡ་ཝོ པུ་མཱ’’ཏི ཨི་ཏྠི་ཀ་ཎྜེ པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཀ་ལི་ངྒཱ ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ནྡ་ཡ་ཝོ པུ་མཱ. དྭ་ཡཾ ཀ་ཎི་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་གྒི ཨ་ནེ་ན མ་ནྠྱ་ཏེ ཨ་གྒི་མ་ནྠོ, ཎོ. ཏཾ ཀ་ཊྛེ་ཧི གྷཾ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་གྒི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཀ་ཎ ག་ཏི་ཡཾ, ཎྭུ. ཛ་ཡཱ་པྱ་ཏྲ. ‘‘ཝི་ཛ་ཡེ སོ ཛ་ཡཱ དུ་གྒཱ, ཛ་ཡ་ནྟཱི ག་ཎི་ཀཱ་རི་ཀེ’’ཏི ཛ་ཡཱ ནཱ་ནཱ་ཏྠཱ.
དྭ་ཡཾ ནི་གྒུ་ཎྜི་ཡཾ. ན་ཏྠི གུ་ཎྜཾ ག་བྦྷ་བ་ནྡྷ་ན་མེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ནི་གྒུ་ཎྜཱི. སི བ་ནྡྷ་ནེ, དུ, སི་ནྡུཾ ག་བྦྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི སི་ནྡུ་ཝཱ་རོ. ཨི་ནྡཱ་ནཱི་པྱ་ཏྲ. ཨི་ནྡཱ་ནཱི་ཀ་ར་ཎེ ཐཱི་ནཾ, སི་ནྡུ་ཝཱ་རེ་ནྡ་ནཱ་རི་སུ. དྭ་ཡཾ མ་ལླི་ཀཱ་ཡཾ. ཏི་ཎཱ་ནི སཱུ་ལ་ནྟི ཡ་སྨི་ནྟི ཏི་ཎ་སཱུ་ལཾ, སཱུ་ལ རུ་ཛཱ་ཡཾ. ཡ་ཏྲ ཏཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཏི་ཎཱ་ནི རོ་གཱི་ནི བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏྱ་ཏྠོ. ‘‘ཏི་ཎ་སཱུ་ལཾ མ་ལླི་ཀཱ་ཡཾ, པ་ཎྜ་ཀཾ ཀེ་ཏ་ཀཱི་ཕ་ལེ’’. མ་ལླ་ཏེ དྷཱ་རཱི་ཡ་ཏེ ས་བྦེ་ཧཱི་ཏི མ་ལླི་ཀཱ, མ་ལླ དྷཱ་ར་ཎེ, ཨི, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. བྷཱུ་པ་དཱི, སཱི་ཏ་བྷཱི་རུ ཙ.
༥༧༥. དྭ་ཡཾ ཀ་ཎྷ་པུ་པྥ་སེ་ཕཱ་ལི་ཀཱ་ཡཾ. སི་ཕཱ ཛ་ཊཱ ཡ་སྶ་ཏྠི སེ་ཕཱ་ལི་ཀཱ, ཨི་ཀོ, ལམ་ཛ྄ཛྷོ. ནཱི་ལ་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ནཱི་ལི་ཀཱ. སུ་ཝ་ཧཱ, ནི་གྒུ་ཎྜཱི་པི. ‘‘སི་ནྡུ་ཝཱ་རེ་པི ནི་གྒུ་ཎྜཱི, ནཱི་ལ་སེ་ཕཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཙེ’’ཏི རུ་དྡོ. དྭ་ཡཾ ཝ་ན་མ་ལླི་ཀཱ་ཡཾ. ཕུ་ཊ ཝི་ཀ་ས་ནེ, ཨཱ བྷུ་སོ ཕུ་ཊ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྥོ་ཊཱ, ར་སྶཱ་དི.
ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ར་ཏྟ་པུ་པྥེ. བ་ནྡྷ བ་ནྡྷ་ནེ, ཨུ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ. ཛ་ཡ་ཏྠཾ སུ་མ་ནཾ ཛ་ཡ་སུ་མ་ནཾ. བྷ་ཎྜཏི་སྨཱ ཨི་ཀོ, བྷ་ཎྜི་ཀོ. ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛཱི་ཝ་ཀོ, ཛཱི་ཝ པཱ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎེ, ཎྭུ. ཛཱི་ཝ་ཀས་དྡ་སྶ པཱི་ཏ་སཱ་ལཱ་དཱི་སྭ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ བ་ནྡྷུ ཨེ་ཝ ཛཱི་ཝ་ཀོ བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀོཏི བ་ནྡྷུས་དྡེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ས་མུ་དི་ཏེ་ན ཝཱ ནཱ་མ་མི་ད་མེ་ཀ་སྶ. ‘‘བ་ནྡྷུ བ་ནྡྷུ་ཀ་པུ་པྥེ ཙ, བ་ནྡྷུ་བྷཱ་ཏ་རི བ་ནྡྷ་ཝེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ,
‘‘ཛཱི་ཝ་ཀོ པཱི་ཏ་སཱ་ལེ ཙ, ཁེ་པ་ནེ ཝུ་དྡྷི་ཛཱི་ཝི་ནི;
སེ་ཝི་ནི པཱ་ཎ་ཀེ ཕཱ་ཏི-ཀུ་ཎྜི་ཀེ པཱ་ད་པ་ནྟ་རེ’’ཏི. –
ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ‘‘བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི་པི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི.
