༦. ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༦༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཾ ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཾ ཨོ་པཱ་ཏེ་སི, ཡཱ་ཝ ཀ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཨཱ་ག་མེ་ཏཱུ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨ་པ་སཱ་དེ་སི, པ་ཎྜི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུ’’ནྟི.
‘‘དུ་ཛྫཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ར་སྶ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི. ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སོ་ར་ཏ་སོ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ཏ་ནི་ཝཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ནྟུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ སོ ཝ་པ་ཀ་སྶ་ཏེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཱ, ཝ་པ་ཀ་སྶ་ཏི ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི, སོ སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཏ་སྶ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་སྶ་ཏྠ་སྶ པཱ་ཀ་ཏ་སྶ བྷ་སྶ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, གོ་ཎོ ཀི་ཊྛཱ་དོ དཱ་མེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོ [ཨཱ་རཱ་མེ ཝཱ བ་ནྡྷོ (ཀ.)] ཝ་ཛེ ཝཱ ཨོ་རུ་དྡྷོ. ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན དཱ་ནཱ་ཡཾ གོ་ཎོ ཀི་ཊྛཱ་དོ པུ་ན་དེ་ཝ ཀི་ཊྛཾ ཨོ་ཏ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཋཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ གོ་ཎོ ཀི་ཊྛཱ་དོ དཱ་མཾ ཝཱ ཚེ་ཏྭཱ ཝ་ཛཾ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ཨ་ཐ པུ་ན་དེ་ཝ ཀི་ཊྛཾ ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སོ་ར་ཏ་སོ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ནི་ཝཱ་ཏ་ནི་ཝཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ནྟུ་པ་ས་ནྟོ ཧོ་ཏི ཡཱ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ སོ ཝ་པ་ཀ་སྶ་ཏེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཱ, ཝ་པ་ཀ་སྶ་ཏི ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི, སོ སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཏ་སྶ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་སྶ་ཏྠ་སྶ པཱ་ཀ་ཏ་སྶ བྷ་སྶ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀོ དེ་ཝོ ཝ་སྶ་ནྟོ [ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ (ཀ.)] ར་ཛཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཡྻ, ཙི་ཀྑ་ལླཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རེ་ཡྻ. ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན དཱ་ནི ཨ་མུ་སྨིཾ [ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ (ཀ.)] ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ པུ་ན་དེ་ཝ ར་ཛོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཋཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་མུ་སྨིཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻུཾ, གོ་པ་སཱུ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡྻུཾ, ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པོ ཝཱ སྣེ་ཧ་ག་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡེ་ཡྻ, ཨ་ཐ པུ་ན་དེ་ཝ ར་ཛོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མ་སྶ ཝཱ ནི་ག་མ་སྶ ཝཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་ཧ་ནྟཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ. ཏ་ཏྠ ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀོ དེ་ཝོ ཝུ་ཊྛོ སི་པྤི་ས་མྦུ་ཀ་མྤི ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཋ་ལ་མྤི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཡྻ. ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན དཱ་ནི ཨ་མུ་སྨིཾ ཏ་ལཱ༹་ཀེ པུ་ན་དེ་ཝ སི་པྤི་ས་མྦུ་ཀཱ ཝཱ ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཋ་ལཱ ཝཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཋཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཨ་མུ་སྨིཾ ཏ་ལཱ༹་ཀེ མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ པི་ཝེ་ཡྻུཾ, གོ་པ་སཱུ ཝཱ པི་ཝེ་ཡྻུཾ, ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པོ ཝཱ སྣེ་ཧ་ག་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡེ་ཡྻ, ཨ་ཐ པུ་ན་དེ་ཝ སི་པྤི་ས་མྦུ་ཀཱ་པི ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཋ་ལཱ་པི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻུ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻ. ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན དཱ་ནི ཨ་མུཾ པུ་རི་སཾ པུ་ན་དེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཾ ཚཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཋཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཨ་མུཾ པུ་རི་སཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཡཱ་ཝ་སྶ སཱ ཨོ་ཛཱ ཀཱ་ཡེ ཋ་སྶ་ཏི ཏཱ་ཝ ན ཨ་ཉྙཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཚཱ་དེ་སྶ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭ་སྶ སཱ ཨོ་ཛཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ པུ་ན་དེ་ཝ ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཚཱ་དེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ, པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་བྦ་ཏ་ས་ངྑེ་པེ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ ནི་ཝཱ་ཏོ ཝི་ག་ཏ་ཨཱུ་མི་ཀོ. ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན དཱ་ནི ཨ་མུ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པུ་ན་དེ་ཝ ཨཱུ་མི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཋཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཱ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི. སཱ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ ཨཱུ་མིཾ ཛ་ནེ་ཡྻ. ཡཱ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཡཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ… ཡཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི. སཱ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ ཨཱུ་མིཾ ཛ་ནེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི…པེ… སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ, པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷི་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཏ་སྶ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་སྶ་ཏྠ་སྶ པཱ་ཀ་ཏ་སྶ བྷ་སྶ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཏ་ཏྲ [ཏ་ཏྠ (སཱི. པཱི.)] ཧ་ཏྠི་ས་དྡེ་ན ཨ་སྶ་ས་དྡེ་ན ར་ཐ་ས་དྡེ་ན པ་ཏྟི་ས་དྡེ་ན བྷེ་རི་པ་ཎ་ཝ་ས་ངྑ་ཏི་ཎ་ཝ་ནི་ནྣཱ་ད་ས་དྡེ་ན ཙཱི་རི་ཀ་ས་དྡོ [ཙི་རི་ལི༹་ཀཱ་ས་དྡོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡེ་ཡྻ [ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཡྻ (སྱཱ. པཱི. ཀ.)]. ཡོ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ན དཱ་ནི ཨ་མུ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ པུ་ན་དེ་ཝ ཙཱི་རི་ཀ་ས་དྡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི, ས་མྨཱ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཋཱ་ན་ཉྷེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ སོ རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཏ་མྷཱ ཝ་ན་ས་ཎྜཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨ་ཐ པུ་ན་དེ་ཝ ཙཱི་རི་ཀ་ས་དྡོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ‘ལཱ་བྷི་མྷི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷི་སྶཱ’ཏི སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི. ཏ་སྶ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་སྶ་ཏྠ་སྶ པཱ་ཀ་ཏ་སྶ བྷ་སྶ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀེ་ན ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ – ‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’ཏི; ཨུ་དཱ་ཧུ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘ཙི་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ – ‘ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ་པི མེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘ཙི་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཙི་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷཱི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟོ ཙི་རཾ ས་རི་སྶ་ཏི [པ་དི་སྶ་ཏི (ཀ.)] ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཚ་ཊྛཾ.