(༡༥) ༥. མ་ངྒ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཀུ་ས་ལ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༧. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཀུ་ས་ལེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཀུ་ས་ལེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. སཱ་ཝ་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༨. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ…པེ… ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཝི་ས་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༤༩. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཝི་ས་མེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཝི་ས་མེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ…པེ… ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི…པེ… ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ས་མེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ས་མེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ…པེ… ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨ་སུ་ཙི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༠. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ…པེ… ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… སུ་ཙི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, སུ་ཙི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, སུ་ཙི་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༡. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཁ་ཏཾ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི.
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཀུ་ས་ལེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཀུ་ས་ལེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན…པེ…. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༢. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན…པེ….
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན…པེ…. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཏ་ཏི་ཡ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༣. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཝི་ས་མེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཝི་ས་མེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན…པེ….
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ས་མེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ས་མེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན…པེ…. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༤. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, ཨ་སུ་ཙི་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན…པེ….
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… སུ་ཙི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན, སུ་ཙི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན, སུ་ཙི་ནཱ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ, བ་ཧུ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཝ་ནྡ་ནཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༥. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ནྡ་ནཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཀཱ་ཡེ་ན, ཝཱ་ཙཱ་ཡ, མ་ན་སཱ – ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝ་ནྡ་ནཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. པུ་བྦ་ཎྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༦. ‘‘ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, སུ་པུ་བྦ་ཎྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ.
‘‘ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, སུ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ.
‘‘ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ནྟི, སུ་སཱ་ཡ་ནྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ན’’ནྟི.
‘‘སུ་ན་ཀྑ་ཏྟཾ སུ་མ་ངྒ་ལཾ, སུ་པྤ་བྷཱ་ཏཾ སུ་ཧུ་ཊྛི་ཏཾ [སུ་ཝུ་ཊྛི་ཏཾ (སཱི. པཱི.)];
སུ་ཁ་ཎོ སུ་མུ་ཧུ་ཏྟོ ཙ, སུ་ཡི་ཊྛཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་སུ.
‘‘པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝཱ་ཙཱ་ཀ་མྨཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ;
པ་ད་ཀྑི་ཎཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, པ་ཎཱི་དྷི ཏེ པ་ད་ཀྑི་ཎེ [པ་ཎི་དྷི་ཡོ པ་ད་ཀྑི་ཎཱ (སཱི. པཱི.), པ་ཎི་དྷི ཏེ པ་ད་ཀྑི་ཎཱ (སྱཱ. ཀཾ.)];
པ་ད་ཀྑི་ཎཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ་ན, ལ་བྷ་ནྟ་ཏྠེ [ལ་བྷ་ཏ་ཏྠེ (སཱི. པཱི.)] པ་ད་ཀྑི་ཎེ.
‘‘ཏེ ཨ་ཏྠ་ལ་དྡྷཱ སུ་ཁི་ཏཱ, ཝི་རུ་ལ༹ྷཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ;
ཨ་རོ་གཱ སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ཐ, ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི ཉཱ་ཏི་བྷཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ;
མ་ངྒ་ལ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.