༥༧༦. པ་ཉྩ་ཀཾ སུ་མ་ནཱ་ཡཾ. སུ་ནྡ་རཾ མ་ནོ ཡ་སྶཾ. སུ་ག་ནྡྷ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏི་སུ་མ་ནཱཏི ས་མུ་དི་ཏ་ནཱ་མཾ. མ་ལ དྷཱ་ར་ཎེ, ཏོ, ན་དཱ་དི. ཛ་ན ཛ་ན་ནེ,ཏི. ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ས་ཉྫཱ་ཏ་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶི་ཀཱི. ཨི་ཀོ, ན་དཱ་དི.
དྭ་ཡཾ ‘‘ཙ་མྤེ་ཡྻ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. ཡུ་ཐ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཨི, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, དཱི་གྷཱ་དི. མ་ག་དྷེ བྷ་ཝཱ མཱ་ག་དྷཱི. ག་ཎི་ཀཱ, ཨ་མྦ་ཊྛཱ་པི. དྭ་ཡཾ ‘‘དེ་ཝཱ་ལི’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏཱ་ཡཾ. སུ་ནྡ་རཾ ད་ལ་མེ་ཏི་སྶཱ ས་ཏྟ་ལཱ, དསྶ ཏོ, ས་ཏྟ ད་ལཱ་ནི ཡ་སྶཱ ཝཱ ས་ཏྟ་ལཱ. ན་ཝཱ ནཱུ་ཏ་ནཱ མ་ལླི་ཀཱ ན་ཝ་མ་ལླི་ཀཱ. ན་ཝ་མཱ་ལི་ཀཱ་པི.
༥༧༧. དྭ་ཡཾ པུ་ཎྜ་ཀེ ‘‘ལཾ་སྭ་ཎ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏེ. ཝ་ས་ནྟེ པུ་པྥ་ཏི ཝཱ་ས་ནྟཱི. ཨ་ཏི་མུ་དཾ ཏ་ནོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏི་མུ་ཏྟོ, ནི་པཱ་ཏ་ནཱ. མཱ་དྷ་ཝཱི, ལ་ཏཱ་པི. མ་དྷུ་མྷི ཙི་ཏྟེ, ཝེ་སཱ་ཁེ ཝཱ པུ་པྥ་ཏཱི་ཏི མཱ་དྷ་ཝཱི.
‘‘ལ་ཏཱ ཛོ་ཏི་མ་ཏཱི་པ་ཀྐ-སཱ་ཁཱ་ཝ་ལླཱི་པི་ཡ་ངྒུ་སུ;
ལ་ཏཱ ཀ་ཏྠཱུ་རི་ཀཱ་ཡ་ཉྩ, སཱ དུ་བྦཱ་མཱ་དྷ་ཝཱི་སུ ཙཱ’’ཏི.
ལ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠཱ. དྭ་ཡཾ ཀ་ར་ཝཱི་རེ. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ར་ཝ་ནྟི ཨ་སྶཱ ཡེ་ན ཀ་ར་ཝཱི་རོ, ཨཱི་རོ. ཨ་སྶེ མཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་སྶ་མཱ་ར་ཀོ. པ་ཊི་ཧཱ་སོ་པི.
དྭ་ཡཾ མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒེ. མ་ཏྟོ ལུ་ཛྫ་ཏི ཡེ་ན མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒོ, ལུ་ཛ ཝི་ནཱ་སེ. པ་རི་པུ་ཎྞ་བཱི་ཛ་ཏཱ་ཡ བཱི་ཛ་པཱུ་རོ. རུ་ཙ་ཀོ་པི, རུ་ཙ དི་ཏྟི་ཡཾ, ཎྭུ. དྭ་ཡཾ དྷུ་ཏྟུ་རེ. ཨུ་གྒཾ མ་ཛྫ་ཏི ཡེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟོ, མ་ད ཨུ་མྨཱ་དེ. མཱ་རེ་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏུ་ལོ, ཨུ་ལོ, རསྶ ཏོ. ‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟོ ཀི་ཏ་ཝོ དྷུ་ཏྟོ, དྷ་ཏྟཱུ་རོ ཀ་ན་ཀཱ་ཝ྄ཧ་ཡོ, མཱ་ཏུ་ལོ མ་ད་ནོ’’ཏྱམ་ར་ཀོ་སོ [ཨ་མ་ར ༡༤.༧༧].
༥༧༨. དྭ་ཡཾ ཀ་ཎྷ་པཱ་ཀ་ཕ་ལེ. ཀ་རཾ ཧ་ཏྠཾ མ་དྡ་ཏི ཀ་ཎྚ་ཀེ་ན ཀ་ར་མ་ནྡོ. ཀ་ར་མ་དྡོ་པི. སུ་ཊྛུ སི་ནོ་ཏཱི་ཏི སུ་སེ་ནོ, སི བ་ནྡྷ་ནེ, ཡུ. དྭ་ཡཾ ཀུ་ནྡེ. ཀུ་ཎ ས་ངྐོ་ཙ་ནེ, དོ, ནཏྟཾ, ཀུ་ཎ ས་དྡོ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཝཱ. མཱ་གྷེ བྷ་ཝཾ མཱ་གྷྱཾ, ཡོ, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཧི པུ་པྥཱ་དི་ས་མི་དྡྷི བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཏ་བྦྷ་ཝ་ཏྟེ་ན བྱ་པ་དེ་སོ.
