(༡༤) ༤. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་གྒོ

༡. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་ཏྟཾ

༡༣༤. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ དཱུ་རེ པཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ. ཨི་མེ་ཧི, ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དཱུ་རེ པཱ་ཏཱི ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཙ མ་ཧ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དཱུ་རེ པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཱ ཝཱ ཡཱ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝེ་ད་ནཾ [ས་བྦཱ ཝེ་ད་ནཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཱ ཝཱ ཡཱ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ས་ཉྙཾ [ས་བྦཱ ས་ཉྙཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཝཱ སུ་ཁུ་མཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཱ ཝཱ ཡེ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རེ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དཱུ་རེ པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཧ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་དཱ་ལེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མ་ཧ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. པ་རི་སཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༣༥. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་སཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཨུ་ཀྐཱ་ཙི་ཏ་ཝི་ནཱི་ཏཱ པ་རི་སཱ, པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནཱི་ཏཱ པ་རི་སཱ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཝི་ནཱི་ཏཱ [ཡཱ་ཝ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ནཱི་ཏཱ (ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པཱ་ཋ་ནྟ་རཾ)] པ་རི་སཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ པ་རི་སཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. མི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༡༣༦. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མི་ཏྟོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ( ) [(ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑུ) (པཱི. ཀ.)] དུ་དྡ་དཾ ད་དཱ་ཏི, དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, དུ་ཀྑ་མཾ ཁ་མ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མི་ཏྟོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨུ་པྤཱ་དཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༣༧. ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ཋི་ཏཱ་ཝ སཱ དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ. ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི – ‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི. ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཋི་ཏཱ་ཝ སཱ དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ. ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི – ‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ དུ་ཀྑཱ’ཏི. ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཋི་ཏཱ་ཝ སཱ དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ. ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི – ‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༡༣༨. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཀི་ཊྛོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཏེ སཱི་ཏོ, ཨུ་ཎྷེ ཨུ་ཎྷོ, དུ་བྦ་ཎྞོ, དུ་གྒ་ནྡྷོ, དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་དཱ་ནཾ [ས་མ་ཎ་པྤ་ཝཱ་དཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མ་ཀྑ་ལི་ཝཱ་དོ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཀི་ཊྛོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི.

‘‘མ་ཀྑ་ལི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི ཀ་མྨཾ, ན་ཏྠི ཀི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡ’ནྟི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཝཱ་དཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཙ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཙ. ཏེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀྑ་ལི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ཀ་མྨཾ, ན་ཏྠི ཀི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡ’ནྟི. ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཏེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཝཱ་དཱ ཙེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཙ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཙ. ཏེ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀྑ་ལི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ཀ་མྨཾ, ན་ཏྠི ཀི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡ’ནྟི. ཨ་ཧ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཀ་མྨ་ཝཱ་དོ ཙེ་ཝ ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཙ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཙ. མ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀྑ་ལི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ཀ་མྨཾ, ན་ཏྠི ཀི་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཝཱི་རི་ཡ’’’ནྟི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་དཱི་མུ་ཁེ ཁི་པྤཾ ཨུ་ཌྜེ་ཡྻ [ཨོ་ཌྜེ་ཡྻ (སཱི.)] བ་ཧཱུ་ནཾ [བ་ཧུ་ནྣཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མ་ཙྪཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ན་ཡཱ་ཡ བྱ་ས་ནཱ་ཡ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀྑ་ལི མོ་གྷ་པུ་རི་སོ མ་ནུ་སྶ་ཁི་པྤཾ མ་ཉྙེ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ བ་ཧཱུ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ན་ཡཱ་ཡ བྱ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ས་མྤ་དཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༣༩. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཱ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ས་མྤ་དཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཝུ་དྡྷི་སུ་ཏྟཾ

༡༤༠. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་དྡྷི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ས་དྡྷཱ་ཝུ་དྡྷི, སཱི་ལ་ཝུ་དྡྷི, པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝུ་དྡྷི་ཡོ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༡. ‘‘ཏ་ཡོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐེ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཏ་ཡོ ཙ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐེ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ; ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ; ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི [སཾ་ཧཱི་རེ་ཏི (ཀ.)], ནོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ན ཁོ པ་ན ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ; ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ན པ་ན ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ; ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ལཱ་བྷཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨ་སྶ་པ་ར་སྶ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༢. ‘‘ཏ་ཡོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶ་པ་ར་སྶེ [ཨ་སྶ་ས་ད་སྶེ (སཱི སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དེ་སེ་སྶཱ་མི ཏ་ཡོ ཙ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶེ [པུ་རི་ས་ས་ད་སྶེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ; ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ; ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ནི་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི, ནོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ན ཁོ པ་ན ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ན ཁོ པ་ན ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི; ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ, ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ལཱ་བྷཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པ་ར་སྶོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་རི་ས་པ་ར་སྶཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༣. ‘‘ཏ་ཡོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྲེ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཏ་ཡོ ཙ བྷ་དྲེ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྲཱ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ …པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྲཱ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྲཱ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ བྷ་དྲོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྲོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ…པེ… ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཁོ པ་ན ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ནོ སཾ་སཱ་དེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ལཱ་བྷཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྲོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ བྷ་དྲཱ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

༡༡. པ་ཋ་མ་མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨ་སེ་ཀྑེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ཨ་སེ་ཀྑེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ཨ་སེ་ཀྑེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.

༡༢. དུ་ཏི་ཡ་མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༥. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. དྭཱ་ད་ས་མཾ.

༡༣. ཏ་ཏི་ཡ་མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟཾ

༡༤༦. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎེ་ན, ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི. ཏེ་ར་ས་མཾ.

ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་གྒོ ཙུ་དྡ་ས་མོ.