དྭ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ་སེ. དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ས་ནྟི ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ་སོ. ཛཱི་མཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཏྟཱ ཛཱི་མཱུ་ཏོ, མྷ་ན་ལཱ. དྭ་ཡཾ ས་ནཱ་མ་པ་སི་དྡྷེ པུ་པྥ་ཝི་ཊ་པེ. པུ་པྥ་མཱ་སུཾ ན མི་ལཱ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་མི་ལཱ་ཏོ. མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཀཱ་ལཾ ས་ཧ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་ས་ཧཱ.
༥༧༩. ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཛྷི་ཎྜི་སཱ་མ་ཉྙེ. སི་རཱི ཝ་ཏྟ་ཏི ཡེ་ན སེ་རེ་ཡྻ་ཀོ, ཎེ་ཡྻ་ཀོ. དཱ་ས་ནཱ་མ་ཀ་ཏྟཱ དཱ་སཱི. ཀི་ར ཝི་ཀྐི་ར་ཎེ, ཨཱ་ཏོ, དྭི་ཏྟཾ. ཀུ་ར ས་དྡེ, ཌོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ.
དྭ་ཡཾ ཀ་ཎྚེ་ན, པ་ཏྲེ་ན ཙ སི་ཏེ པ་ཎྞཱ་སེ. ཨ་ཛ ག་མ་ནེ, ཨུ་ཀོ. སི་ཏོ སུ་ཀྐོ པ་ཎྞཱ་སོ སི་ཏ་པ་ཎྞཱ་སོ. དྭ་ཡཾ ཨ་པྤ་པ་ཏྟེ པ་ཎྞཱ་སེ. ཨཱི་ར ཀ་མྤ་ནེ, ཡུ. ཕ་ཎིཾ ཛ་ཡ་ཏི ཕ་ཎི་ཛྫ་ཀོ, ཡསྶ ཀོ.
༥༨༠. དྭ་ཡཾ ཛ་པཱ་ཀུ་སུ་མེ. ཛ་པ་ཏི ཡཱ་ཡ ཛ་པཱ, ཛུ ཛ་ཝ་ནེ ཝཱ, པོ, ཨུ་སྶ་ཏྟཾ. མ་རུ་དེ་ས་ཛེ ཀ་ཎྚ་ཀི་ནི ཀ་ར་བྷ་པྤི་ཡེ ཏ་རུ་ཝི་སེ་སེ ཀ་རཱི་རཱདི་དྭ་ཡཾ. ཀ་རོཏི་སྨཱ ཨཱི་རོ. ཀ་ཙ བ་ནྡྷ་ནེ, དྭི་ཏྟཾ, ཀ་ཀ་ཙོ, ག་ནྠི་ལོ་པི.
དྭ་ཡཾ རུ་ཀྑོ་པ་རི་ཛཱ་ཏེ ཝི་ཛཱ་ཏི་ཡེ པ་ལླ་ཝེ. རུ་ཀྑེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཾ ཨ་དྡ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི རུ་ཀྑཱ་ད་ནཱི, ཨ་དྡ ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ཡུ, ན་དཱ་དི, དལོ་པོ. ཝ་ནྡ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ན་ཐུ་ཏཱི་སུ, ཨ, ཨི་ཏྠི་ཡཾ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ཨསྶ དཱི་གྷོ. རུ་ཀྑ་རུ་ཧཱ, ཛཱི་ཝ་ནྟི་ཀཱ་པི. དྭ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཀེ. ཙི་ཏི ཧིཾ་སཱ་ཡཾ, ག་ནྡྷེ ཙ, ཎྭུ. ཨ་གྒི་ས་ཉྙི་ཏོཏི ཨ་གྒི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀོ. པཱ་ཋཱི་པི, པུ་མེ’ཡཾ.
༥༨༡. དྭ་ཡཾ ག་ཎ་རཱུ་པེ. ཨ་ཀྐོ སཱུ་རི་ཡོ, ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཀྐོ. ཝི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཀི་ར་ཎོ, ཡུ. ཨ་སྶི. ཨ་ཀྐ་ཝ྄ཧོ, ཝ་སུ་ཀོ, ཨ་པྥོ་ཊོ, མ་ནྡཱ་རོ, ཨ་ཀྐ་པ་ཎྞོ་པི. ‘‘པུ་མེ ཨ་ཀྐ་ཝ྄ཧོ ཨ་པྥོ་ཊོ, ཝ་ན་མཱ་ལྱ་པ་རཱ་ཛི་ཏེ’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༨༠] རུ་དྡོ. མ་ནྡཱ་རོ དེ་ཝ་དུ་མ་མྷི པཱ་རི་བྷ་དྡ་ཀེ་པི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ཀྐེ ཡོ སེ་ཏ་པུ་པྥ་ཀོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ལ༹་ཀྐོ. སེ་ཏ་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ཨ་ལཾ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཀྐོ ཨ་ལ༹་ཀྐོ, ཨ་ལ བྷཱུ་ས་ནེ, ལ༹་ཏྟཾ. པ་ཏཱ་པ་སོ་པི. དྭ་ཡཾ ཚི་ནྣ་རུ་ཧཱ་ཡཾ. ཏི་ཏྟ་ར་ས་ཏྟཱ པཱུ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ ལ་ཏཱ པཱུ་ཏི་ལ་ཏཱ, པཱུ པ་ཝ་ནེ ཝཱ,ཏི. རོ་ག་མ་ལཾ པུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པཱུ་ཏི, སཱ ཨེ་ཝ ལ་ཏཱ པཱུ་ཏི་ལ་ཏཱ. གུ་ལ༹ ར་ཀྑ་ཎེ, ཙོ, ན་དཱ་དི. ག་ར སེ་ཙ་ནེ ཝཱ. ཨ་མ་ཏཱ, མ་དྷུ་པ་ཎྞཱི་པི. མ་དྷུ ཨི་ཝ པ་ཎྞ་མ་སྶཱ མ་དྷུ་པ་ཎྞཱི. དྭ་ཡཾ དྷ་ནུ་སེ་ནི་ཡཾ, ཡཱ པ་ཏྟེ་ཧི ཝ་ཙཱ་ས་དི་སཱི, ཏ་ཏྟ་ཙོ ཏ་ནྟ་དྷ་ནུ་གུ་ཎོ་པ་ཡུ་ཏྟོ. མུ་བྦཱ་ཝི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡེ་ཝ དྷ་ནུ་ཛི་ཡཱ ‘‘མུ་བྦཱི’’ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ, མུ་བྦ བ་ནྡྷ་ནེ, ཨ, མུ་བྦཱ. མ་དྷུ་ར་ས་ཏྟཱ མ་དྷུ་ར་སཱ. དེ་ཝཱི, མོ་ར་ཊཱ་པི. མུ་ར པ་ཝེ་དྷ་ནེ, ཨ་ཊོ, མོ་ར་ཊཱ.
༥༨༢. དྭ་ཡཾ མ་ཀྐ་ཊི་ཡཾ. ཀ་པཱི་ནཾ ཝཱ་ན་རཱ་ནཾ ཀ་ཙྪུཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཀ་པི་ཀ་ཙྪུ. ཀ་པི་ཀ་ཙྩུ་པི. དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶ་ཏཱ་ཡ དུ་ཕ་སྶོ. ཨ་ཏྟ་གུ་ཏྟཱ, ཛ་ཌཱ, ཨ་བྱ་ཎྜཱ, ཀ་ཎྜཱུ་རཱ, པཱ་ཝུ་སཱ་ཡི་ནཱི, སཱུ་ཀ་སི་མྦི་པི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཕ་སྶེ་ན ཀ་ཎྜུཾ ཛ་ན་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཡཱ ལོ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཧ་རཱི་ཡ་ཏེ, ཏ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ གུ་ཏྟཱ ར་ཀྑི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་གུ་ཏྟཱ. པཱ་ཝུ་སཱ་ཡཾ ཨུ་ཏུ་ཡཾ ཨེ་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏེ, ཎོ, ཨི་ནཱི. སཱུ་ཀ་ས་ཧི་ཏཱ སི་མྦི ཨ་སྶཱ སཱུ་ཀ་སི་མྦི, ར་སྶ་ནྟོ. དྭ་ཡཾ མ་ཎྜཱུ་ཀ་པ་ཎྞི་ཡཾ. མ་ཛ སུ་དྡྷི་ཡཾ, ཋོ. ཀཱ་ས དི་ཏྟི་ཡཾ, ཀ་ར་ཎེ ཨ, ར་སྶོ. ས་མ་ངྒཱ, ཡོ་ཛ་ན་ཝ་ལླཱི་པི. ས་མ་ངྒ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ངྒཱ, ཨ. ཡོ་ཛ་ནཾ ཝ་ལླཱི ཡ་སྶཱ ཡོ་ཛ་ན་ཝ་ལླཱི.
དྭ་ཡཾ ཝ་ན་ཏི་ཏྟི་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་མྦ ས་དྡེ, ཋོ, ཨ་ཝ ར་ཀྑ་ཎེ ཝཱ, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ. པཱ ར་ཀྑ་ཎེ, ཋོ. སེ་ཏཱ, པཱ་པ་ཙེ་ལཱི་པི. སེ་ཏ་ར་སེ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏེ་ཏི, ཨ. དྭ་ཡཾ ཀ་ཊུ་ཀ་རོ་ཧི་ཎི་ཡཾ. ཀ་ཊ ཝ་སྶཱ་ཝ་ར་ཎ་ག་ཏཱི་སུ. ཨུ, ཀ་ཊུ, ནཱ་རཱི. ཀ་ཊུ་ཀ་ར་སཱ ཧུ་ཏྭཱ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཊུ་ཀ་རོ་ཧི་ཎཱི, རུ་ཧ ཛ་ན་ནེ, ཡུ, ན་དཱ་དི. ‘‘ཀ་ཊུ་ཀ་རོ་ཧི་ཎཱི’’ཏི ས་མུ་དི་ཏེ་ན ནཱ་མ་མི་དཾ. ཀ་ཊུ་རོ་ཧི་ཎཱི་པི.
༥༨༣. དྭ་ཡཾ ཁ་ར་མ་ཉྫ་རི་ཡཾ ‘‘ཙ་ཙ་སི་མ’’ཨི་ཏི ཁྱཱ་ཏཱ་ཡཾ. ཨ་པ་མ་ཛྫ་ནྟི ཝ་ཏྠཱ་དི་ཀ’མ་ནེ་ནེ་ཏི ཨ་པཱ་མ་གྒོ, དཱི་གྷོ ཨུ་པ་ས་གྒ་སྶ. སི་ཁ་ར་མ་སྶཱ་ཏི སེ་ཁ་རི་ཀོ. དྷཱ་མ་གྒ་ཝོ, ཝི་མུ་ཁ་པུ་པྥཱི་པི. ‘‘གྷོ་ས་ཀེ ཁ་ར་མ་ཉྫ་རི་ཡཾ, དྷཱ་མ་གྒ་ཝོ པུ་མེ མ་ཏོ’’. ཝི་མུ་ཁཾ པུ་པྥ་མ་སྶཱ. དྭ་ཡཾ ཀ་ཎཱ་ཡཾ. པི་ཏྟཾ ཕ་ལ་ཏི ཀུ་པྤ་ཏི ཡཱ་ཡ པི་པྥ་ལཱི, ན་དཱ་དི. མ་ག་དྷེ བྷ་ཝཱ མཱ་ག་དྷཱི, མ་ག་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ཝཱ མཱ་ག་དྷཱི, ཏ་ཏྲ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ, བཱ་ཧུ་ལྱེ་ན ཝཱ ཏ་ཏྲ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཏཾ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ བྱ་པ་དི་སྶ་ཏེ. ཝེ་དེ་ཧཱི, ཀ་ཎཱ, ཀོ་ལཱ་པི. ཝེ་དེ་ཧཱ་ན་མ་ཡཾ ཝེ་དེ་ཧཱི. ཀ་ཎཱ ནཱ་ན་ཏྠཱ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ‘‘ཀ་ཎཱ པི་པྥ་ལི’ཛཱ་ཛཱི ཙེ’’ཏི.
དྭ་ཡཾ ཏི་ཀ་ཎྚ་ཀེ. ག་ཝཾ ཀ་ཎྚ་ཀོ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀོ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཝཱ ལ་གྒོ ཀ་ཎྚ་ཀོ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀོ. སི་ངྒྷ གྷཱ་ཡ་ནེ, ཨཱ་ཊོ. པ་ལ་ངྐ་སཱ, སཱ་དུ་ཀ་ཎྚོ་པི. ཡུ་ཏྟ་རཱ་སྣཱ་ཡཾ པ་ལཱ་སེ ཙ པ་ལ་ངྐ་སཱ ཐི་ཡཾ. སཱ་དུ་ཀ་ཎྚོ ཝི་ཀ་ངྐ་ཏེ་པི. དྭ་ཡཾ ཧ་ཏྠི་པི་པྥ་ལི་ཡཾ. ཀོ་ལཱ་ཀཱ་རཱ, ཏཾ་ནཱ་མི་ཀཱ ཝཱ ཝ་ལླཱི ཀོ་ལ་ཝ་ལླི, ར་སྶོ. ཨི་བྷཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ པི་པྥ་ལཱི ཨི་བྷ་པི་པྥ་ལཱི. ཀ་པི་ཝ་ལླཱི, ཝ་སི་རོ་པི. ཝ་སི་རོ ནཱ་ན་ཏྠོ. ཝ་སི་རོ ཨ་པཱ་མ་གྒོ སཱ་མུ་དྡ་ལ་ཝ་ཎཾ ཧ་ཏྠི་པི་པྥ་ལི ཙེ་ཏི. པུ་མེ’ཡཾ.
༥༨༤. དྭ་ཡཾ ཚ་ག་ནྠཱ་ཡཾ, ཡཱ ‘‘ཨུ་གྒ་ག་ནྡྷཱ’’ཏི་པྱུ་ཙྩ་ཏེ. གུ་ནྣཾ ལོ་མ་ས་མྤཱ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏཱ གོ་ལོ་མཱི, ཝ་ཙ ཝི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡཾ, ཀ་ར་ཎེ ཨ, ས་ཏ་པ་བྦི་ཀཱ་པི. ཝ་ཙཱ སུ་ཀྐ་ལོ་ཧི་ཏ་མཱུ་ལ་བྷེ་དེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ, ཏ་ཏྲ་སུ་ཀྐཱ ‘‘ཧེ་མ་ཝ་ཏཱི’’ཏྱུ་ཙྩ་ཏེ ཨ་མ་ར་ཀོ་སེ [ཨ་མ་ར ༡༤.༡༠༢-༣]. དྭ་ཡཾ ཨ་པྥོ་ཊཱ་ཡཾ. ཀ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱི. གི་རི་མྷི ཛཱ་ཏཱ ཀ་ཎྞཱི གི་རི་ཀ་ཎྞཱི. རོ་གཱ་དི་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཱ.
དྭ་ཡཾ ཀ་ལ་སི་ཡཾ. སཱི་ཧ་པུ་ཙྪཱ་ཀཱ་ར་ཀུ་སུ་མ་མ་ཉྫ་རི་ཏཱ་ཡ སཱི་ཧ་པུ་ཙྪི. པ་ཉྷི ཨ་པྤ་ཏ་ནུ ཝུ་ཙྩ་ཏེ. པ་ཉྷི པ་ཎྞཾ ཡ་སྶཱ པ་ཉྷི་པ་ཎྞཱི. པུ་ཐུ་པ་ཎྞཱི, གུ་ཧཱ་པི, པུ་ཐུ ཨ་སི་ལི་ཊྛཾ པ་ཎྞ་མ་སྶཱ པུ་ཐུ་པ་ཎྞཱི. ག་ཧྭ་རེ སཱི་ཧ་པུ་ཙྪ་ཉྩ, ཐི་ཡཾ ཚ་མཱ་ཏུ་ཀེ གུ་ཧོ [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༩༣]. དྭ་ཡཾ སཱ་ལ་པ་ཎྞི་ཡཾ. སཱ་ལ་པ་ཎྞ་ས་དི་ས་ཝི་ཊ་ཏཱ་ཡ སཱ་ལ་པ་ཎྞཱི. སཱ་ལཾ སོ་བྷ་ན་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཎྞ་མ་སྶཱ ཝཱ སཱ་ལ་པ་ཎྞཱི. ཐུ ག་ཏི་ཐེ་རི་ཡེ་སུ, ཨི་རོ, ཐི་རོ.
༥༨༥. དྭ་ཡཾ ཀ་ཎྚ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡཾ. ནི་དྡ་ཧ་ཏི ཀ་ཎྚ་ཀ་མུ་ཊྛེ་ཏི ནི་དི་དྡྷི་ཀཱ, ཎྭུ. བྷ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན བྱ་གྒྷ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ བྱ་གྒྷཱི, བྲ་ཧ་ཏཱི, ཁུ་དྡཱ་པི. དྭ་ཡཾ ནཱི་ལི་རུ་ཀྑེ. ནཱི་ལ ཝ་ཎྞེ. ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ནཱི་ལཱི, ན་དཱ་དི, ཨི་ནཱི, ནཱི་ལི་ནཱི, ཀཱ་ལཱ༹, ཏུ་ཏྠཱ་པི.
ཀཱ་ལཱ༹ ཀ་ཎྷ་ཏི་ཝུ་ཏཱ་ཡཾ, ནཱི་ལཱི ཡོ་ཛ་ན་ཝ་ལླི་སུ;
པ་ཎྜེ ར་ས་ཉྫ་ནེ ཏུ་ཏྠཱ, སུ་ཁུ་མེ་ལཱ་ཡ ནཱི་ལི་ཡཾ [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༩༤-༥].
དྭ་ཡཾ གུ་ཉྫཱ་ཡཾ. ཛ་ཉྫ ཡུ་དྡྷེ, ཨུ་ཀོ, ཨ་སྶི, གུ་ཛ ས་དྡེ, ཨ, བི་ནྡཱ་ག་མོ. ནཱ་མ་ནྟ་རཱ་ནི ཙ་སྶ –
དུ་མེ སཱ ར་ཏྟི་ཀཱ ར་ཏྟ-ད་ལཱ ཙཱུ་ལཱ༹་མ་ཎཱི ཙ སཱ;
ཀཱ་ཀ་ཙི་ཉྩཱི ཏུ་ལཱ་བཱི་ཛཾ, ཀ་ཎྷ་ལཱ ཙ སི་ཁ་ཎྜི་ནཱི.
དྭ་ཡ’མ་ཧེ་རུ་ཡཾ. ཨ་ཡ་མ་ཧེ་རུ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ཁྱཱ་ཏ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝ་ཏཱི བྷ་ཝ་ཏི. ས་ཏཾ མཱུ་ལཱ་ནི ཡ་སྶ ས་ཏ་མཱུ་ལཱི. ས་ཏཾ རོ་གེ ཨཱ་ཝ་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཏཱ་ཝ་རཱི, ཝ་ར ཨཱ་ཝ་ར་ཎི་ཙྪཱ་སུ, ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ས་ཏཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨཱ་ཝ་རཱི’’ཏི ཙ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི ཏ་སྶཱ. ‘‘ས་ཏ་མཱུ་ལཱི བ་ཧུ་སུ་ཏཱ-བྷཱི་རུ ཨི་ནྡཱི་ཝ་རཱི ཝ་རཱི’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༤.༡༠༠] ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༨༦. དྭ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཝི་སཱ་ཡཾ. མ་ཧཱ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨོ་ས་དྷཾ མ་ཧོ་ས་དྷཾ. ‘‘ལ་སུ་ཎེ ཏི་ཝི་སཱ་ཡ་ཉྩ, སུ་ཎྛི་ཡ་མྤི མ་ཧོ་ས་དྷ’’ནྟི རུ་དྡོ. ཨ་ཏཱི་ཝ ཝི་ས་ཏི བྷེ་ས་ཛྫ་པ་ཡོ་གེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་སཱ, ཝི་སཱ, ཨ་རུ་ཎཱ, སི་ངྒཱི་པི.
‘‘ཨ་རུ་ཎོ ཀི་ཉྩི་ར་ཏྟ་ཀྐེ, ས་ཉྫྷཱ་རཱ་གེ ཨ་ནཱུ་རུ་ཀེ;
ནི་ས་དྡེ ཀ་པི་ལེ ཀུ་ཊྛེ, ད་བྦེ་ཝ ཝཱ་ཙྩ་ལི་ངྒི་ཀོ’’.
‘‘ཨ་རུ་ཎཱ་ཏི་ཝི་སཱ་སཱ་མཱ, མ་ཉྫ་ཊྛཱ་ཏི་ཝུ་ཏཱ་སུ ཙ;
ཨུ་སཱི་རེ་ཏི་ཝི་སཱ་ཡ་ཉྩ, སི་ངྒི་མ་གྒུ་ར་ཝ་ལླ་བྷཱ’’ཏི.
དྭ་ཡཾ སོ་མ་རཱ་ཛི་ཡཾ. ཝ་ཀ ཨཱ་དཱ་ནེ, ཨ་ཙོ, སོ་མ་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཏཱ ཝ་ལླི་ཀཱ སོ་མ་ཝ་ལླི་ཀཱ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ, ཀ་ཎྷ་ཕ་ལཱ, པཱུ་ཏི་ཕ་ལཱ་པི.
དྭ་ཡཾ དཱ་རུ་ཧ་ལི་དྡཱ་རུ་ཀྑེ. ད་ར ཝི་དཱ་ར་ཎེ, བོ, རསྶ བོ, དཱ་བྦཱི, དཱི་གྷཱ་དི, ན་དཱ་དི. ཧ་ལི་དྡ་ཝ་ཎྞ་དཱ་རུ་ཏཱ་ཡ དཱ་རུ་ཧ་ལི་དྡཱ, ཧ་ལི་དྡཱ་པི. དྭ་ཡཾ བི་ལ༹་ངྒེ. ཨ་ངྒ, ར་ངྒ, ལ་ངྒ, ག་ཏྱ་ཏྠཱ ད་ཎྜ་ཀཱ དྷཱ་ཏཱུ, ཨ, ལ༹་ཏྟཾ, བི་ལ༹་ངྒཾ. ཙི་ཏྲཱ་ནི ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནི ཡ་སྶཱ, ཏ་ཎྜུ་ལོ, ཀི་མི་ས་ཏྟུ་པི.
༥༨༧. དྭ་ཡཾ ས་མ་ནྟ་དུ་དྡྷཱ་ཡཾ, ནུ་ཧ ཨུ་གྒི་ར་ཎེ, ན་དཱ་དི, མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་མ་མ་སྶ. སཱི་ཧུ་ཎྜོ, ཝ་ཛི་ར་དུ་མོ, གུ་ལཱ༹་པི. དྭ་ཡཾ ད་ཀྑཱ་ཡཾ. མུ་དུ་གུ་ཎ་ཡོ་གཱ མུ་དྡི་ཀཱ, མ་དྷུ་ར་སོ སཱ་དུ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝེ་ཛྫ་ག་ནྠེ ‘‘སཱ་དུ ལ་ཝ་ཎ་ཏི་ཏྟ་མྦི་ལ་ཀ་ཊུ་ཀ་སཱ་ཡ་ཀཱ’’ཨི་ཏི, ཏཾ་ཡོ་གཱ མ་དྷུ་ར་སཱ. གོ་ཏྠ་ནཱི, ད་ཀྑཱ་པི. ཏི་ཀཾ ཡ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཱ་ཡཾ. མ་དྷུ་ར་ས་ཏཱ་ཡ མ་དྷུ་ཀཾ, ཨུ་པ་མཱ་ནེ ཀོ. ད་ཎྜཱ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཡ་ཊྛི ཙ སཱ མ་དྷུ་ར་ས་ཏྟཱ མ་དྷུ་ཀཱ ཙེ་ཏི ཡ་ཊྛི་མ་དྷུ་ཀཱ. མ་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི མ་དྷུ་ལ་ཊྛི་ཀཱ, རསྶ ལོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཀོ ཙ. ‘‘མ་དྷུ་ཡ་ཊྛི་ཀཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ‘‘མ་དྷུ་ཀཾ ཀླཱི་ཏ་ཀཾ ཡ་ཊྛི-མ་དྷུ་ཀཾ མ་དྷུ་ཡ་ཊྛི་ཀཱ’’ཏི [ཨ་མ་ར ༡༤.༡༠༩].
༥༨༨. དྭ་ཡཾ ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎེ. ཝཱ་ཏ་ཧ་ར་ཏྟེ་ན ག་ཎཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎོ, བྷ་ཎྜ པ་རི་བྷཱ་ས་ནེ, ཎྭུ, ན་དཱ་དི. ཊཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎེ བྷ་ཎྚཱ་ཀཱི་པི, བྲ་ཧ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ཡཾ.
‘‘ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎོ ཏུ ཝཱ་ཏྟཱ་ཀུ,
ཝཱ་ཏྟཱ་ཀོ སཱ་ཀ་ཝེ་ལུ༹ ཙ;
བྷ་ཎྜཱ་ཀཱི རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜོ,
ཝཱ་ཏྟཱ་ཀཱི དུ་པྤ་ཧཱ་སི་ནཱི’’ཏི [ཙི་ནྟཱ་མ་ཎི་ཊཱི་ཀཱ ༡༤.༡༡༤].
ར་བྷ་སོ. དྭ་ཡཾ བྲ་ཧ་ཏི་ཡཾ. ཝཱ་ཏྟཾ ནི་རཱ་མ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝཱ་ཏྟཱ་ཀཱི, ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎེ་པི. བྲ་ཧ ཝུ་ཏྟི་ཡཾ, ཏོ, ན་དཱ་དི.
དྭ་ཡཾ གོ་ར་ཀྑ་ཏ་ཎྜུ་ལེ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཏ་ནྟ་ནྟ་རེ ‘‘ག་ངྒེ་རུ་ཀཱི ནཱ་ག་བ་ལཱ, ཏ་ཐཱ གོ་ར་ཀྑ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ’’ཏི. ནཱ་ག་སྶ བ་ལ་མི་ཝ བ་ལ་མེ་ཏི་སྶཱ རོ་ག་ཧ་ར་ཎ་ཏྟཱ ནཱ་ག་བ་ལཱ, ཛྷ་ས ཧིཾ་ས་ཏྠོ, ཨ. དྭ་ཡཾ ཨ་གྒི་སི་ཁཱ་ཡཾ. ན་ངྒ་ལ་ས་དི་ས་མཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ལཱ་ངྒ་ལཱི, ནསྶ ལོ, དཱི་གྷོ ཙ. ‘‘ན་ངྒ་ལཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ས་ར་ད་ཀཱ་ལེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ར་དཱི.
༥༨༩. ཏི་ཀཾ ཀ་ད་ལི་ཡཾ. ར་མ་ནྟི ཡ་སྶཾ ར་མྦྷཱ, བྷོ. ཀ་ད མཱ་ར་ཎེ, ཨ་ལོ, ན་དཱ་དི. མུ་ཙ མོ་ཙ་ནེ, ཎོ. དྭ་ཡཾ ཀ་པྤཱ་སི་ཡཾ, ཡ་སྶཱ ཕ་ལཾ ཀ་པྤཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི ལོ་ཀཱ་ན་མུ་པ་ཀཱ་ར་ནྟི ཀ་པྤཱ་སཱི, ཀ་རོཏི་སྨཱ པཱ་སོ, ན་དཱ་དི. ཝ་ད ཐེ་རི་ཡེ, ཨ་རོ, ས་མུ་དྡ་ནྟཱ་པི.
ས་མུ་དྡ་ནྟཱ ཏུ ཀ་པྤཱ་སཱི, སི་ཀྐཱ་དུ་རཱ་ལ་བྷཱ་སུ ཙ;
ཀ་པྤཱ་སཱི ཝ་ན་ས་མྦྷ་ཝཱ ཙེ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
དྭ་ཡཾ པ་ཎྞ་ལ་ཏཱ་ཡཾ. ནཱ་ག་ལོ་ཀེ ཛཱ་ཏཱ ལ་ཏཱ ནཱ་ག་ལ་ཏཱ. ཏ་མྦ་ཝ་ཎྞཾ ལཱ་ཏཱི་ཏི ཏ་མྦཱུ་ལཱི, ཨ་སྶཱུ, ན་དཱ་དི. ཏ་མྦཱུ་ལ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝཱ ཏ་མྦཱུ་ལཱི. ཏ་མྦཱུ་ལ་ཝ་ལླཱི, ནཱ་ག་ཝ་ལླཱི་པི, ཏ་མྦཱུ་ལཾ ནཱ་མ ཕ་ལ་པ་ཏྟ་ཙུ་ཎྞཱ་དི་ཡོ་ག་ས་མཱུ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ ཝ་ལླཱི ཏ་མྦཱུ་ལ་ཝ་ལླཱི, ནཱ་ག་ལོ་ཀ་སྶ ཝ་ལླཱི. དྭ་ཡཾ དྷཱ་ཏ་ཀི་ཡཾ, ཨ་ཡཾ ཏ་མྦ་པུ་པྥཱི, མ་ཛྫོ་པ་ཡུ་ཏྟཱ. པུ་པྥཱ སུ་ག་ནྡྷི་ཀཱ དྷཱ་ཏ་ཀི་ཙྩེ་ཝ ཁྱཱ་ཏཱ. ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ས་མཱ་ན་པུ་པྥ་ཏཱ་ཡ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ. ཨ་ཏི་ས་ཡཾ ཋི་ཏིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏ་ཀཱི, ན་དཱ་དི.
༥༩༠. དྭ་ཡཾ སུ་ཀྐ་ཏི་ཝུ་ཏཱ་ཡཾ. ཏི་སྶོ ཝུ་ཏཱ ཏ་ཙ་རཱ་ཛི་ཡོ ཡ་སྶཱ ཏི་ཝུ་ཏཱ. ཏི་སྶོ པུ་ཊཱ ཏ་ཙ་རཱ་ཛི་ཡོ ཡ་སྶཱ ཏི་པུ་ཊཱ. ས་ར་ལཱ, ཏི་བྷ་ཎྜཱི, རོ་ཙ་ནཱི་པི [དེ་ཝ་ནཱི་པི (ཀ.)]. དྭ་ཡཾ ཀ་ཎྷ་ཏི་ཝུ་ཏཱ་ཡཾ. སཱ ཏ་ནུ་ཀ་ར་ཎེ, ཝི་རེ་ཙ་ན་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀཱ་ཡཾ, རོ་ག་ཉྩ སཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི སཱ་མཱ.
‘‘སཱ་མཱ ཏུ མེ་ཙ་ཀེ ཝུ་དྡྷ-དཱ་ར་ཀེ ཧ་རི་ཏེ ན་དི;